More in Mathematics

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Mathematics

    Рассеяние электронных волн в двумерных неоднородных полупроводниковых средах

    Աշխատությունը նվիրված է երկչափ անհամասեռ կիսահաղորդչային միջավայրերում էլեկտրոնային ալիքների ցրման տեսական և ֆիզիկական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում էլեկտրոնների ալիքային բնույթն է և այն երևույթները, որոնք առաջանում են, երբ էլեկտրոնային ալիքները տարածվում են տարածականորեն ոչ միատարր հատկություններ ունեցող կիսահաղորդչային համակարգերում։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում է կիսահաղորդչային միջավայրի կառուցվածքային և էլեկտրական անհամասեռությունների ազդեցությունը էլեկտրոնային վիճակների, ալիքների տարածման և ցրման գործընթացների վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում երկչափ համակարգերի առանձնահատկություններին, որտեղ էլեկտրոնների շարժումը սահմանափակված է տարածության երկու չափումներով, ինչի հետևանքով կարող են ի հայտ գալ ցրման և քվանտային երևույթների յուրահատուկ օրինաչափություններ։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել էլեկտրոնային ալիքների ցրման հավանականությունը, ցրման ամպլիտուդը, անկյունային բաշխումը և տարբեր տեսակի անհամասեռությունների ազդեցությունը այդ բնութագրերի վրա։ Կարևորվում է նաև նյութի ներքին պոտենցիալի, լիցքային կենտրոնների, կառուցվածքային խախտումների և այլ տեղային փոփոխությունների դերը էլեկտրոնների շարժման վրա։ Տեսական վերլուծության միջոցով հնարավոր է կառուցել մաթեմատիկական մոդելներ, որոնք նկարագրում են էլեկտրոնային ալիքների տարածումը և ցրումը ոչ միատարր կիսահաղորդչային միջավայրերում։ Ուսումնասիրությունը կարող է հիմնվել քվանտային մեխանիկայի, ալիքների ցրման տեսության և պինդ մարմնի ֆիզիկայի մեթոդների վրա՝ բացահայտելու համար ցրման գործընթացների կախվածությունը նյութի կառուցվածքային և էլեկտրական պարամետրերից։ Հատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում այն դեպքերը, երբ միջավայրի անհամասեռությունները համադրելի են էլեկտրոնային ալիքի երկարության հետ, քանի որ այդ պայմաններում կարող են առաջանալ ինտերֆերենցիոն, ռեզոնանսային և այլ քվանտային ազդեցություններ։ Աշխատանքի կարևոր ուղղություններից է նաև էլեկտրոնների շարժունակության և տրանսպորտային հատկությունների վրա ցրման գործընթացների ազդեցության ուսումնասիրությունը։ Էլեկտրոնային ալիքների ցրման առանձնահատկությունների իմացությունը կարևոր է միկրո- և նանոէլեկտրոնային սարքերի, երկչափ էլեկտրոնային համակարգերի, կիսահաղորդչային հետերոկառուցվածքների և քվանտային սարքավորումների ֆիզիկական հատկությունները հասկանալու համար։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են նպաստել այնպիսի կիսահաղորդչային կառուցվածքների նախագծմանը, որոնցում հնարավոր է վերահսկել էլեկտրոնների տարածումն ու տրանսպորտը՝ կառավարելով նյութի երկրաչափական և էլեկտրական անհամասեռությունները։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել պինդ մարմնի ֆիզիկայի, քվանտային ֆիզիկայի, կիսահաղորդչային ֆիզիկայի, նանոֆիզիկայի և նյութագիտության մասնագետներին, ինչպես նաև համապատասխան ոլորտների հետազոտողներին և ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը համադրում է քվանտային ալիքների տեսությունը և կիսահաղորդչային միջավայրերի ֆիզիկան՝ բացահայտելու երկչափ անհամասեռ համակարգերում էլեկտրոնների ալիքային տարածման և ցրման օրինաչափությունները և դրանց հնարավոր նշանակությունը ժամանակակից էլեկտրոնային տեխնոլոգիաների համար։

