Magnesio-carbothermal reduction of oxygenous compounds of a number of metals in combustion mode and synthesis of W-Me (Cu, Ni, Ag) alloys

Economics

Այս աշխատությունը վերաբերում է Հայաստանի Հանրապետությունում փոքր և միջին ձեռնարկությունների (ՓՄՁ) կառավարման հիմնախնդիրներին և դրանց լուծման ուղիներին՝ ընդգծելով ազգային տնտեսության զարգացման, ձեռնարկատիրական միջավայրի բարելավման և կառավարման արդյունավետության բարձրացման փոխկապակցված խնդիրները։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է վերլուծել ՓՄՁ-ների կառավարման ներկայիս վիճակը, բացահայտել նրանց գործունեության հիմնական խոչընդոտները և առաջարկել գործնական լուծումներ՝ ուղղված մրցունակության բարձրացմանը և կայուն զարգացման ապահովմանը։ Ուսումնասիրվում են կառավարման համակարգերի առանձնահատկությունները ՓՄՁ-ներում, ներառյալ ռազմավարական պլանավորումը, ֆինանսական կառավարումը, մարդկային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործումը, շուկայավարման քաղաքականությունը և նորարարությունների ներդրումը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆինանսավորման հասանելիության խնդիրներին, հարկային և վարչական բեռին, շուկայի սահմանափակությանը, ինչպես նաև կառավարման հմտությունների և մասնագիտական կարողությունների պակասին։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է պետական աջակցության ծրագրերի դերը ՓՄՁ-ների զարգացման գործում՝ ներառյալ վարկային ծրագրերը, հարկային արտոնությունները և բիզնես միջավայրի բարեփոխումները։ Միաժամանակ վերլուծվում է միջազգային փորձը փոքր և միջին բիզնեսի կառավարման արդյունավետ մոդելների ոլորտում և դրանց կիրառելիությունը Հայաստանի պայմաններում։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է տնտեսագիտության և կառավարման գիտության ոլորտում՝ նպաստելով ՀՀ փոքր և միջին ձեռնարկությունների կայուն զարգացմանն ու տնտեսական աճի խթանմանը։

Other Subjects

Աշխատությունը պատմատեխնիկական և արդյունաբերական բնույթի ուսումնասիրություն է, որը ներկայացնում է Կեդաբեկի պղնձահանքի և դրա հետ կապված Կեդաբեկի ու Կալակենտի պղնձաձուլական ձեռնարկությունների գործունեությունը՝ հանքարդյունաբերության, մետալուրգիական արտադրության և տարածաշրջանի տնտեսական զարգացման համատեքստում։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնանում է հանքավայրի երկրաբանական և հանքաբանական առանձնահատկությունների, պղնձային հանքաքարի արդյունահանման կազմակերպման, արտադրական ենթակառուցվածքների և արդյունահանված հումքի հետագա վերամշակման ընդհանուր համակարգի վրա։ Ներկայացվում են հանքավայրի շահագործման պայմանները, հանքային մարմինների բնույթը, հանքաքարի արդյունաբերական նշանակությունը և հանքային տնտեսության կազմակերպման առանձնահատկությունները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում պղնձաձուլական արտադրության նկարագրությունը՝ հանքաքարի նախնական մշակման, տեղափոխման, հարստացման և մետալուրգիական վերամշակման հիմնական փուլերի պատմատեխնիկական դիտարկմամբ։ Ձեռնարկությունների գործունեությունը դիտարկվում է որպես միասնական արտադրական համալիր, որտեղ հանքարդյունահանումը, տրանսպորտային հաղորդակցությունները, էներգետիկ ապահովումը և մետալուրգիական արտադրությունը փոխկապակցված էին ընդհանուր տնտեսական նպատակներով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել արտադրական սարքավորումներին, տեխնիկական միջոցներին, շինություններին և ձեռնարկությունների նյութական ենթակառուցվածքին՝ հնարավորություն տալով պատկերացում կազմել տվյալ ժամանակաշրջանի արդյունաբերական տեխնոլոգիաների զարգացման մակարդակի մասին։ Անդրադարձ է կատարվում նաև աշխատուժի կազմակերպմանը, արդյունաբերական բնակավայրերի ձևավորմանը և խոշոր հանքարդյունաբերական ձեռնարկությունների ազդեցությանը շրջակա տարածքների սոցիալ-տնտեսական կյանքի վրա։ Հանքարդյունաբերական համալիրի գործունեությունը կարևոր է նաև տնտեսական աշխարհագրության տեսանկյունից, քանի որ բնական ռեսուրսների շահագործումը նպաստում էր ճանապարհների, արտադրական հաղորդակցությունների և այլ ենթակառուցվածքների զարգացմանը։ Միաժամանակ նման աղբյուրը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել արդյունաբերական ձեռնարկությունների կառավարման և արտադրական գործընթացների կազմակերպման պատմական առանձնահատկությունները։ Տեխնիկական նկարագրությունների և տնտեսական տվյալների համադրումը նյութը դարձնում է արժեքավոր աղբյուր ինչպես գունավոր մետալուրգիայի պատմության, այնպես էլ Կովկասի հանքարդյունաբերական զարգացման ուսումնասիրության համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը պատկերացում է տալիս պղնձի արդյունահանման և վերամշակման ամբողջական արտադրական համակարգի մասին՝ միավորելով երկրաբանական, տեխնոլոգիական, տնտեսական և արդյունաբերական պատմության խնդիրները։

