Թատերգություններ, հատոր առաջին

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է թեթև արդյունաբերության ոլորտում կիրառվող բարելավված հիդրոֆոբ նյութերի ստացման տեխնոլոգիայի մշակմանը և դրանց գործնական կիրառության հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Գրքում դիտարկվում են նյութերի մակերևութային հատկությունների փոփոխման և ջրակայունության բարձրացման հետ կապված տեխնոլոգիական խնդիրները, ինչպես նաև հիդրոֆոբ նյութերի կիրառման նշանակությունը տեքստիլային և այլ թեթև արդյունաբերական արտադրատեսակների շահագործական բնութագրերի բարելավման գործում։ Ուսումնասիրվում են հիդրոֆոբ նյութերի ստացման համար օգտագործվող հումքի և բաղադրիչների հատկությունները, դրանց փոխազդեցության սկզբունքները, տեխնոլոգիական գործընթացի հիմնական փուլերը և վերջնական նյութի որակի վրա ազդող գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նյութերի ջրակայունության, խոնավության նկատմամբ դիմադրության, մակերևութային հատկությունների և կայունության բարձրացման հնարավորություններին՝ միաժամանակ պահպանելով մշակվող արտադրանքի անհրաժեշտ ֆիզիկական, մեխանիկական և սպառողական բնութագրերը։ Աշխատության շրջանակում քննարկվում են տեխնոլոգիական գործընթացի օպտիմալացման, կիրառվող նյութերի արդյունավետության բարձրացման և արտադրության պայմանների բարելավման հարցերը։ Վերլուծվում են ստացված հիդրոֆոբ նյութերի որակի գնահատման հնարավոր մեթոդները և դրանց համապատասխանությունը թեթև արդյունաբերության արտադրական պահանջներին։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել ավելի արդյունավետ և կայուն հիդրոֆոբ նյութերի կիրառմանը, արտադրանքի շահագործական հատկությունների բարելավմանը և համապատասխան տեխնոլոգիական գործընթացների կատարելագործմանը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել քիմիական տեխնոլոգիայի, նյութագիտության, տեքստիլային տեխնոլոգիայի և թեթև արդյունաբերության ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների, ինժեներների, դասախոսների և ուսանողների համար, ինչպես նաև նոր նյութերի մշակմամբ և արդյունաբերական տեխնոլոգիաների կատարելագործմամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Գրականություն

Ժողովածուն ընդգրկում է հին հունական առակագրության ավանդույթի նշանավոր ներկայացուցիչ Եզոպոսին վերագրվող առակները, որոնք համաշխարհային գրականության մեջ պահպանել են իրենց նշանակությունը դարերի ընթացքում։ Դրանցում կենդանիների, մարդկանց և երևակայական կերպարների միջոցով ներկայացվում են մարդկային բնավորության տարբեր գծերը, հասարակական հարաբերությունները, կյանքի հակասություններն ու առօրյա իրավիճակները։ Առակների առանձնահատկությունն այն է, որ պարզ, սեղմ և պատկերավոր պատմությունների միջոցով փոխանցվում են խորքային մտքեր ու բարոյական խրատներ։ Դրանք անդրադառնում են ազնվությանը, խոհեմությանը, արդարությանը, աշխատասիրությանը, չափավորությանը, խորամանկությանը, ագահությանը, հպարտությանը և մարդկային այլ հատկանիշներին՝ ընթերցողին մղելով գնահատելու կերպարների վարքն ու դրա հետևանքները։ Կենդանիների խորհրդանշական կերպարները հնարավորություն են տալիս մարդկային թուլություններն ու արժանիքները ներկայացնել մատչելի և հիշվող ձևով։ Եզոպոսյան առակների կարևորությունը պայմանավորված է նաև դրանց համընդհանուր բնույթով․ արծարծվող խնդիրները հասկանալի են տարբեր ժամանակաշրջանների և մշակույթների մարդկանց համար։ Ժողովածուն արժեքավոր է համաշխարհային առակագրության, հին հունական գրականության և հայերեն թարգմանական գրականության ուսումնասիրության տեսանկյունից, ինչպես նաև կարող է ծառայել երեխաների ու պատանիների բարոյական դաստիարակության և ընթերցանության զարգացմանը։