    Updated: 2026-09-21
    Рассеяние электронных волн в двумерных неоднородных полупроводниковых средах
    Online

    Culture

    Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ : Մատենագիտական ինֆորմացիա : Գրականության ընթացիկ տեղեկատու (1980, Հոկտեմբեր, թիվ 10)

    Այս աշխատանքը նվիրված է Հայկական ՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ նոր հրատարակվող գրականության ընթացիկ մատենագիտական տեղեկատվության համակարգված ներկայացմանը՝ որպես տեղեկատվական-տեղեկատու բնույթի հրատարակություն, որի նպատակն է ապահովել օգտվողներին արդի և պարբերաբար թարմացվող տվյալներով մշակութային ոլորտի նորագույն հրապարակումների մասին։ Հեղինակը նկարագրում է մատենագիտական տեղեկատվության կազմակերպման սկզբունքները՝ ընդգծելով նյութերի ընտրության, դասակարգման և համակարգման մեթոդները, որոնք թույլ են տալիս ձևավորել մշակույթի և արվեստի ոլորտին վերաբերող գիտական և հանրամատչելի գրականության ամբողջական պատկեր։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ընթացիկ մատենագիտական ցուցակների դերին՝ որպես գիտական հետազոտությունների, գրադարանային սպասարկման և տեղեկատվական որոնման կարևոր գործիք, որոնք նպաստում են ընթերցողների և հետազոտողների ժամանակին տեղեկացվածությանը նոր հրատարակությունների մասին։ Աշխատությունը նաև ներկայացնում է գրականության տարբեր տեսակներ՝ գիտական մենագրություններ, հոդվածներ, տեղեկատուներ և արվեստի վերաբերյալ ուսումնասիրություններ, որոնք ընդգրկվում են տվյալ մատենագիտական հոսքերում։ Նշվում է, որ նման ընթացիկ տեղեկատուները կարևոր դեր ունեն մշակութային կյանքի զարգացման, գիտական հաղորդակցության ընդլայնման և տեղեկատվական հոսքերի համակարգման գործում՝ ապահովելով գիտելիքի արագ շրջանառություն և հասանելիություն մասնագիտական համայնքների համար։

    Updated: 2026-11-02
    Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ : Մատենագիտական ինֆորմացիա : Գրականության ընթացիկ տեղեկատու (1980, Հոկտեմբեր, թիվ 10)
    Online

    History

    Հայ ժողովրդի ծագման և կազմավորման հարցերը պատմագիտության մեջ

    Պատմագիտական և հայագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հայ ժողովրդի ծագման, էթնիկական կազմավորման և պատմական զարգացման վաղ շրջանի հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ պատմագիտական տարբեր տեսությունների և մոտեցումների համատեքստում։ Քննության են առնվում հայերի էթնոգենեզի վերաբերյալ հին և ժամանակակից գիտական պատկերացումները, դրանց ձևավորման պատմական նախադրյալները և ուսումնասիրության հիմնական ուղղությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գրավոր սկզբնաղբյուրների, հնագիտական հայտնագործությունների, լեզվաբանական տվյալների և պատմաաշխարհագրական տեղեկությունների նշանակությանը հայ ժողովրդի կազմավորման գործընթացի լուսաբանման գործում։ Վերլուծվում են Հայկական լեռնաշխարհի հնագույն բնակչության, էթնիկական խմբերի փոխհարաբերությունների, լեզվամշակութային զարգացումների և պատմական շարունակականության վերաբերյալ պատմագիտության մեջ ներկայացված տեսակետները։ Քննարկվում են նաև հայ ժողովրդի ծագման տարբեր վարկածների գիտական հիմնավորումները, դրանց շուրջ ծավալված պատմագիտական բանավեճերը և հետազոտական մեթոդների զարգացման ազդեցությունը խնդրի մեկնաբանության վրա։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համադրելու պատմագիտական տարբեր դպրոցների մոտեցումները, բացահայտելու դրանց ընդհանրություններն ու տարաձայնությունները և գնահատելու սկզբնաղբյուրների դերը հայ ժողովրդի վաղ պատմության վերակառուցման գործում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայոց պատմության, հնագիտության, պատմագրության, էթնոլոգիայի և հայագիտության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-10-08
    Հայ ժողովրդի ծագման և կազմավորման հարցերը պատմագիտության մեջ
    Online

