Մանկանց հմտություն․ մասեր Ա–Դ

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է անգլալեզու ժողովրդական հեքիաթներում պատմողի գնահատողական դիրքորոշման և հասցեատիրոջ գործոնի լեզվաբանական ու տեքստաբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Դիտարկվում են հեքիաթային պատումի կառուցվածքը, պատմողի դերը գեղարվեստական տեղեկատվության փոխանցման գործընթացում, ինչպես նաև պատմողական խոսքում արտահայտվող գնահատողական իմաստների ձևավորման մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պատմողի վերաբերմունքի արտահայտման լեզվական միջոցներին, կերպարների գործողությունների և վարքագծի գնահատմանը, հուզական ու արտահայտչական բառապաշարի կիրառմանը և տեքստի իմաստային կազմակերպմանը։ Քննարկվում են հասցեատիրոջ տարիքային, մշակութային և հոգեբանական առանձնահատկությունների ազդեցությունները հեքիաթի լեզվական կառուցվածքի, հաղորդակցական նպատակների և գնահատողական արտահայտությունների ընտրության վրա։ Անդրադարձ է կատարվում պատմողի և ունկնդրի փոխհարաբերությանը, հեքիաթային խոսքի ներգործության միջոցներին, բարոյական արժեքների փոխանցմանը և գնահատողական իմաստների ընկալման առանձնահատկություններին։ Կարևորվում են տեքստի լեզվաոճական, իմաստաբանական և գործաբանական վերլուծության մեթոդները, որոնք հնարավորություն են տալիս բացահայտելու պատմողի գնահատողական դիրքորոշման և հասցեատիրոջ ակնկալիքների փոխկապակցվածությունը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել լեզվաբանների, բանասերների, բանահյուսագետների, անգլերենի մասնագետների, գրականագետների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Literature

Գիրքը վերնագրով ներկայացնում է երկու տարբեր կերպարների՝ գառնուկի և լուսատտնիկի համադրություն, որը կարող է մատնանշել կենդանական աշխարհի ու բնության փոքրիկ արարածների միջոցով կառուցված գեղարվեստական պատում։ Գառնուկը մանկական գրականության մեջ հաճախ մարմնավորում է անմեղությունը, նրբությունը, խոցելիությունը և խաղաղ բնավորությունը, իսկ լուսատտնիկը՝ իր լույսով, կարող է խորհրդանշել հույսը, ներքին պայծառությունը, փոքր թվացող երևույթների կարևորությունը և մթության մեջ ճանապարհ գտնելու հնարավորությունը։ Այս պատկերների համադրությունը վերնագրին հաղորդում է պատկերավոր ու խորհրդանշական բնույթ և կարող է ընթերցողի ուշադրությունը հրավիրել բնության բազմազանության, կենդանի էակների առանձնահատկությունների և դրանց միջոցով արտահայտվող մարդկային արժեքների վրա։ Նման բնույթի ստեղծագործությունները կարող են ծառայել երեխաների ընթերցանության զարգացմանը, երևակայության խթանմանը և բնության նկատմամբ հետաքրքրության ձևավորմանը։ Կենդանիների ու փոքրիկ կենդանի արարածների կերպարներով գրված պատմությունները հաճախ հնարավորություն են տալիս մատչելի ու հիշվող ձևով ներկայացնելու բարության, հոգատարության, խիզախության և փոխօգնության գաղափարները։ Դրանք կարող են նաև նպաստել երեխաների բարոյական պատկերացումների ձևավորմանը՝ խրախուսելով ուշադրությունը շրջապատի, կենդանի աշխարհի և այլոց նկատմամբ։ Վերնագրի հիման վրա ստեղծագործության ճշգրիտ սյուժեն կամ ժանրը որոշել հնարավոր չէ, սակայն այն հետաքրքրություն է ներկայացնում մանկական ընթերցանության և պատկերավոր գրականության պատմության տեսանկյունից։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել հայ մանկական գրականության, առակային ու հեքիաթային պատումների, ինչպես նաև բնության պատկերների կիրառության ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների և հետազոտողների համար։ Այն նաև նյութ է հայ տպագիր մշակույթի պատմության ուսումնասիրության համար՝ որպես երեխաներին ուղղված գրականության նմուշ, որի վերնագիրը միավորում է կենդանական աշխարհի և լուսավորության պատկերները։

