Ճարտարապետաշինարարական կրթության որակի կառավարման բարելավման ուղիները

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության հարկային համակարգի ձևավորման, զարգացման և անցումային տնտեսության պահանջներին դրա համապատասխանության գնահատման հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում են հարկային քաղաքականության հիմնական բաղադրիչները՝ հարկատեսակների կառուցվածքը, հարկային բեռի բաշխումը, վարչարարության արդյունավետությունը և հարկային եկամուտների ձևավորման մեխանիզմները։ Հեղինակը ուսումնասիրում է անցումային տնտեսությանը բնորոշ առանձնահատկությունները՝ շուկայական հարաբերությունների ձևավորում, պետական կարգավորման վերափոխում և մասնավոր հատվածի ընդլայնում, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը հարկային համակարգի արդյունավետության վրա։ Աշխատության մեջ քննարկվում են հարկային համակարգի համապատասխանության չափանիշները՝ ներառյալ տնտեսական աճի խթանումը, սոցիալական արդարությունը, բյուջետային կայունությունը և ներդրումային միջավայրի բարելավումը։ Ներկայացվում են միջազգային փորձի համեմատական վերլուծություններ և վիճակագրական տվյալներ, որոնք թույլ են տալիս գնահատել ՀՀ հարկային համակարգի ուժեղ և թույլ կողմերը։ Գիրքը նաև առաջարկում է բարեփոխումների ուղղություններ՝ ուղղված հարկային վարչարարության պարզեցմանը, ստվերային տնտեսության կրճատմանը և հարկային արդարության բարձրացմանը։ Աշխատությունը նախատեսված է տնտեսագետների, հարկային մասնագետների, պետական կառավարման ոլորտի աշխատողների, հետազոտողների և հարկային քաղաքականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Իրավաբանություն

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում օրենսդրական նախաձեռնության ինստիտուտի և դրա իրականացման ընթացքում առաջացող հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում է օրենսդրական նախաձեռնության իրավական էությունը, դրա նշանակությունը օրենսդրական գործընթացում և պետական իշխանության համակարգում, ինչպես նաև այն սուբյեկտների սահմանադրական և իրավական լիազորությունները, որոնք իրավասու են նախաձեռնելու օրենքների ընդունման գործընթաց։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում օրենսդրական նախաձեռնության իրականացման փուլերին, օրենսդրական առաջարկների ձևակերպմանը, ներկայացմանը, քննարկմանը և հետագա խորհրդարանական ընթացքին։ Ուսումնասիրության շրջանակում քննարկվում են օրենսդրական նախաձեռնությունների հիմնավորվածության, իրավական որոշակիության, անհրաժեշտության և հանրային շահին համապատասխանության հարցերը, ինչպես նաև օրենսդրական գործընթացի որակի վրա դրանց ազդեցությունը։ Աշխատության մեջ անդրադարձ է կատարվում օրենսդրական նախաձեռնության և խորհրդարանական վերահսկողության, հանրային մասնակցության ու ժողովրդավարական կառավարման փոխկապակցվածությանը։ Քննության են առնվում նաև օրենսդրական նախաձեռնությունների մշակման ընթացքում իրավական, մասնագիտական և կազմակերպական աջակցության նշանակությունը, շահագրգիռ կողմերի ներգրավման հնարավորությունները և օրենքների նախագծերի նախնական գնահատման խնդիրները։ Կարևորվում է օրենսդրական գործընթացի թափանցիկության, հրապարակայնության, հետևողականության և արդյունավետության ապահովումը, քանի որ նախաձեռնության փուլում ընդունված որոշումները էական ազդեցություն են ունենում հետագա իրավական կարգավորման որակի վրա։ Ուսումնասիրությունը անդրադառնում է նաև օրենսդրական նախաձեռնության իրականացման ընթացքում առաջացող իրավական և գործնական խոչընդոտներին, օրենսդրական տեխնիկայի խնդիրներին և գործող կարգավորումների կատարելագործման հնարավորություններին։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել օրենսդրական նախաձեռնության դերը Հայաստանի իրավական համակարգի զարգացման գործում, բացահայտել դրա կիրառման հիմնական խնդիրները և առաջարկել դրանց հաղթահարման հնարավոր ուղղություններ։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել սահմանադրական և խորհրդարանական իրավունքի մասնագետների, պատգամավորների, պետական ծառայողների, իրավաբանների, իրավագիտության և քաղաքագիտության ուսանողների, գիտաշխատողների և օրենսդրական գործընթացով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Այլ առարկաներ

Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը՝ նպատակ ունենալով ապահովել ընթերցողների, հետազոտողների և ուսանողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական և վերլուծական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է քաղաքական գիտության, սոցիոլոգիայի, պատմության, տնտեսագիտության, իրավագիտության, միջազգային հարաբերությունների և հարակից այլ ուղղությունների հրատարակություններ, որոնք արտացոլում են հասարակական գործընթացների ուսումնասիրության ժամանակակից մոտեցումները և տեսական զարգացումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված ներկայացում և մատչելիություն մասնագիտական շրջանակների համար։ Այն ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և վերլուծական աշխատանքի համար՝ օգնելով հետևել ոլորտի նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական արժեքը և կիրառելիությունը հասարակական-քաղաքական երևույթների ուսումնասիրության մեջ։

Lեզվաբանություն

Այս ուսումնասիրությունը վերլուծում է համարժեքության խնդիրը Մովսես Խորենացու «Պատմություն հայոց» երկի անգլերեն թարգմանության մեջ՝ ընդգծելով բնագրային իմաստի, ոճի և մշակութային բովանդակության փոխանցման բարդությունները։ Նշվում է, որ պատմական-գրական տեքստերի թարգմանության ընթացքում համարժեքության ապահովումը պահանջում է ոչ միայն լեզվական ճշգրտություն, այլև մշակութային և պատմական համատեքստի խորքային ըմբռնում, քանի որ բնագրում առկա բազմաթիվ հասկացություններ, իրողություններ և ոճական ձևեր չունեն ուղղակի համարժեքներ անգլերեն լեզվում։ Վերլուծվում է, որ հատկապես դժվար է պահպանել հին հայերենին բնորոշ շարահյուսական կառուցվածքները, պատկերավոր մտածողությունը և պատմողական ոճի էպիկական բնույթը, որոնք կազմում են երկի գեղարվեստական ամբողջականության կարևոր մասը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բառային և իմաստային համարժեքության տեսակներին, երբ թարգմանիչը ստիպված է ընտրություն կատարել բառացի և ազատ թարգմանության միջև՝ հավասարակշռելով ճշգրտությունն ու ընթեռնելիությունը։ Նշվում է նաև, որ մշակութային համարժեքության խնդիրները հատկապես ակնհայտ են պատմական անձերի, տեղանունների և իրադարձությունների ներկայացման ժամանակ, որտեղ անհրաժեշտ է պահպանել ինչպես գիտական հավաստիությունը, այնպես էլ ընթերցողի ընկալման հասանելիությունը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ցույց է տալիս, որ «Պատմություն հայոց»-ի անգլերեն թարգմանության համարժեքության խնդիրը բազմաշերտ է և պահանջում է լեզվաբանական, պատմական և մշակութային գործոնների համալիր հաշվառում։