    Religion

    Երգարան՝ սաղմոսներով և հոգևոր երգերով

    Հրատարակությունը հոգևոր երգերի և սաղմոսների ժողովածու է, որը նախատեսված է քրիստոնեական աղոթական ու պաշտամունքային կյանքի համար։ Այն միավորում է սաղմոսերգության և հոգևոր երգեցողության ավանդույթները՝ ներկայացնելով հայ եկեղեցական երաժշտական ու գրավոր ժառանգության կարևոր բաղադրիչներից մեկը։ Սաղմոսները քրիստոնեական պաշտամունքի հնագույն և նշանակալի ձևերից են, որոնց միջոցով արտահայտվում են հավատքը, փառաբանությունը, երախտագիտությունը, ապաշխարությունը, աղոթքը և Աստծուն ուղղված հոգևոր դիմումը։ Հոգևոր երգերն իրենց հերթին նպաստում են եկեղեցական համայնքի միասնական երգեցողությանը, ծիսական կյանքի կազմակերպմանը և կրոնական գաղափարների գեղարվեստական արտահայտմանը։ Նման ժողովածուները կարևոր նշանակություն են ունեցել ոչ միայն եկեղեցական արարողությունների, այլև անհատական աղոթքի, հոգևոր դաստիարակության և քրիստոնեական ավանդույթների փոխանցման համար։ Դրանք արտացոլում են հայ հոգևոր երաժշտության և երգեցողության պատմական զարգացումը, ինչպես նաև սաղմոսերգության ու եկեղեցական երգերի պահպանման և տարածման մշակույթը։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել հայ եկեղեցու պատմությամբ, հոգևոր երաժշտությամբ, շարականագիտությամբ, սաղմոսերգությամբ և հայ երաժշտական ժառանգությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների, հոգևորականների ու ընթերցողների համար։

    Updated: 2026-10-31
    Երգարան՝ սաղմոսներով և հոգևոր երգերով
    Online

    Technology

    Разработка и исследование оптимальных алгоритмов кодирования системы GPS

    Աշխատությունը նվիրված է GPS գլոբալ դիրքորոշման համակարգում կիրառվող կոդավորման ալգորիթմների մշակման, հետազոտման և օպտիմալացման հիմնախնդիրներին։ Ուսումնասիրվում են արբանյակային նավիգացիոն համակարգերի աշխատանքի հիմնական սկզբունքները, ազդանշանների ձևավորման և փոխանցման մեխանիզմները, ինչպես նաև տեղեկատվության կոդավորման և ապակոդավորման տեխնոլոգիական առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում GPS ազդանշանների մշակման արդյունավետության բարձրացմանը, կոդային հաջորդականությունների ընտրությանը, աղմուկների և խանգարումների ազդեցության նվազեցմանը, ինչպես նաև տվյալների փոխանցման հուսալիության ապահովմանը։ Քննարկվում են կոդավորման տարբեր մեթոդների համեմատական բնութագրերը, դրանց մաթեմատիկական մոդելավորման հնարավորությունները և օպտիմալ ալգորիթմների ընտրության չափանիշները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ազդանշանների համաժամացման, կոդային հաջորդականությունների փոխկապակցվածության հատկությունների, ընդունիչների զգայունության բարձրացման և նավիգացիոն չափումների ճշգրտության բարելավման հարցերին։ Դիտարկվում են մշակված ալգորիթմների կիրառման հնարավորությունները ժամանակակից արբանյակային կապի, տեղորոշման և նավիգացիոն սարքավորումների համակարգերում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ռադիոտեխնիկայի, հեռահաղորդակցության, ազդանշանների թվային մշակման, արբանյակային նավիգացիայի և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

