Մարդու առողջության վրա շրջակա միջավայրի ներգործության սոցիալ-տնտեսական գնահատման հիմնախնդիրները ՀՀ-ում

Linguistics

Сборник диктантов по русскому языку աշխատությունը ռուսաց լեզվի ուսուցման գործնական ձեռնարկ է, որը նախատեսված է ուղղագրական և կետադրական հմտությունների զարգացման համար, այն ներառում է տարբեր բարդության մակարդակների դիկտանտներ՝ ուղղված բառերի ճիշտ գրությանը, քերականական կանոնների կիրառմանը և լեզվական նորմերի ամրապնդմանը, գիրքը ներկայացնում է նաև տեքստեր տարբեր թեմաներով՝ գրական, գիտական և առօրյա, ինչը հնարավորություն է տալիս սովորողներին զարգացնել լսողական ընկալումը և գրավոր խոսքի ճշգրտությունը, միաժամանակ ընդգրկելով ինքնաստուգման և սխալների վերլուծության առաջադրանքներ, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր դպրոցականների, ուսանողների և ռուսերեն լեզու սովորողների համար։

Geography

Գրքում ընդգրկված են Ասիայի ռելիեֆի հիմնական ձևերը, կլիմայական պայմանները, ջրային համակարգերը, հողերի և հանքային ռեսուրսների բաշխումը, ինչպես նաև բուսականության և կենդանական աշխարհի առանձնահատկությունները։ Ներկայացվում են տեղական էկոհամակարգերի համապարփակ նկարագրություններ, երկրաբանական գործընթացների ազդեցությունը բնության ձևավորման վրա և կլիմայական գործոնների դերը շրջակա միջավայրի ձևավորման գործում։ Գիրքը նախատեսված է աշխարհագրության ուսանողների, դասախոսների և հետաքրքրված ընթերցողների համար՝ տրամադրելով ամբողջական գիտելիքներ Ասիայի ֆիզիկական աշխարհագրության մասին և օգնելով համեմատական ուսումնասիրություններ իրականացնել աշխարհի տարբեր աշխարհամասերի բնության առանձնահատկությունների վերաբերյալ։

