Մանկախնամություն կամ երեխաների խնամքի բնական, բարոյական և մտավոր սկզբունքների ձեռնարկ

History

Այս աշխատությունը նվիրված է հայ հասարակական-քաղաքական և մշակութային կյանքի նշանավոր գործիչներից մեկի գործունեության, ինչպես նաև նրա հիմնադրած մամուլի կարևորագույն օջախներից մեկի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության մեջ ներկայացվում են տվյալ գործչի կենսագրական ուղին, գաղափարական հայացքները, ազգային, կրթական և հասարակական գործունեությունը, ինչպես նաև նրա ազդեցությունը XIX դարի վերջի և XX դարի սկզբի հայ մտավոր ու քաղաքական միջավայրի ձևավորման վրա։ Աշխատությունը մանրամասն անդրադառնում է պարբերականի ստեղծման պատմությանը, խմբագրական քաղաքականությանը, հրապարակումների հիմնական ուղղություններին և այն դերին, որ այն ունեցել է հայ մամուլի զարգացման, հասարակական կարծիքի ձևավորման և ազգային ինքնագիտակցության տարածման գործում։ Հրատարակությունը արժեքավոր աղբյուր է պատմաբանների, գրականագետների, լրագրության պատմությամբ հետաքրքրվողների և հայ մշակույթի ուսումնասիրողների համար՝ ներկայացնելով ժամանակաշրջանի գաղափարական հոսանքների, հասարակական խնդիրների և մտավոր շարժումների բազմակողմանի պատկեր։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է նավթային բաղադրիչներ պարունակող կեղտաջրերի լրացուցիչ մաքրման արդյունավետ եղանակների ուսումնասիրությանը՝ որպես սորբենտ օգտագործելով փքեցված պեռլիտը։ Հետազոտության առանցքում ջրային միջավայրից մնացորդային նավթամթերքների և հարակից աղտոտիչների հեռացման սորբցիոն գործընթացների ֆիզիկաքիմիական օրինաչափությունների բացահայտումն ու համապատասխան մաքրման տեխնոլոգիական մոտեցումների մշակումըն է։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում փքեցված պեռլիտի կառուցվածքային և սորբցիոն հատկություններին, մասնավորապես՝ դրա ծակոտկենությանը, զարգացած մակերեսին, փոքր խտությանը և հեղուկ միջավայրում նավթային բաղադրիչների կլանման հնարավորություններին։ Քննվում են կեղտաջրերի սկզբնական կազմի, աղտոտվածության աստիճանի և սորբենտի ֆիզիկական բնութագրերի ազդեցությունները մաքրման արդյունավետության վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է սորբցիոն գործընթացի հիմնական օրինաչափությունների ուսումնասիրությունը, ինչը հնարավորություն է տալիս գնահատել նյութի կիրառելիությունը նախնական մաքրում անցած կեղտաջրերի վերջնական մշակման փուլում։ Կարևորվում է նաև տարբեր տեսակի նավթային աղտոտիչների վարքագծի ուսումնասիրությունը ջրային միջավայրում և դրանց փոխազդեցությունը պեռլիտի մակերևույթի հետ։ Տեխնոլոգիական տեսանկյունից դիտարկվում են մաքրման համակարգի կազմակերպման սկզբունքները, սորբցիոն նյութի արդյունավետ օգտագործման հնարավորությունները, գործընթացի կայունությունը և մաքրված ջրի որակի բարելավումը։ Առանձին ուշադրություն կարող է հատկացվել օգտագործված սորբենտի հետագա կառավարման խնդրին, քանի որ մաքրման արդյունավետ տեխնոլոգիան պետք է հաշվի առնի ոչ միայն աղտոտիչների հեռացումը ջրից, այլև երկրորդային թափոնների առաջացման և շրջակա միջավայրի վրա դրանց ազդեցության նվազեցման անհրաժեշտությունը։ Փքեցված պեռլիտի կիրառումը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև բնական հանքային հումքի արդյունավետ օգտագործման տեսանկյունից։ Հետազոտությունը կարող է ներառել տարբեր սորբցիոն նյութերի հատկությունների համեմատական գնահատում և պեռլիտի առավելությունների ու սահմանափակումների բացահայտում։ Բնապահպանական տեսանկյունից աշխատանքը կարևոր է նավթարդյունաբերության, նավթամթերքների պահպանման ու վերամշակման և այլ արդյունաբերական գործընթացների հետևանքով առաջացող կեղտաջրերի ազդեցության նվազեցման համար։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են նպաստել ջրամաքրման տեխնոլոգիաների կատարելագործմանը, բնական սորբենտների կիրառման գիտական հիմքերի զարգացմանը և արդյունաբերական կեղտաջրերի մաքրման առավել արդյունավետ համակարգերի ձևավորմանը։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է թույլ դեֆորմացված գնդաձև և կիսագնդաձև քվանտային կետերում էլեկտրոնային ու խառնուրդային վիճակների տեսական ուսումնասիրությանը՝ հաշվի առնելով նանոկառուցվածքի երկրաչափական ձևի և փոքր դեֆորմացիաների ազդեցությունը լիցքակիրների էներգետիկ սպեկտրի վրա։ Քվանտային կետերը դիտարկվում են որպես տարածական երեք ուղղություններով լիցքակիրների շարժումը սահմանափակող նանոչափային համակարգեր, որոնց ֆիզիկական հատկությունները զգալիորեն կախված են չափերից, ձևից, նյութական պարամետրերից և կառուցվածքում առկա խառնուրդային կենտրոններից։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են էլեկտրոնների քվանտացված էներգետիկ մակարդակները, ալիքային ֆունկցիաների տարածական բաշխումը և դրանց փոփոխությունները իդեալական գնդային համաչափությունից փոքր շեղումների դեպքում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում երկրաչափական դեֆորմացիայի հետևանքով էներգետիկ մակարդակների տեղաշարժին, հնարավոր այլասերման վերացմանը և էլեկտրոնային վիճակների կառուցվածքային վերափոխումներին։ Խառնուրդային վիճակների ուսումնասիրության ժամանակ դիտարկվում է խառնուրդային կենտրոնի ստեղծած պոտենցիալի ազդեցությունը լիցքակրի վարքի վրա, ինչպես նաև կապման էներգիայի կախվածությունը քվանտային կետի չափերից, ձևից, դեֆորմացիայի աստիճանից և խառնուրդի տարածական դիրքից։ Գնդաձև և կիսագնդաձև կառուցվածքների համեմատական քննությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու սահմանային պայմանների և երկրաչափական համաչափության տարբերությունների դերը համակարգի քվանտամեխանիկական հատկությունների ձևավորման մեջ։ Տեսական նկարագրության համար կիրառվող մոտեցումները կարող են հիմնվել արդյունավետ զանգվածի մոտավորության, քվանտային սահմանափակման մոդելների և համապատասխան ալիքային հավասարումների լուծումների վրա։ Ստացված կախվածությունների վերլուծությունը կարևոր է հասկանալու համար, թե նույնիսկ փոքր կառուցվածքային փոփոխություններն ինչպես կարող են ազդել նանոհամակարգերի էլեկտրոնային և օպտիկական բնութագրերի վրա։ Նման ուսումնասիրությունները տեսական նշանակությունից բացի կարևոր են նաև կիսահաղորդչային նանոէլեկտրոնիկայի և օպտոէլեկտրոնիկայի համար, քանի որ քվանտային կետերի էներգետիկ սպեկտրի վերահսկումը հնարավորություն է տալիս նպատակային ձևավորել տարբեր ֆունկցիոնալ հատկություններով նանոկառուցվածքներ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը նպաստում է սահմանափակ չափողականությամբ կիսահաղորդչային համակարգերում էլեկտրոնային ու խառնուրդային երևույթների ֆիզիկական բնույթի առավել խորքային ըմբռնմանը։

