Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionOther Subjects
Սուրեն Սպանդարյան : 1882-1916: Բիբլիոգրաֆիա
Մատենագիտական այս հրատարակությունը նվիրված է հայ հասարակական-քաղաքական գործիչ, հրապարակախոս և հեղափոխական Սուրեն Սպանդարյանի կյանքին, գործունեությանը և գաղափարական ժառանգությանը վերաբերող գրականության համակարգմանը։ Այն ընդգրկում է նրա կենսագրության, հասարակական գործունեության, հրապարակախոսական աշխատանքի և ժամանակաշրջանի քաղաքական ու հասարակական իրադարձություններին ունեցած մասնակցության վերաբերյալ տարբեր հրատարակություններ և նյութեր։ Մատենագիտական տվյալները հնարավորություն են տալիս ծանոթանալու ինչպես նրա հեղինակած աշխատանքներին, հոդվածներին և հրապարակումներին, այնպես էլ նրա մասին գրված ուսումնասիրություններին, հուշագրություններին, կենսագրական նյութերին և այլ աղբյուրների։ Հրատարակությունը կարևոր տեղեկատվական նշանակություն ունի հատկապես 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի սկզբի հայ հասարակական ու քաղաքական պատմության ուսումնասիրության համար՝ հնարավորություն տալով գտնել և համադրել համապատասխան սկզբնաղբյուրներն ու հետազոտական գրականությունը։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, մատենագետների, հասարակական մտքի պատմությունն ուսումնասիրող մասնագետների, ուսանողների և տվյալ ժամանակաշրջանի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։
Updated: 2026-10-02
History
Первая группа революционеров армян на Кавказе
Պատմագիտական և հասարակական-քաղաքական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Կովկասում հայ հեղափոխականների առաջին խմբի ձևավորման, գաղափարական ուղղվածության և գործունեության պատմական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում XIX դարում Կովկասի հասարակական-քաղաքական իրավիճակը, Ռուսական կայսրության ազգային քաղաքականության ազդեցությունը և հայ հասարակության շրջանում ազատագրական ու հեղափոխական գաղափարների տարածման նախադրյալները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայ մտավորականության, ուսանողության և հասարակական ակտիվ խմբերի մասնակցությանը հեղափոխական գաղափարների ձևավորման ու տարածման գործընթացներում։ Վերլուծվում են առաջին հեղափոխական խմբի ստեղծման պայմանները, մասնակիցների գաղափարական համոզմունքները, կազմակերպական կապերը և հասարակական փոփոխությունների վերաբերյալ նրանց պատկերացումները։ Քննարկվում են սոցիալական արդարության, քաղաքական ազատությունների, ազգային ինքնագիտակցության և հասարակական վերափոխումների գաղափարների փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև ռուսական հեղափոխական շարժումների հնարավոր ազդեցությունը հայ գործիչների աշխարհայացքի վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել խմբի անդամների կենսագրական տվյալները, նրանց գործունեության վերաբերյալ պատմական վկայությունները, ժամանակի հրապարակախոսական նյութերը և արխիվային փաստաթղթերը։ Անդրադարձ է կատարվում Կովկասի տարբեր ազգային ու հասարակական շրջանակների հետ հայ հեղափոխականների շփումներին, գաղափարական համագործակցության առանձնահատկություններին և քաղաքական կազմակերպվածության զարգացման գործընթացներին։ Կարևորվում է առաջին հեղափոխական խմբերի պատմական դերի գնահատումը հայ հասարակական-քաղաքական մտքի, ազգային շարժումների և հետագա քաղաքական կազմակերպությունների ձևավորման համատեքստում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայ ժողովրդի նոր պատմության, Կովկասի պատմության, հեղափոխական շարժումների և հասարակական-քաղաքական գաղափարների զարգացման ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։
Updated: 2026-10-10
Linguistics
Հարավթաթական Թաքեստանի բարբառը
