Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Pedagogy

    Կրթական համակարգի աշխատողների աշխատանքային շահադրդման սոցիալ-մանկավարժական պայմանները

    Աշխատությունը նվիրված է կրթական համակարգի աշխատողների աշխատանքային շահադրդման ձևավորման և զարգացման սոցիալ-մանկավարժական պայմանների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են այն սոցիալական, մասնագիտական, կազմակերպական և մանկավարժական գործոնները, որոնք կարող են ազդել ուսուցիչների և կրթության ոլորտի այլ աշխատողների աշխատանքի նկատմամբ վերաբերմունքի, մասնագիտական ակտիվության և արդյունավետության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նյութական և ոչ նյութական խթանների, մասնագիտական ինքնիրացման, աշխատանքի գնահատման, կարիերայի զարգացման հնարավորությունների, աշխատանքային միջավայրի և ղեկավարության հետ փոխհարաբերությունների նշանակությանը։ Աշխատության մեջ աշխատանքային շահադրդումը դիտարկվում է ոչ միայն որպես անհատական հոգեբանական երևույթ, այլև որպես կրթական կազմակերպության սոցիալական միջավայրի և կառավարման համակարգի հետ փոխկապակցված գործընթաց։ Քննարկվում են նաև մասնագիտական աճի, վերապատրաստման, ստեղծագործական նախաձեռնության խրախուսման և մանկավարժական աշխատանքի հասարակական արժևորման պայմանները։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու այն հանգամանքները, որոնք նպաստում են կրթական ոլորտի աշխատողների ներգրավվածության, պատասխանատվության և մասնագիտական նվիրվածության բարձրացմանը, ինչպես նաև այն խոչընդոտները, որոնք կարող են նվազեցնել աշխատանքի նկատմամբ հետաքրքրվածությունն ու արդյունավետությունը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել մանկավարժության, կրթության կառավարման, աշխատանքի սոցիոլոգիայի և կազմակերպական կառավարման ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների, կրթական հաստատությունների ղեկավարների և ուսուցիչների համար։

    Updated: 2026-09-19
    Կրթական համակարգի աշխատողների աշխատանքային շահադրդման սոցիալ-մանկավարժական պայմանները
    Online

    History

    Հայ ժողովրդի պատմություն

    Աշխատությունը նվիրված է հայ ժողովրդի պատմական անցյալի, ազգային ինքնության ձևավորման և հասարակական, քաղաքական ու մշակութային զարգացման հիմնական փուլերի ուսումնասիրությանը։ Այն կարող է ընդգրկել հայ ժողովրդի ծագման, հայկական պետական կազմավորումների առաջացման, հին և միջնադարյան Հայաստանի պատմության, ինչպես նաև նոր և նորագույն ժամանակաշրջանների կարևոր իրադարձությունների ներկայացումը։ Կարող են դիտարկվել հայկական թագավորությունների և իշխանությունների ձևավորումն ու զարգացումը, օտար տերությունների հետ հարաբերությունները, ազատագրական շարժումները, ազգային-մշակութային կյանքի վերելքն ու պատմական դժվարությունները։ Առանձնահատուկ նշանակություն կարող է տրվել հայոց պետականության զարգացմանը, եկեղեցու և կրթության դերին, լեզվի ու գրականության պահպանմանը, ինչպես նաև սփյուռքի ձևավորմանն ու հայկական համայնքների պատմությանը։ Պատմական իրադարձությունների ժամանակագրական և պատճառահետևանքային քննությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու հայ ժողովրդի անցյալի և ներկայի միջև կապերը։ Աշխատությունը կարող է ծառայել որպես ուսումնական և տեղեկատու նյութ՝ հայ ժողովրդի պատմությունն ուսումնասիրողների, ուսանողների, դասախոսների և ազգային պատմամշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