History

Այս հրատարակությունը վերաբերում է Ագաթանգեղոսի պատմական երկին, որը հայ ժողովրդի քրիստոնեացման, վաղ քրիստոնեական շրջանի և հայ եկեղեցական ավանդության ուսումնասիրության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից է։ Ստեղծագործության առանցքում Հայաստանի քրիստոնեության ընդունման պատմությունն է, Սուրբ Գրիգոր Լուսավորչի գործունեությունը և Տրդատ Գ թագավորի դարձի հետ կապված իրադարձությունները։ Պատմական շարադրանքը միավորում է քաղաքական, կրոնական և հասարակական իրադարձությունները՝ ներկայացնելով հեթանոսական Հայաստանից դեպի քրիստոնեական պետություն անցման գործընթացը։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ են զբաղեցնում Գրիգոր Լուսավորչի չարչարանքների, բանտարկության, քարոզչական գործունեության և Հայաստանում քրիստոնեական հավատքի տարածման դրվագները, ինչպես նաև Տրդատ թագավորի կրած փոփոխություններն ու նրա կողմից նոր կրոնի ընդունումը։ Պատմությունը արժեքավոր է ոչ միայն որպես կրոնական ավանդության աղբյուր, այլև որպես վաղ միջնադարյան Հայաստանի քաղաքական, մշակութային և հասարակական կյանքի մասին տեղեկություններ պահպանած պատմագրական հուշարձան։ Այն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու հայոց ինքնության, եկեղեցական ավանդության և քրիստոնեական մշակույթի ձևավորման վաղ փուլերը։ Իտալերեն ներկայացումը հատկապես կարևոր է հայագիտության միջազգային տարածման տեսանկյունից՝ հնարավորություն տալով եվրոպացի ընթերցողին ծանոթանալ հայկական պատմագրության հիմնարար երկերից մեկին։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել հայագետներին, պատմաբաններին, եկեղեցու պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, դասական և միջնադարյան պատմագրության մասնագետներին, ինչպես նաև Հայաստանի քրիստոնեացման պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Other Subjects

Աշխատանքների վիճակագրական վերլուծություն» ժողովածուն ներկայացնում է Հայաստանի Հանրապետության գրադարանային համակարգի գործունեության վերաբերյալ համապարփակ վիճակագրական ուսումնասիրություն՝ հիմնված 2023 թվականի պաշտոնական հաշվետվությունների վրա։ Հրատարակության մեջ ամփոփված են հանրապետությունում գործող հանրային, մարզային, քաղաքային, գյուղական և մանկական գրադարանների քանակական և որակական ցուցանիշները, ինչպես նաև ազգային, գիտական և բուհական գրադարանների գործունեության տվյալները։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են գրքային ֆոնդերի ծավալները, ընթերցողական ակտիվությունը, այցելությունների դինամիկան, գրադարանային ծառայությունների մատուցման ձևերը և տեղեկատվական ռեսուրսների հասանելիությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գրադարանների նյութատեխնիկական վիճակին, թվային ռեսուրսների զարգացման միտումներին և ոլորտի կազմակերպական կառուցվածքին։ Ժողովածուն հնարավորություն է տալիս գնահատելու գրադարանային համակարգի զարգացման մակարդակը, բացահայտելու առկա խնդիրները և դրանց լուծման միտումները, ինչպես նաև համեմատական վերլուծություն իրականացնելու նախորդ տարիների տվյալների հետ։ Հրատարակությունը կարևոր տեղեկատվական աղբյուր է գրադարանավարների, մատենագետների, մշակութային քաղաքականության մշակողների, հետազոտողների և ուսանողների համար՝ նպաստելով գրադարանային ոլորտի զարգացման ռազմավարական պլանավորմանը։

