Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionPedagogy
Բաց օրգանական ռինոլալիայով երեխաների կապակցված խոսքի զարգացումը մինչվիրահատական շրջանում
Լոգոպեդական և հատուկ մանկավարժական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է բաց օրգանական ռինոլալիա ունեցող երեխաների կապակցված խոսքի զարգացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը մինչվիրահատական շրջանում։ Քննության են առնվում խոսքային զարգացման խանգարումների դրսևորումները, խոսքի հնչյունային և հաղորդակցական կողմերի փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև երեխայի խոսքային կարողությունների ձևավորման վրա անատոմիական առանձնահատկությունների ազդեցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բառապաշարի հարստացմանը, քերականական կառուցվածքների յուրացմանը, մտքերի հաջորդական ու հասկանալի ձևակերպմանը և պատմողական խոսքի զարգացմանը։ Վերլուծվում են երեխաների խոսքային կարողությունների գնահատման, անհատական առանձնահատկությունների բացահայտման և համապատասխան լոգոպեդական աշխատանքի կազմակերպման մեթոդական մոտեցումները։ Քննարկվում են նաև մինչվիրահատական փուլում իրականացվող շտկողական աշխատանքի նպատակները, վարժությունների ընտրության սկզբունքները և երեխայի հաղորդակցական ակտիվության խթանման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հիմնավորելու վաղ և նպատակային լոգոպեդական միջամտության նշանակությունը հետագա խոսքային վերականգնման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել լոգոպեդիայի, հատուկ մանկավարժության, խոսքի զարգացման և մանկական վերականգնողական աշխատանքի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։
Updated: 2026-10-07
Literature
Ինչպես վարվել քաղաքավարությամբ․ նախաճաշ, ճաշ և ընթրիք
Մ. Տեր-Գրիգորյանցի այս աշխատությունը վերաբերում է քաղաքավարի վարքագծին և առօրյա կենցաղում ընդունված վարվելակերպի կանոններին՝ առանձնացնելով սննդի ընդունման հետ կապված սովորույթներն ու վարքի ձևերը։ Վերնագրում նշված նախաճաշը, ճաշը և ընթրիքը ցույց են տալիս, որ նյութի կարևոր թեմաներից մեկը սեղանի շուրջ պահվածքն է և տարբեր սննդային իրավիճակներում պատշաճ վարվելակերպը։ Վարվելակարգի վերաբերյալ գրականությունը նպատակ է ունեցել ընթերցողներին ծանոթացնել հասարակական շփման ընդունված նորմերին, քաղաքավարության դրսևորումներին և առօրյա հարաբերություններում փոխադարձ հարգանքի նշանակությանը։ Սեղանի շուրջ վարքագիծը նման գրականության մեջ դիտարկվել է որպես ընդհանուր դաստիարակության և հասարակական մշակույթի բաղադրիչ՝ ընդգրկելով մարդկանց հետ շփվելու, ընդունված սովորույթները պահպանելու և համատեղ սնվելու ընթացքում պատշաճ պահվածք դրսևորելու հարցերը։ Այս բնույթի ուղեցույցները հատկապես կարևոր էին այն ժամանակաշրջանում, երբ կրթական ու դաստիարակչական գրականությունը նպաստում էր կենցաղային սովորույթների համակարգմանը և քաղաքավարության կանոնների տարածմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել հայ կենցաղային մշակույթի, վարվելակարգի պատմության, հասարակական սովորույթների և 19-րդ դարի հայերեն ուսումնական ու դաստիարակչական գրականության ուսումնասիրությամբ զբաղվողներին։ Այն նաև հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու, թե ինչպես էին քաղաքավարությունն ու առօրյա վարքի կանոնները ներկայացվում հայերեն տպագիր գրականության մեջ։
Updated: 2026-10-28
Law
Քաղաքացիական հասարակության ձևավորման տեսական-իրավական հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում
Աշխատությունը նվիրված է քաղաքացիական հասարակության ձևավորման և զարգացման տեսական ու իրավական հիմքերի ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության հասարակական և պետական ինստիտուտների փոխհարաբերությունների համատեքստում։ Հետազոտության շրջանակում քննվում են քաղաքացիական հասարակության հասկացության բովանդակությունը, դրա վերաբերյալ իրավագիտական և հասարակագիտական հիմնական մոտեցումները, ինչպես նաև պետության, անհատի և հասարակական միավորումների միջև հարաբերությունների կազմակերպման սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում իրավական պետության և քաղաքացիական հասարակության փոխկապակցվածությանը, մարդու