Literature

Ստեղծագործությունը սոցիալ-բարոյական և հոգեբանական ուղղվածությամբ արձակ պատմվածք է, որտեղ հեղինակը անդրադառնում է մարդու ներքին հակասություններին, հասարակական նախապաշարմունքներին և այն իրավիճակներին, երբ արտաքին կարծիքը կամ հասարակական պիտակավորումը կարող է ազդել մարդու ճակատագրի վրա։ Ստեղծագործության մեջ «չհաս» գաղափարը հանդես է գալիս որպես խորհրդանշական նշան՝ կապված անհասկացվածության, սխալ ընկալումների կամ հասարակության կողմից անհատին չընդունելու երևույթի հետ։ Մուրացանը ցույց է տալիս, թե ինչպես են մարդիկ հաճախ դատում միմյանց ոչ թե իրական արժեքներով, այլ մակերեսային տպավորություններով կամ խոսակցություններով, ինչի հետևանքով ձևավորվում են անարդար վերաբերմունք և հոգեբանական ցավ։ Գործում կարևոր է նաև ներքին աշխարհի բացահայտումը, որտեղ կերպարները բախվում են ինքնահարգանքի, արժանապատվության և հասարակական ճնշման միջև ընտրության խնդիրներին։ Լեզուն բնորոշ է Մուրացանին՝ պարզ, գաղափարապես հագեցած և հոգեբանական շեշտադրումներով, ինչը ուժեղացնում է բարոյական ուղերձը։ Ընդհանուր առմամբ ստեղծագործությունը կարելի է դիտարկել որպես քննադատական-հոգեբանական արձակ, որտեղ հեղինակը բարձրացնում է մարդու արժանապատվության և հասարակական արդարության հարցերը։