Սոցիոլոգիա

Գիրքը ներկայացնում է կամավորության մշակույթի ձևավորման, զարգացման և հասարակական նշանակության բազմակողմանի ուսումնասիրություն Հայաստանում։ Աշխատության մեջ քննարկվում են կամավորական գործունեության պատմական արմատները, դրա դերը քաղաքացիական հասարակության ամրապնդման, համայնքային զարգացման և սոցիալական համերաշխության խթանման գործում։ Հեղինակը վերլուծում է կամավորության արժեքային հիմքերը, հասարակական մասնակցության ձևերը, երիտասարդների ներգրավվածության առանձնահատկությունները և կամավորական նախաձեռնությունների ազդեցությունը հասարակական կյանքի տարբեր ոլորտների վրա։ Գրքում անդրադարձ է կատարվում կամավորության կազմակերպման մեխանիզմներին, հասարակական և բարեգործական կազմակերպությունների գործունեությանը, կամավորների մոտիվացիային, առաջնորդության զարգացմանը և սոցիալական պատասխանատվության ձևավորմանը։ Ուսումնասիրվում են նաև Հայաստանում կամավորական շարժման արդի միտումները, առկա խնդիրներն ու զարգացման հնարավորությունները՝ համեմատական դիտարկումներով միջազգային փորձի համատեքստում։ Գիրքը կարևորում է կամավորության դերը որպես ակտիվ քաղաքացիության, հանրային մասնակցության և սոցիալական կապիտալի ձևավորման միջոց՝ ընթերցողին տրամադրելով ինչպես տեսական պատկերացումներ, այնպես էլ գործնական գիտելիքներ ոլորտի վերաբերյալ։

Հոգեբանություն

Հիշողության կազմակերպման ձևերը ուսումնասիրում են, թե ինչպես են մարդու ուղեղը կամ հաշվարկային համակարգերը ընդունում, պահպանում և վերականգնում տեղեկատվությունը տարբեր ձևերով՝ կախված դրա բնույթից, տևողությունից և կիրառման նպատակից։ Մարդկային հոգեբանության մեջ հիմնական հիշողության ձևերն են կարճաժամկետ, երկարաժամկետ և աշխատանքային հիշողությունը։ Կարճաժամկետ հիշողությունը ապահովում է տվյալների պահպանումը փոքր ժամանակահատվածում և օգտագործվում է անմիջական խնդիրների լուծման համար, մինչդեռ երկարաժամկետ հիշողությունը պատասխանատու է տեղեկատվությունը երկար ժամանակ պահպանելու և անհրաժեշտության դեպքում վերականգնելու համար՝ ներառելով գիտելիքներ, հմտություններ և փորձառություն։ Աշխատանքային հիշողությունը թույլ է տալիս միաժամանակ մշակել և կառավարել մի քանի տեղեկատվական միավորներ՝ արդյունավետորեն կատարելով մտավոր գործողություններ։ Տվյալների բազաներում և կոմպյուտերային համակարգերում հիշողությունը կազմակերպվում է similarly՝ հիմնականում հիշողության փնջերով, հիշողության բլոկներով, բջիջներով և կառավարվող հիշողության կառուցվածքներով, որոնք հնարավորություն են տալիս արագ մուտք, վերականգնում և տվյալների արդյունավետ կառավարման մեխանիզմներ ապահովել։ Հիշողության կազմակերպման ձևերի ճիշտ ընտրությունը և կառավարվող կառուցվածքի կիրառումը մեծ նշանակություն ունի ուսուցման, վերլուծության, ծրագրավորման և տեղեկատվական համակարգերի արդյունավետության համար։

