More in Economics

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Law

    «EX OFFICIO» (գործի ի պաշտոնե քննության) սկզբունքի իրացումը վարչական դատավարությունում

    Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է վարչական դատավարությունում «ex officio» սկզբունքի՝ այսինքն գործի ի պաշտոնե քննության դերի և իրականացման մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում է, թե ինչպես է դատարանը վարչական գործերով գործում նախաձեռնողական սկզբունքով՝ սեփական նախաձեռնությամբ պարզելով գործի համար էական հանգամանքները, հավաքելով և գնահատելով ապացույցները և ապահովելով արդար դատաքննության իրականացումը։ Հեղինակը ներկայացնում է վարչական դատավարության առանձնահատկությունները՝ համեմատելով այն քաղաքացիական և քրեական դատավարական մոդելների հետ, ինչպես նաև քննարկում է դատական ակտիվության և կողմերի մրցակցային սկզբունքի միջև հավասարակշռության հարցերը։ Աշխատությունում հատուկ ուշադրություն է դարձվում մարդու իրավունքների պաշտպանության երաշխիքներին, պետական մարմինների գործողությունների իրավաչափության վերահսկմանը և դատական վերահսկողության արդյունավետության բարձրացմանը։ Վերլուծվում են նաև եվրոպական դատավարական փորձը և միջազգային իրավական չափանիշները՝ կապված վարչական արդարադատության կազմակերպման հետ։ Գիրքը նախատեսված է իրավաբանների, դատավորների, փաստաբանների, պետական ծառայողների, իրավաբանական ֆակուլտետների ուսանողների և վարչական իրավունքի հետազոտողների համար՝ առաջարկելով թե՛ տեսական հիմքեր, թե՛ գործնական մոտեցումներ սկզբունքի կիրառման վերաբերյալ։

    Updated: 2026-09-10
    «EX OFFICIO» (գործի ի պաշտոնե քննության) սկզբունքի իրացումը վարչական դատավարությունում
    Online

    Psychology

    Դեռահասների ինքնագիտակցության զարգացումը և նրա դինամիկան

    Այս աշխատանքը ուսումնասիրում է դեռահասների ինքնագիտակցության զարգացման գործընթացը և դրա դինամիկ փոփոխությունները հոգեբանական, սոցիալական և անձնային գործոնների համատեքստում։ Հեղինակը ներկայացնում է ինքնագիտակցությունը որպես բազմաշերտ կառուցվածք, որը ներառում է ինքնընկալում, ինքնագնահատական, ինքնահսկողություն և սեփական «ես»-ի մասին պատկերացումների ձևավորում, որոնք ակտիվորեն փոփոխվում են հասունացման շրջանում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, թե ինչպես են կենսաբանական հասունացումը, սոցիալական միջավայրը, ընտանիքի ազդեցությունը, կրթական համակարգը և հասակակիցների հետ հարաբերությունները նպաստում կամ խոչընդոտում ինքնագիտակցության կայացմանը։ Աշխատության մեջ ընդգծվում է, որ դեռահասության փուլում ինքնագիտակցությունը գտնվում է ինտենսիվ վերակառուցման մեջ, երբ ձևավորվում է անձի ինքնության զգացումը, արժեքային կողմնորոշումները և սոցիալական դերերի ընկալումը, ինչը հաճախ ուղեկցվում է ներքին հակասություններով և ինքնահաստատման փորձերով։ Վերլուծվում են նաև զարգացման դինամիկ մոդելները, որոնք ցույց են տալիս ինքնագիտակցության աստիճանական կայունացում ուշ դեռահասության շրջանում, երբ անհատը սկսում է ավելի համապարփակ և համահունչ պատկերացում կազմել սեփական անձի մասին։

    Updated: 2026-08-16
    Դեռահասների ինքնագիտակցության զարգացումը և նրա դինամիկան
    Online

    Chemistry

    Նանոմասնիկների առաջացման էլեմենտար ակտերը և նրանց կարգավորման հնարավորությունները էմուլսիոն պոլիմերման ընթացքում

