Կոստանդնուպոլսից Եվրոպա ճանապարհորդության ուղեցույց՝ Դանուբ գետով

Other Subjects

Այս հաղորդագրությունը վերաբերում է Լեռնային Ղարաբաղի (Բերգքարաբախի) հակամարտության համատեքստում զինադադարի հաստատման մասին տեղեկությանը, ըստ որի Ադրբեջանը պաշտոնապես հաստատել է կրակի դադարեցումը տարածաշրջանում տեղի ունեցած ռազմական գործողություններից հետո։ Տեղեկատվությունը տեղավորվում է երկարատև հակամարտության պատմական շղթայի մեջ, որտեղ Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև տարիներ շարունակ շարունակվող տարածքային վեճերը պարբերաբար վերաճել են ռազմական բախումների։ Կրակի դադարեցման մասին հայտարարությունները սովորաբար կապված են միջազգային միջնորդական ջանքերի, քաղաքական բանակցությունների կամ ռազմական իրավիճակի ժամանակավոր կայունացման հետ, որի նպատակն է նվազեցնել կորուստները և ստեղծել պայմաններ հետագա բանակցությունների համար։ Միևնույն ժամանակ նման զինադադարները հաճախ ունենում են փխրուն բնույթ, քանի որ կողմերի միջև չլուծված քաղաքական և իրավական խնդիրները շարունակում են պահպանվել, ինչի պատճառով տարածաշրջանում իրավիճակը մնում է զգայուն և անկանխատեսելի։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է կովկասյան սոճու կենսաբանական և էկոլոգիական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը Հայաստանի տարբեր անտառաճեցման պայմաններում՝ գնահատելով տեսակի աճը, զարգացումը, կենսունակությունը և շրջակա միջավայրի գործոնների նկատմամբ հարմարվողականությունը։ Հետազոտության կենտրոնում ծառատեսակի կենսաէկոլոգիական հատկանիշների և աճելավայրի պայմանների փոխկապակցվածությունն է, ինչը հնարավորություն է տալիս պարզաբանել բնական միջավայրի տարբեր բաղադրիչների ազդեցությունը ծառերի վիճակի և անտառային համակեցությունների ձևավորման վրա։ Քննվում են բարձրության, ռելիեֆի, լանջերի դիրքադրության, հողային պայմանների, խոնավության, ջերմաստիճանային ռեժիմի և այլ էկոլոգիական գործոնների հնարավոր ազդեցությունները սոճու աճի ու զարգացման առանձնահատկությունների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում տարբեր անտառաճեցման պայմաններում ծառերի աճի ինտենսիվությանը, տարիքային կառուցվածքին, բնական վերաճին և ընդհանուր կենսունակությանը։ Ուսումնասիրվում են նաև տեսակի ձևաբանական և ֆիզիոլոգիական հարմարվողականության առանձնահատկությունները, որոնց շնորհիվ այն կարող է գոյատևել տարբեր բարձրադիր և կլիմայական պայմաններում։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում բնական վերականգնման գործընթացների գնահատումը՝ սերմնատվության, երիտասարդ ծառերի ձևավորման և դրանց հետագա պահպանման համար անհրաժեշտ միջավայրային պայմանների տեսանկյունից։ Դիտարկվում է կովկասյան սոճու մասնակցությունը անտառային էկոհամակարգերի կառուցվածքին, հողապաշտպան և ջրակարգավորիչ գործառույթներին, ինչպես նաև կենսաբազմազանության պահպանման գործընթացներին։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համեմատվել տարբեր աճելավայրերի ծառուտների անտառագիտական և չափագրական ցուցանիշները՝ բացահայտելու առավել նպաստավոր կամ սահմանափակող բնական գործոնները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև մարդածին ազդեցությունների և շրջակա միջավայրի փոփոխությունների պայմաններում ծառատեսակի կայունության խնդրին, ինչը կարևոր նշանակություն ունի անտառների պահպանության և վերականգնման տեսանկյունից։ Ստացված գիտական ընդհանրացումները կարող են օգտակար լինել անտառային տարածքների վիճակի գնահատման, համապատասխան ծառատեսակների ընտրության և բնապահպանական միջոցառումների հիմնավորման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է անտառագիտության, բուսաբանության, բույսերի էկոլոգիայի և կենսաաշխարհագրության մոտեցումները՝ Հայաստանի պայմաններում կովկասյան սոճու կենսաէկոլոգիական առանձնահատկությունների բազմակողմանի բնութագրման նպատակով։

