More in Technology

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Religion

    Գործք առաքելոց

    Գիրքը ներկայացնում է Նոր կտակարանի պատմական բաժինը, որը նվիրված է Հիսուս Քրիստոսի հարությունից և համբարձումից հետո առաքյալների գործունեությանը, քրիստոնեական առաջին համայնքների ձևավորմանն ու նոր հավատի տարածմանը։ Այն պատմում է Սուրբ Հոգու իջնելու, առաքյալների քարոզչության, հավատացյալների միավորման և վաղ եկեղեցու աստիճանական կազմավորման մասին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Պետրոս և Պողոս առաքյալների ծառայությանը, նրանց քարոզչական ուղևորություններին, Ավետարանի տարածմանը հրեաների և հեթանոսների շրջանում, ինչպես նաև նորաստեղծ քրիստոնեական համայնքների առջև ծառացած փորձություններին ու դժվարություններին։ Ներկայացված իրադարձությունները բացահայտում են առաքելական գործունեության նշանակությունը, քրիստոնեական հավատի տարածման պատմական ընթացքը և եկեղեցական միասնության գաղափարը։ Գրքում արտացոլվում են նաև առաջին հավատացյալների փոխհարաբերությունները, համայնքային կյանքի կազմակերպումը և հոգևոր նվիրվածության դրսևորումները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի վաղ քրիստոնեության պատմության, առաքելական ավանդության և եկեղեցու սկզբնական շրջանի ուսումնասիրության համար։ Այն միաժամանակ ծառայում է որպես աստվածաշնչյան ընթերցանության և կրոնական կրթության նյութ՝ ընթերցողին ծանոթացնելով առաքյալների գործունեությանը, նրանց հավատարմությանը և քրիստոնեական ուսմունքի տարածման պատմությանը։

    Updated: 2026-11-02
    Գործք առաքելոց
    Online

    History

    История [13-го] Лейб-гренадерского Эриванского полка

    Այս պատմագիտական աշխատությունը նվիրված է Ռուսական կայսրության բանակի կազմում գործող Էրիվանյան լեյբ-գրենադերական գնդի պատմությանը, դրա կազմավորման, զարգացման, ռազմական ծառայության և մարտական ուղու ուսումնասիրությանը։ Աշխատությունը կարևոր աղբյուր է 19-րդ դարի ռուսական և կովկասյան ռազմական պատմության, ինչպես նաև Էրիվանի և Անդրկովկասի պատմական իրադարձությունների ուսումնասիրության համար։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ներկայացվել գնդի ստեղծման նախադրյալները, կազմակերպական կառուցվածքը, անձնակազմի համալրման առանձնահատկությունները, հրամանատարական կազմը, զինվորական կարգապահությունը, զինվածությունը և ծառայության պայմանները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գնդի մասնակցությանը Ռուսական կայսրության ռազմական արշավներին և տարբեր ռազմագործողություններին։ Գունդը հատկապես հայտնի էր Կովկասյան պատերազմների և ռուս-թուրքական ու ռուս-պարսկական հակամարտությունների ընթացքում ունեցած ռազմական դերակատարությամբ, ուստի աշխատությունը կարող է արժեքավոր տեղեկություններ պարունակել Կովկասում տեղի ունեցած մարտերի, ռազմական գործողությունների կազմակերպման, զորքերի տեղաշարժերի և մարտավարական առանձնահատկությունների վերաբերյալ։ Պատմական նյութը կարող է ներառել նաև գնդի մասնակցությունը 19-րդ դարի ռուս-թուրքական պատերազմներին, որոնց ընթացքում Կովկասյան ռազմաճակատը կարևոր նշանակություն ուներ տարածաշրջանի քաղաքական և ռազմական իրավիճակի ձևավորման գործում։ Աշխատանքի կարևոր բաղադրիչ կարող են լինել գնդի սպաների և զինվորների ծառայողական կենսագրությունները, պարգևատրումները, ռազմական սխրանքների մասին տեղեկությունները և այն իրադարձությունները, որոնց շնորհիվ ստորաբաժանումը ձեռք է բերել իր ռազմական հեղինակությունը։ Այդպիսի նյութերը հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրել ոչ միայն ռազմական գործողությունները, այլև կայսերական բանակի առօրյան, զինվորական ծառայության մշակույթը, հիերարխիկ հարաբերությունները և ժամանակաշրջանի ռազմական կազմակերպման սկզբունքները։ Հրատարակության աղբյուրագիտական արժեքը պայմանավորված է նաև նրանով, որ գնդի պատմությունը կարող է ներկայացված լինել ծառայողական փաստաթղթերի, մարտական զեկույցների, հրամանների, վիճակագրական տվյալների, հուշագրությունների և այլ ժամանակակից նյութերի հիման վրա։ Դրանց միջոցով հնարավոր է վերականգնել առանձին ռազմարշավների ընթացքը, զորամասի կորուստները, տեղաշարժերը և մարտական գործողությունների արդյունքները։ Գնդի պատմության ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև տարածաշրջանային պատմության տեսանկյունից, քանի որ դրա ռազմական գործունեությունը կապված էր Կովկասի տարբեր տարածքների, բնակավայրերի և ժողովուրդների պատմական իրադարձությունների հետ։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել ռազմական պատմությամբ, Ռուսական կայսրության և Կովկասի պատմությամբ, 19-րդ դարի ռազմաքաղաքական գործընթացներով և զինվորական կազմակերպությունների պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմել տվյալ զորամասի ձևավորման և զարգացման, ռազմական ծառայության առանձնահատկությունների ու մարտական ավանդույթների մասին՝ միաժամանակ արժեքավոր նյութ տրամադրելով Կովկասի 19-րդ դարի ռազմական պատմության ուսումնասիրության համար։

