Կոմիտասի ստեղծագործական վաղ շրջանը (1891-1899թթ.)

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է անգլերենում գենդերի լեզվական արտահայտության և դրա հետ կապված հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ հայերենի հետ զուգադրական համեմատության հիման վրա։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են այն լեզվական միջոցները, որոնց միջոցով անգլերենում և հայերենում արտահայտվում են սեռային և գենդերային նշանակությունները, ինչպես նաև դրանց դրսևորումները քերականական, բառային, շարահյուսական և իմաստաբանական մակարդակներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում անձանց անվանմանը, դերանունների կիրառությանը, մասնագիտությունների և սոցիալական դերերի անվանումներին, ինչպես նաև այն բառապաշարին և լեզվական կառուցվածքներին, որոնք կարող են արտացոլել հասարակության մեջ ձևավորված գենդերային պատկերացումները։ Անգլերենի և հայերենի զուգադրական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու երկու լեզուների միջև առկա ընդհանրություններն ու տարբերությունները և հասկանալու, թե ինչպես են լեզվական կառուցվածքի առանձնահատկությունները ազդում գենդերային իմաստների արտահայտման վրա։ Աշխատության մեջ կարող են քննարկվել նաև լեզվական կարծրատիպերը, գենդերային նշանավորված բառապաշարը, լեզվի փոփոխության միտումները և հասարակական զարգացումների ազդեցությունը գենդերային չեզոք կամ առավել ներառական լեզվական միջոցների տարածման վրա։ Հետազոտությունը կարևոր է լեզվի և հասարակության փոխազդեցության ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ գենդերային հարաբերությունների և սոցիալական դերերի մասին պատկերացումները կարող են արտացոլվել ինչպես լեզվի կառուցվածքում, այնպես էլ դրա գործածության մեջ։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել լեզվաբանների, անգլերենի և հայերենի մասնագետների, թարգմանիչների, գենդերային լեզվաբանությամբ զբաղվող հետազոտողների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է սահմանափակ ուռուցիկ տիրույթներում լարերի երկարությունների բաշխման մաթեմատիկական օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը։ Դիտարկվում են ուռուցիկ երկրաչափական մարմինների և հարթ տիրույթների կառուցվածքային հատկությունները, ինչպես նաև պատահական ուղիղների կամ հատվածների միջոցով առաջացող լարերի երկարությունների հավանականային բնութագրերը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացվում է լարի երկարության բաշխման ֆունկցիայի որոշման, դրա հատկությունների և ուսումնասիրվող տիրույթի երկրաչափական պարամետրերից կախվածության վրա։ Վերլուծվում է, թե ինչպես են տիրույթի ձևը, չափերը, սահմանագծի առանձնահատկությունները և այլ երկրաչափական բնութագրեր ազդում հնարավոր լարերի երկարությունների ու դրանց բաշխման վրա։ Քննարկվում են համապատասխան հավանականային մոդելների կառուցման, ինտեգրալային հարաբերությունների ստացման և բաշխման թվային բնութագրերի որոշման մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև տարբեր ուռուցիկ տիրույթների համար ստացվող արդյունքների համեմատությանը և ընդհանուր օրինաչափությունների բացահայտմանը։ Ուսումնասիրությունը սերտորեն կապված է երկրաչափական հավանականությունների, ինտեգրալ երկրաչափության և պատահական երկրաչափական կառուցվածքների տեսության հետ։ Նման խնդիրների ուսումնասիրությունը տեսական նշանակությունից բացի կարող է կիրառություն ունենալ այն ոլորտներում, որտեղ անհրաժեշտ է գնահատել տարածական կառուցվածքների պատահական հատումների և դրանց չափային բնութագրերի բաշխումները։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս խորացնել պատկերացումները հավանականային և երկրաչափական մեթոդների փոխկապակցվածության մասին և ուսումնասիրել բարդ երկրաչափական օբյեկտների վիճակագրական հատկությունները։ Այն կարող է օգտակար լինել մաթեմատիկոսների, հավանականությունների տեսության և երկրաչափության մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների, ասպիրանտների և բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների ուսանողների համար։

