Մի քանի խոսք ազգային առաջադիմության մասին

Literature

Գրականագիտական և պատմագրական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Եղիշե Չարենցի ստեղծագործական ու գրաքննադատական գործունեության ուսումնասիրմանը 1927–1937 թվականների գրական կյանքի համատեքստում։ Քննության են առնվում գրականության նշանակության, գրողի հասարակական դերի, ստեղծագործական ազատության, գեղարվեստական նորարարության և ազգային գրական ավանդույթների վերաբերյալ նրա պատկերացումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Չարենցի գրական հայացքների զարգացմանը, ժամանակակից գրական երևույթների նկատմամբ նրա վերաբերմունքին և հայ գրականության զարգացման ուղիների վերաբերյալ արտահայտած տեսակետներին։ Վերլուծվում են այդ շրջանի ստեղծագործությունները, հոդվածները, ելույթները և գրական հարցերին վերաբերող այլ նյութերը՝ բացահայտելու համար հեղինակի գեղագիտական սկզբունքներն ու գրական ըմբռնումները։ Քննարկվում են նաև ավանդույթի և նորարարության, ազգային ու համաշխարհային գրականության փոխհարաբերության, գրական լեզվի, ժանրերի և ստեղծագործական մեթոդների վերաբերյալ հարցադրումները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս Չարենցի գրական գործունեությունը դիտարկել ժամանակաշրջանի մշակութային և հասարակական միջավայրի հետ փոխկապակցված՝ բացահայտելով նրա դերը հայ գրական մտքի զարգացման մեջ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայ գրականության պատմությամբ զբաղվող գրականագետների, բանասերների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է շուկայում գերիշխող դիրք ունեցող առևտրային կազմակերպությունների ներդրումային որոշումների ձևավորման և հիմնավորման համար տնտեսագիտամաթեմատիկական մեթոդների ու մոդելների կիրառման ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում կազմակերպության երկարաժամկետ ներդրումային վարքագծի և շուկայական միջավայրի փոխկապակցվածությունն է՝ հաշվի առնելով պահանջարկի փոփոխությունները, մրցակցային պայմանները, ֆինանսական սահմանափակումները, կապիտալի արժեքը, սպասվող եկամտաբերությունը և ներդրումային ռիսկերը։ Գերիշխող դիրք ունեցող կազմակերպությունների դեպքում ներդրումային որոշումները դիտարկվում են նաև դրանց շուկայական նշանակության տեսանկյունից, քանի որ արտադրական կամ իրացման հնարավորությունների ընդլայնումը, տեխնոլոգիական արդիականացումը և նոր ուղղություններում կապիտալի տեղաբաշխումը կարող են ազդեցություն ունենալ ոչ միայն կազմակերպության ֆինանսական արդյունքների, այլև շուկայի ընդհանուր կառուցվածքի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ներդրումային ռազմավարության ձևավորման օպտիմալացման խնդիրներին, որոնց միջոցով հնարավոր է սահմանափակ ֆինանսական ռեսուրսները բաշխել տարբեր ներդրումային նախագծերի միջև՝ ընտրված տնտեսական չափանիշներին համապատասխան։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել մաթեմատիկական ծրագրավորման, սցենարային վերլուծության, կանխատեսման, բազմաչափ գնահատման և որոշումների ընդունման մոդելավորման մոտեցումներ։ Կարևոր խնդիր է ժամանակի գործոնի հաշվառումը, քանի որ ներդրումային ծախսերը և դրանցից ակնկալվող տնտեսական արդյունքները ձևավորվում են տարբեր ժամանակահատվածներում, իսկ շուկայական պայմանները կարող են փոփոխվել ռազմավարության իրականացման ընթացքում։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել նաև անորոշության պայմաններում որոշումների մոդելավորում՝ համադրելով հնարավոր եկամտաբերությունն ու ռիսկը և գնահատելով տարբեր տնտեսական սցենարների ազդեցությունը ընտրված ռազմավարության վրա։ Առանձին նշանակություն ունի մոդելների պարամետրերի ընտրությունը և դրանց համապատասխանությունը կազմակերպության իրական ֆինանսատնտեսական ցուցանիշներին, քանի որ դրանից է կախված հաշվարկային արդյունքների կիրառական արժեքը։ Տնտեսագիտամաթեմատիկական մոդելավորումը հնարավորություն է տալիս համեմատել ներդրումային ռազմավարության մի քանի հնարավոր տարբերակներ, գնահատել դրանց երկարաժամկետ հետևանքները և որոշումների ընդունումը դարձնել առավել համակարգված ու հիմնավորված։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է ներդրումային կառավարման, միկրոտնտեսագիտության, շուկայի կառուցվածքների տեսության, օպտիմալացման և տնտեսագիտամաթեմատիկական մոդելավորման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով զարգացնել խոշոր առևտրային կազմակերպությունների ռազմավարական ներդրումային որոշումների վերլուծության գործիքակազմը։