    Updated: 2026-09-19
    История [13-го] Лейб-гренадерского Эриванского полка
    Online

    Agriculture

    Նոր գրքեր : Գյուղատնտեսություն : Ինֆորմացիոն ցանկ (1980, Մարտ, թիվ 3)

    Այս աշխատությունը ներկայացնում է գյուղատնտեսության ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի տեղեկատու-մատենագիտական ցանկը՝ նպատակ ունենալով համակարգված կերպով ներկայացնել արդի գիտական և կիրառական հրապարակումները։ Նյութը ընդգրկում է բուսաբուծությանը, անասնաբուծությանը, հողագիտությանը, ագրոտեխնոլոգիաներին, բույսերի պաշտպանության միջոցներին, ոռոգման համակարգերին և գյուղատնտեսական տնտեսագիտությանը նվիրված նոր գրքեր, որոնք արտացոլում են ոլորտի ժամանակակից զարգացման միտումները և նորարարական մոտեցումները։ Ցանկում ներառված հրատարակությունները դասակարգված են ըստ թեմատիկ ուղղությունների՝ հնարավորություն տալով արագ կողմնորոշվել գիտական և մասնագիտական տեղեկատվության բազմազանության մեջ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կայուն գյուղատնտեսության, կլիմայական փոփոխությունների պայմաններում արտադրողականության բարձրացման, օրգանական գյուղատնտեսության և ագրոտեխնոլոգիական նոր լուծումների վերաբերյալ աշխատանքներին։ Աշխատությունը ծառայում է որպես տեղեկատվական աղբյուր հետազոտողների, ուսանողների և ոլորտի մասնագետների համար՝ նպաստելով գյուղատնտեսական գիտության նոր գրականության հասանելիությանը և կիրառական նշանակության բարձրացմանը։

    Updated: 2026-08-22
    Նոր գրքեր : Գյուղատնտեսություն : Ինֆորմացիոն ցանկ (1980, Մարտ, թիվ 3)
    Online

