Музееведение

Political Science

Գրքում ներկայացվում են պետական կառավարման որոշումների կայացման ընթացակարգերը, պետական ու տեղական մարմինների գործառնական կազմակերպումը, վարչարարության մեթոդները և ռազմավարական պլանավորման գործընթացները։ Անդրադառնում է նաև մունիցիպալ համակարգերում բնակչության ներգրավման, տեղական ծառայությունների կազմակերպման և արդյունավետության գնահատման հարցերին։ Աշխատությունը նախատեսված է պետական ծառայողների, տեղական ինքնակառավարման աշխատակիցների, ուսանողների և կառավարման ոլորտով հետաքրքրված մասնագետների համար՝ տրամադրելով գործնական ուղեցույցներ պետական և մունիցիպալ կառավարման արդյունավետության ապահովման և համակարգման համար։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է բաղադրյալ և ճաքեր պարունակող մարմինների լարվածա-դեֆորմացիոն վիճակների ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև դրանցում ալիքների տարածման մեխանիկական առանձնահատկություններին։ Գրքում ներկայացվում են տարբեր նյութերից կազմված կոմպոզիտային կառուցվածքների մեխանիկական վարքագիծը՝ հաշվի առնելով միջֆազային փոխազդեցությունները, անհամասեռությունները և կառուցվածքային անընդհատության խախտումները։ Հեղինակը վերլուծում է ճաքերի ազդեցությունը լարվածությունների կենտրոնացման, դեֆորմացիոն դաշտերի բաշխման և կառուցվածքի ընդհանուր կայունության վրա՝ կիրառելով ժամանակակից մաթեմատիկական մեթոդներ և մեխանիկական մոդելներ։ Առանձին բաժիններ նվիրված են առաձգական և ալիքային գործընթացների ուսումնասիրությանը, մասնավորապես՝ մեխանիկական ալիքների տարածմանը ճաքեր ունեցող միջավայրերում, անդրադարձման և բեկման երևույթներին, ինչպես նաև դիսպերսիայի և էներգիայի կորստի մեխանիզմներին։ Աշխատության մեջ ընդգրկված են նաև թվային մոդելավորման մոտեցումներ, որոնք թույլ են տալիս կանխատեսել կառուցվածքային վնասվածքների զարգացումը և գնահատել ինժեներական համակարգերի հուսալիությունը։ Գիրքը նախատեսված է մեխանիկայի, ինժեներական գիտությունների, կիրառական մաթեմատիկայի և նյութագիտության ոլորտների հետազոտողների, ասպիրանտների և մասնագետների համար։

Economics

Ֆինանսատնտեսագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ակտիվների արժեթղթավորման համակարգի ներդրման, զարգացման և արդյունավետ գործունեության ապահովման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ակտիվների արժեթղթավորման տնտեսական էությունը, դրա հիմնական սկզբունքները, ֆինանսական գործիքների ձևավորման մեխանիզմները և արժեթղթավորման նշանակությունը կապիտալի շուկայի զարգացման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆինանսական ակտիվների համախմբման, դրանց հիման վրա արժեթղթերի թողարկման, դրամական հոսքերի կառավարման և ներդրումային ռիսկերի բաշխման գործընթացներին։ Վերլուծվում են միջազգային ֆինանսական շուկաներում ակտիվների արժեթղթավորման կիրառման փորձը, համապատասխան ինստիտուցիոնալ կառուցվածքները և կարգավորման հիմնական մոտեցումները։ Քննարկվում են նաև Հայաստանի ֆինանսական համակարգի առանձնահատկությունները, բանկային և ոչ բանկային ֆինանսական կազմակերպությունների մասնակցության հնարավորությունները, ինչպես նաև արժեթղթավորման գործիքների ներդրման իրավական, տնտեսական և կազմակերպական նախադրյալները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են հիփոթեքային վարկերի, լիզինգային պահանջների և այլ ֆինանսական ակտիվների արժեթղթավորման հնարավորությունները՝ հաշվի առնելով դրանց իրացվելիությունը, եկամտաբերությունը և ռիսկայնությունը։ Անդրադարձ է կատարվում ներդրողների իրավունքների պաշտպանության, ֆինանսական թափանցիկության ապահովման, վարկային ռիսկերի գնահատման և արժեթղթերի երկրորդային շուկայի զարգացման հարցերին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ֆինանսական կառավարման, բանկային գործի, կապիտալի շուկայի կարգավորման և ներդրումային գործունեության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում հողային հարաբերությունների վերափոխման և գյուղացիական տնտեսությունների տնտեսական գործունեության արդյունավետության միջև փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում հողի սեփականության և օգտագործման ձևերի փոփոխությունները, գյուղատնտեսական արտադրության կազմակերպման նոր պայմանները և դրանց ազդեցությունն են գյուղացիական տնտեսությունների արտադրական ու ֆինանսական արդյունքների վրա։ Քննության են առնվում հողային բարեփոխումների տնտեսական նախադրյալները, գյուղատնտեսական նշանակության հողերի մասնավորեցման հետևանքով ձևավորված տնտեսավարման համակարգը, հողօգտագործման կառուցվածքը և գյուղացիական տնտեսությունների գործունեության կազմակերպական առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում հողակտորների չափերի և մասնատվածության, արտադրական ռեսուրսների հասանելիության, գյուղատնտեսական տեխնիկայի օգտագործման, ոռոգման, աշխատանքի կազմակերպման և արտադրանքի իրացման հնարավորությունների ազդեցությանը տնտեսական արդյունավետության վրա։ Հետազոտությունը կարող է ընդգրկել գյուղացիական տնտեսությունների արտադրողականության, եկամտաբերության, ինքնարժեքի և ռեսուրսների օգտագործման արդյունավետության գնահատում՝ բացահայտելով դրանց տարբերությունները տնտեսությունների չափերի, մասնագիտացման և արտադրական պայմանների համատեքստում։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում հողի՝ որպես սահմանափակ արտադրական ռեսուրսի արդյունավետ օգտագործման խնդիրը և այն տնտեսական մեխանիզմների ուսումնասիրությունը, որոնք կարող են նպաստել հողային ռեսուրսների առավել նպատակահարմար կառավարմանը։ Քննության են առնվում նաև գյուղատնտեսական վարկավորման, ներդրումների, կոոպերացիայի, ենթակառուցվածքների և պետական աջակցության հնարավոր ազդեցությունները գյուղացիական տնտեսությունների տնտեսական կայունության վրա։ Հողային հարաբերությունների և գյուղատնտեսական արտադրության փոխկապակցված վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու ոչ միայն բարեփոխումների անմիջական տնտեսական հետևանքները, այլև գյուղական բնակավայրերի զբաղվածության, եկամուտների և սոցիալ-տնտեսական զարգացման հետ կապված ավելի լայն գործընթացները։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել հողօգտագործման արդյունավետության բարձրացման և գյուղացիական տնտեսությունների գործունեության կազմակերպական ու տնտեսական պայմանների բարելավման վերաբերյալ գիտական մոտեցումների ձևավորմանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ագրարային տնտեսագիտության, հողային հարաբերությունների և գյուղական զարգացման ուսումնասիրության մոտեցումները՝ Հայաստանի գյուղատնտեսության կառուցվածքային վերափոխումների արդյունքները գնահատելու նպատակով։

