Կրտսեր Անաքարսիսի ճանապարհորդությունը Հունաստան, հատոր Ա

Linguistics

Лексикология современного русского языка աշխատությունը լեզվաբանության ոլորտի ուսումնական ձեռնարկ է, որը նվիրված է ժամանակակից ռուսաց լեզվի բառապաշարի համակարգային ուսումնասիրությանը, այն բացատրում է բառագիտության հիմնական հասկացությունները՝ բառի իմաստային կառուցվածք, բազմիմաստություն, հոմանիշություն, հականիշություն և բառային համակցություններ, գիրքը անդրադառնում է նաև ֆրազեոլոգիայի, բառապաշարի շերտերի (գրական, խոսակցական, մասնագիտական) և նորաբանությունների ձևավորման գործընթացներին, միաժամանակ վերլուծելով բառերի պատմական զարգացումը և փոխառությունների դերը ռուսերեն լեզվի հարստացման մեջ, ընդգրկելով նաև լեզվական վերլուծության մեթոդներ և գործնական օրինակներ, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր լեզվաբանության, թարգմանագիտության և ռուսերեն լեզվի խորացված ուսուցման համար։

Religion

Աշխատությունը նվիրված է քրիստոնեական կրոնում ձևավորված ծեսերի, արարողությունների և կրոնական սովորույթների առաջացման ու տարածման պատմությանը։ Վերնագիրը ներկայացնում է քրիստոնեական պաշտամունքային ավանդույթների ձևավորման գործընթացը՝ ուշադրություն հրավիրելով այն հանգամանքներին, որոնց արդյունքում տարբեր կրոնական արարողություններ դարձել են քրիստոնեական համայնքների հոգևոր կյանքի բաղկացուցիչ մասը։ Նման թեմայով ուսումնասիրության շրջանակում կարևոր տեղ կարող են զբաղեցնել աղոթքի և պաշտամունքի ձևերը, եկեղեցական տոները, պահքի սովորույթները, մկրտությունը, հաղորդությունը, սրբերի հիշատակությունը և ծիսական արարողությունների զարգացումը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի նաև Սուրբ Գրքի ուսմունքի, վաղ քրիստոնեական համայնքների ավանդությունների և հետագա եկեղեցական հաստատությունների ազդեցությունը ծիսական կյանքի ձևավորման վրա։ Ծեսերի ու սովորույթների պատմական քննությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են կրոնական գաղափարները դրսևորվել համայնքային կյանքում, փոխանցվել սերնդեսերունդ և տարբեր ժամանակաշրջաններում ձեռք բերել որոշակի կազմակերպված ձևեր։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում քրիստոնեության պատմությամբ, եկեղեցական ծիսակարգի զարգացմամբ և կրոնական ավանդույթների ուսումնասիրությամբ զբաղվողների համար։ Այն նաև կարևոր է հայատառ թուրքերեն տպագրության պատմության տեսանկյունից՝ վկայելով, որ հայկական տպագրական միջավայրում կրոնական գիտելիքն ու քրիստոնեական ուսուցումը տարածվել են ոչ միայն հայերեն, այլև հայոց գրերով ներկայացված թուրքերենով՝ հասանելի դառնալով այդ լեզվով հաղորդակցվող ընթերցողներին։

History

Բագրատ Այվազյանը և Աշոտ Երկաթը հայկական պատմության կարևոր դեմքեր են, որոնք կապ ունեն Հայաստանի պետականության և արաբական դարաշրջանի քաղաքական գործընթացների հետ։ Աշոտ Երկաթը (մ.թ.ա. 867–890 թթ.) Բագրատունիների տոհմից արքա էր, ով համարվում է հայկական միջնադարյան պետության վերականգնման ու կայացման կարևոր դ64ի. Նա վերականգնեց Հայաստանի ինքնուրույն արքայությունը արաբական տիրապետությունից հետո, ամրացրեց կենտրոնական իշխանությունը, զարգացրեց տնտեսական ու ռազմական կառավարման համակարգը և նպաստեց եկեղեցական ու մշակութային կյանքի աճին։ Բագրատ Այվազյանը, որպես պատմական ուսումնասիրող և հեղինակ, հաճախ ներկայացնում է Աշոտ Երկաթի գործառույթներն ու նշանակությունը՝ ընդգծելով նրա դերը հայկական պետականության ու ազգային ինքնության պահպանման գործում։ Այս կերպ, Աշոտ Երկաթը դարձավ միջնադարյան Հայաստանի քաղաքական կայունության և մշակութային վերելքի խորհրդանիշ, իսկ Բագրատ Այվազյանի հետազոտությունները թույլ են տալիս առավել ամբողջական պատկերացում կազմել այդ դարաշրջանի հայկական պետության կառավարման, արտաքին քաղաքականության և սոցիալ-տնտեսական զարգացումների մասին։

