Краевые задачи и вопросы кратной полноты некоторых классов дифференциальных операторных пучков

History

Աշխատությունը նվիրված է հայոց ավանդական հասարակության մեջ երաժշտության և երաժշտի դերի բազմակողմանի ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով երաժշտական մշակույթի տեղն առտնին կենցաղում, ընտանեկան ավանդույթներում և ծիսական արարողություններում։ Հեղինակը վերլուծում է ժողովրդական երաժշտության գործառույթները կյանքի տարբեր փուլերում՝ ծննդյան, հարսանեկան, աշխատանքային, տոնական, կրոնական և սգո արարողությունների համատեքստում՝ ներկայացնելով երաժշտության սոցիալական, հոգևոր և մշակութային նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում երաժշտի հասարակական կարգավիճակին, նրա մասնագիտական գործունեությանը, ստեղծագործական ավանդույթներին և համայնքային կյանքում ունեցած դերակատարությանը։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են նաև հայկական ժողովրդական երաժշտական գործիքները, կատարողական ավանդույթները, երգացանկի ժանրային բազմազանությունը, ինչպես նաև երաժշտության և ծիսակարգերի փոխազդեցությունը՝ հիմնվելով ազգագրական, բանահյուսական և պատմական սկզբնաղբյուրների վրա։ Գիրքը համադրում է երաժշտագիտական, ազգագրական և մշակութաբանական մոտեցումները՝ ներկայացնելով հայ ժողովրդի ոչ նյութական մշակութային ժառանգության կարևոր բաղադրիչներից մեկը։ Այն արժեքավոր աղբյուր է երաժշտագետների, ազգագրագետների, մշակութաբանների, պատմաբանների, արվեստաբանների, ուսանողների և հայկական ավանդական մշակույթով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Culture

Հայ պոլիս-ը պատմա-քաղաքագիտական և քաղաքակրթական ուսումնասիրություն է, որը վերլուծում է հայկական քաղաքային կյանքի ձևավորումը և «պոլիս» հասկացության կիրառումը հայ իրականության մեջ՝ սկսած հնագույն և միջնադարյան քաղաքային կենտրոններից մինչև նոր շրջանի քաղաքաշինական զարգացումներ, աշխատությունում ներկայացվում է հայկական քաղաքների կառուցվածքը՝ վարչական, տնտեսական և մշակութային գործառույթներով, ինչպես նաև դրանց դերը որպես առևտրի, արհեստների, կրթության և քաղաքական կյանքի կենտրոններ, հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչպես են քաղաքային միջավայրերը ձևավորել հասարակական հարաբերությունները, սոցիալական շերտավորումը և մշակութային փոխանակումները, միաժամանակ քննարկվում են այն քաղաքային կենտրոնները, որոնք պատմական տարբեր փուլերում ունեցել են առանձնահատուկ նշանակություն՝ Վաղարշապատ, Անի, Կարս, Կիլիկիայի քաղաքներ և այլ հայկական քաղաքային օջախներ, աշխատությունը նաև անդրադառնում է քաղաքային ինքնակառավարման տարրերին, քաղաքային մշակույթի զարգացման առանձնահատկություններին և հայկական քաղաքների տեղին տարածաշրջանային քաղաքակրթական համակարգերում, ընդգծելով, որ «հայ պոլիսը» ոչ միայն վարչական միավոր է, այլ նաև մշակութային ինքնության և քաղաքակրթական փորձի կրող միջավայր։

Pedagogy

Գիրքը նվիրված է անգլերեն լեզվի բժշկական ենթալեզվի ուսուցման հաղորդակցական ռազմավարությունների ուսումնասիրությանը՝ որպես մասնագիտական հաղորդակցման արդյունավետության բարձրացման կարևոր միջոց։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են բժշկական անգլերենի լեզվական առանձնահատկությունները, տերմինաբանական համակարգի կառուցվածքը, ինչպես նաև ուսուցման գործընթացում կիրառվող հաղորդակցական մոտեցումները՝ ուղղված ուսանողների խոսքային, լսողական, ընթերցողական և գրավոր հմտությունների զարգացմանը։ Հեղինակը վերլուծում է ինտերակտիվ ուսուցման մեթոդները, իրավիճակային ուսուցման մոդելները, դերային խաղերը, կլինիկական հաղորդակցության սիմուլյացիաները և մասնագիտական տեքստերի հետ աշխատանքի ձևերը՝ ընդգծելով դրանց արդյունավետությունը բժշկական մասնագետների լեզվական պատրաստվածության բարձրացման գործում։ Գրքում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ուսուցման ռազմավարությունների ընտրության, ուսանողների հաղորդակցական կարողությունների զարգացման և մասնագիտական միջավայրում լեզվի կիրառման առանձնահատկություններին։ Աշխատությունը համադրում է լեզվաբանական տեսությունը և մեթոդական գործնական փորձը՝ առաջարկելով արդյունավետ մոտեցումներ բժշկական անգլերենի ուսուցման կազմակերպման համար։ Գիրքը նախատեսված է լեզվաբանների, օտար լեզուների դասավանդողների, բժշկական ուսանողների, կլինիկական մասնագետների և կրթական ոլորտի հետազոտողների համար։

