Մերձավորարևելյան հակամարտության ազդեցությունը միջազգային և միջարաբական հարաբերությունների վրա 1967-1982 թթ.

History

Արևելագիտական և հասարակագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Պարսից ծոցի համագործակցության խորհրդի անդամ արաբական երկրների սոցիալ-տնտեսական, քաղաքական և մշակութային զարգացման գործընթացներում կանանց մասնակցության առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում Սաուդյան Արաբիայի, Արաբական Միացյալ Էմիրությունների, Քուվեյթի, Կատարի, Բահրեյնի և Օմանի հասարակություններում կանանց սոցիալական կարգավիճակի պատմական փոփոխությունները, կրթության հասանելիությունը և հասարակական գործունեության ընդլայնման նախադրյալները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կանանց մասնակցությանը աշխատաշուկայում, ձեռնարկատիրության, պետական կառավարման, գիտության, կրթության և մշակույթի ոլորտներում։ Վերլուծվում են տարածաշրջանի երկրների սոցիալ-տնտեսական բարեփոխումները, օրենսդրական փոփոխությունները, ազգային զարգացման ռազմավարությունները և դրանց հնարավոր ազդեցությունը կանանց զբաղվածության ու մասնագիտական առաջընթացի վրա։ Քննարկվում են նաև ավանդական հասարակական արժեքների, կրոնամշակութային առանձնահատկությունների, ընտանեկան հարաբերությունների և ժամանակակից հասարակական փոփոխությունների փոխազդեցությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են կանանց կրթական և տնտեսական հնարավորությունների ընդլայնման, որոշումների կայացման գործընթացներում ներգրավվածության, հասարակական նախաձեռնություններին մասնակցության և առաջնորդության զարգացման հիմնախնդիրները։ Անդրադարձ է կատարվում Պարսից ծոցի արաբական երկրների միջև առկա ընդհանրություններին ու տարբերություններին, կանանց մասնակցության զարգացման խոչընդոտներին և սոցիալական ներառականության ապահովման հնարավորություններին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել արևելագիտության, միջազգային հարաբերությունների, սոցիոլոգիայի, գենդերային ուսումնասիրությունների և Մերձավոր Արևելքի հասարակական զարգացման գործընթացներով զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Economics

Օժանդակ արտադրամասերի կազմակերպումը արտադրությունում վերաբերում է այն ստորաբաժանումների ստեղծմանն ու կառավարմանը, որոնք անմիջականորեն չեն մասնակցում հիմնական արտադրանքի թողարկմանը, բայց ապահովում են արտադրական գործընթացի անընդհատությունն ու արդյունավետությունը։ Դրա էությունը կայանում է նրանում, որ հիմնական արտադրամասերի աշխատանքի համար ստեղծվում են անհրաժեշտ պայմաններ՝ սարքավորումների սպասարկում, էներգիայի մատակարարում, գործիքների պատրաստում, վերանորոգում և փոխադրումներ։ Օժանդակ արտադրամասերի հիմնական տեսակներից են վերանորոգման ծառայությունները, գործիքային արտադրամասերը, էներգետիկ բաժինները, տրանսպորտային ծառայությունները և պահեստային տնտեսությունները։ Այս ստորաբաժանումները ապահովում են սարքավորումների անխափան աշխատանքը, նվազեցնում են կանգառները և բարձրացնում արտադրության ընդհանուր արդյունավետությունը։ Օժանդակ արտադրամասերի ճիշտ կազմակերպումը թույլ է տալիս օպտիմալ օգտագործել ռեսուրսները, նվազեցնել արտադրական ծախսերը և ապահովել արտադրանքի որակի կայունություն։ Կազմակերպման ընթացքում կարևոր է աշխատանքների հստակ բաշխումը, տեխնիկական սպասարկման պլանավորումը և նյութական ապահովումը։ Ժամանակակից արտադրությունում օժանդակ արտադրամասերը հաճախ ավտոմատացվում են և ինտեգրվում ընդհանուր կառավարման համակարգերին, ինչը բարձրացնում է վերահսկողության մակարդակը և արագ արձագանքման հնարավորությունը։

