Looking backward, moving forward

Literature

Գրականագիտական, թարգմանաբանական և համեմատական գրականագիտության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ռուս բանաստեղծ, թարգմանիչ և գրական գործիչ Կոնստանտին Դմիտրիևիչ Բալմոնտի գործունեության ուսումնասիրությանը՝ որպես իսպանական գրականության հետազոտողի և թարգմանչի։ Քննության են առնվում Բալմոնտի ստեղծագործական աշխարհայացքի ձևավորման առանձնահատկությունները, նրա հետաքրքրությունը եվրոպական գրականության նկատմամբ և իսպանական մշակույթի տեղը ռուսական սիմվոլիզմի գրական միջավայրում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում իսպանական պոեզիայի և դրամատուրգիայի գեղարվեստական ավանդույթների ընկալմանը, իսպանացի հեղինակների ստեղծագործությունների մեկնաբանությանը և դրանց ռուսերեն ներկայացման առանձնահատկություններին։ Վերլուծվում են Բալմոնտի թարգմանական սկզբունքները, բնագրի իմաստային և պատկերային համակարգի փոխանցման եղանակները, բանաստեղծական ռիթմի, հնչերանգի և ոճական արտահայտչամիջոցների վերարտադրման հիմնախնդիրները։ Քննարկվում են թարգմանչի անհատական գեղարվեստական մտածողության ազդեցությունը թարգմանությունների վրա, սիմվոլիստական գեղագիտության դրսևորումները և բնագրի ու թարգմանության փոխհարաբերությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել Բալմոնտի գրականագիտական հոդվածները, թարգմանությունները, իսպանական գրականության վերաբերյալ նրա գնահատականները և ռուս ընթերցողին իսպանական գրական ժառանգության ծանոթացման գործում ունեցած ներդրումը։ Անդրադարձ է կատարվում ռուս-իսպանական գրական կապերի զարգացմանը, մշակութային փոխազդեցություններին և գեղարվեստական թարգմանության դերին ազգային գրականությունների փոխճանաչման գործընթացում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ռուս և իսպանական գրականության պատմության, համեմատական գրականագիտության, թարգմանության տեսության և Կոնստանտին Բալմոնտի ստեղծագործական ժառանգության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Literature