    Աշխատությունը նվիրված է էմուլսիոն պոլիմերման ընթացքում նանոմասնիկների առաջացման տարրական ակտերի ուսումնասիրությանը և դրանց չափի, կառուցվածքի ու ձևավորման գործընթացի կարգավորման հնարավորությունների բացահայտմանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն ֆիզիկաքիմիական գործընթացներն են, որոնց արդյունքում մոնոմերային համակարգում ձևավորվում են նոր մասնիկներ և աստիճանաբար զարգանում են դրանց չափային ու կառուցվածքային բնութագրերը։ Էմուլսիոն պոլիմերացումը բարդ բազմաֆազ գործընթաց է, որտեղ փոխազդում են մոնոմերը, ջուրը, էմուլգատորը, նախաձեռնիչը և ձևավորվող պոլիմերային մասնիկները, ուստի մասնիկների առաջացման մեխանիզմների ուսումնասիրությունը կարևոր է վերջնական նյութի հատկությունները վերահսկելու համար։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նուկլեացիայի գործընթացներին, ազատ ռադիկալների առաջացմանն ու դրանց մասնակցությամբ պոլիմերային շղթաների աճին, մասնիկների կայունացմանը և դրանց հետագա չափային փոփոխություններին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն գործոններին, որոնց միջոցով հնարավոր է կարգավորել նանոմասնիկների առաջացման արագությունը, մասնիկների քանակը, միջին չափը և չափային բաշխումը։ Այդ գործոնների շարքում կարող են ուսումնասիրվել մոնոմերի և նախաձեռնիչի կոնցենտրացիաները, էմուլգատորի բնույթն ու քանակը, ջերմաստիճանը, ռեակցիայի տևողությունը, միջավայրի pH-ը և այլ տեխնոլոգիական պայմաններ։ Տարբեր պարամետրերի ազդեցության բացահայտումը հնարավորություն է տալիս նպատակային ձևով ստանալ նախապես կանխատեսելի հատկություններով պոլիմերային նանոմասնիկներ և կատարելագործել դրանց ստացման տեխնոլոգիան։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ նանոկոմպոզիտների, ծածկույթների, սոսինձների, դեղանյութերի տեղափոխման համակարգերի և այլ ֆունկցիոնալ պոլիմերային նյութերի մշակման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել պոլիմերների քիմիայի, կոլոիդային քիմիայի, նանոտեխնոլոգիայի և նյութագիտության ոլորտներում աշխատող հետազոտողների, ինժեներների և ուսանողների համար՝ որպես նանոմասնիկների վերահսկելի ձևավորման ֆիզիկաքիմիական հիմքերի ուսումնասիրության նյութ։

    Updated: 2026-09-22
    Նանոմասնիկների առաջացման էլեմենտար ակտերը և նրանց կարգավորման հնարավորությունները էմուլսիոն պոլիմերման ընթացքում
    Online

    History

    «Կանոնագիրք Հայոց» ժողովածուի կազմավորումը և զարգացման պատմությունը

    Աշխատությունը նվիրված է հայ միջնադարյան կանոնական ժառանգության կարևորագույն ժողովածուներից մեկի կազմավորման, համալրման և պատմական զարգացման գործընթացի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ժողովածուի ստեղծման պատմական և եկեղեցական նախադրյալները, դրա սկզբնական կառուցվածքի ձևավորումը, ընդգրկված կանոնների ծագումն ու բովանդակային առանձնահատկությունները, ինչպես նաև հետագա դարերում կատարված խմբագրական փոփոխություններն ու լրացումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայկական եկեղեցական կանոնների, տիեզերական և տեղական եկեղեցական ժողովների որոշումների, եկեղեցական հայրերի կանոնական բնույթի գրությունների և դրանց հայկական միջավայրում ընդունման ու կիրառման պատմությանը։ Վերլուծվում են տարբեր ժամանակաշրջաններում ձևավորված ձեռագրական խմբագրությունները, առանձին կանոնախմբերի փոխհարաբերությունները և ժողովածուի կառուցվածքի աստիճանական զարգացումը։ Քննարկվում է դրա նշանակությունը Հայ եկեղեցու ներքին կյանքի, հոգևորականության գործունեության, ծիսական կարգի, ամուսնաընտանեկան հարաբերությունների, բարոյական նորմերի և հասարակական կյանքի տարբեր ոլորտների կարգավորման գործում։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ձեռագրական ավանդույթին, պահպանված օրինակների համեմատական ուսումնասիրությանը և սկզբնաղբյուրների միջոցով ժողովածուի տարբեր շերտերի ժամանակագրության ու ծագման բացահայտմանը։ Կարևորվում է կանոնական նյութերի ուսումնասիրությունը որպես միջնադարյան Հայաստանի ոչ միայն եկեղեցական, այլև իրավական, հասարակական և մշակութային պատմության ճանաչման կարևոր աղբյուր։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու, թե ինչպես է տարբեր դարաշրջաններում ձևավորվել և զարգացել հայկական կանոնական իրավունքի համակարգը և ինչ դեր է ունեցել այդ ժառանգությունը Հայ եկեղեցու ու հասարակության կյանքում։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, հայագետների, եկեղեցագետների, իրավունքի պատմության մասնագետների, ձեռագրագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