Linguistics

Աշխատանքը նվիրված է ռուսերենում կոմպարատիվության՝ համեմատության և համեմատական հարաբերությունների արտահայտման եղանակների համակարգային ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն լեզվական միջոցներն են, որոնց օգնությամբ խոսքում ներկայացվում է երկու կամ ավելի առարկաների, հատկանիշների, գործողությունների կամ վիճակների համեմատությունը՝ ընդգծելով դրանց միջև նմանությունը, տարբերությունը, գերազանցությունը կամ աստիճանական հարաբերությունը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են կոմպարատիվության արտահայտման ինչպես քերականական, այնպես էլ բառային և շարահյուսական միջոցները՝ ցույց տալու համար, թե ինչպես են դրանք փոխկապակցվում և ինչպիսի իմաստային ու գործառական տարբերություններ ունեն։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ածականների և մակբայների համեմատական աստիճանի ձևերին, քանի որ դրանք ռուսերենում համեմատության առավել բնորոշ քերականական միջոցներից են։ Միաժամանակ կարող են ուսումնասիրվել аналитիկական կառուցվածքները, որոնք կազմվում են հատուկ բառերի և մասնիկների օգնությամբ, ինչպես նաև այնպիսի շարահյուսական կառույցներ, որոնցում համեմատական հարաբերությունն արտահայտվում է համապատասխան կապերով և նախդիրներով։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում «чем», «как», «словно», «будто», «точно» և այլ միջոցների գործածության ուսումնասիրությունը, քանի որ դրանք կարող են ձևավորել տարբեր տեսակի համեմատական հարաբերություններ՝ կախված խոսքային միջավայրից և հեղինակի հաղորդակցական նպատակից։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև համեմատական դարձվածքներին, համեմատական ստորադաս նախադասություններին և այն դեպքերին, երբ համեմատության իմաստը չի արտահայտվում հատուկ քերականական ձևով, այլ փոխանցվում է բառապաշարային կամ համատեքստային միջոցներով։ Այսպիսի բազմակողմանի մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, որ կոմպարատիվությունը ռուսերենում մեկ առանձին քերականական կատեգորիայի սահմաններում չմնացող բարդ իմաստային-քերականական երևույթ է, որը կարող է արտահայտվել լեզվի տարբեր մակարդակների միջոցներով։ Աշխատանքի կարևոր ուղղություններից է տարբեր կառուցվածքների իմաստային նրբությունների վերլուծությունը, քանի որ նույն ընդհանուր համեմատական իմաստը կարող է տարբեր ձևերով արտահայտվել՝ հաղորդելով օբյեկտիվ համեմատություն, փոխաբերական պատկեր, չափի կամ աստիճանի հարաբերություն, ենթադրություն կամ հուզական գնահատական։ Ուսումնասիրությունը կարող է կարևոր լինել նաև ռուսերենի շարահյուսական և իմաստաբանական համակարգի ավելի խորքային ընկալման համար, քանի որ կոմպարատիվ կառույցների ընտրությունը հաճախ կախված է ոչ միայն քերականական կանոններից, այլև խոսքի ժանրից, ոճից և հաղորդակցական նպատակներից։ Նման վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս տարբերակելու համեմատության հիմնական կառուցվածքային մոդելները, դասակարգելու դրանց գործածության դեպքերը և բացահայտելու դրանց փոխհարաբերությունները։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ ռուսերենի դասավանդման, թարգմանության, տեքստաբանական ուսումնասիրությունների և լեզվական խմբագրման ոլորտներում, քանի որ կոմպարատիվ կառուցվածքների ճիշտ ընկալումն ու գործածությունը կարևոր է իմաստային ճշգրտության և ոճական համապատասխանության ապահովման համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ռուսերենում համեմատականության արտահայտումը ներկայացնում է որպես բազմամակարդակ լեզվական երևույթ՝ միավորելով ձևաբանական, շարահյուսական, բառապաշարային և իմաստաբանական մոտեցումները և բացահայտելով այն միջոցների բազմազանությունը, որոնց միջոցով լեզուն կառուցում ու փոխանցում է համեմատական հարաբերություններ։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է գլանաձև քվանտային կետի էլեկտրոնային վիճակների և օպտիկական հատկությունների խորացված տեսական ուսումնասիրությանը՝ սահմանափակող Մորսի պոտենցիալի կիրառմամբ։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել քվանտային սահմանափակման պայմաններում համակարգի էներգետիկ սպեկտրի, էլեկտրոնային վիճակների կառուցվածքի և օպտիկական արձագանքի ձևավորման օրինաչափությունները։ Ուսումնասիրվող մոդելը համադրում է գլանաձև երկրաչափության առանձնահատկությունները և ոչ հարմոնիկ սահմանափակող պոտենցիալը, ինչի շնորհիվ հնարավոր է առավել իրատեսականորեն նկարագրել նանոմասշտաբային համակարգերում մասնիկների շարժման որոշ առանձնահատկություններ։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են քվանտային համակարգի Շրյոդինգերի հավասարման լուծումները, թույլատրելի էներգիական մակարդակները, համապատասխան ալիքային ֆունկցիաները և քվանտային թվերով պայմանավորված վիճակների կառուցվածքը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գլանաձև քվանտային կետի երկրաչափական պարամետրերի և Մորսի պոտենցիալի բնութագրերի ազդեցությանը էլեկտրոնային վիճակների էներգիայի և տարածական բաշխման վրա։ Ուսումնասիրվում է նաև այն հարցը, թե սահմանափակման ուժի և նանոկառուցվածքի չափերի փոփոխությունն ինչպես կարող է փոխել էներգիական մակարդակների դասավորությունը և դրանց միջև հնարավոր անցումները։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչը համակարգի օպտիկական հատկությունների ուսումնասիրությունն է։ Դիտարկվում են էլեկտրամագնիսական ճառագայթման հետ փոխազդեցությունը, էլեկտրոնային վիճակների միջև օպտիկական անցումները, անցումների հավանականությունները և դրանց արդյունքում ձևավորվող սպեկտրային բնութագրերը։ Վերլուծվում է օպտիկական արձագանքի կախվածությունը քվանտային կետի երկրաչափական չափերից, պոտենցիալի պարամետրերից և էլեկտրոնային վիճակների էներգետիկ կառուցվածքից։ Այդպիսի կախվածությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս տեսականորեն գնահատել նանոկառուցվածքի օպտիկական հատկությունները կառավարելու հնարավորությունները։ Աշխատության շրջանակում մաթեմատիկական մոդելավորման և թվային հաշվարկների միջոցով կարող են ստացվել տարբեր պարամետրերի դեպքում համակարգի էներգիական մակարդակների և օպտիկական անցումների քանակական բնութագրերը, ինչպես նաև ուսումնասիրվել դրանց փոփոխության օրինաչափությունները։ Ստացված արդյունքները կարող են օգտագործվել քվանտային կետերի և այլ ցածրաչափ նանոկառուցվածքների ֆիզիկական հատկությունների հետագա տեսական ուսումնասիրություններում։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել քվանտային ֆիզիկայի, պինդ մարմնի ֆիզիկայի, նանոֆիզիկայի, կիսահաղորդչային ֆիզիկայի և օպտոէլեկտրոնիկայի մասնագետներին, գիտաշխատողներին, դասախոսներին և համապատասխան մասնագիտություններով ուսանողներին։ Աշխատության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է քվանտային սահմանափակման, էլեկտրոնային վիճակների և օպտիկական երևույթների փոխկապակցված ուսումնասիրությամբ՝ գլանաձև քվանտային համակարգի համար սահմանափակող Մորսի պոտենցիալի մոդելի շրջանակում։