History

Աշխատությունը նվիրված է Օսմանյան կայսրության վարչատարածքային միավորներից մեկի՝ Վանի վիլայեթի պատմական, աշխարհագրական, վարչական, ժողովրդագրական և սոցիալ-տնտեսական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Ներկայացվում է տարածաշրջանի աշխարհագրական դիրքը, բնական պայմանները, բնակավայրերի համակարգը և վարչական բաժանումը՝ հնարավորություն տալով պատկերացում կազմել նրա տարածքային կառուցվածքի և բնակչության տեղաբաշխման մասին։ Հիմնական ուշադրությունը հատկացվում է Վան քաղաքի և վիլայեթի մյուս քաղաքային ու գյուղական բնակավայրերի պատմական նշանակությանը, հաղորդակցության ուղիներին, տնտեսական գործունեության հիմնական ուղղություններին և տարածաշրջանի տեղին Օսմանյան կայսրության արևելյան նահանգների համակարգում։ Քննության են առնվում բնակչության ազգային և կրոնական կազմը, տարբեր համայնքների տարածքային տեղաբաշխումը, զբաղմունքները և հասարակական հարաբերությունները։ Առանձին նշանակություն է տրվում հայ բնակչության պատմական ներկայությանը, բնակավայրերին, եկեղեցական ու կրթական հաստատություններին, տնտեսական գործունեությանը և տարածաշրջանի մշակութային կյանքում ունեցած դերակատարությանը։ Վերլուծվում են գյուղատնտեսության, անասնապահության, արհեստագործության և առևտրի զարգացման պայմանները, ինչպես նաև բնական միջավայրի ազդեցությունը բնակչության տնտեսական գործունեության ձևերի վրա։ Անդրադարձ է կատարվում վարչական կառավարման համակարգին, տեղական իշխանությունների գործունեությանը, հարկային հարաբերություններին և պետական կառավարման առանձնահատկություններին։ Տարածաշրջանի պատմությունը դիտարկվում է նաև XIX դարի վերջի և XX դարի սկզբի քաղաքական ու հասարակական գործընթացների համատեքստում, երբ Օսմանյան կայսրության ներքին ճգնաժամերը, բարեփոխումների փորձերը, ազգային շարժումները և միջազգային քաղաքական զարգացումները զգալի ազդեցություն էին ունենում արևելյան նահանգների կյանքի վրա։ Կարևորվում են հայ բնակչության անվտանգության, իրավական վիճակի, սեփականության և հասարակական կյանքի հետ կապված խնդիրները՝ դրանք դիտարկելով ժամանակաշրջանի ընդհանուր քաղաքական պայմանների շրջանակում։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև տարածաշրջանում տեղի ունեցած ժողովրդագրական փոփոխություններին և դրանց պատմական պատճառներին՝ հնարավորություն տալով համադրել տարբեր ժամանակաշրջանների բնակչության վերաբերյալ տվյալները։ Պատմական աշխարհագրության տեսանկյունից կարևոր նշանակություն ունեն բնակավայրերի տեղադրության, վարչական սահմանների, ճանապարհների, բնական ռեսուրսների և տնտեսական կենտրոնների վերաբերյալ տեղեկությունները։ Նյութը արժեքավոր է նաև հայագիտական ուսումնասիրությունների համար, քանի որ հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել Արևմտյան Հայաստանի կարևոր տարածաշրջաններից մեկի բնակչության առօրյա կյանքը, տնտեսական հարաբերությունները, կրթական ու կրոնական հաստատությունները և մշակութային ժառանգությունը։ Տարբեր վիճակագրական, վարչական, աշխարհագրական և պատմական տվյալների համադրումը նպաստում է տարածաշրջանի զարգացման ավելի ամբողջական պատկերի