    Updated: 2026-10-23
    Հայ ժողովրդի պատմություն
    Online

    History

    The Young Turks and the Ottoman nationalities

    Այս աշխատությունը նվիրված է Երիտթուրքերի քաղաքական շարժման և Օսմանյան կայսրության տարբեր ազգային համայնքների միջև հարաբերությունների ուսումնասիրությանը՝ հատկապես XIX դարի վերջի և XX դարի սկզբի քաղաքական ու հասարակական փոփոխությունների համատեքստում։ Հետազոտության շրջանակում ներկայացվում են Երիտթուրքական շարժման ձևավորման նախադրյալները, դրա գաղափարական զարգացումը, սահմանադրականության, կենտրոնացման և պետական վերակազմավորման վերաբերյալ պատկերացումները, ինչպես նաև իշխանության նկատմամբ դրա վերաբերմունքի փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կայսրության բազմազգ կառուցվածքին և այն խնդիրներին, որոնք առաջանում էին տարբեր ժողովուրդների քաղաքական, մշակութային և ազգային ձգտումների պայմաններում։ Ուսումնասիրվում են հայերի, հույների, արաբների, ալբանացիների, բուլղարների և կայսրության այլ ժողովուրդների նկատմամբ Երիտթուրքական քաղաքականության հիմնական դրսևորումները՝ հաշվի առնելով ժամանակի քաղաքական իրադարձություններն ու իշխանական հարաբերությունները։ Աշխատությունը կարևորում է այն հարցը, թե ինչպես են սահմանադրական բարեփոխումների, հավասարության և քաղաքացիական միասնության սկզբնական գաղափարները փոխկապակցվել կենտրոնացման և թուրքական ազգային ինքնության ամրապնդման գործընթացների հետ։ Քննարկվում է նաև ազգային շարժումների նկատմամբ իշխանությունների վերաբերմունքի փոփոխությունը և դրա ազդեցությունը կայսրության ներքին կայունության վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է քաղաքական գաղափարախոսության և պետական կառավարման գործելակերպի միջև առկա տարբերությունների բացահայտումը, քանի որ Երիտթուրքական շարժման ծրագրային դրույթներն ու իշխանության իրական քաղաքականությունը միշտ չէ, որ համընկել են։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում 1908 թվականի սահմանադրական հեղափոխությունից հետո ստեղծված քաղաքական իրավիճակին, կենտրոնական իշխանության ամրապնդմանը և ազգային հարցի սրմանը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են կայսրության ազգային հարաբերությունները փոխակերպվել պատերազմի, տարածքային կորուստների, սոցիալական լարվածության և քաղաքական ազգայնականության ուժեղացման պայմաններում։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև Օսմանյան կայսրության փլուզման նախադրյալների, ազգային ինքնությունների ձևավորման և Մերձավոր Արևելքի հետագա քաղաքական զարգացումների պատմական հիմքերը բացահայտելու տեսանկյունից։ Նյութը կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, օսմանագետների, քաղաքագետների, ազգայնականության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։

    Updated: 2026-09-13
    The Young Turks and the Ottoman nationalities
    Online

    Medicine

    Диастолическая дисфункция левого желудочка при хронической сердечной недостаточности и возможности ее медикаментозной коррекции

    Այս աշխատանքը նվիրված է քրոնիկ սրտային անբավարարության պայմաններում ձախ փորոքի դիաստոլիկ դիսֆունկցիայի ախտաֆիզիոլոգիական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը և դրա դեղորայքային շտկման հնարավորություններին։ Հեղինակը վերլուծում է դիաստոլիկ դիսֆունկցիայի ձևավորման հիմնական մեխանիզմները՝ ներառյալ մկանային ռելաքսացիայի խանգարումը, փորոքային կոշտության բարձրացումը, միոկարդի հիպերտրոֆիան և ֆիբրոզային փոփոխությունները, որոնք հանգեցնում են փորոքի լցման ճնշման աճին և սրտային արտամղման նվազմանը պահպանված արտամղման ֆրակցիայի պայմաններում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հիվանդության վաղ փուլերի ախտորոշման մեթոդներին՝ էխոկարդիոգրաֆիկ ցուցանիշների, հյուսվածքային դոպլերագրիայի և բիոմարկերների կիրառմամբ, որոնք հնարավորություն են տալիս գնահատել դիաստոլիկ ֆունկցիայի աստիճանը և կանխատեսել հիվանդության ընթացքը։ Աշխատությունը նաև ուսումնասիրում է դեղորայքային միջամտությունների արդյունավետությունը՝ ներառյալ ռենին-անգիոտենզին-ալդոստերոն համակարգի արգելակիչները, բետա-բլոկատորները, միզամուղները և նոր սերնդի հակահիպերտենզիվ միջոցները, որոնք նպաստում են հեմոդինամիկ բեռի նվազեցմանը և սրտային ֆունկցիայի բարելավմանը։ Ներկայացվում են նաև ոչ դեղորայքային մոտեցումներ՝ կենսակերպի փոփոխություն, ֆիզիկական ակտիվության կարգավորում և ուղեկցող հիվանդությունների կառավարում։ Շեշտվում է, որ դիաստոլիկ դիսֆունկցիայի արդյունավետ կառավարումը պահանջում է համալիր մոտեցում՝ ուղղված ոչ միայն ախտանիշների մեղմմանը, այլև հիմքում ընկած կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ փոփոխությունների դանդաղեցմանը։