Technology

Այս աշխատանքը նվիրված է ակրիլաթթվի էսթերների սինթեզի մեթոդների և դրանց հետագա քիմիական փոխարկումների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով օրգանական սինթեզի ժամանակակից մոտեցումները և այդ միացությունների կիրառական նշանակությունը պոլիմերային նյութերի, ծածկույթների, սոսինձների և արդյունաբերական քիմիայի այլ ոլորտներում։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են ակրիլաթթվի էսթերների ստացման հիմնական ուղիները, այդ թվում՝ էսթերացման ռեակցիաները համապատասխան ալկոհոլների և ակրիլաթթվի միջև, կատալիտիկ համակարգերի կիրառումը և ռեակցիոն պայմանների օպտիմալացումը՝ բարձր ելք և մաքրություն ապահովելու նպատակով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև այդ էսթերների քիմիական ակտիվությանը, մասնավորապես դրանց մասնակցությանը պոլիմերացման, կոպոլիմերացման, նուկլեոֆիլ ավելացման և այլ փոխարկումներում, որոնք պայմանավորված են նրանց կոնյուգացված կրկնակի կապի առկայությամբ։ Քննարկվում են նաև կառուցվածք–ռեակտիվություն հարաբերությունները, որոնք թույլ են տալիս կառավարել ստացվող պոլիմերների հատկությունները՝ կախված մոնոմերների կառուցվածքից և փոխարինիչներից։ Աշխատությունը ընդգծում է ակրիլաթթվի էսթերների կարևորությունը որպես բազմաֆունկցիոնալ միջանկյալ միացություններ ժամանակակից օրգանական և պոլիմերային քիմիայում, ինչպես նաև դրանց լայն կիրառելիությունը արդյունաբերական նոր նյութերի ստեղծման գործընթացներում:

Linguistics

Այս աշխատությունը վերաբերում է բառակազմության (word formation) ոլորտում ճանաչողական հարաբերությունների ուսումնասիրությանը՝ անգլերենի ոչ ածանցավոր (непроизводные) բայերի նյութի հիման վրա՝ համեմատական վերլուծությամբ հայերենի և ռուսերենի հետ։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել, թե ինչպես են տարբեր լեզուներում ձևավորվում և ընկալվում բայային իմաստները՝ առանց ձևաբանական ածանցման, և ինչպիսի ճանաչողական մեխանիզմներ են գործում այդ գործընթացում։ Ուսումնասիրվում են լեզվամտածողության և իմաստային կառուցման կապերը, որտեղ ոչ ածանցավոր բայերը դիտարկվում են որպես լեզվական համակարգի հիմնական, հաճախ պարզ թվացող, բայց ճանաչողականորեն բարդ միավորներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչպես են տարբեր լեզուներում արտահայտվում գործողության, շարժման, վիճակի կամ գործընթացի նախնական իմաստային մոդելները և ինչպես են դրանք դասակարգվում լեզվական գիտակցության մեջ։ Համեմատական վերլուծության շրջանակում դիտարկվում են անգլերենի, հայերենի և ռուսերենի բառային համակարգերի կառուցվածքային և իմաստային տարբերությունները, ինչպես նաև այն ճանաչողական ունիվերսալներն ու լեզվամշակութային առանձնահատկությունները, որոնք ազդում են բայերի ընկալման և դասակարգման վրա։ Աշխատությունը հիմնվում է ժամանակակից ճանաչողական լեզվաբանության մոտեցումների վրա՝ ընդգծելով, որ բառակազմությունը ոչ միայն ձևաբանական, այլ նաև մտավոր-ճանաչողական գործընթաց է, որտեղ լեզուն արտացոլում է մարդու աշխարհընկալման տարբեր ձևերը։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի համեմատական լեզվաբանության, ճանաչողական լեզվաբանության և սեմանտիկայի զարգացման համար՝ նպաստելով լեզվամտածողության խորքային մեխանիզմների բացահայտմանը։