Law

Այս աշխատությունը նվիրված է հանցագործությունների քննության ընթացքում կիրառվող տակտիկական հնարքների իրավաչափության և թույլատրելիության սահմանների ուսումնասիրությանը։ Գրքում քննարկվում է, թե ինչ պայմաններում կարող են քննության արդյունավետությունն ապահովող տակտիկական միջոցներն ու հնարքները համարվել իրավաչափ, և որտեղ է անցնում դրանց կիրառման թույլատրելի սահմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քննիչի և քրեական վարույթն իրականացնող այլ իրավասու անձանց գործողությունների իրավական հիմքերին, դրանց համապատասխանությանը օրենսդրության պահանջներին, մարդու իրավունքների և ազատությունների պաշտպանության սկզբունքներին, ինչպես նաև քրեական դատավարության հիմնարար երաշխիքներին։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են տակտիկական հնարքների ընտրության և կիրառման պայմանները, դրանց նպատակահարմարությունը, համաչափությունը և քննության մասնակիցների իրավունքների նկատմամբ հարգանքի անհրաժեշտությունը։ Կարևորվում է այն սկզբունքը, որ հանցագործության բացահայտման և ապացույցների ձեռքբերման նպատակով կիրառվող տակտիկական մոտեցումները չպետք է վերածվեն անձի նկատմամբ անթույլատրելի ճնշման, մոլորեցման կամ նրա օրինական իրավունքների սահմանափակման միջոցի։ Գրքում անդրադարձ է կատարվում նաև այն խնդիրներին, որոնք կարող են առաջանալ հարցաքննության, առերեսման, ճանաչման ներկայացնելու, քննչական փորձարարության և այլ դատավարական գործողությունների ընթացքում տակտիկական հնարքներ կիրառելիս։ Վերլուծվում է տակտիկական հնարքի և դատավարական գործողության իրավական կարգավիճակի փոխհարաբերությունը, ինչպես նաև այն հարցը, թե ինչ չափանիշներով պետք է գնահատել կիրառված հնարքի օրինականությունն ու ընդունելիությունը։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հատկապես այն տեսանկյունից, որ հանցագործությունների քննության արդյունավետությունը պետք է զուգակցվի արդար դատաքննության, օրինականության, մարդու արժանապատվության և պաշտպանության իրավունքի պահպանման հետ։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել իրավագիտության ուսանողների, քննիչների, դատախազների, փաստաբանների, դատավորների, քրեագետների, գիտաշխատողների և քրեական դատավարության ու դատական տակտիկայի հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության բանկային համակարգի՝ միջազգային վարկային շուկային ինտեգրման տնտեսական, ֆինանսական և ինստիտուցիոնալ հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում բանկային համակարգի արտաքին ֆինանսական ռեսուրսների հասանելիությունը, միջազգային վարկային հարաբերություններին մասնակցության ձևերը, ֆինանսավորման աղբյուրների բազմազանեցումը և արտաքին կապիտալի ներգրավման հետ կապված հնարավորություններն ու ռիսկերն են։ Միջազգային վարկային շուկան դիտարկվում է որպես համաշխարհային ֆինանսական համակարգի կարևոր բաղադրիչ, որի միջոցով ֆինանսական հաստատությունները կարող են ներգրավել լրացուցիչ միջոցներ, ընդլայնել վարկավորման հնարավորությունները և զարգացնել համագործակցությունը օտարերկրյա