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է «Ժենևիև» անունով հայտնի գրական երկը, որի վերնագիրը կապվում է եվրոպական գրականության մեջ տարածված անձնանունային վերնագրերով ստեղծագործությունների ավանդույթի հետ։ Նմանատիպ երկերը հաճախ կենտրոնանում են գլխավոր հերոսի կյանքի պատմության, անձնական փորձությունների, բարոյական ընտրությունների և մարդկային հարաբերությունների վրա՝ ընթերցողին ներկայացնելով անհատի բնավորության ձևավորման ու կյանքի դժվարությունների հաղթահարման ընթացքը։ Ստեղծագործության անվան հիման վրա այն կարելի է դիտարկել որպես անձնավորված պատմողական երկ, որի ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել հայերեն թարգմանական գրականության և եվրոպական գրական ստեղծագործությունների տարածման պատմության տեսանկյունից։ XIX դարի հայ տպագրական միջավայրում թարգմանական գրականությունը կարևոր դեր էր կատարում ընթերցողական հետաքրքրությունների ընդլայնման, նոր գրական ժանրերի տարածման և եվրոպական գեղարվեստական ու բարոյական գաղափարների ներկայացման գործում։ Այդպիսի հրատարակությունները հնարավորություն էին տալիս հայ ընթերցողին հաղորդակից դառնալու այլ ժողովուրդների գրական ավանդույթներին, կերպարների միջոցով ծանոթանալու մարդկային բնավորության տարբեր դրսևորումներին և խորհելու հասարակական ու անձնական կյանքի խնդիրների շուրջ։ Գրքի ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել նաև Զմյուռնիայի հայ տպագրության պատմության, արևմտահայ գրական միջավայրի և XIX դարում հայերենով շրջանառվող գեղարվեստական գրքերի մատենագիտական նկարագրության համար։ Հրատարակության վերնագիրը, անձնանունային բնույթը և պատմական հրատարակչական միջավայրը հիմք են տալիս այն դիտարկելու որպես հայերեն տպագիր գրական ժառանգության միավոր, որի գրանցումն ու ուսումնասիրությունը կարող են նպաստել ժամանակաշրջանի ընթերցողական մշակույթի և գրական կապերի բացահայտմանը։ Միաժամանակ, առանց բնագրի կամ լրացուցիչ մատենագիտական տեղեկությունների հնարավոր չէ վստահորեն որոշել ստեղծագործության հեղինակին, սկզբնաղբյուր լեզուն, սյուժեն, գլխավոր հերոսի կենսագրական հանգամանքները կամ երկի ժանրային պատկանելությունը։ Հետևաբար, նկարագրության մեջ առանձնացվում է հրատարակության գրական և պատմամշակութային նշանակությունը՝ առանց չհաստատված տեղեկությունները ներկայացնելու որպես փաստ։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է տարբեր տարիքային խմբերի փորձարարական կենդանիների սրտի ներպատային նյարդային համակարգում և միկրոշրջանառության համակարգում սթրեսային ազդեցության պայմաններում առաջացող կառուցվածքային ու գործառական փոփոխությունների համեմատական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում օրգանիզմի տարիքային առանձնահատկությունների և սթրեսային գործոնի նկատմամբ սրտանոթային ու նյարդային կարգավորման համակարգերի արձագանքի փոխկապակցվածությունն է։ Քննվում են սրտի տեղային նյարդային ապարատի կառուցվածքային կազմակերպման առանձնահատկությունները, նյարդային տարրերի վիճակի հնարավոր փոփոխությունները և դրանց կապը հյուսվածքային արյան շրջանառության հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում հեմոմիկրոշրջանառության օղակներին՝ դիտարկելով միկրոանոթային ցանցի վիճակը և հյուսվածքների արյունամատակարարման ընդհանուր փոփոխությունները սթրեսային ազդեցության պայմաններում։ Երիտասարդ և ծեր կենդանիների տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս գնահատելու տարիքային գործոնի նշանակությունը հարմարվողական արձագանքների ձևավորման և սրտի կարգավորիչ համակարգերի փոփոխությունների բնույթի մեջ։ Հետազոտության շրջանակում սթրեսը դիտարկվում է որպես օրգանիզմի կարգավորիչ մեխանիզմների վրա ազդող գործոն, որի նկատմամբ արձագանքը կարող է տարբեր լինել՝ կախված տարիքից և օրգանների ֆունկցիոնալ պահուստներից։ Կարևորվում է ներսրտային նյարդային կառուցվածքների և միկրոշրջանառության փոփոխությունների համակցված գնահատումը, քանի որ սրտի նյարդային կարգավորումն ու տեղային արյունամատակարարումը կազմում են փոխկապակցված ֆունկցիոնալ համակարգեր։ Ձևաբանական և ֆիզիոլոգիական տվյալների համեմատական վերլուծությունը կարող է նպաստել սթրեսային պայմաններում սրտի հարմարվողական մեխանիզմների և տարիքային փոփոխությունների վերաբերյալ պատկերացումների խորացմանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է տարիքային ֆիզիոլոգիայի, նյարդահյուսվածաբանության, սրտաբանության և միկրոշրջանառության ուսումնասիրության մոտեցումները՝ բացահայտելու սթրեսային ազդեցության նկատմամբ երիտասարդ և ծեր օրգանիզմների սրտային կարգավորիչ համակարգերի արձագանքի առանձնահատկությունները։

Chemistry

Այս աշխատանքը նվիրված է օրգանական քիմիայի ոլորտում բրոմ պարունակող նոր քիրալային օժանդակ ռեագենտների սինթեզին և դրանց ամինաթթվային կոմպլեքսների ուսումնասիրությանը՝ α-ամինաթթուների ասիմետրիկ սինթեզի գործընթացներում կիրառման նպատակով։ Նյութում ներկայացվում են քիրալային միացությունների ստացման սինթետիկ ուղիները, ռեակցիոն մեխանիզմների առանձնահատկությունները և ստերեոքիմիական վերահսկման գործոնները։ Աշխատությունը վերլուծում է բրոմատոմ պարունակող խմբերի ազդեցությունը ռեակցիայի ընտրողականության, ելքի և էնանտիոմերային մաքրության վրա, ինչպես նաև դրանց կոմպլեքսավորման վարքագիծը ամինաթթուների հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ասիմետրիկ ինդուկցիայի մեխանիզմներին և այն պայմաններին, որոնք ապահովում են բարձր էնանտիոսելեկտիվություն։ Նյութը ներառում է նաև փորձարարական տվյալների վերլուծություն և հնարավոր կիրառություններ դեղագործական քիմիայում՝ կենսաակտիվ α-ամինաթթուների նպատակային ստացման համար։