Culture

Հրատարակությունը ներկայացնում է ՀԽՍՀ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ տվյալ ժամանակաշրջանում լույս տեսած նոր գրականության մասին ընթացիկ մատենագիտական տեղեկատվություն։ Այն նպատակ ունի համակարգված կերպով տեղեկացնել ընթերցողներին, հետազոտողներին, գրադարաններին և մշակութային ոլորտի մասնագետներին նոր հրատարակությունների մասին՝ հեշտացնելով անհրաժեշտ գրականության հայտնաբերումն ու ընտրությունը։ Նյութը կարող է ընդգրկել մշակույթի և արվեստի տարբեր բնագավառներին վերաբերող գրքեր, ժողովածուներ, ուսումնասիրություններ, կատալոգներ, հոդվածներ և այլ մատենագիտական միավորներ՝ դրանք դասակարգելով համապատասխան թեմատիկ կամ ոլորտային բաժիններում։ Մատենագիտական գրառումները հնարավորություն են տալիս ստանալ հրատարակությունների վերաբերյալ հիմնական նույնականացնող տվյալները՝ հեղինակ, վերնագիր, հրատարակության վայր և տարեթիվ, հրատարակիչ, ծավալ և այլ անհրաժեշտ տեղեկություններ։ Առանձին տեղ կարող է հատկացվել կերպարվեստին, երաժշտությանը, թատրոնին, կինոյին, ճարտարապետությանը, գրականությանը, ժողովրդական արվեստին, մշակույթի պատմությանը և մշակութային ժառանգությանը վերաբերող գրականությանը։ Հրատարակության ընթացիկ տեղեկատու բնույթը կարևոր է նրանով, որ այն ապահովում է նոր լույս տեսած նյութերի պարբերական և համակարգված ներկայացում՝ նպաստելով գիտական և մասնագիտական տեղեկատվության արագ շրջանառությանը։ Այն կարող է օգտագործվել նաև գրադարանային ֆոնդերի համալրման, մատենագիտական տեղեկանքների պատրաստման և ընթերցողների անհատական տեղեկատվական սպասարկման ժամանակ։ Նման տեղեկատուները կարևոր դեր են ունեցել հատկապես այն ժամանակաշրջանում, երբ տպագիր մատենագիտական աղբյուրները գիտական և մասնագիտական տեղեկատվության որոնման հիմնական միջոցներից էին։ Հրատարակությունը արժեքավոր է նաև ՀԽՍՀ մշակութային կյանքի և խորհրդային շրջանի հայ մշակույթի վերաբերյալ տպագիր ժառանգության հետազոտության տեսանկյունից, քանի որ հնարավորություն է տալիս վերականգնել որոշակի ժամանակահատվածում շրջանառվող գիտական, մշակութային և արվեստագիտական գրականության պատկերը։ Այն կարող է ծառայել որպես երկրորդային տեղեկատվական աղբյուր՝ օգնելով հետազոտողին կողմնորոշվել թեմային վերաբերող սկզբնաղբյուրների և մասնագիտական գրականության որոնման գործում։ Նյութը հատկապես օգտակար է գրադարանավարների, մատենագետների, մշակութաբանների, արվեստաբանների, գրականագետների, երաժշտագետների, պատմաբանների, հետազոտողների և մշակույթի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է