    Updated: 2026-10-01
    «Կանոնագիրք Հայոց» ժողովածուի կազմավորումը և զարգացման պատմությունը
    Online

    Pedagogy

    Որոշ նկատառումներ ուսուցման գործընթացում մաթեմատիկայի պատմության ներգրավման վերաբերյալ

    Ստեղծագործությունը մեթոդական բնույթի ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է մաթեմատիկայի պատմության տարրերի ներգրավմանը ուսուցման գործընթացում և դրա մանկավարժական արդյունավետությանը։ Աշխատությունում քննարկվում է, թե ինչպես կարելի է պատմական նյութը օգտագործել մաթեմատիկական հասկացությունների ավելի խոր և հետաքրքիր յուրացման համար՝ ցույց տալով գիտության զարգացման ուղին, հայտնագործությունների տրամաբանությունը և մեծ մաթեմատիկոսների ներդրումը գիտության առաջընթացում։ Հեղինակը ընդգծում է, որ պատմական մոտեցումը նպաստում է սովորողների հետաքրքրության բարձրացմանը, գիտելիքի համատեքստային ընկալմանը և մաթեմատիկան որպես կենդանի և զարգացող գիտություն դիտարկելուն։ Միաժամանակ ներկայացվում են գործնական օրինակներ՝ դասի ընթացքում պատմական փաստերի, կենսագրական դրվագների և խնդիրների պատմական ծագման օգտագործման վերաբերյալ, որոնք օգնում են ուսուցումը դարձնել ավելի պատկերավոր և մոտիվացնող։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը ցույց է տալիս, որ մաթեմատիկայի պատմության կիրառումը կարող է զգալիորեն հարստացնել ուսուցման գործընթացը՝ այն դարձնելով ավելի իմաստավորված և ներգրավող։

    Updated: 2026-10-23
    Որոշ նկատառումներ ուսուցման գործընթացում մաթեմատիկայի պատմության ներգրավման վերաբերյալ
    Online

    Culture

    Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու (1988, Մարտ, թիվ 7)

    Հրատարակությունը ներկայացնում է Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ լույս տեսած նոր գրականության համակարգված մատենագիտական տեղեկությունը՝ ծառայելով որպես ընթացիկ տեղեկատու և մասնագիտական տեղեկատվության աղբյուր։ Այն նպատակ ունի մեկտեղելու տվյալ ժամանակաշրջանում հրատարակված գրքերի, հոդվածների, ժողովածուների, գիտական և մշակութային բնույթի այլ նյութերի վերաբերյալ մատենագիտական տվյալները՝ հնարավորություն տալով ընթերցողին արագ կողմնորոշվել համապատասխան գրականության մեջ։ Նյութը կարող է ընդգրկել Հայաստանի մշակութային կյանքի տարբեր ոլորտներ՝ գրականություն, կերպարվեստ, երաժշտություն, թատրոն, կինո, ճարտարապետություն, ժողովրդական արվեստ և մշակութային ժառանգություն։ Մատենագիտական նկարագրությունների միջոցով հրատարակությունը նպաստում է անհրաժեշտ աղբյուրների որոնմանը, նույնականացմանը և հետագա ուսումնասիրմանը՝ հատկապես գիտաշխատողների, գրադարանավարների, մատենագետների, մշակույթի մասնագետների և ուսանողների համար։ Ընթացիկ տեղեկատուի կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ այն արտացոլում է տվյալ ժամանակահատվածում ոլորտին վերաբերող նոր հրատարակությունների հոսքը և հնարավորություն է տալիս հետևելու մշակույթի ու արվեստի վերաբերյալ գիտական, տեսական և տեղեկատվական գրականության զարգացմանը։ Նման ժողովածուները կարևոր դեր են ունեցել խորհրդային ժամանակաշրջանի հայկական մշակութային ժառանգության, գրականության և արվեստի վերաբերյալ աղբյուրների համակարգման ու տարածման գործում։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել նաև Հայաստանի մշակույթի և արվեստի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների համար՝ որպես սկզբնաղբյուրների և երկրորդային գրականության որոնման օժանդակ գործիք, քանի որ այն հնարավորություն է տալիս բացահայտել համապատասխան ժամանակաշրջանում ստեղծված և շրջանառված բազմաթիվ աշխատություններ։ Ընդհանուր առմամբ, նյութը արժեքավոր է որպես մասնագիտացված մատենագիտական ուղեցույց, որն արտացոլում է ՀՍՍՀ մշակութային և արվեստագիտական կյանքի վերաբերյալ գրականության կազմը և զարգացման ուղղությունները։

    Updated: 2026-11-02
    Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու (1988, Մարտ, թիվ 7)