Մարդու սահմանադրական արդարադատության իրավունքի իրացման արդի հիմնախնդիրները

Biology

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի երկկենցաղների ֆաունայի և էկոլոգիական առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում ներկայացվում են Հայաստանի տարածքում հանդիպող երկկենցաղների տեսակային կազմը, տարածվածությունը, կենսաբանական առանձնահատկությունները, բնակության միջավայրերը և էկոհամակարգերում ունեցած դերը։ Աշխատությունում վերլուծվում են տարբեր տեսակների տարածքային բաշխման օրինաչափությունները, բազմացման պայմանները, կենսացիկլի առանձնահատկությունները, սննդային կապերը և շրջակա միջավայրի գործոնների ազդեցությունը նրանց գոյատևման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում երկկենցաղների պոպուլյացիաների վիճակին, հազվագյուտ և պահպանության կարիք ունեցող տեսակներին, ինչպես նաև մարդու գործունեության, կլիմայական փոփոխությունների և բնական միջավայրերի փոփոխության ազդեցությանը դրանց թվաքանակի ու տարածման վրա։ Ուսումնասիրությունը ներառում է դաշտային դիտարկումների, կենսաբանական հետազոտությունների և էկոլոգիական վերլուծությունների արդյունքներ՝ նպաստելով Հայաստանի կենդանական աշխարհի վերաբերյալ գիտելիքների ընդլայնմանը և կենսաբազմազանության պահպանության խնդիրների լուծմանը։ Գիրքը արժեքավոր աղբյուր է կենդանաբանների, էկոլոգների, բնապահպանների, կենսաբանների, հետազոտողների, բուհերի դասախոսների և ուսանողների, ինչպես նաև Հայաստանի բնաշխարհով և կենդանական աշխարհի ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության մակերևութային ջրերի աղտոտվածության մակարդակի գնահատման և դրա վերլուծության համար տնտեսագիտամաթեմատիկական մեթոդների կիրառմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակը ջրային ռեսուրսների որակի վերաբերյալ առկա տվյալների համակարգումն ու քանակական գնահատումն է՝ հնարավորություն ստեղծելով ոչ միայն արձանագրելու աղտոտվածության ներկայիս վիճակը, այլև բացահայտելու դրա ձևավորման հիմնական գործոններն ու հնարավոր փոփոխությունների օրինաչափությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են դիտարկվել գետերի, ջրամբարների և այլ մակերևութային ջրային օբյեկտների ջրի որակի վրա ազդող քիմիական, արդյունաբերական, գյուղատնտեսական և կենցաղային աղտոտման աղբյուրները, ինչպես նաև տարբեր աղտոտիչների կոնցենտրացիաների փոփոխությունները տարածության և ժամանակի ընթացքում։ Տնտեսագիտամաթեմատիկական մոտեցումների կիրառումը հնարավորություն է տալիս մշակել գնահատման չափանիշներ, կառուցել մաթեմատիկական մոդելներ, բացահայտել աղտոտվածության և դրա վրա ազդող տնտեսական ու բնական գործոնների միջև փոխկապակցվածությունները և կատարել կանխատեսումներ։ Կարևոր ուղղություն է նաև մակերևութային ջրերի որակի տնտեսական գնահատումը, քանի որ ջրային ռեսուրսների վատթարացումը կարող է առաջացնել լրացուցիչ ծախսեր բնակչության, գյուղատնտեսության, արդյունաբերության և բնապահպանական համակարգերի համար։ Հետազոտության արդյունքները կարող են օգտագործվել ջրային ռեսուրսների կառավարման, բնապահպանական քաղաքականության մշակման, աղտոտման կանխարգելման և բնապահպանական միջոցառումների տնտեսական արդյունավետության գնահատման նպատակով։ Աշխատանքը միավորում է բնապահպանական վիճակի քանակական գնահատման և տնտեսական վերլուծության մոտեցումները՝ հնարավորություն տալով մակերևութային ջրերի աղտոտվածությունը դիտարկել ոչ միայն որպես էկոլոգիական, այլև որպես տնտեսական կառավարման խնդիր։ Այն կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, էկոլոգների, բնապահպանության մասնագետների, ջրային ռեսուրսների կառավարման ոլորտի հետազոտողների և տնտեսագիտամաթեմատիկական մոդելավորմամբ զբաղվող ուսանողների համար։