բանկերի ու միջազգային ֆինանսական կազմակերպությունների հետ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել Հայաստանի բանկերի միջազգային ֆինանսական հարաբերությունների զարգացման նախադրյալները, արտաքին փոխառությունների կառուցվածքը, դրանց արժեքի ձևավորման գործոնները և միջազգային ֆինանսավորման հասանելիության վրա ազդող մակրոտնտեսական ու ինստիտուցիոնալ պայմանները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել երկրի և առանձին ֆինանսական հաստատությունների վարկային ռիսկի գնահատմանը, ֆինանսական կայունությանը, բանկերի կապիտալի և իրացվելիության կառավարմանը, ինչպես նաև արտաքին պարտավորությունների հետ կապված արժութային ու տոկոսադրույքային ռիսկերին։ Կարևոր ուղղություն է ազգային բանկային կարգավորման և միջազգային ֆինանսական չափանիշների փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությունը՝ գնահատելով դրանց նշանակությունը միջազգային գործընկերների վստահության և ֆինանսական շուկաներին հասանելիության տեսանկյունից։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև միջազգային վարկային ռեսուրսների ներգրավման ազդեցությանը Հայաստանի ներքին վարկային շուկայի, տնտեսության իրական հատվածի ֆինանսավորման և բանկային ծառայությունների զարգացման վրա։ Միաժամանակ արտաքին ֆինանսական աղբյուրներից կախվածության աճը կարող է դիտարկվել ֆինանսական անվտանգության և արտաքին տնտեսական ցնցումների փոխանցման տեսանկյունից, ինչի պատճառով կարևոր է ֆինանսավորման աղբյուրների հավասարակշռված կառուցվածքի ձևավորումը։ Ինտեգրման գործընթացում նշանակություն ունեն նաև բանկային համակարգի թափանցիկությունը, ֆինանսական հաշվետվողականությունը, ռիսկերի կառավարման համակարգերը և միջազգային գործարար կապերի զարգացումը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է բանկային գործի, միջազգային ֆինանսների և ֆինանսական շուկաների ուսումնասիրության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել Հայաստանի բանկային համակարգի միջազգային վարկային շուկային ինտեգրման հիմնական պայմանները, սահմանափակումները, ֆինանսական ռիսկերը և զարգացման հնարավոր ուղղությունները։

Culture

Երաժշտագիտական և երաժշտության տեսության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է XX դարի երաժշտագիտության մեջ հարմոնիայի ֆունկցիոնալ ուսմունքի հիմնական տեսական դրույթների, զարգացման ուղղությունների և վերլուծական մոտեցումների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում հարմոնիկ համակարգի տարրերի փոխհարաբերությունները, ակորդների գործառույթները, տոնայնության կազմակերպման սկզբունքները և երաժշտական ամբողջության կառուցման մեջ դրանց նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆունկցիոնալ մտածողության զարգացմանը, դասական տեսական պատկերացումների վերաիմաստավորմանը և նոր երաժշտական լեզվի պայմաններում հարմոնիկ երևույթների մեկնաբանման խնդիրներին։ Վերլուծվում են տարբեր տեսական մոտեցումներ, որոնց միջոցով բացահայտվում են հարմոնիկ հաջորդականությունների կառուցվածքը, լարվածության և հանգուցալուծման հարաբերությունները, ինչպես նաև տոնային կենտրոնների փոխազդեցությունը։ Քննարկվում են նաև XX դարի երաժշտական ստեղծագործության փոփոխությունների ազդեցությունը հարմոնիայի տեսության և երաժշտագիտական վերլուծության մեթոդների զարգացման վրա։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված պատկերացում կազմելու ֆունկցիոնալ հարմոնիայի տեսական նշանակության և դրա կիրառման հնարավորությունների վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել երաժշտագետների, կոմպոզիտորների, երաժշտության տեսաբանների և մասնագիտական երաժշտական կրթությամբ զբաղվողների համար։