    Religion

    Հայ Սուրբ եկեղեցու Ժամագրքում ընդգրկված և ձայնագրված երգեր

    Աշխատությունը նվիրված է Հայ Առաքելական Սուրբ եկեղեցու Ժամագրքում ընդգրկված հոգևոր երգերին՝ ներկայացնելով եկեղեցական ժամերգության երաժշտական ժառանգությունը։ Ժամագիրքը հայ եկեղեցու ծիսական կյանքի կարևոր գրքերից է, որի բովանդակությունը կապված է օրվա տարբեր ժամերին կատարվող աղոթքների, ժամերգությունների և եկեղեցական հիշատակումների հետ։ Դրանում ընդգրկված երգերն ու հոգևոր տեքստերը նպաստում են պաշտամունքի միասնական ընթացքին՝ արտահայտելով փառաբանության, աղոթքի, գոհության, ապաշխարության և հոգևոր խորհրդածության գաղափարները։ Եկեղեցական երգեցողությունը հայ քրիստոնեական մշակույթի ինքնատիպ դրսևորումներից է, որը ձևավորվել և փոխանցվել է սերունդներին՝ պահպանելով ազգային երաժշտական մտածողության ու ծիսական ավանդույթի առանձնահատկությունները։ Ժամագրքի երգերի հավաքումն ու երաժշտական գրառումը կարևոր նշանակություն ունեն դրանց պահպանման, ուսուցման և գործնական կիրառության համար։ Այսպիսի հրատարակությունը կարող է ծառայել հոգևորականներին, եկեղեցական երգիչներին, երգչախմբերին և հայ հոգևոր երաժշտությամբ հետաքրքրվող ուսումնասիրողներին՝ որպես ժամերգության երգարվեստին ծանոթանալու և այն կիրառելու նյութ։ Այն նաև արժեքավոր է հայ եկեղեցական երաժշտության պատմության, ժամերգության ծիսական կառուցվածքի, հոգևոր երգերի գրառման ու փոխանցման եղանակների և հայ եկեղեցու երաժշտական ժառանգության պահպանման գործընթացի ուսումնասիրության համար։ Գիրքը ներկայացնում է հայ հոգևոր մշակույթի այն շերտը, որտեղ սերտորեն միահյուսվում են աղոթքը, ծեսը, գրավոր ավանդույթը և երաժշտական արտահայտությունը։

    Updated: 2026-10-27
    Հայ Սուրբ եկեղեցու Ժամագրքում ընդգրկված և ձայնագրված երգեր
    Online

    Physics

    Մոլեկուլային կենսաֆիզիկայի լաբորատոր աշխատանքների ուսումնամեթոդական ձեռնարկ

    Նախատեսված է մոլեկուլային կենսաֆիզիկայի լաբորատոր փորձերի իրականացման համար։ Գիրքը տրամադրում է համապարփակ և պարզեցված ուղեցույցներ՝ փորձերի տեխնիկական մանրամասներով, սարքավորումներով, ռեագենտներով, անվտանգության կանոններով և արդյունքների վերլուծությամբ։ Այն օգնում է ուսանողներին ձեռք բերել անհրաժեշտ պրակտիկ հմտություններ և գիտական մոտեցում՝ կենսաֆիզիկայի լաբորատոր աշխատանքների հաջող և անվտանգ կատարման համար։ Այս ձեռնարկը օգտակար է կենսաֆիզիկայի, կենսաքիմիայի, կենսաբժշկության, կենսաբանական գիտությունների և հարակից ոլորտների ուսանողների համար, ինչպես նաև լաբորատոր աշխատակիցների և գիտական հետազոտողների համար՝ որպես պրակտիկ ուղեցույց և ռեֆերանս:

    Updated: 2026-09-19
    Մոլեկուլային կենսաֆիզիկայի լաբորատոր աշխատանքների ուսումնամեթոդական ձեռնարկ
    Online

