Մարդու բարձրագույն կրթության իրավունքի սահմանադրական հիմունքները Հայաստանի Հանրապետությունում

Political Science

Աշխատությունը նվիրված է Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև առկա քաղաքական հակասությունների, փոխադարձ մեղադրանքների և դրանց ձևավորման ու զարգացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում վերլուծվում են երկու երկրների պաշտոնական դիրքորոշումները, քաղաքական հայտարարությունները և այն հիմնական հարցերը, որոնց շուրջ կողմերը միմյանց հասցեագրում են լուրջ մեղադրանքներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Ղարաբաղյան հակամարտության ժառանգությանը, տարածքային և անվտանգային խնդիրներին, սահմանային լարվածությանը, բնակչության իրավունքների և անվտանգության հարցերին, ինչպես նաև միջազգային իրավունքի տարբեր սկզբունքների մեկնաբանություններին։ Աշխատությունը դիտարկում է նաև քաղաքական և տեղեկատվական դիսկուրսի դերը, քանի որ կողմերի հայտարարություններն ու դրանց ներկայացման եղանակները նշանակալի ազդեցություն են ունենում ինչպես ներքաղաքական օրակարգերի, այնպես էլ միջազգային հանրության կողմից հակամարտության ընկալման վրա։ Վերլուծվում է փոխադարձ մեղադրանքների ազդեցությունը բանակցային գործընթացի, վստահության ձևավորման և խաղաղ կարգավորման հնարավորությունների վրա՝ հաշվի առնելով տարածաշրջանային և միջազգային դերակատարների ներգրավվածությունը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս առանձնացնել հակասությունների հիմնական ուղղությունները, համադրել կողմերի փաստարկները և հասկանալ, թե ինչպես են պատմական հիշողությունը, ազգային շահերը, անվտանգային ընկալումները և քաղաքական նպատակները ձևավորում հակամարտող կողմերի հռետորաբանությունը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել Հարավային Կովկասի քաղաքականության, հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների, միջազգային անվտանգության և հակամարտությունների կարգավորման գործընթացների ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է գլխուղեղի սերոտոնիներգիկ համակարգի դերի ուսումնասիրությանը որոշ վարքային ռեակցիաների ձևավորման և կարգավորման գործընթացներում։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է սերոտոնինի՝ որպես նյարդային համակարգում կարևոր նեյրոմիջնորդանյութի նշանակությունը վարքի տարբեր դրսևորումների կառավարման գործում, ինչպես նաև սերոտոնիներգիկ համակարգի գործունեության և վարքային փոփոխությունների միջև հնարավոր փոխկապակցվածությունները։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են քննարկվել սերոտոնինային նյարդային մեխանիզմների ազդեցությունը հուզական և մոտիվացիոն վիճակների, ակտիվության, արձագանքների և այլ վարքային գործընթացների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գլխուղեղի տարբեր հատվածներում սերոտոնիներգիկ համակարգի գործունեության առանձնահատկություններին, նյարդային ազդանշանների փոխանցման մեխանիզմներին և դրանց հնարավոր դերին վարքային ռեակցիաների ձևավորման գործում։ Աշխատությունը կարող է ներառել նաև փորձարարական դիտարկումների և ֆիզիոլոգիական ցուցանիշների վերլուծություն՝ նպատակ ունենալով պարզաբանել սերոտոնիներգիկ կարգավորման և վարքային դրսևորումների միջև պատճառահետևանքային կամ փոխկապակցված հարաբերությունները։ Այս մոտեցումը կարևոր է նյարդային համակարգի գործունեության և վարքի կենսաբանական հիմքերի ավելի խորքային ըմբռնման համար, ինչպես նաև նեյրոքիմիական մեխանիզմների ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել նեյրոկենսաբանների, ֆիզիոլոգների, կենսաբանների, վարքային գիտությունների մասնագետների, բժշկական և կենսաբանական հետազոտողների, ինչպես նաև համապատասխան ոլորտների ուսանողների համար։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է բացիլների կողմից արտադրվող բետա-ամիլազայի և դրա նոր պրոդուցենտի բնութագրմանը՝ ուսումնասիրելով ֆերմենտի կենսաքիմիական հատկությունները, կենսասինթեզի առանձնահատկությունները և արդյունաբերական կիրառման հնարավորությունները։ Ներկայացվում են նոր մանրէային շտամի մեկուսացման, նույնականացման և մշակման մեթոդները, ինչպես նաև գնահատվում են դրա ֆիզիոլոգիական և մորֆոլոգիական առանձնահատկությունները։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են բետա-ամիլազայի ակտիվության վրա ազդող տարբեր գործոնները՝ ներառյալ ջերմաստիճանը, միջավայրի թթվայնությունը, սննդային պայմանները և ֆերմենտի կայունությունը։ Վերլուծվում են ֆերմենտի ստացման և մաքրման մեթոդները, նրա կատալիտիկ հատկությունները և կիրառման հեռանկարները սննդի, օսլայի վերամշակման, կենսատեխնոլոգիայի և հարակից արդյունաբերական ոլորտներում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նոր պրոդուցենտի առավելություններին, ֆերմենտի արտադրության արդյունավետության բարձրացման հնարավորություններին և հետագա գիտագործնական կիրառություններին։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել մանրէաբանության, կենսատեխնոլոգիայի, ֆերմենտաբանության, կենսաքիմիայի ոլորտների մասնագետների, գիտաշխատողների, ուսանողների, ինչպես նաև արդյունաբերական միկրոկենսաբանությամբ և ֆերմենտային տեխնոլոգիաներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Law

