Некоторые нелинейные линейные модельные уравнения Больцмана в плоской геометрии

Biology

Աշխատությունը նվիրված է Buthidae ընտանիքի կարիճների թունագեղձերում պարունակվող α-նեյրոտոքսինի մոլեկուլային կառուցվածքի, կենսաբանական հատկությունների և իմունածին առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հեղինակը ներկայացնում է թույնի ակտիվ բաղադրիչների առանձնացման, մաքրման և մոլեկուլային բնութագրման ժամանակակից մեթոդները՝ վերլուծելով դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունները, կենսաքիմիական հատկությունները և նյարդային համակարգի վրա ազդելու մեխանիզմները։ Ուսումնասիրության ընթացքում գնահատվում են α-նեյրոտոքսինի իմունաբանական ակտիվությունը, հակամարմինների առաջացման կարողությունը և դրա կիրառման հնարավորությունները հակաթույնների մշակման, լաբորատոր ախտորոշման և կենսաբժշկական հետազոտությունների ոլորտներում։ Աշխատանքում անդրադարձ է կատարվում նաև թույնի առանձին բաղադրիչների փոխազդեցությանը բջջային թիրախների հետ, դրանց ֆունկցիոնալ նշանակությանը և թունաբանական ազդեցության առանձնահատկություններին՝ ներկայացնելով փորձարարական հետազոտությունների արդյունքների գիտական վերլուծություն։ Գիրքը համադրում է կենսաքիմիական, մոլեկուլային կենսաբանական և իմունաբանական մոտեցումները՝ արժեքավոր գիտական նյութ տրամադրելով կենսաբանների, կենսաքիմիկոսների, թունաբանների, իմունաբանների, դեղագործական ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար՝ նպաստելով բնական կենսաակտիվ միացությունների, հակաթույնների և նոր կենսաբժշկական տեխնոլոգիաների զարգացմանը։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է ուղեղի 21Բ շերտի էքստրաստրիար ասոցիատիվ շրջանի տեսողական տեղեկատվության մշակումին պատասխանատու նեյրոնային մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են նեյրոնային ցանցերի կազմակերպումը, ինտեգրացիոն գործընթացները, որոնց միջոցով տեսողական ազդակները անցնում են առաջնային և երկրորդային կորյերի շերտերից դեպի ասոցիատիվ շրջաններ։ Հեղինակը վերլուծում է նեյրոնների ակտիվության տեսակները, սինապտիկ փոխազդեցությունները, ազդակների ֆիլտրացման ու ճանաչման գործընթացները, ինչպես նաև տեղեկատվության ինտեգրումը տեսողական ընկալման ավելի բարդ մակարդակներում։ Աշխատությունում օգտագործվել են էլեկտրոֆիզիոլոգիական չափումներ, օպտոգենետիկ մոտեցումներ և թվային մոդելավորում՝ նյարդային ցանցերի ֆունկցիոնալ դինամիկան բացահայտելու համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այդ ասոցիատիվ շրջանների դերին ճանաչողական պրոցեսներում՝ օրինակ՝ ձևերի և շարժման ընկալման, տեսողական հիշողության և ուշադրության կարգավորման մեջ։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նեյրոբիոլոգների, կոգնիտիվ գիտնականների, նյարդավիրաբուժների և մշակման համակարգերի մոդելավորողների համար՝ նպաստելով մարդու ուղեղի տեսողական տեղեկատվության պրոցեսների խորքային ըմբռնմանը և նյարդաբանական խանգարումների բուժման ռազմավարությունների զարգացմանը։