Political Science

Հարությունյան Է.Լ., գիտամեթոդական և վերլուծական աշխատանք է, որը նվիրված է անցումային հասարակություններում քաղաքական համակարգերի ձևավորման, զարգացման և կայունացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Այն անդրադառնում է այն գործընթացներին, որոնք բնորոշ են քաղաքական վերափոխումների փուլում գտնվող երկրներին՝ ներառելով պետական կառավարման ինստիտուտների ձևավորումը, քաղաքական իշխանության լեգիտիմացման մեխանիզմները, կուսակցական համակարգերի զարգացումը և ժողովրդավարական անցման առանձնահատկությունները։ Գրքում մանրամասն վերլուծվում են քաղաքական համակարգի կայունության և անկայունության գործոնները, հասարակական-քաղաքական փոխակերպումների սոցիալ-տնտեսական նախադրյալները, ինչպես նաև քաղաքական մշակույթի և քաղաքացիական հասարակության դերը անցումային գործընթացներում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձված ինստիտուցիոնալ բարեփոխումներին, իրավական պետության կայացման խնդիրներին և քաղաքական մասնակցության ձևերի փոփոխություններին։ Այս աշխատությունը նախատեսված է ուսանողների, հետազոտողների և պետական կառավարման ոլորտի մասնագետների համար՝ նպաստելով անցումային հասարակությունների քաղաքական զարգացումների խորքային և համակարգված ընկալմանը։

Law

Այս աշխատությունը նվիրված է էկոլոգիական իրավունքների պաշտպանության դատական և ոչ դատական մեխանիզմների ուսումնասիրությանը՝ դրանց իրավական հիմքերի, կիրառման առանձնահատկությունների և արդյունավետության համակողմանի վերլուծությամբ։ Գրքում քննարկվում է մարդու՝ առողջ և բարենպաստ շրջակա միջավայրում ապրելու իրավունքի նշանակությունը, դրա կապը կյանքի, առողջության, սեփականության, տեղեկատվության և այլ հիմնարար իրավունքների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն իրավական միջոցներին, որոնց օգնությամբ քաղաքացիները, հասարակական կազմակերպությունները և այլ շահագրգիռ անձինք կարող են արձագանքել շրջակա միջավայրին վնաս պատճառող կամ էկոլոգիական իրավունքները խախտող գործողություններին և որոշումներին։ Դատական պաշտպանության շրջանակում ուսումնասիրվում են դատարան դիմելու հնարավորությունները, վարչական և քաղաքացիական վեճերի քննության առանձնահատկությունները, վնասի հատուցման, իրավական ակտերի կամ վարչական որոշումների վիճարկման և խախտված իրավունքի վերականգնման միջոցները։ Ոչ դատական պաշտպանության ոլորտում անդրադարձ է կատարվում պետական կառավարման և տեղական ինքնակառավարման մարմիններին դիմելու, վարչական բողոքարկման, հանրային մասնակցության, շրջակա միջավայրի վերաբերյալ տեղեկատվություն ստանալու և հասարակական վերահսկողության այլ ձևերի նշանակությանը։ Աշխատության մեջ կարևորվում է նաև բնապահպանական տեղեկատվության մատչելիության, որոշումների կայացման գործընթացում հանրության մասնակցության և արդարադատության մատչելիության դերը էկոլոգիական իրավունքների արդյունավետ պաշտպանության գործում։ Քննության են առնվում պաշտպանության մեխանիզմների կիրառման ընթացքում առաջացող իրավական և գործնական խոչընդոտները, ինչպես նաև դրանց կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել դատական և ոչ դատական պաշտպանության միջոցների փոխլրացնող նշանակությունը և բացահայտել այն պայմանները, որոնք անհրաժեշտ են բնապահպանական իրավունքների արդյունավետ և իրական պաշտպանության համար։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել էկոլոգիական և վարչական իրավունքի մասնագետների, փաստաբանների, իրավապաշտպանների, պետական մարմինների աշխատակիցների, բնապահպանական կազմակերպությունների ներկայացուցիչների, իրավագիտության ուսանողների, գիտաշխատողների և շրջակա միջավայրի պաշտպանության հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Medicine