Technology

Գիտատեխնիկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է գյուղատնտեսության մեջ օգտագործվող կոպիտ կերերի մանրացման համար նախատեսված փոքրաչափ և էներգախնայող սարքավորման մշակմանը, դրա կառուցվածքային ու աշխատանքային առանձնահատկությունների հետազոտմանը և հիմնական պարամետրերի հիմնավորմանը։ Ուսումնասիրվում են կերային հումքի մանրացման գործընթացի օրինաչափությունները, նյութի ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների ազդեցությունը սարքի աշխատանքի վրա, ինչպես նաև մանրացման արդյունավետությունն ու էներգիայի ծախսը պայմանավորող գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում աշխատանքային օրգանների կառուցվածքի, շարժման ռեժիմների, մանրացման աստիճանի, արտադրողականության և էներգատարության միջև եղած փոխկապակցվածությանը։ Դիտարկվում են սարքավորման չափերի և տեխնիկական պարամետրերի օպտիմալացման հնարավորությունները՝ նպատակ ունենալով ապահովել պահանջվող որակի մանրացված կեր՝ հնարավորինս փոքր էներգածախսով։ Անդրադարձ է կատարվում նաև սարքի աշխատանքի հուսալիությանը, շահագործման հարմարավետությանը և գյուղացիական ու փոքր տնտեսություններում դրա կիրառման հնարավորություններին։ Կատարված տեսական և փորձարարական ուսումնասիրությունների հիման վրա հիմնավորվում են սարքավորման արդյունավետ աշխատանքի համար անհրաժեշտ կառուցվածքային և տեխնոլոգիական պարամետրերը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել գյուղատնտեսական մեքենաշինության մասնագետների, ինժեներների, հետազոտողների, ուսանողների և անասնապահական տնտեսությունների տեխնիկական հագեցվածության կատարելագործմամբ զբաղվողների համար։

Chemistry

Աշխատանքը նվիրված է ցիկլիկ β-կետոէսթերների հիման վրա տարբեր օրգանական միացությունների ստացման և դրանց սինթետիկ փոխակերպումների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում β-կետոէսթերների կառուցվածքային առանձնահատկություններն են, դրանց երկֆունկցիոնալ բնույթը և այն հնարավորությունները, որոնք դրանք ընձեռում են բարդ օրգանական մոլեկուլների նպատակային սինթեզի համար։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են ելանյութերի ստացման եղանակները, դրանց քիմիական ակտիվությունը և տարբեր ռեագենտների ու ռեակցիայի պայմանների նկատմամբ դրսևորվող վարքը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ցիկլիկ համակարգերում ընթացող կոնդենսացման, ալկիլացման, ացիլացման և այլ օրգանական փոխակերպումներին, որոնց միջոցով հնարավոր է ձևավորել նոր ածխածնային կմախքներ և հետերոցիկլային կառուցվածքներ։ Աշխատանքը կարող է ներառել ռեակցիաների ընթացքի վրա ջերմաստիճանի, լուծիչի, կատալիզատորի և ռեագենտների բնույթի ազդեցության ուսումնասիրություն՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել թիրախային արտադրանքների ելքն ու ընտրողականությունը։ Կարևորվում է ստացված միացությունների կառուցվածքի հաստատումը ֆիզիկաքիմիական և սպեկտրոսկոպիական մեթոդներով, ինչպես նաև դրանց հատկությունների համեմատական վերլուծությունը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է սինթետիկ մեթոդների օպտիմալացումը և այն օրինաչափությունների բացահայտումը, որոնք թույլ են տալիս կանխատեսելիորեն կառավարել ռեակցիաների ուղղությունը։ Ցիկլիկ β-կետոէսթերների բազմակողմանի ռեակցիոնունակությունը դրանք դարձնում է արժեքավոր միջանկյալ նյութեր դեղագործական, կենսաբանորեն ակտիվ և ֆունկցիոնալ օրգանական միացությունների ստացման համար։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են նպաստել օրգանական սինթեզի նոր և արդյունավետ մեթոդների մշակմանը, ինչպես նաև բարդ կառուցվածքով միացությունների ստացման հնարավորությունների ընդլայնմանը։ Հետազոտությունը կարևոր է ինչպես տեսական օրգանական քիմիայի, այնպես էլ կիրառական սինթեզի համար՝ հնարավորություն տալով խորացնել պատկերացումները ցիկլիկ β-կետոէսթերների ռեակցիոն հատկությունների և դրանց հիման վրա իրականացվող քիմիական փոխակերպումների վերաբերյալ։