պատահական գործոնների ազդեցության ներքո զարգացող դինամիկ համակարգերում որոշումների ընդունման մաթեմատիկական խնդիրների ուսումնասիրությանը, երբ փոխազդող կողմերի նպատակները կապված են մի քանի տարբեր նպատակային բազմությունների հասնելու կամ դրանցից խուսափելու հետ։ Հետազոտության հիմքում դիֆերենցիալ խաղերի տեսությունն է, որը միավորում է դինամիկ օպտիմալացման, հավանականությունների տեսության, ստոխաստիկ գործընթացների և խաղերի տեսության մեթոդները։ Քննվում են այնպիսի համակարգեր, որոնց վիճակի փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում նկարագրվում է ստոխաստիկ դիֆերենցիալ հավասարումներով, իսկ խաղի մասնակիցները համապատասխան կառավարման ռազմավարությունների ընտրությամբ փորձում են ազդել համակարգի հետագծի վրա։ Մի քանի նպատակային բազմությունների առկայությունը խնդրին տալիս է լրացուցիչ կառուցվածքային բարդություն, քանի որ անհրաժեշտ է հաշվի առնել ոչ միայն վերջնական վիճակը, այլև տարբեր նպատակային տիրույթների միջև հարաբերությունները, դրանց հասնելու հավանականությունը, հերթականությունը կամ մրցակցող կողմերի տարբեր նպատակները։ Ուսումնասիրվում են ռազմավարությունների գոյության և ընտրության պայմանները, խաղի արժեքի որոշման հարցերը, ինչպես նաև օպտիմալ կամ հավասարակշռային վարքագծի մաթեմատիկական բնութագրերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել հասանելիության և խուսափման խնդիրներին, երբ մասնակիցներից մեկը ձգտում է համակարգը տեղափոխել որոշակի նպատակային տիրույթ, իսկ մյուսը փորձում է կանխել այդ իրադարձությունը կամ ուղղել համակարգը մեկ այլ բազմության։ Ստոխաստիկ բնույթը պահանջում է հաշվի առնել պատահական խանգարումները և դրանց ազդեցությունը ընտրված ռազմավարությունների արդյունավետության վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել դինամիկ ծրագրավորման սկզբունքը, հավանականային գնահատումներ, օպտիմալ կառավարման մեթոդներ և համապատասխան դիֆերենցիալ հավասարումների տեսական ապարատը։ Կարևոր խնդիրներից է նաև այն պայմանների բացահայտումը, որոնց դեպքում հնարավոր է երաշխավորել որոշակի նպատակային վիճակի հասնելը սահմանված հավանականությամբ կամ բնութագրել խաղի ելքի կախվածությունը սկզբնական վիճակից։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը զարգացնում է ստոխաստիկ դիֆերենցիալ խաղերի մաթեմատիկական տեսությունը և նպաստում անորոշության պայմաններում բազմակի նպատակներով կառավարվող դինամիկ համակարգերի վարքագծի առավել խորքային ըմբռնմանը։