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում պետական, քաղաքական կամ հասարակական գործչի սպանության քրեաիրավական և քրեաբանական հիմնահարցերի համալիր ուսումնասիրությանը։ Այն դիտարկում է տվյալ հանցագործության առանձնահատուկ հասարակական վտանգավորությունը՝ պայմանավորված ոչ միայն մարդու կյանքի դեմ ոտնձգությամբ, այլև պետական կառավարման, քաղաքական գործընթացների և հասարակական կյանքի բնականոն գործունեության վրա դրա հնարավոր ազդեցությամբ։ Հետազոտության քրեաիրավական հատվածում վերլուծվում են արարքի իրավական բնութագիրը, հանցակազմի օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ հատկանիշները, հանցագործության օբյեկտը, տուժողի հատուկ կարգավիճակի նշանակությունը, մեղավորության ձևը, հանցավոր նպատակը և շարժառիթը, ինչպես նաև սպանության այլ տեսակներից տվյալ արարքի սահմանազատման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ պետական, քաղաքական կամ հասարակական գործունեություն իրականացնող անձի դեմ ուղղված սպանությունը կարող է ունենալ ոչ միայն անհատական, այլև քաղաքական և հասարակական նշանակություն, ինչն անհրաժեշտ է հաշվի առնել արարքի քրեաիրավական որակավորման և պատասխանատվության հարցերը լուծելիս։ Քրեաբանական տեսանկյունից ուսումնասիրությունը վերաբերում է նման հանցագործությունների պատճառներին և նպաստող պայմաններին, հանցագործություն կատարող անձի առանձնահատկություններին, հանցավոր վարքագծի դրդապատճառներին, հանցագործության կանխարգելման հնարավորություններին և պետական ու հասարակական անվտանգության ապահովման միջոցներին։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև նման հանցագործությունների կանխարգելման համակարգի կատարելագործման խնդիրը՝ ներառելով հնարավոր սպառնալիքների բացահայտումը, ռիսկերի գնահատումը, իրավապահ մարմինների գործունեության արդյունավետության բարձրացումը և համապատասխան կանխարգելիչ միջոցառումների մշակումը։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել քրեական իրավունքի և քրեաբանության ոլորտի մասնագետների, իրավաբանների, իրավապահ մարմինների աշխատակիցների, գիտաշխատողների, դասախոսների և իրավաբանական կրթություն ստացող ուսանողների համար։ Մատենագիտական տվյալների համաձայն՝ աշխատանքը Դավիթ Բ. Դավիդյանի 2016 թվականի թեկնածուական ատենախոսության սեղմագիրն է՝ ԺԲ.00.05 մասնագիտությամբ, Հայ-ռուսական համալսարանում, 22 էջ ծավալով:

Sociology

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում հաշմանդամություն ունեցող անձանց սոցիալական պաշտպանության արդիական մոտեցումների ուսումնասիրությանը և դրանց արդյունավետ իրագործման հնարավորությունների ու հեռանկարների վերլուծությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել սոցիալական պաշտպանության այնպիսի համակարգերի և մեխանիզմների անհրաժեշտությունը, որոնք հաշմանդամություն ունեցող անձանց կապահովեն ոչ միայն սոցիալական աջակցության որոշակի ձևերով, այլև հասարակական կյանքին լիարժեք և հավասար մասնակցության իրական հնարավորություններով։ Աշխատության հիմքում ընկած է հաշմանդամության նկատմամբ ժամանակակից մոտեցումը, որի շրջանակում շեշտը տեղափոխվում է միայն բժշկական կամ խնամակալական ընկալումներից դեպի մարդու իրավունքների, սոցիալական ներառման, հավասար հնարավորությունների և անկախ կյանքի սկզբունքները։ Այս տեսանկյունից հաշմանդամություն ունեցող անձը դիտարկվում է ոչ թե պարզապես սոցիալական աջակցության ստացող, այլ հասարակության լիարժեք անդամ, որի իրավունքների իրացման համար անհրաժեշտ է վերացնել ֆիզիկական, տեղեկատվական, կրթական, տնտեսական և սոցիալական խոչընդոտները։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է սոցիալական պաշտպանության գործող համակարգի վերլուծությունը՝ ներառելով պետական նպաստները, սոցիալական ծառայությունները, վերականգնողական ծրագրերը, զբաղվածությանն աջակցող միջոցառումները, առողջապահական և կրթական ծառայությունների հասանելիությունը և սոցիալական աջակցության այլ ձևերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սոցիալական պաշտպանության հասցեականության, արդյունավետության և մատչելիության խնդիրներին, ինչպես նաև այն հանգամանքին, թե որքանով են գործող մեխանիզմները համապատասխանում հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրական կարիքներին։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել ներառական կրթության, մասնագիտական ուսուցման և զբաղվածության հիմնախնդիրը, քանի որ տնտեսական ինքնուրույնությունը և աշխատանքային շուկայում հավասար մասնակցությունը սոցիալական ներառման առանցքային պայմաններից են։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են մատչելի միջավայրի ստեղծման, հասարակական տրանսպորտի, շենքերի և տեղեկատվական համակարգերի հասանելիության հարցերը, որոնք անմիջականորեն ազդում են մարդու ինքնուրույնության և հասարակական կյանքում մասնակցության հնարավորությունների վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել նաև ընտանիքի, համայնքի, հասարակական կազմակերպությունների և պետական կառույցների դերերն ու փոխգործակցությունը սոցիալական պաշտպանության համակարգում։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի սոցիալական ծառայությունների ապակենտրոնացման և համայնքային մակարդակում դրանց հասանելիության հարցը, քանի որ արդյունավետ աջակցությունը պետք է հնարավորինս մոտ լինի անձի բնակության և առօրյա կյանքի միջավայրին։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև խտրականության, սոցիալական մեկուսացման, աղքատության, գործազրկության և հասարակական կարծրատիպերի խնդիրներին, որոնք հաճախ սահմանափակում են հաշմանդամություն ունեցող անձանց լիարժեք ինտեգրումը հասարակության մեջ։ Հեռանկարային ուղղությունների շարքում կարևոր են անհատականացված սոցիալական ծառայությունների զարգացումը, անկախ կյանքի հնարավորությունների ընդլայնումը, անձի ինքնորոշման և որոշումների կայացման իրավունքի ապահովումը, թվային և ֆիզիկական հասանելիության բարելավումը, ինչպես նաև պետական և հասարակական կառույցների համագործակցության ամրապնդումը։ Աշխատության գործնական նշանակությունն այն է, որ դրա արդյունքները կարող են օգտագործվել սոցիալական քաղաքականության կատարելագործման, սոցիալական ծառայությունների արդյունավետության բարձրացման և ներառական հասարակության ձևավորմանն ուղղված ծրագրերի մշակման ընթացքում։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել սոցիալական քաղաքականության մասնագետներին, սոցիալական աշխատողներին, իրավաբաններին, պետական կառավարման և տեղական ինքնակառավարման մարմինների ներկայացուցիչներին, հասարակական կազմակերպություններին, հետազոտողներին և սոցիալական պաշտպանության ոլորտով հետաքրքրվող ընթերցողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը հաշմանդամություն ունեցող անձանց սոցիալական պաշտպանությունը դիտարկում է որպես մարդու իրավունքների և սոցիալական արդարության ապահովման համակարգային խնդիր՝ ընդգծելով պետական քաղաքականության, ծառայությունների, ներառական միջավայրի և հասարակական վերաբերմունքի փոխկապակցված բարեփոխումների անհրաժեշտությունը։

Other Subjects

Գիտական հետազոտության մեթոդաբանական առանձնահատկությունները-ը գիտամեթոդաբանական բնույթի ուսումնական և տեսական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է գիտական հետազոտության կազմակերպման, իրականացման և վերլուծության հիմնական սկզբունքներն ու փուլերը՝ ընդգծելով մեթոդաբանության դերը գիտելիքի ստեղծման գործընթացում, աշխատությունում դիտարկվում են հետազոտության հիմնական բաղադրիչները՝ խնդիրի ձևակերպում, վարկածի կառուցում, աղբյուրների ընտրություն, տվյալների հավաքագրում և մշակման մեթոդներ, ինչպես նաև արդյունքների մեկնաբանում և գիտական եզրակացությունների ձևավորում, միաժամանակ վերլուծվում են տարբեր գիտական մոտեցումներ՝ քանակական և որակական մեթոդաբանություններ, համեմատական, պատմական և փորձարարական ուսումնասիրության ձևերը, աշխատությունը հատուկ ուշադրություն է դարձնում գիտական աշխատանքի տրամաբանությանը, ապացուցողականությանը և օբյեկտիվության պահանջներին, ինչպես նաև սխալների և մեթոդաբանական սահմանափակումների բացահայտմանը, ընդգծելով, որ գիտական հետազոտությունը համակարգված և փուլային գործընթաց է, որը պահանջում է հստակ կառուցվածք և քննադատական մտածողություն։