Other Subjects

Այն նախատեսված է բուսաբանների, գյուղատնտեսների, այգեգործների, ուսանողների և թարգմանական կամ գիտական աշխատանք կատարող մասնագետների համար, ովքեր աշխատում են պտղաբուծության և բուսատեսակների դասակարգման ոլորտում։ Նյութում ընդգրկված են տարբեր պտղատու և հատապտղային մշակաբույսերի համակարգված ցանկեր՝ դրանց գիտական (լատիներեն) անվանումներով և համապատասխան համարժեքներով տարբեր լեզուներով, ինչը հնարավորություն է տալիս ապահովել ճշգրիտ հաղորդակցություն միջազգային գիտական միջավայրում։ Բացի անվանաբանական մասից, ուղեցույցում հաճախ ներկայացվում են նաև բույսերի կարճ բնութագրեր՝ դրանց կենսաբանական առանձնահատկությունների, տարածման և մշակության մասին հիմնական տեղեկություններով։ Հատուկ արժեք ունի աշխատության դասակարգային կառուցվածքը, որը օգնում է հեշտությամբ կողմնորոշվել տարբեր տեսակների միջև և օգտագործել այն ինչպես ուսումնական, այնպես էլ կիրառական նպատակներով։ Նյութը կարևոր դեր ունի նաև գիտական տերմինաբանության ստանդարտացման և բազմալեզու բուսաբանական տվյալների համադրման գործում։ Ընդհանուր առմամբ, այս ուղեցույցը ծառայում է որպես գործիք պտղահատապտղային բույսերի ճշգրիտ նույնականացման և միջազգային գիտական հաղորդակցության համար։

Other Subjects

Այս աշխատանքը նվիրված է տպագիր արտադրանքի՝ գրքերի, թերթերի, ձեռագրերի և այլ փաստաթղթերի պահպանման ու վերականգնման հիմնախնդիրներին՝ դիտարկելով դրանց նյութական կայունության, վնասման պատճառների և պահպանման տեխնոլոգիաների համալիրը։ Վերլուծության մեջ ընդգծվում է, որ տպագիր նյութերը ժամանակի ընթացքում ենթարկվում են ֆիզիկական, քիմիական և կենսաբանական ազդեցությունների՝ խոնավություն, ջերմաստիճանի տատանումներ, լուսային ճառագայթում, թթվայնություն, ինչպես նաև միկրոօրգանիզմների և վնասատուների ազդեցություն, որոնք հանգեցնում են թղթի քայքայման և տեքստային տեղեկատվության կորուստների։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կանխարգելիչ պահպանման մեթոդներին՝ պահեստավորման օպտիմալ պայմանների ապահովում, թթվազերծում, պատշաճ փաթեթավորում և թվայնացման գործընթացներ, որոնք նպաստում են տեղեկատվության երկարաժամկետ պահպանմանը։ Աշխատությունում ներկայացվում են նաև վերականգնման տեխնոլոգիաները՝ մեխանիկական ամրացում, քիմիական մշակման մեթոդներ, էջերի վերականգնում և վնասված հատվածների վերակազմավորում, որոնք կիրառվում են պատմական և մշակութային արժեք ունեցող փաստաթղթերի պահպանման համար։ Միաժամանակ ընդգծվում է գրադարանային և արխիվային հաստատությունների դերը այս գործընթացներում, ինչպես նաև միջազգային փորձի կիրառման կարևորությունը պահպանման և վերականգնման արդյունավետ համակարգերի ձևավորման գործում։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ցույց է տալիս, որ տպագիր արտադրանքի պահպանումը ոչ միայն տեխնիկական, այլև մշակութային և գիտական նշանակություն ունեցող գործընթաց է՝ ուղղված տեղեկատվական ժառանգության պահպանմանը։