History

Գարեգին Սրվանձտյանց անունը կապված է հայ գրականության, բանահյուսության և ազգային մշակութային ժառանգության ուսումնասիրման ու պահպանման պատմության հետ։ Նրա գործունեությունը նշանակալի է հատկապես ժողովրդական բանավոր ստեղծագործությունների, ավանդությունների, հեքիաթների, երգերի և ազգագրական նյութերի հավաքման ու գրառման առումով։ Սրվանձտյանցի աշխատությունները կարևոր դեր են ունեցել հայ ժողովրդի հոգևոր կյանքի, սովորույթների, հավատալիքների և պատմական հիշողության ուսումնասիրության գործում։ Նրա գործունեության շնորհիվ պահպանվել ու գրավոր շրջանառության մեջ են մտել բազմաթիվ ժողովրդական պատմություններ և մշակութային արժեքներ, որոնք փոխանցվել են սերնդեսերունդ։ Նրա անվան շուրջ ձևավորված գրական ու մշակութային հետաքրքրությունը վկայում է 19-րդ դարի հայ մտավորականության՝ ազգային ինքնության պահպանման և ժողովրդական ժառանգության ճանաչման ուղղությամբ գործադրած ջանքերի մասին։ Անձնանունը կրող այս հրատարակության վերնագիրը կարող է մատնանշել Սրվանձտյանցին նվիրված կենսագրական, գրական կամ այլ բնույթի նյութեր, սակայն միայն վերնագրից հնարավոր չէ որոշել աշխատության ճշգրիտ ժանրը կամ բովանդակային կառուցվածքը։ Այդուհանդերձ, այն հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ մշակույթի պատմության, ազգային բանահյուսության ուսումնասիրության և 19-րդ դարի հայ մտավոր կյանքի հետազոտության տեսանկյունից։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել հայագետներին, գրականագետներին, ազգագրագետներին և այն ընթերցողներին, որոնք հետաքրքրված են հայ բանավոր ժառանգության պահպանման պատմությամբ ու ազգային մշակույթի զարգացման գործում մտավորականների դերակատարությամբ։

Literature

Գիրքը մատենագիտական բնույթի աշխատություն է՝ նվիրված հայ մեծանուն բանաստեղծ Եղիշե Չարենցի կյանքի, ստեղծագործության և գրական ժառանգության վերաբերյալ նյութերի համակարգված ներկայացմանը։ Այն ընթերցողին հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմել Չարենցի ստեղծագործական գործունեության, նրա երկերի հրատարակությունների, տարբեր տարիներին լույս տեսած գրքերի, առանձին ստեղծագործությունների, ինչպես նաև բանաստեղծի մասին գրված գրականագիտական, քննադատական, կենսագրական և հետազոտական աշխատությունների մասին։ Մատենագիտության կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ այն ոչ միայն տեղեկատու նշանակություն ունի, այլև կարող է ծառայել որպես հետազոտական գործիք՝ հեշտացնելով անհրաժեշտ աղբյուրների որոնումը և համակարգելով բանաստեղծի բազմաշերտ գրական ժառանգության ուսումնասիրության համար անհրաժեշտ գրականությունը։ Ներկայացված նյութերը կարող են ներառել Չարենցի ստեղծագործությունների տարբեր հրատարակություններ, ժողովածուներ, թարգմանություններ, մամուլում հրապարակված նյութեր և նրա կյանքի ու գործունեությանն առնչվող այլ աղբյուրներ։ Առանձին արժեք են ներկայացնում այն մատենագիտական տվյալները, որոնք հնարավորություն են տալիս հետևելու Չարենցի երկերի հրատարակման պատմությանը և նրա ստեղծագործության շուրջ ձևավորված գրականագիտական մտքի զարգացմանը։ Աշխատությունը հատկապես օգտակար է հայ գրականության ուսումնասիրողների, գրականագետների, ուսանողների, դասախոսների, գրադարանավարների և հետազոտողների համար, ովքեր զբաղվում են Չարենցի ստեղծագործության կամ 20-րդ դարի հայ գրականության պատմության ուսումնասիրությամբ։ Այն նաև արժեքավոր տեղեկատու աղբյուր է նրանց համար, ովքեր ցանկանում են խորությամբ ուսումնասիրել բանաստեղծի գրական ժառանգությունը և դրա վերաբերյալ ձևավորված գիտական ու քննադատական գրականությունը։