Informatics

Աշխատությունը նվիրված է բարձր արագությամբ հաշվողական միջավայրերում բաշխված մուլտիմեդիա կիրառությունների վերլուծության, նախագծման և իրականացման մեթոդների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են այն ծրագրային և ցանցային մեխանիզմները, որոնք անհրաժեշտ են ձայնային, տեսողական, գրաֆիկական և այլ տեսակի մուլտիմեդիա տվյալների արդյունավետ մշակման, փոխանցման ու համաժամացման համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում բաշխված համակարգերի ճարտարապետությանը, որտեղ տարբեր հաշվողական հանգույցներ և ծրագրային բաղադրիչներ համագործակցում են միասնական կիրառության շրջանակում՝ տվյալների փոխանակումն իրականացնելով բարձր արագությամբ հաղորդակցական ցանցերի միջոցով։ Քննվում են մեծ ծավալի տեղեկատվական հոսքերի փոխանցման ժամանակ առաջացող խնդիրները, այդ թվում՝ թողունակության սահմանափակումները, փոխանցման ուշացումները, տվյալների կորստի հավանականությունը, ցանցային ծանրաբեռնվածությունը և տարբեր մուլտիմեդիա հոսքերի ժամանակային համաձայնեցման անհրաժեշտությունը։ Կարևորվում է իրական ժամանակում աշխատող կիրառությունների առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը, քանի որ ձայնի և տեսանյութի փոխանցման դեպքում նույնիսկ փոքր ուշացումները կամ տվյալների անհամաչափ ստացումը կարող են ազդել ծառայության ընդհանուր որակի վրա։ Հետազոտության մեջ կարող են համեմատվել տվյալների բաշխման, պահպանման և մշակման տարբեր ճարտարապետական մոտեցումներ՝ գնահատելով դրանց արտադրողականությունը, մասշտաբայնությունը և հուսալիությունը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ծրագրային բաղադրիչների միջև հաղորդակցությանը, ցանցային արձանագրությունների ընտրությանը, հաշվողական ռեսուրսների բաշխմանը և համակարգի տարբեր հանգույցների աշխատանքի համակարգմանը։ Ուսումնասիրվում են նաև տվյալների սեղմման և հոսքային փոխանցման մեթոդները, որոնք հնարավորություն են տալիս նվազեցնել ցանցային ռեսուրսների ծանրաբեռնվածությունը՝ պահպանելով մուլտիմեդիա բովանդակության անհրաժեշտ որակը։ Համակարգերի արդյունավետության գնահատման ընթացքում կարող են կիրառվել թողունակության, արձագանքման ժամանակի, մշակման արագության և միաժամանակ սպասարկվող հոսքերի քանակի հետ կապված ցուցանիշներ։ Տեսական վերլուծության, ծրագրային մոդելավորման և փորձարարական իրականացման համադրումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տարբեր տեխնիկական լուծումների առավելություններն ու սահմանափակումները և մշակելու բաշխված մուլտիմեդիա համակարգերի աշխատանքի օպտիմալացման մոտեցումներ։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ տեսահաղորդակցության, հեռավար ուսուցման, ցանցային մեդիա ծառայությունների, ինտերակտիվ համակարգերի և իրական ժամանակում տվյալների մշակման այլ ծրագրային լուծումների նախագծման համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել համակարգչային գիտության, բաշխված համակարգերի, համակարգչային ցանցերի, մուլտիմեդիա տեխնոլոգիաների և ծրագրային համակարգերի նախագծման ոլորտներում աշխատող մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար։

Other Subjects

Այս աշխատությունը ներկայացնում է գրադարանների մասնակցության և աջակցության մեթոդները ընտրական գործընթացներում՝ հաշվի առնելով տեղեկատվական, կրթական և հասարակական ներգրավվածության գործառույթները։ Նյութում մանրամասն բացատրվում են գրադարանների դերը ընտրողների տեղեկացվածության ապահովման, ընտրական իրավագիտության տարածման և քաղաքացիական գիտակցության ձևավորման գործում, ինչպես նաև ներկայացվում են աշխատանքային ուղեցույցներ՝ ընթերցասրահներում և հանրային միջոցառումների ժամանակ տեղեկատվության մատուցման համար։ Աշխատությունը ընդգծում է գրադարանների որպես հասարակության վստահելի տեղեկատվական կենտրոնների կարողությունները, այդ թվում՝ ընտրությունների մասին օբյեկտիվ տվյալների հավաքագրումը, մատենագիտական և էլեկտրոնային աղբյուրների տրամադրումը, համաժողովների և քննարկումների կազմակերպումը։ Մեթոդական նյութերը նախատեսված են գրադարանավարների, կրթական աշխատողների և հասարակական կազմակերպությունների համար՝ ուղղված ընտրական գործընթացների թափանցիկության բարձրացմանը և քաղաքացիների գիտելիքների ամրապնդմանը։