Literature

Սա գրականագիտական ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է Եղիշե Չարենցի ստեղծագործություններում դիցաբանական և աստվածաշնչյան մոտիվների կիրառության, վերաիմաստավորման և գեղարվեստական գործառույթի վերլուծությանը։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են հնագույն առասպելաբանական պատկերների և քրիստոնեական սյուժեների ներմուծումը Չարենցի պոեզիայի և արձակի մեջ, դրանց փոխակերպումները հեղինակի անհատական գեղարվեստական աշխարհայացքի շրջանակում։ Վերլուծվում են նաև հին արևելյան և անտիկ դիցաբանության տարրերը, ինչպես նաև աստվածաշնչյան կերպարների ու մոտիվների խորհրդանշական կիրառությունները՝ որպես պատմական, ազգային և գոյաբանական իմաստների արտահայտման միջոց։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Չարենցի ստեղծագործական մտածողության դինամիկային, պատկերային համակարգի հարստությանը և մոդեռնիստական գեղարվեստական որոնումների ազդեցությանը դիցաբանական նյութի վերամշակման վրա։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հայ գրականագիտության, համեմատական գրականության և մշակութաբանական ուսումնասիրությունների ոլորտներում՝ բացահայտելով Չարենցի պոետիկայի բազմաշերտ գաղափարական և խորհրդանշական կառուցվածքը։

Biology

Սա գիտական աշխատություն է, որը նվիրված է սթրեսային ազդեցության պայմաններում բջջային թաղանթների լիպիդային բաղադրիչի նյութափոխանակության փոփոխությունների ուսումնասիրմանը։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են տարբեր տեսակի սթրեսային գործոնների ազդեցությամբ լիպիդների սինթեզի, քայքայման և վերակազմավորման գործընթացները, ինչպես նաև դրանց դերը բջջաթաղանթների կառուցվածքային ամբողջականության և ֆունկցիոնալ հատկությունների պահպանման գործում։ Ուսումնասիրվում են լիպիդային պերօքսիդացման մեխանիզմները, հակաօքսիդանտային պաշտպանական համակարգերի ակտիվությունը և բջջի հարմարվողական պատասխանները, որոնք նպաստում են վնասվածքների սահմանափակմանը կամ վերականգնմանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կենսաքիմիական և ֆիզիոլոգիական այն փոփոխություններին, որոնք տեղի են ունենում բջջային մակարդակում սթրեսի պայմաններում և կարող են ազդել օրգանիզմի ընդհանուր կենսագործունեության վրա։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի կենսաքիմիայի, բջջային կենսաբանության, մոլեկուլային կենսաբանության և բժշկական գիտությունների համար՝ նպաստելով սթրեսի ազդեցության մեխանիզմների, բջջային վնասվածքների և դրանց կանխարգելման կամ շտկման հնարավոր ուղիների ավելի խորը ըմբռնմանը։

Other Subjects

Պատմագիտական և տոհմաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Օրբելյան իշխանական տոհմի ներկայացուցիչ Թարսայիճ Օրբելյանի և Մինա Խաթունի սերունդների ծագումնաբանության, ընտանեկան կապերի և պատմական գործունեության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում միջնադարյան Հայաստանի իշխանական տների ձևավորման և զարգացման առանձնահատկությունները, Օրբելյանների տոհմի պատմական նշանակությունը և Սյունիքի քաղաքական ու հասարակական կյանքում նրանց ունեցած դերակատարությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Թարսայիճ Օրբելյանի և Մինա Խաթունի ընտանիքի տոհմաբանական կապերին, ժառանգական հաջորդականությանը, ամուսնական հարաբերությունների միջոցով ձևավորված ազնվական կապերին և հետագա սերունդների պատմական ճակատագրերին։ Դիտարկվում են իշխանական տոհմերի ներքին կառուցվածքը, ժառանգության փոխանցման ավանդույթները, հողային տիրույթների կառավարման առանձնահատկությունները և եկեղեցական հաստատությունների հետ ունեցած հարաբերությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են օգտագործվել միջնադարյան պատմագրական աղբյուրներ, վիմագիր արձանագրություններ, ձեռագրերի հիշատակարաններ և տոհմաբանական տեղեկություններ՝ ընտանեկան կապերն ու պատմական իրադարձությունները վերականգնելու նպատակով։ Քննարկվում են նաև Օրբելյանների մշակութային և հոգևոր հովանավորչությունը, նրանց առնչությունները հայկական վանական կենտրոնների հետ և իշխանական ընտանիքների մասնակցությունը տարածաշրջանի հասարակական կյանքին։ Անդրադարձ է կատարվում տոհմաբանական ուսումնասիրությունների նշանակությանը միջնադարյան Հայաստանի քաղաքական պատմության, ազնվականության կառուցվածքի և ընտանեկան ժառանգության պահպանման գործընթացների բացահայտման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայոց միջնադարյան պատմության, պատմական տոհմաբանության, աղբյուրագիտության, վիմագրագիտության և Սյունիքի իշխանական տների պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։