Աշխատությունը նվիրված է հարավթաթական լեզվական խմբին պատկանող Թաքեստանի բարբառի լեզվաբանական առանձնահատկությունների, կառուցվածքի և պատմական զարգացման ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են բարբառի տեղը իրանական լեզուների համակարգում, դրա ծագումնաբանական կապերը, տարածքային տարածվածությունը և հարակից լեզուների ու բարբառների հետ ունեցած ընդհանրություններն ու տարբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հնչյունական համակարգին, ձայնավորների և բաղաձայնների կազմին, հնչյունափոխությունների օրինաչափություններին, շեշտադրության առանձնահատկություններին և բարբառին բնորոշ արտասանական երևույթներին։ Ուսումնասիրվում են բառերի ձևաբանական կառուցվածքը, գոյականի, դերանվան, բայի և խոսքի այլ մասերի քերականական հատկանիշները, հոլովման ու խոնարհման համակարգերը, ինչպես նաև բառաձևերի կազմության առանձնահատկությունները։ Դիտարկվում են նախադասության կառուցվածքը, շարահյուսական կապերի արտահայտման միջոցները, բառերի դասավորության օրինաչափությունները և բարբառի հաղորդակցական գործառույթները։ Կարևորվում են բառապաշարի հիմնական շերտերը, բնիկ իրանական բառերը, փոխառությունները, տեղական խոսակցական ձևերը և լեզվական շփումների հետևանքով առաջացած փոփոխությունները։ Անդրադարձ է կատարվում պարսկերենի և տարածաշրջանում տարածված այլ լեզուների ազդեցությանը, ինչպես նաև բարբառի պահպանման ու գործածության սոցիոլեզվաբանական պայմաններին։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել նկարագրական, պատմահամեմատական և համադրական լեզվաբանական մեթոդներ՝ բարբառի կառուցվածքային առանձնահատկությունները բացահայտելու և իրանական լեզուների ընդհանուր զարգացման համատեքստում դրա տեղը որոշելու նպատակով։ Առանձնացվում են բարբառային նյութերի հավաքագրման, բանավոր խոսքի գրառման, լեզվական տվյալների համակարգման և ավանդական բառապաշարի պահպանման խնդիրները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի իրանական լեզվաբանության, բարբառագիտության, պատմական լեզվաբանության և տարածաշրջանի լեզվամշակութային բազմազանության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել լեզվաբանների, իրանագետների, բարբառագետների, բանասերների, ազգագրագետների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։
Updated: 2026-10-15
Sociology
Социально-экономические конфликты в современном армянском обществе: формы проявления и пути урегулирования
Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից հայկական հասարակությունում սոցիալ-տնտեսական հակամարտությունների ձևավորման պատճառների, դրսևորման ձևերի և կարգավորման հնարավոր ուղիների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են հասարակության տարբեր խմբերի միջև սոցիալական և տնտեսական շահերի, հնարավորությունների ու ռեսուրսների անհավասար բաշխման հետևանքով առաջացող հակասությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սոցիալական անհավասարությանը, եկամուտների տարբերությանը, զբաղվածության և գործազրկության խնդիրներին, սոցիալական շարժունակությանը, կենսամակարդակի տարբերություններին և տնտեսական անորոշությանը՝ որպես հասարակական լարվածության ձևավորմանը նպաստող գործոնների։ Ուսումնասիրվում են նաև նման հակամարտությունների դրսևորման տարբեր ձևերը՝ անհատական և խմբային մակարդակի սոցիալական լարվածությունից մինչև հասարակական պահանջներ, շահերի բախումներ և ինստիտուցիոնալ հակասություններ։ Աշխատությունում կարևոր տեղ է հատկացվում պետության, հասարակական կառույցների, տեղական համայնքների և այլ սոցիալական դերակատարների դերին՝ հակամարտությունների կանխարգելման, կառավարման և խաղաղ կարգավորման գործընթացներում։ Քննարկվում են սոցիալական երկխոսության, փոխզիջման, սոցիալական պաշտպանության, տնտեսական հնարավորությունների ընդլայնման