    Religion

    Հովհաննես Իմաստասեր Օձնեցի հայոց կաթողիկոսի ճառը՝ ընդդեմ երևութականների

    Հայոց եկեղեցու նշանավոր հայրապետ և աստվածաբանական մտքի մեծագույն ներկայացուցիչ Հովհաննես Գ Օձնեցու այս աշխատությունը նվիրված է քրիստոնեական դավանանքի պաշտպանությանն ու երևութականության ուսմունքի հերքմանը։ Այն ներկայացնում է վաղ միջնադարյան հայ աստվածաբանական և դավանաբանական գրականության կարևոր նմուշներից մեկը, որտեղ հեղինակը բանավիճային և ուսուցողական շարադրանքով անդրադառնում է Քրիստոսի մարդեղության, աստվածային և մարդկային բնությունների, մարմնավորման խորհրդի ու փրկագործության քրիստոնեական ըմբռնման հիմնարար հարցերին։ Երևութականությունը վաղ քրիստոնեական աստվածաբանական վեճերում տարածված ուսմունքների ընդհանուր անվանումներից է, որի տարբեր դրսևորումներ կասկածի տակ էին դնում Քրիստոսի մարդկային բնության իրականությունը՝ նրա մարմնավորումը և երկրային չարչարանքները ներկայացնելով որպես թվացյալ կամ ոչ լիարժեք իրականություն։ Այդպիսի պատկերացումները հակասում էին քրիստոնեական դավանանքի այն հիմնադրույթին, ըստ որի Աստծո Որդին իրականում մարդացավ՝ ընդունելով մարդկային բնությունը, ապրելով մարդկային կյանքով և կամավոր կրելով չարչարանքներն ու մահը՝ հանուն մարդկության փրկության։ Աշխատության գաղափարական առանցքը հենց այս դավանաբանական ճշմարտության պաշտպանությունն է։ Հեղինակը կարևորում է Քրիստոսի մարդեղության իրականության ընդունումը՝ որպես քրիստոնեական փրկագործության անհրաժեշտ նախապայման։ Եթե մարմնավորումը միայն երևութական բնույթ ունենար, ապա կխաթարվեր նաև խաչելության, մահվան և հարության փրկարար նշանակության ամբողջական ընկալումը։ Հետևաբար երևութականության հերքումը ոչ միայն աստվածաբանական տեսության պաշտպանություն է, այլև քրիստոնեական հավատի հիմնական սկզբունքների հիմնավորում։ Հովհաննես Օձնեցու հակաճառական մոտեցումը բնորոշվում է եկեղեցական ավանդության, աստվածաշնչյան վկայությունների և քրիստոնեական դավանաբանական սկզբունքների վրա հիմնվելու ձգտմամբ։ Նրա շարադրանքի կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ քննարկվող գաղափարները դիտարկվում են ոչ թե որպես վերացական մտավոր խնդիրներ, այլ որպես եկեղեցու հավատքի, պաշտամունքի և փրկության վարդապետության հետ անմիջականորեն կապված հարցեր։ Հեղինակը ձգտում է բացահայտել սխալ դավանաբանական պատկերացումների հետևանքները և հաստատել ուղղափառ քրիստոնեական ըմբռնումը։ Այս առումով աշխատությունը միավորում է աստվածաբանական վերլուծությունը, դավանաբանական մեկնաբանությունը և համոզիչ հակաճառությունը։ Հովհաննես Գ Օձնեցին հայ եկեղեցական պատմության առանցքային դեմքերից է։ Նրա գործունեությունը կապված է Հայոց եկեղեցու կազմակերպական ամրապնդման, կանոնական իրավունքի կարգավորման, աստվածաբանական մտքի զարգացման և եկեղեցական ինքնուրույնության պահպանման հետ։ Նա հայտնի է նաև իր իրավական ու մատենագրական ժառանգությամբ, հատկապես եկեղեցական կանոնների համակարգման և