Other Subjects

Կլիմայի փոփոխման հիմնահարցը ժամանակակից աշխարհի ամենալուրջ գլոբալ խնդիրներից մեկն է, որը վերաբերում է Երկրի կլիմայական համակարգի երկարաժամկետ փոփոխություններին՝ ջերմաստիճանի բարձրացման, տեղումների ռեժիմի փոփոխության, ծովերի մակարդակի բարձրացման և ծայրահեղ եղանակային երևույթների հաճախացման տեսքով։ Այս գործընթացի հիմնական շարժիչ գործոնը համարվում է մարդու տնտեսական գործունեությունը, հատկապես հանածո վառելիքների՝ ածխի, նավթի և գազի այրումը, անտառահատումները և արդյունաբերական արտանետումները, որոնք մթնոլորտում մեծացնում են ջերմոցային գազերի՝ հատկապես ածխաթթու գազի, մեթանի և ազոտի օքսիդների քանակը։ Ջերմոցային էֆեկտի ուժեղացումը հանգեցնում է մոլորակի միջին ջերմաստիճանի բարձրացման, ինչը ազդում է բնական էկոհամակարգերի, գյուղատնտեսության, ջրային ռեսուրսների և մարդու առողջության վրա։ Կլիմայի փոփոխությունը դրսևորվում է սառցադաշտերի հալեցմամբ, ծովի մակարդակի բարձրացմամբ, երաշտների և ջրհեղեղների հաճախացմամբ, ինչպես նաև կենսաբազմազանության կորստով, քանի որ շատ կենդանի տեսակներ չեն կարող արագ հարմարվել փոփոխվող պայմաններին։ Այս հիմնահարցը ունի ոչ միայն բնապահպանական, այլև տնտեսական և սոցիալական խոր ազդեցություն, քանի որ այն կարող է հանգեցնել գյուղատնտեսական բերքատվության նվազման, սննդային անվտանգության սպառնալիքի, միգրացիոն հոսքերի աճի և առողջապահական խնդիրների սրմանը։ Կլիմայի փոփոխության դեմ պայքարում կարևոր դեր ունեն միջազգային համաձայնագրերը և համագործակցությունը, որոնց նպատակն է սահմանափակել ջերմոցային գազերի արտանետումները և խթանել վերականգնվող էներգիայի աղբյուրների օգտագործումը, ինչպիսիք են արևային, քամու և հիդրոէներգիան։ Երկրները նաև իրականացնում են հարմարվողականության քաղաքականություն՝ նվազեցնելու կլիմայական փոփոխությունների բացասական հետևանքները, օրինակ՝ ջրային ռեսուրսների արդյունավետ կառավարում, կանաչ ենթակառուցվածքների զարգացում և աղետների ռիսկերի նվազեցում։ Ժամանակակից գիտությունը կարևորում է նաև հասարակության իրազեկվածության բարձրացումը, քանի որ անհատական վարքագծի փոփոխությունները, էներգախնայողությունը և շրջակա միջավայրի պահպանության միջոցառումները կարող են զգալի ազդեցություն ունենալ ընդհանուր իրավիճակի բարելավման վրա։ Այսպիսով, կլիմայի փոփոխման հիմնահարցը գլոբալ մարտահրավեր է, որը պահանջում է համաշխարհային մակարդակի համակարգված գործողություններ, գիտական մոտեցում և երկարաժամկետ ռազմավարական լուծումներ՝ մոլորակի էկոլոգիական կայունությունը պահպանելու համար։

Law

Իրավաբանական, քաղաքացիական իրավունքի և պայմանագրային հարաբերությունների կարգավորման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հանգամանքների փոփոխության իրավական նշանակության և պայմանագրային իրավահարաբերությունների վրա դրանց ազդեցության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում պայմանագրային պարտավորությունների առաջացման, կատարման, փոփոխման և դադարման իրավական հիմքերը, ինչպես նաև պայմանագրի կնքման պահին գոյություն ունեցած հանգամանքների հետագա փոփոխության հետևանքով առաջացող իրավական խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հանգամանքների էական փոփոխության հասկացությանը, դրա իրավական հատկանիշներին և պայմանագրային պարտավորությունների վերանայման հնարավոր պայմաններին։ Վերլուծվում են պայմանագրի պարտադիր ուժի, կողմերի կամքի ինքնավարության, բարեխղճության և պայմանագրային հարաբերությունների կայունության սկզբունքների փոխհարաբերությունները։ Քննարկվում են հանգամանքների փոփոխության հետևանքով պայմանագրի պայմանների վերանայման, պարտավորությունների կատարման հարմարեցման, պայմանագրի փոփոխման կամ լուծման իրավական մեխանիզմները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել անհաղթահարելի ուժի, պարտավորությունների կատարման անհնարինության և հանգամանքների էական փոփոխության իրավական ինստիտուտների տարբերությունները։ Անդրադարձ է կատարվում պայմանագրային ռիսկերի բաշխմանը, կողմերի իրավունքների և օրինական շահերի հավասարակշռության ապահովմանը, ինչպես նաև առաջացող վեճերի դատական լուծման առանձնահատկություններին։ Կարող են համեմատվել տարբեր երկրների քաղաքացիական օրենսդրության համապատասխան կարգավորումները, դատական պրակտիկան և միջազգային պայմանագրային իրավունքի մոտեցումները։ Կարևորվում է իրավական որոշակիության և արդարացիության ապահովումը այն իրավիճակներում, երբ պայմանագրի կնքումից հետո առաջացած փոփոխությունները էապես ազդում են կողմերի պարտավորությունների կատարման պայմանների վրա։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել քաղաքացիական իրավունքի, պայմանագրային իրավունքի, համեմատական իրավագիտության և դատական պրակտիկայի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։