Մարդու առողջության վրա շրջակա միջավայրի ներգործության սոցիալ-տնտեսական գնահատման հիմնախնդիրները ՀՀ-ում

Информатика

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է սահմանափակումների միալար մշակման (constraint-based processing) մոդելի կիրառությանը ինտեգրված համակարգերի նախագծման տվյալների հենքերում՝ ընդգծելով բարդ ինժեներական համակարգերի մոդելավորման և ավտոմատացված նախագծման ժամանակակից մոտեցումները։ Նյութում վերլուծվում է, թե ինչպես կարելի է սահմանափակումների համակարգը կիրառել նախագծման տվյալների կառուցվածքների վրա՝ ապահովելով տարրերի միջև հարաբերությունների ճշգրիտ նկարագրություն և նախագծային պահանջների ավտոմատ ստուգում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սահմանափակումների արտահայտման ձևական լեզուներին, լուծման ալգորիթմներին և օպտիմիզացիոն մեթոդներին, որոնք թույլ են տալիս նվազեցնել նախագծման սխալները և բարձրացնել համակարգերի համատեղելիությունը։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է տվյալների հենքերի դերը որպես նախագծային տեղեկատվության կենտրոնացված միջավայր, որտեղ իրականացվում է տարբեր մոդուլների ինտեգրում, վավերացում և վերօգտագործում։ Միաժամանակ դիտարկվում են այս մոտեցման կիրառությունները բարդ տեխնիկական համակարգերում՝ ներառյալ էլեկտրոնային նախագծումը, կառավարման համակարգերը և ծրագրային ճարտարապետությունները, որտեղ կարևոր են ճշգրտությունը, ընդարձակելիությունը և ավտոմատացված վերլուծությունը։