Informatics

Տոռենտը ֆայլերի փոխանակման տեխնոլոգիա է, որը գործում է peer-to-peer (P2P) սկզբունքով և հնարավորություն է տալիս օգտատերերին ինտերնետի միջոցով արագ և արդյունավետ կերպով փոխանցել տարբեր տեսակի տվյալներ։ Տոռենտ համակարգում ֆայլերը չեն ներբեռնվում մեկ կենտրոնական սերվերից, այլ փոխանցվում են բազմաթիվ օգտատերերի համակարգիչներից, որոնք միաժամանակ հանդես են գալիս և՛ որպես ներբեռնող, և՛ որպես տվյալներ տարածող աղբյուրներ։ Այս տեխնոլոգիան օգտագործվում է մեծ ծավալի ֆայլերի՝ ֆիլմերի, երաժշտության, ծրագրերի, խաղերի և այլ տվյալների տարածման համար։ Տոռենտի աշխատանքը հիմնված է հատուկ փոքր ֆայլերի կամ magnet հղումների վրա, որոնք պարունակում են տեղեկություն տվյալ ֆայլի մասերի և դրանց գտնվելու վայրի մասին։ Երբ օգտատերը բացում է տոռենտ ֆայլը համապատասխան ծրագրով, ծրագիրը միանում է մյուս օգտատերերին և սկսում է ներբեռնել տվյալ ֆայլի տարբեր հատվածներ տարբեր աղբյուրներից։ Ներբեռնման ընթացքում համակարգիչը միաժամանակ նաև փոխանցում է արդեն ստացված հատվածները այլ օգտատերերի, ինչի շնորհիվ ստեղծվում է տվյալների փոխանակման ընդհանուր ցանց։ Տոռենտի աշխատանքի հիմնական բաղադրիչներից են tracker-ները, seed-երը և peer-երը։ Tracker-ը համակարգ է, որը հետևում է, թե որ օգտատերերն ունեն տվյալ ֆայլի մասերը։ Seed կոչվում են այն օգտատերերը, որոնք ունեն ամբողջական ֆայլը և տարածում են այն, իսկ peer-երը ներբեռնում և միաժամանակ տարածում են ֆայլի առկա հատվածները։ Որքան շատ են seed-երը, այնքան արագ կարող է իրականացվել ներբեռնումը։ Տոռենտ տեխնոլոգիայի հիմնական առավելություններից է ներբեռնման բարձր արագությունը, քանի որ տվյալները ստացվում են միաժամանակ բազմաթիվ աղբյուրներից։ Այն նաև նվազեցնում է մեկ սերվերի ծանրաբեռնվածությունը և թույլ է տալիս տարածել մեծ ծավալի ֆայլեր առանց հզոր կենտրոնական համակարգերի անհրաժեշտության։ Բացի դրանից, տոռենտ համակարգը համարվում է ավելի կայուն, քանի որ ֆայլը հասանելի է մնում այնքան ժամանակ, քանի դեռ կան այն տարածող օգտատերեր։ Սակայն տոռենտների օգտագործման դեպքում կարևոր է պահպանել հեղինակային իրավունքները և ներբեռնել միայն օրինական բովանդակություն, քանի որ բազմաթիվ ֆայլերի անօրինական տարածումը կարող է խախտել օրենքը։

Law

Քաղաքացիական իրավական պայմանագրերը համաձայնություններ են երկու կամ ավելի կողմերի միջև, որոնք ուղղված են քաղաքացիական իրավունքների և պարտականությունների սահմանմանը, փոփոխմանը կամ դադարեցմանը։ Դրանք հանդիսանում են քաղաքացիական իրավունքի կարևոր ինստիտուտ և լայնորեն կիրառվում են տնտեսական, գույքային և անձնական հարաբերություններում։ Քաղաքացիական պայմանագրերը կարող են լինել տարբեր տեսակների՝ առքուվաճառքի, վարձակալության, նվիրատվության, փոխառության, ծառայությունների մատուցման և այլ ձևերով։ Յուրաքանչյուր պայմանագիր ունի իր էական պայմանները, որոնք պարտադիր պետք է համաձայնեցվեն կողմերի միջև, ինչպես օրինակ՝ առարկան, գինը, ժամկետները և կողմերի իրավունքներն ու պարտականությունները։ Պայմանագրերի կնքման հիմնական սկզբունքներն են կամքի ազատությունը, կողմերի իրավահավասարությունը և պայմանագրային պարտավորությունների պարտադիր կատարումը։ Քաղաքացիական իրավական պայմանագրերը ապահովում են տնտեսական շրջանառության կայունությունը և իրավական պաշտպանվածությունը՝ նպաստելով հասարակական հարաբերությունների կարգավորմանը։