Agriculture

Աշխատությունը նվիրված է Արմավիրի մարզի պայմաններում խաչածաղկավոր մշակաբույսերին վնասող լվիկների ուսումնասիրությանը և դրանց դեմ արդյունավետ պայքարի միջոցառումների մշակմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել տարածաշրջանում տարածված վնասատու լվիկների տեսակային կազմը, դրանց կենսաբանական և էկոլոգիական առանձնահատկությունները, տարածվածության օրինաչափությունները և մշակաբույսերին հասցվող վնասի աստիճանը, ինչպես նաև մշակել վնասատուների թվաքանակը սահմանափակելու արդյունավետ միջոցառումներ։ Գիտական աղբյուրները հաստատում են, որ Արմավիրի մարզի ֆերմերային տնտեսություններում խաչածաղկավորների լվիկները վնասում են հատկապես կաղամբին, ծաղկակաղամբին, բողկին, ամսաբողկին, մանանեխին և այլ խաչածաղկավոր մշակաբույսերի, իսկ ուսումնասիրության ընթացքում մարզում արձանագրվել է լվիկների հինգ տեսակ՝ փորավոր, բացոտավոր, կապույտ, ալիքավոր և խաչածաղկավորների սև լվիկ։ Աշխատության մեջ կարող են մանրամասն ուսումնասիրվել վնասատուների զարգացման փուլերը, ձմեռման առանձնահատկությունները, բազմացման ինտենսիվությունը, սերունդների քանակը և սննդային բույսերի շրջանակը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ լվիկները ձմեռումից հետո ակտիվանում են գարնանը, սկզբում սնվում խաչածաղկավոր մոլախոտերով, իսկ մշակաբույսերի հայտնվելուց հետո տեղափոխվում են կուլտուրական բույսերի վրա։ Մեծահասակ բզեզները հիմնականում վնասում են տերևների վերին հյուսվածքները՝ առաջացնելով բազմաթիվ մանր անցքեր, իսկ ուժեղ վարակվածության դեպքում հատկապես ծիլերն ու սածիլները կարող են չորանալ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է վնասատուների տարածվածության և վնասակարության գնահատումը՝ հաշվի առնելով Արմավիրի մարզի հողակլիմայական պայմանները, մշակաբույսերի աճեցման ժամկետները և ագրոտեխնիկական միջոցառումները։ Կարող են ուսումնասիրվել նաև տարբեր սորտերի և մշակաբույսերի նկատմամբ վնասատուների նախընտրությունը, բույսերի զարգացման տարբեր փուլերում դրանց վնասակարության աստիճանը և լվիկների թվաքանակի սեզոնային փոփոխությունները։ Այսպիսի տվյալները հնարավորություն են տալիս որոշելու պայքարի առավել նպատակահարմար ժամկետները և միջոցառումների ինտենսիվությունը։ Աշխատության մեջ կարող է կարևորվել նաև ագրոտեխնիկական և կանխարգելիչ միջոցառումների դերը։ Դրանց թվում են մշակաբույսերի ցանքի կամ տնկման ճիշտ ժամկետների ընտրությունը, դաշտերի և դրանց հարակից տարածքների մոլախոտերի վերահսկումը, բերքահավաքից հետո բուսական մնացորդների վերացումը, հողի համապատասխան մշակումը և առողջ տնկանյութի օգտագործումը։ Խաչածաղկավոր մշակաբույսերի դեպքում վաղ ցանքի նշանակությունը հատկապես կարևոր է, քանի որ այն կարող է նպաստել բույսերի ավելի արագ զարգացմանը և վնասատուների կողմից դրանց առավել զգայուն փուլում հասցվող վնասի նվազեցմանը։ Հետազոտության առանձին հատված կարող է նվիրված լինել քիմիական պայքարի միջոցների արդյունավետության գնահատմանը՝ տարբեր միջատասպանների կիրառման, դրանց դեղաչափերի, մշակման ժամկետների և կրկնությունների համեմատությամբ։ Հայաստանի գյուղատնտեսական նյութերում խաչածաղկավոր մշակաբույսերի լվիկների դեմ նախատեսված են նաև վեգետացիայի ընթացքում համապատասխան միջատասպաններով սրսկման միջոցառումներ։ Միաժամանակ արդյունավետ բույսերի պաշտպանության ժամանակակից մոտեցումը ենթադրում է պայքարի տարբեր եղանակների համակցում՝ առաջնահերթությունը տալով կանխարգելմանը, ագրոտեխնիկական միջոցառումներին և վնասատուների թվաքանակի մշտադիտարկմանը, իսկ քիմիական միջոցները կիրառելով հիմնավորված անհրաժեշտության դեպքում։ Աշխատության գործնական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ Արմավիրի մարզը կարևոր գյուղատնտեսական տարածաշրջան է, և խաչածաղկավոր մշակաբույսերի վնասատուների դեմ արդյունավետ պայքարը կարող է անմիջականորեն նպաստել բերքատվության պահպանմանը, արտադրանքի որակի բարձրացմանը և գյուղացիական տնտեսությունների տնտեսական կորուստների նվազեցմանը։ Հետազոտության արդյունքների հիման վրա կարող են առաջարկվել տվյալ տարածաշրջանի պայմաններին համապատասխան վնասատուների հայտնաբերման, հաշվառման, կանխարգելման և ոչնչացման համալիր միջոցառումներ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել գյուղատնտեսներին, բուսաբույծներին, միջատաբաններին, բույսերի պաշտպանության մասնագետներին, ֆերմերներին, ագրոնոմներին, գյուղատնտեսական բուհերի դասախոսներին և ուսանողներին։