Աշխատության հիմքում ընկած է մարդու հոգևոր և ֆիզիկական առողջության փոխկապակցվածության գաղափարը։ Վերնագիրը ներկայացնում է այն համոզմունքը, որ մարմնի առողջությունը և հոգեկան հավասարակշռությունը մարդու լիարժեք կյանքի կարևոր նախապայմաններ են։ Այս մոտեցման շրջանակում կարևորվում են առողջ ապրելակերպը, մարմնի խնամքը, ֆիզիկական ակտիվությունը, չափավորությունը, հանգիստը և առօրյայի ճիշտ կազմակերպումը։ Միաժամանակ ընդգծվում է հոգևոր ու մտավոր զարգացման նշանակությունը՝ մարդու բնավորության, կամքի, ինքնատիրապետման և ներքին ներդաշնակության ձևավորման գործում։ Գիրքը կարելի է դիտարկել որպես առողջապահական և դաստիարակչական գաղափարների տարածմանն ուղղված աշխատություն, որը ընթերցողին հրավիրում է ուշադրություն դարձնելու ոչ միայն մարմնական վիճակին, այլև հոգեկան բարեկեցությանը։ Նման գաղափարները կարևոր տեղ էին զբաղեցնում XIX դարի վերջի և XX դարի սկզբի կրթական ու առողջապահական մտածողության մեջ, երբ մարդու համակողմանի զարգացումը դիտարկվում էր որպես հասարակական առաջընթացի կարևոր պայման։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում առողջության, ֆիզիկական և բարոյական դաստիարակության պատմությամբ զբաղվողների համար։

Psychology

Հոգեբանական և մանկավարժական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ընտանիքի սոցիալ-հոգեբանական միջավայրի ազդեցության ուսումնասիրությանը կրտսեր դպրոցական տարիքի երեխաների վախերի ձևավորման, դրսևորման և կանխարգելման գործընթացներում։ Քննության են առնվում մանկական վախերի առաջացման հոգեբանական նախադրյալները, տարիքային զարգացման առանձնահատկությունները և երեխայի հուզական անվտանգության ապահովման գործում ընտանեկան հարաբերությունների նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ծնող-երեխա փոխհարաբերություններին, դաստիարակության ոճերին, ընտանիքի հուզական մթնոլորտին, հաղորդակցման առանձնահատկություններին և ծնողական աջակցության դերին։ Վերլուծվում են ընտանեկան կոնֆլիկտների, չափազանց խիստ կամ գերխնամակալական դաստիարակության, հուզական լարվածության և սոցիալական միջավայրի հնարավոր ազդեցությունները երեխաների անհանգստության ու վախերի դրսևորման վրա։ Քննարկվում են նաև դպրոցական միջավայրին հարմարվելու դժվարությունները, ուսումնական գործունեության հետ կապված մտահոգությունները, հասակակիցների հետ հարաբերությունները և ընտանիքի ու դպրոցի համագործակցության կարևորությունը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են մանկական վախերի հոգեբանական գնահատման, ծնողների խորհրդատվության, հուզական ինքնակարգավորման զարգացման և կանխարգելիչ հոգեբանամանկավարժական աշխատանքի կազմակերպման մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում ընտանիքում վստահության, փոխըմբռնման, դրական հաղորդակցության և երեխայի ինքնավստահության ամրապնդման նշանակությանը՝ հոգեբանական բարեկեցության ապահովման տեսանկյունից։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել մանկական և ընտանեկան հոգեբանության, տարիքային հոգեբանության, դպրոցական հոգեբանական ծառայության և կրտսեր դպրոցականների հուզական զարգացման ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։