հայ քրիստոնեական ավանդության պաշտպանության գործում ունեցած ներդրմամբ։ Նրա աշխատություններում արտահայտված է եկեղեցու դավանաբանական դիրքորոշումը հիմնավորելու և քրիստոնեական ուսմունքը մտավոր ու գրական միջոցներով պաշտպանելու հետևողական ձգտումը։ Այս ճառը կարևոր է նաև հայ աստվածաբանական մտքի պատմության տեսանկյունից, քանի որ ներկայացնում է այն մտավոր միջավայրը, որտեղ հայ եկեղեցական հեղինակները մասնակցում էին քրիստոնեական դավանանքի շուրջ ծավալվող ընդհանուր բանավեճերին։ Հայոց եկեղեցին իր պատմության ընթացքում մշտապես կարևորել է հավատքի սկզբունքների հստակ ձևակերպումը, աստվածաբանական տարբեր մոտեցումների քննությունը և եկեղեցական ավանդության պահպանումը։ Այս աշխատությունը վկայում է, որ հայ միջնադարյան աստվածաբանությունը զարգացել է ոչ միայն ներքին հոգևոր և ծիսական խնդիրների շուրջ, այլև մասնակցել է քրիստոնեական աշխարհում ընթացող գաղափարական ու դավանաբանական քննարկումներին։ Գրական-ոճական առումով ստեղծագործությունը պատկանում է հայրաբանական ճառի և հակաճառական աստվածաբանական գրության ժանրին։ Դրան բնորոշ են փաստարկված խոսքը, դավանաբանական դրույթների մեկնաբանումը, հակառակ տեսակետների քննադատությունը և եկեղեցական ուսմունքի պաշտպանությունը։ Ճառի ձևը հնարավորություն է տալիս աստվածաբանական բարդ հարցերը ներկայացնելու տրամաբանական հաջորդականությամբ՝ միաժամանակ պահպանելով քարոզչական և համոզիչ խոսքի առանձնահատկությունները։ Այն արժեքավոր նյութ է նաև հին հայերենի կրոնական ու աստվածաբանական բառապաշարի, միջնադարյան գրական լեզվի և հայ մատենագրության փաստարկման եղանակների ուսումնասիրության համար։ Հրատարակության պատմամշակութային նշանակությունը պայմանավորված է նաև Մխիթարյան միաբանության գործունեությամբ։ Վենետիկի Սուրբ Ղազարի տպարանը մեծ դեր է ունեցել հայ հին մատենագրության պահպանման, վերականգնման, ուսումնասիրման և տարածման գործում։ Միջնադարյան հայ հեղինակների աշխատությունների հրատարակությունը հնարավորություն էր տալիս հայ ընթերցողներին և գիտական շրջանակներին կրկին հաղորդակցվելու ազգային հոգևոր ու մտավոր ժառանգությանը։ Այս հրատարակությունն այդ առումով կարևոր է ոչ միայն որպես կրոնական գիրք, այլև որպես հայ դասական մատենագրության պահպանման և հանրահռչակման գործի արտահայտություն։ Այն նշանակալի արժեք ունի հայ եկեղեցու պատմության, քրիստոսաբանության, հայրաբանության, դավանաբանության և միջնադարյան փիլիսոփայական մտքի ուսումնասիրության համար։ Հետաքրքրություն է ներկայացնում աստվածաբանների, հայագետների, եկեղեցու պատմաբանների, բանասերների և հին հայ մատենագրության հետազոտողների համար՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրելու Հովհաննես Օձնեցու աստվածաբանական հայացքները, հայ եկեղեցու դավանաբանական ժառանգությունը և վաղ միջնադարյան քրիստոնեական մտքի զարգացման առանձնահատկությունները։

    Updated: 2026-11-12
    Հովհաննես Իմաստասեր Օձնեցի հայոց կաթողիկոսի ճառը՝ ընդդեմ երևութականների