և հանրային մասնակցության մեխանիզմները՝ որպես հասարակական կայունության ամրապնդման հնարավոր գործիքներ։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու սոցիալ-տնտեսական հակամարտությունների խորքային պատճառներն ու փոխկապակցված գործոնները, գնահատելու դրանց ազդեցությունը հասարակական հարաբերությունների և զարգացման գործընթացների վրա և ներկայացնելու դրանց կարգավորման ու կանխարգելման հնարավոր մոտեցումներ։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել սոցիոլոգների, տնտեսագետների, քաղաքագետների, հանրային կառավարման մասնագետների, սոցիալական քաղաքականության ոլորտի ներկայացուցիչների, ուսանողների և ժամանակակից հայկական հասարակության հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող հետազոտողների համար։
Updated: 2026-09-06
Linguistics
«Լռություն» ֆենոմենի լեզվամշակութային դրսևորումները քաղաքական խոսույթում (անգլերեն և հայերեն նյութի հիման վրա)
Աշխատությունը նվիրված է «լռություն» ֆենոմենի լեզվամշակութային դրսևորումների ուսումնասիրությանը քաղաքական խոսույթում՝ համեմատական վերլուծության հիման վրա՝ անգլերեն և հայերեն լեզվական նյութի կիրառմամբ։ Գրքում դիտարկվում է լռությունը ոչ միայն որպես հաղորդակցական բացակայություն, այլ որպես իմաստակիր և բազմաշերտ լեզվական ու մշակութային երևույթ, որը կարող է ունենալ ռազմավարական, հռետորական և գաղափարական գործառույթներ քաղաքական հաղորդակցության մեջ։ Հեղինակը վերլուծում է այն իրավիճակները, երբ լռությունը կիրառվում է որպես քաղաքական դիրքորոշման արտահայտման միջոց, պատասխանատվության խուսափման, լեգիտիմության պահպանման կամ հանրային ընկալումների կառավարման ռազմավարություն։ Քննարկվում են նաև տարբեր մշակութային միջավայրերում լռության ընկալման առանձնահատկությունները, դրա կապը իշխանության, հեղինակության և սոցիալական նորմերի հետ։ Աշխատությունը հիմնված է դիսկուրսիվ վերլուծության մեթոդների վրա և ընդգրկում է քաղաքական ելույթներ, մեդիա նյութեր և հրապարակային հաղորդակցման օրինակներ՝ բացահայտելով լռության բազմաֆունկցիոնալ բնույթը քաղաքական լեզվական պրակտիկայում։ Գիրքը նախատեսված է լեզվաբանների, մշակութաբանների, քաղաքագետների և հաղորդակցության ոլորտի հետազոտողների համար։
Updated: 2026-09-21
Political Science
Ազգային ժողովի ատենագրություններ, նիստ ԺԳ
Հրատարակությունը ներկայացնում է Ազգային ժողովի տասներեքերորդ նիստի պաշտոնական ատենագրությունը՝ արձանագրելով ժողովի աշխատանքների ընթացքը և քննարկումների բովանդակությունը։ Այն վավերագրական բնույթի նյութ է, որի միջոցով պահպանվում են ազգային ներկայացուցչական մարմնի գործունեության, ժողովական ընթացակարգերի և քննարկման դրված հարցերի վերաբերյալ տեղեկությունները։ Ատենագրությունները հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու նիստերի կազմակերպման ձևը, մասնակիցների ելույթները, արտահայտված տեսակետները, բարձրացված խնդիրներն ու դրանց քննարկման ընթացքը։ Դրանք կարևոր սկզբնաղբյուրներ են հայ համայնքային կառավարման պատմության, ազգային հաստատությունների գործառույթների և հասարակական ինքնակազմակերպման մեխանիզմների ուսումնասիրության համար։ Նման փաստաթղթերում արտացոլվում են նաև տվյալ ժամանակաշրջանի հայ հասարակության վարչական, կրթական, կրոնական, տնտեսական և այլ բնագավառներին առնչվող հարցերի քննարկման ձևերը՝ կախված յուրաքանչյուր նիստի օրակարգից։ Հրատարակությունը կարևոր նշանակություն ունի 19-րդ դարի հայ ժողովական մշակույթի, Կոստանդնուպոլսի հայ համայնքի հասարակական-քաղաքական կյանքի և ազգային ներկայացուցչական կառույցների պատմության հետազոտության համար։ Այն նաև փաստագրական նյութ է պաշտոնական գրագրության, արձանագրությունների կազմման և հայերեն վարչական լեզվի ուսումնասիրության տեսանկյունից։
Updated: 2026-10-31