Informatics

Աշխատությունը նվիրված է էլեկտրոնային կրթական համակարգերում տեղեկատվության պաշտպանության հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով ուսումնական գործընթացում օգտագործվող թվային տվյալների, համակարգերի և տեղեկատվական ռեսուրսների անվտանգության ապահովման վրա։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են էլեկտրոնային կրթական միջավայրերի կառուցվածքը, դրանցում շրջանառվող տեղեկատվության տեսակները և այն հիմնական սպառնալիքները, որոնք կարող են վտանգել տվյալների գաղտնիությունը, ամբողջականությունն ու հասանելիությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սովորողների և դասավանդողների անձնական տվյալների, ուսումնական նյութերի, գնահատականների, հաշվառման տվյալների և համակարգային տեղեկատվության պաշտպանության խնդիրներին։ Ուսումնասիրվում են տեղեկատվական անվտանգության կազմակերպական և տեխնիկական միջոցները, այդ թվում՝ նույնականացման և թույլտվությունների կառավարման, մուտքի վերահսկման, տվյալների գաղտնագրման, պահուստավորման և անվտանգության մոնիթորինգի մեխանիզմները։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև էլեկտրոնային կրթական համակարգերի նկատմամբ հնարավոր կիբեռսպառնալիքներին, վնասաբեր ծրագրերին, չարտոնված մուտքերին, տվյալների արտահոսքին և օգտագործողների կողմից պայմանավորված անվտանգության ռիսկերին։ Կարևորվում է անվտանգության քաղաքականության մշակումը և կրթական հաստատությունների տեխնիկական ու կազմակերպական միջոցների համադրումը՝ տեղեկատվության պաշտպանության համալիր համակարգ ձևավորելու նպատակով։ Հետազոտության ընթացքում կարող են ուսումնասիրվել նաև ռիսկերի գնահատման և կառավարման մոտեցումները, անվտանգության խոցելիությունների բացահայտման մեթոդները և համակարգերի պաշտպանվածության մակարդակի գնահատման չափանիշները։ Թվային կրթության տարածման պայմաններում այս խնդիրների ուսումնասիրությունը կարևոր է, քանի որ կրթական համակարգերի կայուն և անվտանգ աշխատանքը մեծապես կախված է տեղեկատվական ռեսուրսների պատշաճ պաշտպանությունից։ Աշխատության արդյունքները կարող են օգտակար լինել էլեկտրոնային կրթական հարթակների անվտանգության բարձրացման, տվյալների պաշտպանության մեխանիզմների կատարելագործման և կրթական հաստատություններում տեղեկատվական անվտանգության արդյունավետ քաղաքականության ձևավորման համար։ Այն կարող է հետաքրքրել տեղեկատվական անվտանգության մասնագետներին, ՏՏ ոլորտի հետազոտողներին, կրթական տեխնոլոգիաների մասնագետներին, համակարգային ադմինիստրատորներին, կրթության կառավարման մասնագետներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Geography

Աշխատությունը նվիրված է հրաբխային տարածքների երկրաբանական և հիդրոերկրաբանական պայմանների ուսումնասիրությանը՝ ստորերկրյա ջրային պաշարների ձևավորման, շարժման, խոցելիության և պահպանության խնդիրների տեսանկյունից՝ Հայաստանի Հանրապետության տարածքում կատարված հետազոտությունների օրինակով։ Հետազոտության կենտրոնում հրաբխային ապարների կառուցվածքային և ֆիլտրացիոն առանձնահատկություններն են, որոնք էական նշանակություն ունեն մթնոլորտային տեղումների ներթափանցման, ստորերկրյա ջրերի կուտակման և ջրատար հորիզոնների ձևավորման համար։ Քննվում են լավային հոսքերի, ճեղքավորված հրաբխային ապարների, հրաբխածին-նստվածքային գոյացությունների և դրանց միջև ձևավորված երկրաբանական սահմանների դերը ջրի տեղաշարժի ու բնական ելքերի առաջացման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում երկրաբանական կառուցվածքի անհամասեռությանը, ճեղքավորվածության աստիճանին և տարբեր ապարաշերտերի ջրաթափանցելիությանը, քանի որ այդ գործոնները կարող են պայմանավորել ինչպես ստորերկրյա ջրերի պաշարների ձևավորումը, այնպես էլ դրանց զգայունությունը մակերևույթից ներթափանցող աղտոտիչների նկատմամբ։ Ուսումնասիրվում են ստորերկրյա ջրերի սնման և բեռնաթափման տարածքները, հոսքի հիմնական ուղղությունները, աղբյուրների ձևավորման պայմանները և ջրատար համակարգերի փոխկապակցվածությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում ստորերկրյա ջրերի բնական պաշտպանվածության գնահատումը՝ հաշվի առնելով վերադիր շերտերի կառուցվածքը, ապարների ֆիլտրացիոն հատկությունները, ռելիեֆը և մարդածին ծանրաբեռնվածությունը։ Դիտարկվում է նաև հողօգտագործման, բնակավայրերի, արդյունաբերական և գյուղատնտեսական գործունեության հնարավոր ազդեցությունը ջրային ռեսուրսների որակի վրա։ Հետազոտության շրջանակում երկրաբանական, հիդրոերկրաբանական և ջրաքիմիական տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս առանձնացնելու առավել խոցելի տարածքները և հիմնավորելու ստորերկրյա ջրերի պահպանության համար անհրաժեշտ տարածքային մոտեցումները։ Հայաստանի հրաբխային շրջանների ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև խմելու և տնտեսական նշանակություն ունեցող ջրային ռեսուրսների երկարաժամկետ կառավարման տեսանկյունից։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է երկրաբանության, հիդրոերկրաբանության, ջրային ռեսուրսների կառավարման և շրջակա միջավայրի պահպանության մոտեցումները՝ հրաբխային միջավայրերում ստորերկրյա ջրերի ձևավորման ու պաշտպանության առանձնահատկությունները բացահայտելու նպատակով։