Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի գործունեությունը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին (1939 - 1945 թթ.)

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում խոշոր ձեռնարկությունների վերակազմավորման տնտեսական, կազմակերպական և կառավարչական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում վերակազմավորումը դիտարկվում է որպես ձեռնարկությունների գործունեության արդյունավետության բարձրացման, շուկայական պայմաններին հարմարվելու, ֆինանսական կայունության ամրապնդման և մրցունակության բարելավման կարևոր միջոց։ Վերլուծվում են խոշոր ձեռնարկությունների արտադրական, ֆինանսական և կառավարման կառուցվածքները, դրանց գործունեության արդյունավետության վրա ազդող ներքին ու արտաքին գործոնները, ինչպես նաև վերափոխումների անհրաժեշտություն առաջացնող տնտեսական պայմանները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սեփականության հարաբերությունների փոփոխությանը, կառավարման համակարգերի արդիականացմանը, արտադրական հզորությունների արդյունավետ օգտագործմանը, տեխնոլոգիական վերազինմանը և կազմակերպական կառուցվածքի կատարելագործմանը։ Քննության են առնվում ֆինանսական վերակազմավորման խնդիրները՝ պարտավորությունների կառավարումը, ծախսերի օպտիմալացումը, ներդրումային միջոցների ներգրավումը, ֆինանսական հոսքերի կարգավորումը և ձեռնարկությունների վճարունակության վերականգնման հնարավորությունները։ Կարևորվում է նաև մարդկային ռեսուրսների կառավարման դերը, քանի որ կազմակերպական փոփոխությունները կարող են ուղեկցվել աշխատուժի կառուցվածքի, մասնագիտական պահանջների և աշխատանքի կազմակերպման ձևերի փոփոխությամբ։ Հայաստանի տնտեսական միջավայրի համատեքստում ուսումնասիրվում են շուկայական հարաբերությունների զարգացման, սեփականաշնորհման գործընթացների, ներդրումային միջավայրի, մրցակցության և պետական տնտեսական քաղաքականության ազդեցությունները խոշոր ձեռնարկությունների գործունեության վրա։ Վերլուծվում են վերակազմավորման տարբեր ձևերն ու մեխանիզմները, այդ թվում՝ ձեռնարկությունների միավորումը, բաժանումը, կառավարման կառուցվածքի փոփոխությունը, արտադրության մասնագիտացումը և ոչ արդյունավետ ստորաբաժանումների վերափոխումը։ Հետազոտության ընթացքում կարևորվում է յուրաքանչյուր ձեռնարկության տնտեսական վիճակի համալիր գնահատումը և այնպիսի ռազմավարության ընտրությունը, որը համապատասխանում է տվյալ կազմակերպության արտադրական հնարավորություններին ու շուկայական պայմաններին։ Անդրադարձ է կատարվում նաև վերակազմավորման ընթացքում առաջացող սոցիալական և տնտեսական հետևանքներին, հնարավոր ռիսկերին և դրանց կառավարման մեխանիզմներին։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի խոշոր ձեռնարկությունների կառավարման արդյունավետության բարձրացման, ֆինանսական առողջացման, արտադրական ներուժի առավել նպատակային օգտագործման և Հայաստանի տնտեսության մեջ դրանց կայուն զարգացման հնարավորությունների ուսումնասիրության համար։

History

Այս աշխատությունը պատմաքաղաքական ուսումնասիրություն է, որը վերաբերում է Հայաստանի Առաջին Հանրապետության արտաքին քաղաքականության կարևոր խնդիրներից մեկին՝ ծովային ելքի (դեպի Սև ծով կամ այլ ծովային ուղիներ) ապահովման հարցին 1919–1920 թվականներին։ Հեղինակը վերլուծում է այն միջազգային և տարածաշրջանային պայմանները, որոնցում գործող Հայաստանի Առաջին Հանրապետություն փորձում էր լուծել տնտեսական և ռազմավարական կարևոր նշանակություն ունեցող այս հարցը։ Ծովային ելքը դիտարկվում է որպես երկրի տնտեսական զարգացման, արտաքին առևտրի և քաղաքական անկախության կարևոր բաղադրիչ։ Գրքում քննարկվում են հետևյալ հիմնական խնդիրները․ Հայաստանի արտաքին քաղաքական առաջնահերթությունները Առաջին Հանրապետության շրջանում ծովային ելք ստանալու հնարավոր ուղիները և դիվանագիտական նախաձեռնությունները հարևան պետությունների դիրքորոշումները և հակասությունները մեծ տերությունների (Անտանտի) ազդեցությունը տարածաշրջանային նախագծերի վրա տնտեսական և ռազմավարական հիմնավորումները Հեղինակը հիմնվում է դիվանագիտական փաստաթղթերի, արխիվային նյութերի և ժամանակի մամուլի տվյալների վրա՝ փորձելով ցույց տալ, թե որքան բարդ և բազմաշերտ էր այս խնդիրը Հայաստանի արտաքին քաղաքական օրակարգում։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է, որ ծովային ելքի հարցը կապված էր ոչ միայն տնտեսական շահերի, այլև պետական անվտանգության և միջազգային ճանաչման խնդիրների հետ։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է ուղեղի 21Բ շերտի էքստրաստրիար ասոցիատիվ շրջանի տեսողական տեղեկատվության մշակումին պատասխանատու նեյրոնային մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են նեյրոնային ցանցերի կազմակերպումը, ինտեգրացիոն գործընթացները, որոնց միջոցով տեսողական ազդակները անցնում են առաջնային և երկրորդային կորյերի շերտերից դեպի ասոցիատիվ շրջաններ։ Հեղինակը վերլուծում է նեյրոնների ակտիվության տեսակները, սինապտիկ փոխազդեցությունները, ազդակների ֆիլտրացման ու ճանաչման գործընթացները, ինչպես նաև տեղեկատվության ինտեգրումը տեսողական ընկալման ավելի բարդ մակարդակներում։ Աշխատությունում օգտագործվել են էլեկտրոֆիզիոլոգիական չափումներ, օպտոգենետիկ մոտեցումներ և թվային մոդելավորում՝ նյարդային ցանցերի ֆունկցիոնալ դինամիկան բացահայտելու համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այդ ասոցիատիվ շրջանների դերին ճանաչողական պրոցեսներում՝ օրինակ՝ ձևերի և շարժման ընկալման, տեսողական հիշողության և ուշադրության կարգավորման մեջ։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նեյրոբիոլոգների, կոգնիտիվ գիտնականների, նյարդավիրաբուժների և մշակման համակարգերի մոդելավորողների համար՝ նպաստելով մարդու ուղեղի տեսողական տեղեկատվության պրոցեսների խորքային ըմբռնմանը և նյարդաբանական խանգարումների բուժման ռազմավարությունների զարգացմանը։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է կոմպոզիցիոն նյութերից պատրաստված ճնշումային խողովակների և անոթների լարվածադեֆորմացիոն վիճակների ուսումնասիրությանը՝ հաշվի առնելով դրանցում հոսող հեղուկների ազդեցությունը։ Վերլուծվում են կոմպոզիտային կառուցվածքների մեխանիկական հատկությունները, բեռնվածքների ազդեցության պայմաններում դրանց ամրության, կոշտության և կայունության առանձնահատկությունները։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են հեղուկի ճնշման և հոսքի դինամիկ ազդեցությունները, կառուցվածքային տարրերում առաջացող լարումները և դեֆորմացիաները, ինչպես նաև դրանց հաշվարկման ու կանխատեսման մեթոդները։ Քննարկվում են մաթեմատիկական մոդելավորման, թվային վերլուծության և ինժեներական հաշվարկների կիրառման հնարավորությունները՝ ուղղված ճնշումային համակարգերի նախագծման և շահագործման հուսալիության բարձրացմանը։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի կոմպոզիցիոն նյութերի կիրառման, խողովակաշարային համակարգերի անվտանգության ապահովման և ժամանակակից ինժեներական կառույցների կատարելագործման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել մեխանիկայի, նյութագիտության, շինարարական և մեքենաշինական ոլորտների մասնագետների, նախագծողների ու հետազոտողների համար։