Literature

Ստեղծագործությունը թատերական երկ է, որի վերնագիրը մատնանշում է դպրոցից փախչելու և կրթությունից հեռանալու խնդիրը՝ այն դիտարկելով երեխայի հետագա կյանքի ու ապագայի տեսանկյունից։ Դպրոցական կրթությունը, կարգապահությունը, գիտելիքի ձեռքբերումը և դաստիարակությունը ներկայացվում են որպես անհատի ձևավորման ու հասարակության մեջ նրա կայացման կարևոր պայմաններ։ Դպրոցից հեռանալու թեման հնարավորություն է տալիս անդրադառնալ կրթության արժեքին, ուսման նկատմամբ պատասխանատվությանը, երեխայի վարքագծի ձևավորմանը և սխալ ընտրությունների հնարավոր հետևանքներին։ Թատերգության ժանրային ձևը ենթադրում է, որ գաղափարներն ու դաստիարակչական ուղերձը ներկայացվում են գործող անձանց երկխոսությունների, իրավիճակների և բեմական գործողությունների միջոցով։ Այսպիսի երկերը կարևոր տեղ են զբաղեցրել հայ կրթական և թատերական մշակույթի զարգացման մեջ՝ թատրոնը ծառայեցնելով ոչ միայն գեղարվեստական արտահայտման, այլև հասարակական ու բարոյական հարցերի քննարկման միջոցի։ Ստեղծագործությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հատկապես 19-րդ դարի հայ դաստիարակչական գրականության, դպրոցական կյանքի, մանկավարժական պատկերացումների և հայ թատերգության պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն նաև հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու ժամանակաշրջանի կրթական արժեքների և երեխայի ապագայի նկատմամբ հասարակական մտահոգությունների մասին։

Religion

Աշխատությունը նվիրված է եկեղեցականների կենցաղին, առօրյա կյանքին և հոգևորականության հասարակական ու կրոնական գործունեության առանձնահատկություններին։ Եկեղեցականների կենսակերպի ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի եկեղեցու պատմության և կրոնական մշակույթի ըմբռնման համար, քանի որ հոգևորականությունը դարեր շարունակ մասնակցել է ոչ միայն հավատքի ու ծիսական ավանդույթների պահպանմանը, այլև կրթական, մշակութային և համայնքային կյանքի կազմակերպմանը։ Գրքի թեմատիկ ուղղվածությունը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու եկեղեցական միջավայրում ձևավորված վարքականոններին, հոգևոր ծառայության պարտականություններին, եկեղեցական ավանդույթներին և հոգևորականի անձնական կյանքի ու հասարակական պատասխանատվության փոխհարաբերությանը։ Եկեղեցական կենցաղը ներառում է ծիսական գործունեության, աղոթքի, հոգևոր պատրաստության, համայնքի հետ հաղորդակցության և կրոնական պարտականությունների կատարման հետ կապված տարբեր կողմեր։ Այս հարցերի ուսումնասիրությունը կարևոր է հասկանալու համար, թե ինչպես են եկեղեցական հաստատություններում պահպանվել կարգապահությունը, ավանդույթների շարունակականությունը և հոգևոր ծառայության սկզբունքները։ Միաժամանակ հոգևորականության առօրյան դիտարկելը հնարավորություն է տալիս ավելի լայն պատկերացում կազմելու եկեղեցու և հասարակության փոխհարաբերությունների, համայնքային կյանքի կազմակերպման և կրոնական արժեքների փոխանցման մեխանիզմների մասին։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել Հայոց եկեղեցու պատմության և եկեղեցական հաստատությունների ներքին կյանքի ուսումնասիրության համար՝ որպես հոգևորականության կենսակերպի ու եկեղեցական միջավայրի վերաբերյալ պատկերացումներ ձևավորող գրականություն։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև հայ հասարակական ու կրոնական մշակույթի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների, աստվածաբանների, պատմաբանների և հայերեն հին տպագիր գրականության ուսումնասիրողների համար։