    Updated: 2026-09-17
    Диастолическая дисфункция левого желудочка при хронической сердечной недостаточности и возможности ее медикаментозной коррекции
    Online

    Biology

    Видовой состав биологические особенности макромицетов лесов центральной части Вираайоцских гор Армении

    Այս կենսաբանական ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի Վայոց ձորի լեռնային համակարգի կենտրոնական հատվածի անտառներում տարածված մակրոմիցետների տեսակային կազմի և կենսաբանական առանձնահատկությունների հետազոտմանը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են սնկերի բազմազանության, տարածվածության և էկոլոգիական դերակատարության վերաբերյալ տվյալներ՝ ընդգրկելով տարբեր տաքսոնոմիական խմբերի ներկայացուցիչներին։ Հեղինակը ուսումնասիրում է մակրոմիցետների մորֆոլոգիական հատկանիշները, աճի պայմանները, սեզոնային զարգացման առանձնահատկությունները և փոխհարաբերությունները անտառային էկոհամակարգի այլ բաղադրիչների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հազվագյուտ և էնդեմիկ տեսակների հայտնաբերմանը, դրանց պահպանության խնդիրներին և կենսաբազմազանության պահպանման գործում ունեցած նշանակությանը։ Աշխատությունը նաև գնահատում է սնկերի դերը օրգանական նյութերի քայքայման, հողագոյացման և անտառային էկոհամակարգերի կայունության ապահովման գործընթացներում։ Այն օգտակար է սնկաբանների, բուսաբանների, բնապահպանների, անտառագետների և կենսաբազմազանության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-08-24
    Видовой состав биологические особенности макромицетов лесов центральной части Вираайоцских гор Армении
    Online

    Mathematics

    Էլեկտրամագնիսական դաշտերի բաշխվածությունները անիզոտրոպ նանոչափական կառուցվածքներում

    Աշխատությունը նվիրված է անիզոտրոպ հատկություններով օժտված նանոչափական կառուցվածքներում էլեկտրամագնիսական դաշտերի տարածման և տարածական բաշխման օրինաչափությունների տեսական ու հաշվարկային ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում այն ֆիզիկական երևույթները, որոնք պայմանավորված են նյութի էլեկտրամագնիսական հատկությունների ուղղությունից կախվածությամբ և կառուցվածքի չափերի նանոմետրային տիրույթով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում էլեկտրական և մագնիսական դաշտերի բաղադրիչների վարքագծին, սահմանային պայմաններին, ալիքների տարածման առանձնահատկություններին և տարբեր միջավայրերի սահմաններում առաջացող փոխազդեցություններին։ Վերլուծվում է կառուցվածքի երկրաչափության, նյութերի դիէլեկտրական ու մագնիսական հատկությունների, անիզոտրոպության աստիճանի, շերտերի հաստության և արտաքին էլեկտրամագնիսական ազդեցության պարամետրերի նշանակությունը դաշտերի բաշխվածության ձևավորման գործում։ Քննարկվում են Մաքսվելի հավասարումների հիման վրա համապատասխան մաթեմատիկական մոդելների կառուցման և թվային հաշվարկների իրականացման մոտեցումները։ Դիտարկվում են նաև էլեկտրամագնիսական դաշտի տեղայնացման, ռեզոնանսային երևույթների, ալիքների անդրադարձման, հաղորդման և կլանման առանձնահատկությունները նանոկառուցվածքային միջավայրերում։ Կարևորվում է տարբեր կառուցվածքային և նյութական պարամետրերի փոփոխության դեպքում ստացված արդյունքների համեմատական վերլուծությունը, որը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու դաշտերի կառավարման առավել արդյունավետ պայմանները։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ նանոֆոտոնային և օպտոէլեկտրոնային սարքերի, սենսորային համակարգերի, մետանյութերի և էլեկտրամագնիսական ալիքների կառավարման համար նախատեսված նանոկառուցվածքների նախագծման ու կատարելագործման գործում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել նանոֆիզիկայի, էլեկտրադինամիկայի, ֆոտոնիկայի, նյութագիտության և նանոտեխնոլոգիաների ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

    Updated: 2026-10-01
    Էլեկտրամագնիսական դաշտերի բաշխվածությունները անիզոտրոպ նանոչափական կառուցվածքներում