Культура

Նշված պահանջը վերաբերում է այն պիեսների համակարգված ցանկերին, որոնք գրվել կամ բեմադրվել են հայերեն լեզվով և պատմական տարբեր ժամանակաշրջաններում ստացել են թույլտվություն ներկայացվելու Կովկասյան տարածաշրջանի թատերական բեմերում՝ հատկապես XIX դարի վերջից մինչև XX դարի սկիզբը գործող գրաքննական համակարգի պայմաններում։ Այդ ժամանակաշրջանում Կովկասը գտնվում էր Ռուսական կայսրության վարչական վերահսկողության ներքո, և ցանկացած թատերական ստեղծագործություն, անկախ ազգային պատկանելությունից, ենթարկվում էր նախնական գրաքննության՝ քաղաքական, բարոյական և գաղափարական համապատասխանության գնահատման նպատակով։ Հայերեն պիեսները, որոնք անցել էին այդ գործընթացը, ընդգրկում էին ինչպես դասական դրամատուրգիայի գործեր, այնպես էլ նոր ձևավորվող ազգային թատերարվեստի ստեղծագործություններ, որոնք հաճախ արտացոլում էին սոցիալական խնդիրներ, ազգային ինքնության հարցեր, ընտանեկան հարաբերություններ և պատմական թեմաներ։ Հատուկ ուշադրություն էր դարձվում այն ստեղծագործություններին, որոնք չէին պարունակում քաղաքականորեն վտանգավոր համարվող գաղափարներ կամ ուղղակի քննադատություն պետական կառավարման համակարգի նկատմամբ, ինչի արդյունքում որոշ պիեսներ ստանում էին պաշտոնական թույլտվություն՝ բեմադրվելու Թիֆլիսում, Բաքվում, Երևանում և Կովկասի այլ մշակութային կենտրոններում։ Այս գործընթացը նպաստել է հայ թատրոնի զարգացմանը, մասնագիտական թատերական խմբերի ձևավորմանը և ազգային մշակույթի հանրային տարածմանը, միաժամանակ ձևավորելով գրաքննության ազդեցության տակ գտնվող ստեղծագործական միջավայր, որտեղ հեղինակները հաճախ ստիպված էին հաշվի առնել պետական սահմանափակումները իրենց ստեղծագործական ազատության նկատմամբ։ Ընդհանուր առմամբ, այդ ցանկերը արտացոլում են ոչ միայն թատերական արվեստի զարգացումը, այլև Կովկասի բազմազգ մշակութային դաշտում պետական վերահսկողության և ազգային ստեղծագործության փոխազդեցությունը։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է ուռուցիկ ոչ գծայնությամբ օժտված որոշ ինտեգրալ օպերատորների անշարժ կետերի կառուցման և գոյության պայմանների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում անշարժ կետի խնդիրն է, երբ անհրաժեշտ է գտնել այնպիսի ֆունկցիա, որը տվյալ օպերատորի ազդեցությունից հետո մնում է անփոփոխ։ Նման խնդիրները կարևոր տեղ են զբաղեցնում ժամանակակից ֆունկցիոնալ անալիզում և կիրառվում են ոչ գծային ինտեգրալ ու դիֆերենցիալ հավասարումների, մաթեմատիկական ֆիզիկայի և տարբեր կիրառական մոդելների ուսումնասիրության ժամանակ։ Աշխատանքում ուշադրություն է դարձվում օպերատորների հատկություններին, դրանց ոչ գծային բաղադրիչների կառուցվածքին և այն պայմաններին, որոնց դեպքում հնարավոր է ապացուցել անշարժ կետի գոյությունը։ Ուռուցիկության հատկությունը էական նշանակություն ունի հետազոտվող օպերատորների վարքը վերահսկելու և համապատասխան ֆունկցիոնալ տարածություններում անհրաժեշտ գնահատականներ ստանալու համար։ Կարող են ուսումնասիրվել օպերատորների շարունակականությունը, կոմպակտությունը, դրականությունը, սահմանափակ բազմությունների նկատմամբ դրանց վարքը և այլ հատկություններ, որոնք թույլ են տալիս կիրառել անշարժ կետի վերաբերյալ տեսական արդյունքներ։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է անշարժ կետերի ոչ միայն գոյության հիմնավորումը, այլև դրանց կառուցման կամ մոտավոր ստացման մեթոդների ուսումնասիրությունը։ Այդ նպատակով կարող են կիրառվել հաջորդական մոտարկումների, օպերատորային կրկնությունների և այլ ֆունկցիոնալ-անալիտիկ մեթոդներ։ Ստացված արդյունքները կարող են ընդլայնել ոչ գծային օպերատորների համար անշարժ կետերի տեսության կիրառման շրջանակը և նոր պայմաններ կամ մոտեցումներ առաջարկել համապատասխան ինտեգրալ հավասարումների լուծելիության ուսումնասիրության համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել մաթեմատիկոսներին, ֆունկցիոնալ անալիզի և ոչ գծային անալիզի մասնագետներին, ինչպես նաև ինտեգրալ օպերատորների և ոչ գծային հավասարումների տեսությամբ զբաղվող հետազոտողներին ու մաթեմատիկական ֆակուլտետների ուսանողներին։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է կրկնակի Ֆուրիեի շարքերի զուգամիտության և տարամիտության հիմնարար խնդիրների ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով դրանց եռանկյունային և սեկտորային մասնակի գումարների վարքին։ Հետազոտության հիմքում ընկած է բազմաչափ հարմոնիկ անալիզի այն կարևոր խնդիրը, թե ինչ պայմաններում է պարբերական ֆունկցիայի Ֆուրիեի ներկայացումը մոտենում սկզբնական ֆունկցիային և ինչպես է արդյունքը կախված շարքերի գումարման համար ընտրված տիրույթների երկրաչափական կառուցվածքից։ Քննության են առնվում կրկնակի Ֆուրիեի գործակիցները, մասնակի գումարների տարբեր ձևերը և դրանց սահմանային վարքը։ Եռանկյունային գումարների դեպքում հաճախականությունների բազմությունից ընտրվում են համապատասխան եռանկյունաձև տիրույթներում տեղակայված անդամները, իսկ սեկտորային մոտեցման դեպքում դիտարկվում են որոշակի անկյունային հատվածներին համապատասխանող հաճախականություններ։ Նման տարբերությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու, թե հաճախականությունների ընտրման եղանակն ինչպես կարող է ազդել շարքի վերականգնողական հատկությունների և տարամիտության առաջացման վրա։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի այնպիսի ֆունկցիաների կամ ֆունկցիաների դասերի բացահայտումը, որոնց համար նշված մասնակի գումարները որոշ կետերում կամ բազմությունների վրա չեն ցուցաբերում կայուն սահմանային վարք։ Դիտարկվում են տարամիտության առաջացման մաթեմատիկական պայմանները, մասնակի գումարների մեծությունների հնարավոր աճը, տարբեր գումարման եղանակների առանձնահատկությունները և դրանց փոխադարձ կապերը։ Հետազոտության ընթացքում կարևոր դեր ունեն իրական և հարմոնիկ անալիզի մեթոդները, ինտեգրելի ֆունկցիաների հատկությունները, Ֆուրիեի գործակիցների գնահատումները և համապատասխան միջուկների վարքի ուսումնասիրությունը։ Տարբեր երկրաչափական ձևերով սահմանված մասնակի գումարների համեմատությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալ բազմաչափ Ֆուրիեի շարքերի կառուցվածքը և ցույց տալ, որ մեկչափ դեպքից բազմաչափ դեպքի անցնելիս առաջանում են նոր և ավելի բարդ երևույթներ։ Աշխատության արդյունքները տեսական նշանակություն ունեն Ֆուրիեի անալիզի, ֆունկցիաների տեսության և բազմաչափ հարմոնիկ անալիզի զարգացման համար, ինչպես նաև նպաստում են բազմակի շարքերի սահմանային հատկությունների և տարբեր գումարման մեթոդների վերաբերյալ մաթեմատիկական պատկերացումների խորացմանը։