Culture

«ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ նոր գրականություն» թեմայով մատենագիտական ինֆորմացիան սովորաբար ներառում է 20-րդ դարի երկրորդ կեսին (հատկապես 1960–1980-ական թվականներին) ՀԽՍՀ-ում հրատարակված գիտական հոդվածների, ժողովածուների, մենագրությունների և տեղեկագրական ցուցակների համակարգված նկարագրություն, որոնք վերաբերում են հայ մշակույթի զարգացման գործընթացներին՝ գրականություն, թատրոն, երաժշտություն, կերպարվեստ, կինո և ժողովրդական արվեստ։ Այսպիսի մատենագիտական աղբյուրները կազմվել են հիմնականում գրադարանների, գիտական ինստիտուտների և ՀՍՍՀ ԳԱ համակարգի կողմից՝ նպատակ ունենալով ապահովել մշակութային և արվեստագիտական ուսումնասիրությունների տեղեկատվական բազան, ինչպես նաև հեշտացնել հետազոտողների աշխատանքը։ Դրանց մեջ ընդգրկվել են ինչպես հայերեն, այնպես էլ ռուսերեն հրապարակումներ՝ արտացոլելով խորհրդային ժամանակաշրջանի գիտական հաղորդակցության երկլեզու բնույթը։ Մատենագիտական ցուցակներում սովորաբար նշվել են հեղինակները, աշխատանքների անվանումները, հրատարակման վայրը, տարեթիվը, հրատարակչությունը և էջերի քանակը, ինչպես նաև թեմատիկ դասակարգումը՝ ըստ արվեստի ճյուղերի և մշակութային ուղղությունների։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվել նաև պարբերական մամուլում տպագրված հոդվածներին, գիտաժողովների նյութերին և արվեստագիտական ակնարկներին, որոնք ներկայացրել են ժամանակակից մշակութային գործընթացները և դրանց գիտական մեկնաբանությունը։ Այս մատենագիտական աղբյուրները կարևոր դեր են խաղացել ՀՍՍՀ մշակութային ժառանգության ուսումնասիրության, արվեստի պատմության համակարգման և գիտական հետազոտությունների զարգացման գործում՝ ստեղծելով հիմք հետագա հայագիտական ուսումնասիրությունների համար։

Literature

Գիրքը պատմողական-գեղարվեստական ստեղծագործություն է՝ նվիրված Բելիսարիոսի կերպարին, որը հայտնի է որպես Բյուզանդական կայսրության նշանավոր զորավարներից մեկը։ Նրա կյանքի և գործունեության շուրջ ձևավորված պատմական ավանդույթները ստեղծագործության համար հիմք են հանդիսանում՝ ներկայացնելու անհատի ճակատագրի, ռազմական ծառայության, իշխանության և մարդկային հարաբերությունների թեմաները։ Բելիսարիոսի կերպարը պատմական գրականության մեջ հաճախ դիտարկվում է որպես հավատարմության, քաջության, պարտքի և իշխանական միջավայրում մարդու դիրքի բարդության խորհրդանիշ։ Ստեղծագործության վիպական շարադրանքը պատմական անձի կենսագրական հանգամանքները ներկայացնում է գեղարվեստական պատումի միջոցով՝ ընթերցողին հաղորդակից դարձնելով անցյալի իրադարձությունների և ժամանակաշրջանի պատկերացումներին։ Այն հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու հայերեն թարգմանական գրականության այն ավանդույթին, որի միջոցով հայ ընթերցողին են ներկայացվել եվրոպական և համաշխարհային գրականության պատմական թեմաներն ու նշանավոր կերպարները։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում ինչպես Բելիսարիոսի պատմական կերպարի գեղարվեստական մեկնաբանության, այնպես էլ 19-րդ դարի հայ գրական-թարգմանական մշակույթի ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտակար լինել հայ գրականության պատմությամբ, թարգմանական գրականությամբ, պատմական արձակով և Բյուզանդիայի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին ու հետազոտողներին։