Տեխնոլոգիա

Այս աշխատությունը նվիրված է գլանական արևային ջրատաքացուցիչի կառուցվածքի մշակմանը, դրա աշխատանքի տեսական և գործնական հաշվարկներին, նախագծման առանձնահատկություններին ու փորձնական ուսումնասիրությանը։ Աշխատության հիմնական նպատակն է ուսումնասիրել արևային էներգիայի արդյունավետ օգտագործման հնարավորությունները ջրի տաքացման գործընթացում և առաջարկել տեխնիկական լուծում, որը կարող է ապահովել արևային ճառագայթման էներգիայի հնարավորինս արդյունավետ փոխակերպումը ջերմային էներգիայի։ Ներկայացվում են արևային ջրատաքացուցիչների աշխատանքի ֆիզիկական սկզբունքները, ջերմափոխանակության գործընթացները, արևային ճառագայթման ազդեցությունը համակարգի արդյունավետության վրա և սարքի հիմնական կառուցվածքային տարրերի փոխկապակցվածությունը։ Մանրամասն ուշադրություն է դարձվում գլանական կառուցվածքի ընտրությանը, դրա երկրաչափական և ջերմատեխնիկական պարամետրերի որոշմանը, ջերմակլանիչի, ջերմափոխանակիչի, ջրի շրջանառության և ջերմամեկուսացման համակարգերի նախագծմանը։ Հաշվարկային մեթոդաբանության միջոցով գնահատվում են սարքի ջերմային արտադրողականությունը, ջրի տաքացման արագությունը, ջերմային կորուստները և օգտակար գործողության արդյունավետությունը՝ հաշվի առնելով արևային ճառագայթման ինտենսիվությունը, շրջակա միջավայրի պայմանները և համակարգի կառուցվածքային առանձնահատկությունները։ Աշխատության կարևոր բաղադրիչներից է նախագծված համակարգի փորձարկումը, որի միջոցով տեսական հաշվարկների արդյունքները համեմատվում են իրական աշխատանքի ընթացքում ստացված տվյալների հետ։ Փորձնական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու կառուցվածքի առավելություններն ու սահմանափակումները, գնահատելու դրա աշխատանքի կայունությունը և որոշելու այն գործոնները, որոնք առավել էական ազդեցություն ունեն ջրատաքացուցիչի արդյունավետության վրա։ Ուսումնասիրության արդյունքում ձևավորվում է արևային ջրատաքացման համակարգի նախագծման և հաշվարկի գործնական մոտեցում, որը կարող է կիրառվել նմանատիպ սարքերի հետագա կատարելագործման և նախագծման համար։ Աշխատությունը հատկապես արժեքավոր է արևային էներգիայի կիրառման, էներգախնայողության և վերականգնվող էներգետիկ համակարգերի զարգացման տեսանկյունից և կարող է հետաքրքրել ջերմատեխնիկայի, էներգետիկայի, մեքենաշինության և ինժեներական նախագծման ոլորտների մասնագետներին ու ուսանողներին։