իրավունքների ու ազատությունների իրավական երաշխիքներին, հասարակական մասնակցության ձևերին և պետական իշխանության նկատմամբ հանրային վերահսկողության ինստիտուցիոնալ հնարավորություններին։ Դիտարկվում է հասարակական կազմակերպությունների, մասնագիտական և այլ կամավոր միավորումների, զանգվածային լրատվության միջոցների, տեղական ինքնակառավարման մարմինների ու քաղաքացիական նախաձեռնությունների տեղը հասարակական հարաբերությունների համակարգում։ Քննության են առնվում միավորումների ազատության, խոսքի և տեղեկատվության ազատության, հանրային որոշումների ընդունմանը մասնակցության և իրավական պաշտպանության մեխանիզմների նշանակությունը քաղաքացիական հասարակության ինստիտուտների գործունեության համար։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է սահմանադրական և օրենսդրական կարգավորումների վերլուծությունը՝ բացահայտելու դրանց դերը քաղաքացիական նախաձեռնությունների իրականացման, հասարակական կազմակերպությունների գործունեության և պետություն-հասարակություն հարաբերությունների իրավական կազմակերպման գործում։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են այն ինստիտուցիոնալ և իրավական խնդիրները, որոնք կարող են սահմանափակել հասարակական մասնակցության արդյունավետությունը կամ դժվարացնել քաղաքացիական կառույցների կայացումը։ Կարևորվում են իրավական մշակույթի, իրավագիտակցության և քաղաքացիների հասարակական ակտիվության փոխադարձ կապերը, քանի որ միայն իրավական նորմերի առկայությունը ինքնին չի ապահովում քաղաքացիական հասարակության լիարժեք գործունեությունը։ Տեսական մոտեցումների և Հայաստանի իրավական միջավայրի համադրումը հնարավորություն է տալիս համակարգելու քաղաքացիական հասարակության զարգացման հիմնական նախադրյալները և գնահատելու դրա ինստիտուտների գործունեության իրավական պայմանները։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը նպաստում է քաղաքացիական հասարակության և պետության հարաբերությունների իրավական բնույթի առավել ամբողջական ընկալմանը՝ այն դիտարկելով սահմանադրական կարգի, մարդու իրավունքների պաշտպանության և հանրային մասնակցության տեսանկյուններից։
Updated: 2026-09-25
Law
Уголовно-правовое значение поощрительных норм борьбе со взяточничеством (сравнительно-правовой анализ)
Աշխատությունը նվիրված է խրախուսական (поощрительные) քրեական-իրավական նորմերի դերին կաշառակերության դեմ պայքարում՝ համեմատական-իրավական վերլուծության շրջանակում։ Հեղինակը ուսումնասիրում է այն իրավական մեխանիզմները, որոնք նախատեսված են կոռուպցիոն հանցագործությունների բացահայտման և կանխման արդյունավետության բարձրացման համար՝ հատկապես այն դեպքերում, երբ օրենսդրությունը նախատեսում է պատասխանատվությունից ազատում կամ մեղմացում՝ համագործակցության, ինքնախոստովանության կամ հանցագործության բացահայտմանը նպաստելու պայմաններում։ Գրքում վերլուծվում են տարբեր երկրների քրեական օրենսդրությունների մոտեցումները՝ ընդգծելով խրախուսական նորմերի կիրառման արդյունավետությունը կաշառակերության դեպքերի բացահայտման գործում և դրանց ազդեցությունը իրավապահ մարմինների աշխատանքի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում խրախուսական նորմերի իրավական բնույթին, դրանց սահմանադրականության, արդարության և կանխարգելիչ ազդեցության հարցերին։ Հեղինակը նաև ուսումնասիրում է այդ նորմերի կիրառման հնարավոր ռիսկերն ու սահմանափակումները՝ ներառյալ չարաշահման վտանգը և արդարադատության համակարգի նկատմամբ հասարակական վստահության վրա ազդեցությունը։ Աշխատությունը կարևոր է իրավաբանների, քրիմինոլոգների և հակակոռուպցիոն քաղաքականության մշակմամբ զբաղվող մասնագետների համար՝ առաջարկելով համեմատական վերլուծության հիման վրա բարելավման հնարավոր ուղիներ։
Updated: 2026-09-18
Culture
Նոր գրականություն կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ցանկ (1977, թիվ 4)