Literature

Այս ակնարկը վերաբերում է Միքայել Նալբանդյանի կյանքի և գործունեության ընդհանուր բնութագրին՝ ընդգծելով նրա դերը որպես XIX դարի հայ հասարակական մտքի, հեղափոխական գաղափարների և գրական-լուսավորական շարժման կարևորագույն ներկայացուցիչներից մեկի։ Նալբանդյանը ձևավորվել է Ռուսական կայսրության հայկական միջավայրում՝ միաժամանակ ներգրավված լինելով եվրոպական լուսավորական և դեմոկրատական գաղափարների ազդեցության ոլորտում, որոնք զգալիորեն ազդել են նրա աշխարհայացքի և քաղաքական դիրքորոշումների վրա։ Նրա գործունեությունը բնութագրվում է ազգային ինքնագիտակցության բարձրացման, սոցիալական արդարության պահանջների և հակաֆեոդալական ու հակապետական քննադատական մոտեցումների համադրությամբ, ինչը նրան դարձնում է հայ առաջադիմական մտքի զարգացման առանցքային կերպար։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է ծախսումների ֆունկցիոնալ-արժեքային վերլուծության, կառավարման և հաշվառման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են կազմակերպության գործունեության ընթացքում ձևավորվող ծախսերի կառուցվածքը, դրանց առաջացման պատճառները, գործառույթների հետ փոխկապակցվածությունը և արտադրանքի կամ ծառայության արժեքի ձևավորման վրա ունեցած ազդեցությունը։ Ֆունկցիոնալ-արժեքային վերլուծությունը ներկայացվում է որպես ծախսերի օպտիմալացման և կառավարման արդյունավետ գործիք, որի միջոցով հնարավոր է բացահայտել արտադրանքի կամ ծառայության հիմնական և օժանդակ գործառույթները, գնահատել դրանց իրական արժեքը և հայտնաբերել այն ծախսերը, որոնք չեն ապահովում համապատասխան տնտեսական արդյունք։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ծախսերի դասակարգման, հաշվառման, պլանավորման, վերահսկման և վերլուծության մեթոդների կատարելագործմանը, ինչպես նաև հաշվապահական և կառավարչական տեղեկատվության արդյունավետ օգտագործմանը։ Ուսումնասիրվում են ծախսերի կառավարման և արտադրության արդյունավետության միջև փոխկապակցվածությունը, ռեսուրսների ռացիոնալ օգտագործման հնարավորությունները, ինքնարժեքի նվազեցման և կազմակերպության մրցունակության բարձրացման ուղիները։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ է հատկացվում ֆունկցիոնալ-արժեքային մոտեցման և հաշվապահական հաշվառման համակարգի համադրմանը, ինչը հնարավորություն է տալիս առավել ամբողջական տեղեկատվություն ստանալ ծախսերի ձևավորման և դրանց արդյունավետության վերաբերյալ։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, հաշվապահների, ֆինանսական և կառավարչական մասնագետների, կազմակերպությունների ղեկավարների, աուդիտորների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է հարկային եկամուտների դերի և ազդեցության ուսումնասիրությանը համայնքների սոցիալ-տնտեսական զարգացման գործընթացում։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են համայնքների բյուջեների եկամտային ձևավորման առանձնահատկությունները, հարկային մուտքերի նշանակությունը և դրանց ազդեցությունը տեղական ինքնակառավարման մարմինների ֆինանսական հնարավորությունների ու ինքնուրույնության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում համայնքների սեփական եկամուտների ձևավորմանը, հարկային բազայի ընդլայնման հնարավորություններին, հարկերի հավաքագրման արդյունավետությանը և դրանց փոփոխության վրա ազդող տնտեսական ու սոցիալական գործոններին։ Քննարկվում է հարկային եկամուտների և համայնքային ծախսերի փոխկապակցվածությունը՝ ներառյալ ենթակառուցվածքների զարգացումը, կոմունալ և հանրային ծառայությունների բարելավումը, սոցիալական ծրագրերի իրականացումը և տեղական տնտեսական ակտիվության խթանումը։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են նաև համայնքների ֆինանսական կարողությունների տարբերությունները և այն խնդիրները, որոնք կարող են սահմանափակել հարկային եկամուտների միջոցով կայուն զարգացման ապահովումը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում հարկային վարչարարության կատարելագործմանը, հարկային կարգապահության բարձրացմանը, համայնքների տնտեսական ներուժի արդյունավետ օգտագործմանը և տեղական եկամուտների ավելացման հնարավորություններին։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու հարկային եկամուտների ազդեցությունը համայնքների ֆինանսական կայունության, զարգացման ծրագրերի իրականացման և բնակչությանը մատուցվող ծառայությունների որակի վրա։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ֆինանսական և հարկային ոլորտի մասնագետների, համայնքային կառավարման ներկայացուցիչների, պետական կառավարման մարմինների աշխատակիցների, հետազոտողների և տեղական ինքնակառավարման հարցերով հետաքրքրվող ուսանողների համար։