Economics

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է ճարտարապետաշինարարական կրթության որակի կառավարման համակարգի ուսումնասիրությանը և դրա կատարելագործման հնարավոր ուղիների բացահայտմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է պարզել, թե ինչ գործոններ են պայմանավորում ճարտարապետության և շինարարության ոլորտում մասնագիտական կրթության որակը, ինչպես կարելի է կատարելագործել կրթական ծրագրերի բովանդակությունը, դասավանդման մեթոդները, ուսանողների գնահատման համակարգը, նյութատեխնիկական բազան և բուհ-աշխատաշուկա կապը։ Այս ոլորտի կրթության առանձնահատկությունն այն է, որ մասնագետից պահանջվում է տեսական գիտելիքների և գործնական հմտությունների համադրություն․ ապագա ճարտարապետը կամ շինարարական ոլորտի մասնագետը պետք է կարողանա ոչ միայն յուրացնել մասնագիտական գիտելիքներ, այլև դրանք կիրառել նախագծման, հաշվարկների, շինարարական գործընթացների, թվային մոդելավորման և իրական մասնագիտական խնդիրների լուծման ժամանակ։ Աշխատության մեջ կարող է ուսումնասիրվել կրթության որակի կառավարման ամբողջական համակարգը՝ սկսած կրթական ծրագրերի մշակման և հաստատման փուլից մինչև ուսուցման արդյունքների գնահատում և շրջանավարտների հետագա մասնագիտական գործունեության վերլուծություն։ Կարևոր ուղղություն է կրթական ծրագրերի համապատասխանեցումը աշխատաշուկայի պահանջներին։ ՀՀ օրենսդրական շրջանակն էլ նախատեսում է, որ բարձրագույն ուսումնական հաստատությունները կրթական ծրագրերը մշակելիս հաշվի առնեն համապատասխան գործատուների մասնակցությունն ու առաջարկությունները, ինչը հատկապես կարևոր է մասնագիտական ուղղվածություն ունեցող ճարտարապետաշինարարական կրթության համար։ Հետազոտության շրջանակում կարող է կարևորվել գործատուների, մասնագիտական կազմակերպությունների, շրջանավարտների և ուսանողների կարծիքների պարբերական հավաքագրումը՝ կրթական ծրագրերի ուժեղ և թույլ կողմերը բացահայտելու համար։ Աշխատանքի կարևոր բաղադրիչ է նաև ուսումնական գործընթացում ժամանակակից տեխնոլոգիաների ներդրումը։ Ճարտարապետաշինարարական մասնագիտությունների համար հատկապես կարևոր են համակարգչային նախագծումը, եռաչափ մոդելավորումը, շենքերի տեղեկատվական մոդելավորումը՝ BIM, աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգերը, թվային նախագծման գործիքները, ինչպես նաև ինժեներական համակարգերի մոդելավորման և կառավարման ժամանակակից լուծումները։ ՀՀ-ում այս ուղղությամբ արդեն իրականացվել են կրթական ենթակառուցվածքների արդիականացման ծրագրեր․ մասնավորապես Ճարտարապետության և շինարարության Հայաստանի ազգային համալսարանում ստեղծվել է «ՍՄԱՐԹԼԱԲ» կենտրոն, ներդրվել են IoT լաբորատորիա, համակարգչային լսարաններ և BIM մոտեցումներ։ Այս փորձը կարող է դիտարկվել որպես կրթության որակի կառավարման կատարելագործման գործնական ուղղություններից մեկը։ Մյուս կարևոր խնդիրը դասավանդման մեթոդների արդիականացումն է։ Ավանդական դասախոսական մոտեցումներին զուգահեռ կարող են կիրառվել նախագծահեն, խնդիրների վրա հիմնված, թիմային և հետազոտահեն ուսուցման մեթոդներ, որոնց միջոցով ուսանողը ոչ միայն ստանում է տեղեկատվություն, այլև սովորում է ինքնուրույն վերլուծել մասնագիտական խնդիրները, մշակել նախագծային լուծումներ, պաշտպանել իր որոշումները