Գրականություն

Ժողովածուն ներկայացնում է հայ միջնադարյան առակագրության արժեքավոր ժառանգության ընտրանի՝ ընթերցողին ծանոթացնելով Վարդան վարդապետի առակների գեղարվեստական, բարոյախոսական և խրատական աշխարհին։ Վարդան Այգեկցու և Վարդան վարդապետի անվան հետ կապվող առակագրական ավանդույթը կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ գրականության պատմության մեջ՝ միավորելով ժողովրդական իմաստությունը, կյանքի դիտարկումները, հասարակական քննադատությունը և բարոյական դաստիարակության սկզբունքները։ Առակների հիմնական առանձնահատկությունն այն է, որ մարդկային կյանքի բարդ երևույթները, հասարակական հարաբերությունները և բարոյական հակասությունները ներկայացվում են պարզ, պատկերավոր ու հաճախ այլաբանական պատմությունների միջոցով։ Կենդանիների, թռչունների, մարդկանց և տարբեր առարկաների կերպարները հանդես են գալիս որպես մարդկային բնավորությունների, հասարակական խավերի և վարքագծային առանձնահատկությունների խորհրդանշական արտահայտություններ։ Նրանց գործողությունների ու փոխհարաբերությունների միջոցով բացահայտվում են ագահության, նախանձի, խաբեության, կեղծավորության, տգիտության, հպարտության և անարդարության բացասական հետևանքները, միաժամանակ ընդգծվում են խոհեմության, ազնվության, համեստության, աշխատասիրության, արդարության և ողջախոհության արժեքները։ Առակների կարևոր գաղափարական առանձնահատկությունն այն է, որ դրանք բարոյական ճշմարտությունները ներկայացնում են ոչ թե վերացական դատողությունների, այլ կյանքի հետ կապված պատկերավոր իրավիճակների միջոցով։ Ընթերցողը պատմությունների ընթացքի և ավարտի հիման վրա ինքնուրույն հանգում է որոշակի եզրակացությունների՝ ճանաչելով մարդկային բնավորության թերություններն ու առաքինությունները։ Այս առումով առակը միաժամանակ հանդես է գալիս որպես գեղարվեստական պատմություն, հասարակական դիտարկում և դաստիարակչական միջոց։ Ժողովածուի գաղափարական աշխարհում կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև մարդկային փոխհարաբերությունների քննությունը։ Առակներում արտահայտվող հակադրությունները հնարավորություն են տալիս անդրադառնալու ուժի և թուլության, իմաստության և հիմարության, ճշմարտության և ստի, արդարության և անարդարության, անհատական շահի և ընդհանուր բարօրության խնդիրներին։ Այլաբանական կերպարների միջոցով քննադատվում են հասարակական արատները, իշխանության չարաշահումը, կեղծ հեղինակությունը և մարդկային հարաբերություններում դրսևորվող եսասիրությունը։ Միաժամանակ առակագրական խոսքը կարևորում է փորձից քաղված դասերը և խրախուսում է ողջամիտ, շրջահայաց ու բարոյապես պատասխանատու վարքագիծը։ Գրական առումով ստեղծագործությունների կարևոր արժանիքներից են սեղմ ու դիպուկ պատմողական կառուցվածքը, կենդանի խոսքը, պատկերավոր արտահայտությունները, հումորը, երգիծանքը և այլաբանության վարպետ կիրառությունը։ Առակների սյուժեները սովորաբար կառուցվում են որոշակի հակասության կամ անսպասելի իրավիճակի շուրջ, որի հանգուցալուծումը բացահայտում է պատմության բարոյական իմաստը։ Այս պարզ, բայց խորիմաստ կառուցվածքը ստեղծագործություններին հաղորդում է հիշվող բնույթ և ապահովում դրանց հասանելիությունը տարբեր տարիքի ու կրթական մակարդակի ընթերցողների համար։ Ժողովածուի առանձնահատուկ արժեքն այն է, որ ընտրված առակները ներկայացնում են հայ միջնադարյան գրականության այն ավանդույթը, որտեղ գեղարվեստական պատումը սերտորեն կապված է կյանքի ճանաչողության և հասարակական մտածողության հետ։ Հայ առակագրությունը ձևավորվել է ժողովրդական բանահյուսության, արևելյան առակային ավանդույթների և քրիստոնեական բարոյախոսության փոխազդեցությամբ՝ ստեղծելով ինքնատիպ գրական ժառանգություն, որն արտահայտում է հայ ժողովրդի կենսափորձը, աշխարհընկալումը և բարոյական պատկերացումները։ Վարդան վարդապետի անունով հայտնի առակագրական ժառանգությունը կարևոր դեր ունի այդ ավանդույթի պահպանման և հետագա սերունդներին փոխանցման գործում։ Պատմական ու մշակութային առումով ժողովածուն նշանակալի է նաև հայ գրականության տարածման և եվրոպական հրատարակչական միջավայրում հայկական գրավոր ժառանգության ներկայացման տեսանկյունից։ Փարիզում հայերեն առակների հրատարակությունը վկայում է հայ գրական մշակույթի միջազգային տարածման, ազգային գրավոր ժառանգության պահպանման և հայ ընթերցողական շրջանակների ընդլայնման ձգտման մասին։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հայ միջնադարյան գրականության, առակագրության պատմության, ժողովրդական իմաստության, երգիծանքի և բարոյախոսական մտածողության ուսումնասիրության համար։ Այն արժեքավոր ընթերցանության նյութ է նաև երեխաների և պատանիների դաստիարակության տեսանկյունից, քանի որ առակների միջոցով զարգացնում է բարոյական դատողությունը, քննադատական մտածողությունը, երևակայությունը և մարդկային վարքի նկատմամբ ուշադիր վերաբերմունքը։ Միաժամանակ ժողովածուն հետաքրքրություն է ներկայացնում գրականագետների, բանասերների, մանկավարժների և հայ մշակույթի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների համար՝ որպես հայ առակագրական ավանդույթի պահպանման ու տարածման նշանակալի վկայություն։