Իրավաբանություն

Սահմանադրականության երաշխավորումը հանդիսանում է իրավական պետության կարևորագույն չափանիշներից մեկը, քանի որ այն ապահովում է սահմանադրության գերակայությունը, պետական իշխանության սահմանափակումը և մարդու հիմնարար իրավունքների պաշտպանությունը։ Իրավական պետության պայմաններում բոլոր պետական մարմինները, պաշտոնատար անձինք և քաղաքացիները պարտավոր են գործել սահմանադրության և օրենքների շրջանակներում, իսկ սահմանադրությունը համարվում է բարձրագույն իրավական ուժ ունեցող փաստաթուղթը։ Սահմանադրականության երաշխավորումը ենթադրում է այնպիսի իրավական և քաղաքական մեխանիզմների գոյություն, որոնք կանխում են իշխանության չարաշահումը, ապահովում օրենքի գերակայությունը և պաշտպանում ժողովրդավարական արժեքները։ Այս գործընթացում կարևոր դեր ունեն սահմանադրական դատարանը, դատական իշխանությունը, խորհրդարանը, ինչպես նաև մարդու իրավունքների պաշտպանության ինստիտուտները։ Սահմանադրական դատարանը վերահսկում է օրենքների և այլ իրավական ակտերի համապատասխանությունը սահմանադրությանը և ապահովում սահմանադրական կարգի պահպանումը։ Իրավական պետության հիմնական հատկանիշներից է իշխանությունների տարանջատման սկզբունքը, որի շնորհիվ օրենսդիր, գործադիր և դատական իշխանությունները գործում են փոխադարձ վերահսկողության պայմաններում՝ կանխելով մեկ մարմնի գերիշխանությունը։ Սահմանադրականության ապահովման կարևոր պայման է նաև անկախ և անաչառ դատական համակարգի առկայությունը, քանի որ միայն անկախ դատարաններն են կարող արդյունավետ պաշտպանել քաղաքացիների իրավունքներն ու ազատությունները։ Ժողովրդավարական հասարակությունում սահմանադրականությունը կապված է նաև քաղաքական բազմակարծության, ազատ ընտրությունների, խոսքի ազատության և քաղաքացիական հասարակության գործունեության հետ։ Եթե պետությունում սահմանադրական նորմերը չեն պահպանվում, ապա առաջանում են իրավական անկայունություն, իշխանության կամայականություն և մարդու իրավունքների խախտումներ, որոնք վտանգում են իրավական պետության հիմքերը։ Ժամանակակից աշխարհում սահմանադրականության երաշխավորումը դիտվում է ոչ միայն ներքին պետական կառավարման կարևոր պայման, այլ նաև միջազգային հեղինակության և ժողովրդավարության մակարդակի ցուցանիշ։ Սահմանադրության նկատմամբ հարգանքը և դրա նորմերի արդյունավետ իրականացումը նպաստում են հասարակական կայունությանը, իրավական մշակույթի զարգացմանը և քաղաքացիների վստահության ամրապնդմանը պետական համակարգի նկատմամբ։ Այսպիսով, սահմանադրականության երաշխավորումը իրավական պետության հիմնարար սկզբունքներից է, որը ապահովում է օրենքի գերակայությունը, մարդու իրավունքների պաշտպանությունը և պետական իշխանության օրինական իրականացումը։

Այլ առարկաներ

Հրատարակությունը ներկայացնում է 1963 թվականի ընթացքում հայագիտության, Հայաստանի երկրագիտության և հարակից գիտական ու մշակութային բնագավառների վերաբերյալ գրականության համակարգված մատենագիտական ցանկ։ Այն նախատեսված է որպես տեղեկատվական և կողմնորոշիչ աղբյուր՝ տվյալ ժամանակահատվածում հրատարակված գրքերի, հոդվածների, ուսումնասիրությունների և այլ գիտական ու տեղեկատու նյութերի վերաբերյալ ամբողջական պատկերացում կազմելու համար։ Նյութերը դասակարգված են թեմատիկ և մատենագիտական սկզբունքներով, ինչը հնարավորություն է տալիս ընթերցողին արագ գտնել իրեն հետաքրքրող ոլորտին վերաբերող հրատարակությունները և հետևել համապատասխան գիտական գրականության զարգացմանը։ Ցանկում ընդգրկված նյութերը կարող են առնչվել Հայաստանի պատմությանը, աշխարհագրությանը, հնագիտությանը, ազգագրությանը, լեզվին, գրականությանը, մշակույթին, արվեստին և հայագիտության այլ ուղղություններին։ Հրատարակությունը արժեքավոր է հատկապես իր ժամանակաշրջանի գիտական տեղեկատվությունը պահպանելու և համակարգելու տեսանկյունից, քանի որ այն արտացոլում է 1963 թվականին հայագիտական ու երկրագիտական ուսումնասիրությունների շրջանակում առկա գրական ժառանգությունը։ Մատենագիտական տվյալները կարող են օգտակար լինել հետագա գիտական ուսումնասիրությունների, գրականության որոնման, թեմատիկ մատենագիտությունների կազմման և տվյալ ժամանակաշրջանի գիտական մտքի զարգացման ընթացքը հետազոտելու համար։ Աշխատանքը կարող է ծառայել որպես կարևոր օժանդակ աղբյուր պատմաբանների, գրականագետների, լեզվաբանների, աշխարհագրագետների, մշակութաբանների, մատենագետների, գրադարանավարների, հետազոտողների և հայագիտությամբ զբաղվող ուսանողների համար՝ հնարավորություն տալով համակարգված կերպով ուսումնասիրել տվյալ տարվա գիտական և մշակութային հրատարակությունների շրջանակը։