և աշխատել բազմամասնագիտական թիմում։ Ճարտարապետաշինարարական կրթության դեպքում սա հատկապես կարևոր է, քանի որ իրական նախագծերում ճարտարապետները, կոնստրուկտորները, ինժեներները, դիզայներները և այլ մասնագետներ աշխատում են փոխկապակցված միջավայրում։ Կրթության որակի կառավարման կատարելագործման կարևոր ուղղություն է ուսանողների ուսումնառության արդյունքների գնահատման համակարգի բարելավումը։ Գնահատումը պետք է արտացոլի ոչ միայն տեսական գիտելիքների յուրացումը, այլև մասնագիտական կարողությունների ձևավորումը։ Այդ նպատակով կարող են կիրառվել նախագծերի, պորտֆոլիոների, գործնական աշխատանքների, լաբորատոր փորձերի, թիմային առաջադրանքների և իրական մասնագիտական խնդիրների լուծման արդյունքների գնահատման մեխանիզմներ։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել շրջանավարտի պատրաստվածության մասին։ Առանձին նշանակություն ունի դասախոսական կազմի մասնագիտական զարգացումը։ Կրթության որակի բարձրացումը դժվար է ապահովել առանց դասախոսների շարունակական վերապատրաստման, ժամանակակից մասնագիտական ծրագրերի յուրացման, միջազգային փորձի ուսումնասիրության և գիտահետազոտական գործունեության ակտիվացման։ Այս ուղղությամբ կրթական քաղաքականության մեջ նույնպես շեշտադրվում է կարողությունների զարգացումը, որակի ապահովման և կառավարման մեխանիզմների կատարելագործումը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև բուհի ներքին որակի ապահովման համակարգին։ Դրա արդյունավետությունը պահանջում է կրթական ծրագրերի պարբերական ինքնագնահատում, ուսանողների առաջադիմության և բավարարվածության ուսումնասիրություն, դասավանդման արդյունավետության գնահատում, շրջանավարտների զբաղվածության մոնիթորինգ և ստացված տվյալների հիման վրա բարելավման միջոցառումների իրականացում։ Այսպիսի մոտեցումը կրթության որակի կառավարումը վերածում է շարունակական գործընթացի, այլ ոչ թե միայն հավատարմագրման կամ արտաքին ստուգման համար իրականացվող գործողության։ Աշխատության մեջ կարող է կարևորվել նաև կրթական, գիտական և արտադրական գործունեության ինտեգրումը։ Ճարտարապետաշինարարական կրթության արդյունավետության բարձրացման համար անհրաժեշտ է ուսանողներին հնարավորություն տալ մասնակցելու իրական նախագծերի, լաբորատոր և հետազոտական աշխատանքների, մասնագիտական պրակտիկաների և շինարարական կազմակերպությունների հետ համատեղ իրականացվող ծրագրերի։ Բուհի առաքելության մեջ նույնպես ընդգծվում է միջազգային չափանիշներին և աշխատաշուկայի պահանջներին համապատասխան մասնագետների պատրաստումը, շարունակական կրթությունը և գիտահետազոտական գործունեությունը։ Հետազոտության գործնական նշանակությունն այն է, որ առաջարկվող մեխանիզմները կարող են կիրառվել ճարտարապետաշինարարական կրթական ծրագրերի վերանայման, որակի ներքին կառավարման համակարգերի կատարելագործման, ուսումնական լաբորատորիաների և թվային ենթակառուցվածքների զարգացման, դասախոսների վերապատրաստման և գործատուների հետ համագործակցության ամրապնդման համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը կրթության որակի կառավարումը դիտարկում է որպես փոխկապակցված գործընթաց, որը ներառում է կրթական ծրագրերի արդիականացում, ուսուցման և գնահատման մեթոդների կատարելագործում, ժամանակակից թվային տեխնոլոգիաների ներդրում, դասախոսների մասնագիտական զարգացում, ուսանողների գործնական պատրաստվածության բարձրացում, գիտահետազոտական գործունեության խթանում և աշխատաշուկայի հետ շարունակական հետադարձ կապի ձևավորում։