Экономика

Սույն ուսումնասիրությունը նվիրված է տնտեսական համակենտրոնացումների՝ օրինակաբար մի շարք խոշոր ընկերությունների և ընկերակցությունների ստեղծման ու զարգացման գործընթացի կարգավորմանը անցումային տնտեսության պայմաններում, ընդգծելով շուկայական մրցակցության, պետական կարգավորման և տնտեսական քաղաքականության դերը։ Աշխատությունը վերլուծում է համակենտրոնացումների տեսակները, դրանց ազդեցությունը շուկայի կառուցվածքի, արտադրողականության և գների մակարդակի վրա, ինչպես նաև կարգավորման մեխանիզմները՝ ներառյալ իրավական, ֆինանսական և հարկաբյուջետային գործիքները։ Ուսումնասիրությունը քննարկում է ինչպես համաշխարհային փորձի, այնպես էլ Հայաստանի անցումային տնտեսության առանձնահատկությունները, գնահատելով կենտրոնացման ազդեցությունը փոքր և միջին ձեռնարկությունների զարգացման վրա, սպառողների ընտրության հնարավորությունների վրա և տնտեսության ընդհանուր կայունության վրա։ Աշխատանքը կարևոր է տնտեսագետների, պետական կառավարման մարմինների և քաղաքական մշակողների համար՝ նպաստելով արդյունավետ կանոնակարգման ռազմավարությունների մշակմանը, մրցակցության պաշտպանության խթանմանը և շուկայական հարաբերությունների կայունացմանն անցումային տնտեսության պայմաններում։

Медицина

Գրքում ուսումնասիրվում է Գեմզարի (gemcitabine) և Ալիմտայի (pemetrexed) կիրառմամբ իրականացվող քիմիաթերապիայի համեմատական արդյունավետությունը թոքի ոչ մանրբջջային քաղցկեղի բուժման դեպքում, վերլուծվում են երկու դեղամիջոցների գործողության մեխանիզմները՝ ներառյալ ուռուցքային բջիջների ԴՆԹ սինթեզի և նյութափոխանակության վրա ազդեցությունը, ներկայացվում են կլինիկական հետազոտությունների արդյունքները՝ կապված հիվանդների ընդհանուր գոյատևման, հիվանդության առաջընթացի դանդաղեցման և կողմնակի ազդեցությունների հաճախականության հետ, դիտարկվում են բուժման տարբեր սխեմաների արդյունավետության համեմատական տվյալները՝ ըստ հիվանդության փուլերի և հյուսվածաբանական ենթատիպերի, գնահատվում է բուժման տանելիությունը և կյանքի որակի վրա ազդեցությունը, քննարկվում են անհատականացված բուժման մոտեցումները և համակցված թերապիայի հնարավորությունները, աշխատանքը միավորում է կլինիկական փորձը և գիտական տվյալները՝ նպատակ ունենալով աջակցել թոքի քաղցկեղի բուժման օպտիմալ ռազմավարությունների ընտրությանը և կատարելագործմանը։