    Updated: 2026-10-11
    Разработка и исследование оптимальных алгоритмов кодирования системы GPS
    Online

    Economics

    Համայնքային ծառայողների աշխատավարձի կազմակերպման բարելավումը ՀՀ-ում (Վանաձորի քաղաքապետարանի օրինակով)

    Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում համայնքային ծառայողների աշխատանքի վարձատրության կազմակերպման համակարգի ուսումնասիրությանը և դրա կատարելագործման հնարավոր ուղղությունների բացահայտմանը՝ տեղական ինքնակառավարման մարմնի գործունեության օրինակով։ Հետազոտության առանցքում համայնքային ծառայության արդյունավետության, աշխատավարձի ձևավորման սկզբունքների, պաշտոնների դասակարգման, աշխատանքի բարդության ու պատասխանատվության և վարձատրության միջև փոխկապակցվածության խնդիրներն են։ Աշխատավարձը դիտարկվում է ոչ միայն որպես աշխատողի կատարած աշխատանքի դիմաց վճարում, այլև որպես մարդկային ռեսուրսների կառավարման, մասնագիտական մոտիվացիայի, որակյալ կադրերի ներգրավման և պահպանման կարևոր գործիք։ Քննվում են համայնքային ծառայողների հիմնական աշխատավարձի սահմանման մոտեցումները, հավելավճարների, պարգևատրումների և այլ վճարումների կիրառման սկզբունքները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը աշխատողների նյութական շահագրգռվածության և աշխատանքի արդյունավետության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում պաշտոնային պարտականությունների ծավալի, պատասխանատվության աստիճանի, մասնագիտական որակավորման, աշխատանքային փորձի և աշխատանքի արդյունքների գնահատման ու վարձատրության միջև հնարավոր համապատասխանությանը։ Տեղական ինքնակառավարման մարմնի օրինակի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ընդհանուր համակարգային խնդիրները դիտարկել կազմակերպական իրական միջավայրի շրջանակում՝ վերլուծելով աշխատակազմի կառուցվածքը, պաշտոնների բաշխումը, աշխատավարձի ձևավորման մեխանիզմները և ֆինանսական հնարավորությունների ազդեցությունը կադրային քաղաքականության վրա։ Կարևոր ուղղություն է համայնքային բյուջեի հնարավորությունների և աշխատավարձային ծախսերի հարաբերակցության գնահատումը, քանի որ վարձատրության համակարգի կատարելագործումը պետք է համադրվի ֆինանսական կայունության և հանրային միջոցների արդյունավետ օգտագործման պահանջների հետ։ Քննվում են նաև աշխատանքի գնահատման չափորոշիչների հստակեցման, վարձատրության համակարգի թափանցիկության բարձրացման և աշխատողների կատարողական արդյունքների ու խրախուսման մեխանիզմների միջև ավելի հիմնավորված կապի ձևավորման հարցերը։ Հետազոտությունը կարող է ներառել գործող կազմակերպական մեխանիզմների համեմատական վերլուծություն, աշխատավարձային համակարգում առկա անհամաչափությունների բացահայտում և դրանց բարելավման տնտեսական ու կառավարչական մոտեցումների քննարկում։ Առանձին նշանակություն ունի արդար և հասկանալի վարձատրության համակարգի դերը համայնքային ծառայության գրավչության, աշխատողների մոտիվացիայի և կադրերի կայունության ապահովման գործում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տեղական ինքնակառավարման, հանրային կառավարման, աշխատանքի տնտեսագիտության և մարդկային ռեսուրսների կառավարման ոլորտների ուսումնասիրության համար՝ ներկայացնելով համայնքային ծառայության վարձատրության կազմակերպումը որպես կառավարման արդյունավետության և համայնքային կառույցների ինստիտուցիոնալ զարգացման կարևոր բաղադրիչ։

    Updated: 2026-09-19
    Համայնքային ծառայողների աշխատավարձի կազմակերպման բարելավումը ՀՀ-ում (Վանաձորի քաղաքապետարանի օրինակով)