ձևավորմանը։ Միաժամանակ նման ուսումնասիրությունները կարևոր աղբյուրագիտական նշանակություն ունեն Օսմանյան կայսրության արևելյան տարածքների վարչական կառավարման, ժողովրդագրական կառուցվածքի և միջհամայնքային հարաբերությունների պատմության ուսումնասիրման համար։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հայոց պատմության, Օսմանյան կայսրության պատմության, պատմական աշխարհագրության, ժողովրդագրության, ազգագրության և հայագիտության խնդիրներով զբաղվող հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է գերխոշոր ինտեգրալ սխեմաների էլեկտրաստատիկ պարպման ժամանակ առաջացող անցանկալի երևույթների ուսումնասիրությանը և դրանցից պաշտպանման արդյունավետ միջոցների մշակմանը։ Միկրոէլեկտրոնային տարրերի չափերի փոքրացման և ինտեգրման աստիճանի բարձրացման պայմաններում կիսահաղորդչային կառուցվածքները դառնում են առավել զգայուն կարճատև էլեկտրական գերլարումների նկատմամբ, ինչի հետևանքով էլեկտրաստատիկ լիցքի նույնիսկ կարճատև ազդեցությունը կարող է խախտել առանձին տարրերի կամ ամբողջ ինտեգրալ սխեմայի բնականոն աշխատանքը։ Հետազոտության առանցքում էլեկտրաստատիկ պարպման ընթացքում առաջացող էլեկտրական և ջերմային անցողիկ գործընթացներն են, հոսանքի տեղային բարձր խտությունները, էլեկտրական դաշտի անհավասար բաշխումը և դրանց ազդեցությունը կիսահաղորդչային կառուցվածքների հուսալիության վրա։ Քննվում են ինչպես անմիջական խափանումների, այնպես էլ թաքնված վնասվածքների առաջացման նախադրյալները, որոնք կարող են սկզբնական շրջանում չազդել սարքի աշխատանքի վրա, սակայն հետագայում նվազեցնել դրա ծառայության կայունությունն ու հուսալիությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում պաշտպանական կառուցվածքների և սխեմատեխնիկական լուծումների սկզբունքներին, որոնց նպատակն է անցանկալի էլեկտրական էներգիան անվտանգ ուղղությամբ հեռացնել և սահմանափակել ներքին զգայուն տարրերի վրա առաջացող գերլարումները։ Դիտարկվում է պաշտպանական տարրերի ազդեցությունը ինտեգրալ սխեմայի հիմնական էլեկտրական պարամետրերի, արագագործության, մակերեսի և էներգասպառման վրա, քանի որ պաշտպանության արդյունավետության բարձրացումը պետք է համատեղվի սարքի հիմնական ֆունկցիոնալ բնութագրերի պահպանման հետ։ Կարևորվում են նաև մուտքային և ելքային հանգույցների, սնուցման շղթաների ու ներքին ֆունկցիոնալ բլոկների պաշտպանության առանձնահատկությունները։ Հետազոտությունը կարող է ներառել անցողիկ գործընթացների մոդելավորում, կառուցվածքային և սխեմատեխնիկական տարբերակների համեմատական գնահատում, ինչպես նաև հուսալիության չափանիշների ուսումնասիրություն։ Էական նշանակություն ունի էլեկտրաստատիկ ազդեցությունների նկատմամբ կայունության ապահովումը ոչ միայն նախագծման, այլև արտադրության, փորձարկման, տեղափոխման և շահագործման փուլերում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է կիսահաղորդչային ֆիզիկայի, միկրոէլեկտրոնիկայի, ինտեգրալ սխեմաների նախագծման և հուսալիության տեսության մոտեցումները՝ ուղղված բարձր ինտեգրման աստիճան ունեցող էլեկտրոնային համակարգերի պաշտպանվածության և երկարաժամկետ կայունության բարձրացմանը։