Հրատարակությունը մատենագիտական բնույթի ցանկ է, որը համակարգված ձևով ներկայացնում է մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ տվյալ ժամանակաշրջանում լույս տեսած նոր գրականությունը։ Այն նախատեսված է մշակույթի, արվեստի, գրականության, պատմության և հարակից գիտական ոլորտների մասնագետներին անհրաժեշտ հրատարակությունների մասին արագ և հստակ տեղեկություն տրամադրելու համար։ Ցանկում ընդգրկված նյութերը հնարավորություն են տալիս հետևելու մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ գրականության ընթացիկ համալրմանը, բացահայտելու նոր ուսումնասիրությունները և անհրաժեշտության դեպքում գտնելու կոնկրետ հեղինակների կամ թեմաների վերաբերյալ հրատարակություններ։ Մատենագիտական ցանկի կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ նյութերը ներկայացվում են համակարգված և դասակարգված ձևով՝ ընթերցողին հեշտացնելով անհրաժեշտ տեղեկատվության որոնումը։ Բովանդակային առումով այն կարող է ներառել մշակույթի պատմությանը և տեսությանը, մշակութային հաստատությունների գործունեությանը, թանգարաններին, գրադարաններին, հուշարձանների պահպանությանը, ինչպես նաև արվեստի տարբեր տեսակներին՝ կերպարվեստին, երաժշտությանը, թատրոնին, կինոյին, ճարտարապետությանը և դեկորատիվ-կիրառական արվեստին վերաբերող հրատարակություններ։ Ներկայացված մատենագիտական տվյալները արժեքավոր են նաև տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային և գիտական հետաքրքրությունների ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Դրանք հնարավորություն են տալիս հասկանալու, թե մշակույթի և արվեստի որ ուղղություններն են առավել ակտիվորեն ուսումնասիրվել, ինչ թեմաներով են ստեղծվել նոր աշխատություններ և ինչպիսի գիտական կամ տեղեկատվական պահանջներ են արտացոլվել հրատարակչական գործընթացում։ Նման ցանկը կարող է ծառայել ոչ միայն որպես գրականության որոնման գործիք, այլև որպես սկզբնաղբյուր մշակութային և մատենագիտական հետազոտությունների համար։ Այն օգտակար է հատկապես այն դեպքերում, երբ անհրաժեշտ է վերականգնել որոշակի ժամանակահատվածում հրատարակված գրականության ամբողջական պատկերը կամ հետևել մշակույթի և արվեստի որևէ ուղղության ուսումնասիրության զարգացմանը։ Հրատարակության գործնական նշանակությունը պայմանավորված է նաև նրանով, որ մատենագիտական նկարագրությունները թույլ են տալիս նույնականացնել անհրաժեշտ աշխատությունները և շարունակել հետազոտությունը արդեն իսկ համապատասխան գրքերի կամ պարբերական հրապարակումների միջոցով։ Ընդհանուր առմամբ, հրատարակությունը մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր գրականության համակարգված տեղեկատու է, որը կարող է օգտակար լինել արվեստաբաններին, մշակութաբաններին, պատմաբաններին, գրականագետներին, գրադարանագետներին, մատենագետներին, ուսանողներին, դասախոսներին և մշակութային ժառանգության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին։
Updated: 2026-11-02
Medicine
Ծիթրոն պարտեզայինի տերևների եթերայուղից ստացված դեղաձևերի դեղաբանական ակտիվության հետազոտումը
Դեղաբանական և դեղագործական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է պարտեզային ծիթրոնի տերևներից ստացված եթերայուղի հիմքով պատրաստված դեղաձևերի կենսաբանական և դեղաբանական ակտիվության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում բուսական հումքից եթերայուղի ստացման, դրա բաղադրիչների հատկությունների և համապատասխան դեղագործական ձևերի մշակման հիմնական մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ստացված պատրաստուկների ակտիվության գնահատմանը, կիրառվող դեղաչափային ձևերի առանձնահատկություններին և դրանց արդյունավետության վրա ազդող գործոններին։ Վերլուծվում են եթերայուղի կենսաակտիվ բաղադրիչների հնարավոր ազդեցությունները, դրանց փոխազդեցությունը կենսաբանական համակարգերի հետ և տարբեր փորձարարական պայմաններում դրսևորվող դեղաբանական հատկությունները։ Քննարկվում են նաև դեղաձևերի կայունության, բաղադրության ընտրության, ակտիվ նյութերի պահպանման և կիրառման արդյունավետության գնահատման մեթոդական հարցերը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս խորացնելու պատկերացումները բուսական ծագման եթերայուղերի դեղագործական կիրառության և դրանց հիմքով նոր պատրաստուկների մշակման հնարավորությունների վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել դեղաբանության, դեղագործության, ֆիտոքիմիայի և բուսական ծագման դեղամիջոցների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։
Updated: 2026-10-07