Other Subjects

Միջազգային կազմակերպությունները հանդիսանում են միջազգային իրավունքի սուբյեկտներ, որոնք ստեղծվում են պետությունների կամ այլ միջազգային իրավաբանական անձանց համագործակցության հիման վրա և ունեն հատուկ իրավահամակարգային կարգավիճակ՝ իրենց գործունեությունն իրականացնելու համար միջազգային միջավայրում։ Նրանք կարող են կնքել պայմանագրեր, ձեռք բերել անդամակցության իրավունքներ, ստեղծել կառավարման մարմիններ, պարտավորություններ ստանձնել և ապահովել որոշակի գործունեության իրականացում՝ գերակշռելով անդամ պետությունների միջազգայնորեն համաձայնեցված նպատակները։ Միջազգային կազմակերպությունների օրինակներն են Միավորված ազգերի կազմակերպությունը (ՄԱԳ), Եվրամիությունը (ԵՄ), Արևելյան գործընկերության կազմակերպություններ, ՆԱՏՕ-ն և միջազգային տնտեսական, սոցիալական կամ հումանիտար կազմակերպություններ։ Այս կազմակերպությունները ունեն իրավական անձի կարգավիճակ, հնարավորություն են ստանում հանդես գալու միջազգային դատարաններում և ազդելու անդամ պետությունների վրա՝ միջազգային իրավունքի շրջանակներում։ Նրանց գործառույթներն ընդգրկում են խաղաղապահություն, տնտեսական և սոցիալական համագործակցություն, մարդու իրավունքների պաշտպանություն, հումանիտար աջակցություն և միջազգային համաձայնությունների իրականացում, ինչը նրանց դարձնում է առանցքային գործոն միջազգային հարաբերություններում և իրավական կարգավորման մեջ։

Other Subjects

Պատմաճարտարապետական և մշակութաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Արցախի տարածքում ձևավորված կամրջաշինական ժառանգության ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով որպես տարածաշրջանի ճարտարապետական, ինժեներական և պատմամշակութային միջավայրի կարևոր բաղադրիչ։ Քննության են առնվում տարբեր ժամանակաշրջաններում կառուցված կամուրջների տեղադրությունը, կառուցվածքային առանձնահատկությունները, շինարարական նյութերն ու տեխնիկական լուծումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դրանց ճարտարապետական հորինվածքին, բնական միջավայրի հետ փոխկապակցվածությանը և ճանապարհային հաղորդակցության կազմակերպման գործում ունեցած նշանակությանը։ Վերլուծվում են կամրջաշինության ավանդական եղանակները, քարաշինական մշակույթի առանձնահատկությունները և առանձին կառույցների պատմական ու գործառական նշանակությունը։ Քննարկվում են նաև կամուրջների դերը բնակավայրերի, առևտրական ճանապարհների և հաղորդակցության ցանցերի զարգացման համատեքստում, ինչպես նաև դրանց պահպանության ու ուսումնասիրության խնդիրները։ Նյութը հնարավորություն է տալիս կամրջային կառույցները դիտարկել ոչ միայն որպես ինժեներական շինություններ, այլև որպես պատմական միջավայրի և նյութական մշակույթի արժեքավոր հուշարձաններ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ճարտարապետության պատմության, հուշարձանագիտության, պատմական աշխարհագրության և մշակութային ժառանգության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։