Other Subjects

Աշխատանքը նվիրված է բազմահարկ բնակելի շենքերի բնակարաններից դուրս գտնվող ընդհանուր օգտագործման տարածքների ճարտարապետական կազմակերպման և նախագծման խնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Մոսկվա քաղաքի օրինակով։ Հետազոտության կենտրոնում այն տարածքներն են, որոնք չեն պատկանում առանձին բնակարաններին, սակայն էական նշանակություն ունեն շենքի բնակիչների առօրյա կյանքի, տեղաշարժի, հաղորդակցության և ընդհանուր հարմարավետության համար։ Դրանց շարքին կարող են դասվել մուտքերը, նախամուտքերը, սանդուղքները, վերելակային հանգույցները, միջանցքները, նախասրահները, ընդհանուր սպասարկման և օժանդակ տարածքները, ինչպես նաև շենքի բնակիչների փոխադարձ շփման համար նախատեսված որոշ ընդհանուր գոտիներ։ Այս տարածքների ճարտարապետական լուծումը կարևոր է ոչ միայն շենքի ֆունկցիոնալ արդյունավետության, այլև բնակելի միջավայրի հոգեբանական և սոցիալական որակների ձևավորման տեսանկյունից։ Բազմահարկ բնակելի շենքերի բարձրությունը, բնակարանների քանակը և բնակիչների մեծ հոսքը առաջացնում են ընդհանուր տարածքների ճիշտ կազմակերպման հատուկ պահանջներ։ Անհրաժեշտ է ապահովել բնակարանների և արտաքին միջավայրի միջև հարմար կապ, մարդկանց անվտանգ և հասանելի տեղաշարժ, բնական կամ արհեստական լուսավորության բավարար մակարդակ, օդափոխություն, հրդեհային անվտանգություն և տարածքների ռացիոնալ օգտագործում։ Մոսկվայի օրինակով ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել խիտ քաղաքային կառուցապատման պայմաններում ձևավորված բազմաբնակարան բնակելի շենքերի ընդհանուր տարածքների առանձնահատկությունները և դրանց զարգացման միտումները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից մեկը բնակելի շենքի ներքին ընդհանուր տարածքների և շենքի շրջակա քաղաքային միջավայրի փոխկապակցվածության բացահայտումն է։ Մուտքի հանգույցը, օրինակ, միայն շենք մտնելու տեխնիկական հատված չէ․ այն միաժամանակ բնակելի միջավայրի և քաղաքի միջև անցումային տարածք է և կարող է էական դեր ունենալ շենքի ընդհանուր ճարտարապետական կերպարի ձևավորման մեջ։ Նույն կերպ սանդուղքներն ու վերելակային հանգույցները պետք է դիտարկվեն ոչ միայն որպես ուղղահայաց հաղորդակցության միջոցներ, այլև որպես շենքի ներքին տարածական կառուցվածքի կարևոր բաղադրիչներ։ Բարձրահարկ բնակելի կառուցապատման զարգացման հետ մեկտեղ մեծանում է նաև ընդհանուր տարածքների բազմաֆունկցիոնալության անհրաժեշտությունը։ Ժամանակակից բնակելի շենքում դրանք կարող են ներառել սպասարկման, սոցիալական փոխգործակցության, հանգստի, երեխաների և տարեցների համար նախատեսված որոշ գործառույթներ, ինչը փոխում է ավանդական միջանցք-սանդուղք-վերելակ սխեմայի նկատմամբ մոտեցումը։ Աշխատանքը կարևոր է նաև այն պատճառով, որ ընդհանուր օգտագործման տարածքների որակը անմիջականորեն ազդում է բնակիչների հարմարավետության և շենքի օգտագործման արդյունավետության վրա։ Չհաջողված հատակագծային լուծումները կարող են հանգեցնել երկար և վատ լուսավորված միջանցքների, մարդկանց հոսքերի հատման, տարածքի անարդյունավետ օգտագործման, կողմնորոշման դժվարությունների կամ անվտանգության խնդիրների։ Հետևաբար դրանց նախագծման ժամանակ անհրաժեշտ է համադրել ֆունկցիոնալ, տեխնիկական, էսթետիկական և սոցիալական պահանջները։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ բազմահարկ բնակելի շենքերի նոր նախագծերի մշակման, գոյություն ունեցող բնակելի ֆոնդի վերակառուցման և ընդհանուր տարածքների արդիականացման համար։ Մոսկվայի քաղաքային պայմանների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել այն ճարտարապետական սկզբունքներն ու լուծումները, որոնք կարող են կիրառվել բնակչության բարձր խտությամբ քաղաքային միջավայրերում՝ ապահովելով ավելի հարմարավետ, անվտանգ, հասանելի և մարդակենտրոն բնակելի տարածք։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է բնակելի շենքի ոչ բնակարանային հատվածը որպես ամբողջական ճարտարապետական համակարգի կարևոր բաղադրիչ և ուսումնասիրում է դրա կազմակերպման այնպիսի մոտեցումներ, որոնք նպաստում են բազմաբնակարան շենքի ֆունկցիոնալ ամբողջականությանը, տարածական հարմարավետությանը և ժամանակակից քաղաքային միջավայրի պահանջներին համապատասխանությանը։