Pedagogy

Այս հրատարակությունը Լազարյան արևելյան լեզուների ինստիտուտի գիմնազիական դասարաններ ընդունվելու կարգը և ուսումնական ծրագրերը ներկայացնող պատմական-կրթական աղբյուր է, որը կարևոր տեղեկություններ է տալիս Ռուսական կայսրության ժամանակաշրջանում գործող այս նշանավոր կրթական հաստատության կառուցվածքի, ընդունելության պահանջների և ուսումնառության բովանդակության մասին։ Լազարյան ինստիտուտը Մոսկվայում գործող հայկական ծագմամբ կրթական հաստատություն էր, որը հիմնադրվել էր 1815 թվականին և գործել է մինչև 1919 թվականը։ Սկզբնական շրջանում այն միջնակարգ կրթական հաստատություն էր, իսկ հետագայում վերածվեց ավելի լայն կրթական համակարգի, որտեղ համատեղվում էին գիմնազիական և արևելագիտական մասնագիտական ուսուցումը։ Հրատարակության բովանդակային նշանակությունը հատկապես կապված է գիմնազիական դասարան ընդունվելու համար նախատեսված գիտելիքների և պահանջների համակարգման հետ։ Նման կանոնակարգերը սահմանում էին, թե ինչ պատրաստվածություն պետք է ունենար դիմորդը, ինչ առարկաներից էր անհրաժեշտ քննություն հանձնել և ինչ մակարդակի գիտելիքներ էին ակնկալվում ընդունվելու պահին։ Դրանք հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմելու ժամանակի միջնակարգ կրթության չափորոշիչների, ուսումնական առարկաների կառուցվածքի և կրթական գործընթացի կազմակերպման մասին։ Հրատարակության կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ այն վերաբերում է ոչ միայն ընդհանուր կրթությանը, այլև այն հաստատությանը, որի հիմնական մասնագիտացումը արևելյան լեզուների և արևելագիտության ոլորտն էր։ Լազարյան ինստիտուտում արևելյան լեզուների նկատմամբ ուշադրությունը ժամանակի ընթացքում դարձավ հաստատության հիմնական տարբերակիչ առանձնահատկություններից մեկը։ Դասավանդվում էին հայերեն, արաբերեն, պարսկերեն և թուրքերեն լեզուներ ու գրականություններ, իսկ հաստատությունը հետագայում դարձավ նաև Ռուսաստանում արևելագիտության կարևոր կենտրոններից մեկը։ Գիմնազիական կրթությունը, սակայն, չէր սահմանափակվում արևելյան լեզուներով։ Հաստատության դասընթացը ընդհանուր առմամբ մոտ էր կայսրության գիմնազիական ծրագրերին, և դրա շրջանավարտները 1835 թվականից ստանում էին գիմնազիայի շրջանավարտների իրավունքներ։ Հետագայում կրթական կառուցվածքը մի քանի անգամ փոփոխվեց․ 1848 թվականից հաստատությունը համատեղում էր ընդհանուր միջնակարգ՝ գիմնազիական դասարանների, և բարձրագույն մասնագիտական՝ հատուկ դասարանների կրթությունը։ Հետևաբար այս փաստաթուղթը կարևոր է ոչ միայն ընդունելության տեխնիկական կանոնները հասկանալու, այլև այն կրթական համակարգի կառուցվածքը վերականգնելու համար, որի շրջանակում պատրաստվում էին ապագա ուսուցիչներ, թարգմանիչներ, պետական ծառայողներ և արևելագիտության մասնագետներ։ Լազարյան ինստիտուտի առանձնահատկություններից էր նաև հայկական կրթական և մշակութային գործառույթների համադրումը ռուսական կայսերական կրթական համակարգի հետ։ Հաստատությունը կապված էր Մոսկվայի հայկական համայնքի հետ և երկար ժամանակ կարևոր դեր էր կատարում հայ երիտասարդների կրթության գործում։ Գիմնազիական դասարաններում հայ աշակերտների համար նախատեսվում էր նաև հայոց լեզվի և Հայ Առաքելական եկեղեցու կրոնական ուսուցում, ինչը ցույց է տալիս, որ ընդհանուր կայսերական կրթական ծրագրի շրջանակում պահպանվում էին ազգային և դավանական կրթության առանձին բաղադրիչներ։ Ուսումնական ծրագրերի տեսանկյունից փաստաթուղթը արժեքավոր է նրանով, որ հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու տվյալ ժամանակաշրջանի կրթության բովանդակային առաջնահերթությունները։ Դպրոցական կրթության մեջ կարևոր դեր ունեին լեզուները, գրականությունը, պատմությունը, աշխարհագրությունը, մաթեմատիկական և բնական գիտությունները, ինչպես նաև դասական կրթությանը բնորոշ այլ առարկաներ։ Այս առարկաների համադրությունը ցույց է տալիս, որ հաստատությունը ձգտում էր ապահովել ոչ միայն մասնագիտական, այլև լայն ընդհանուր կրթություն։ Միաժամանակ արևելյան լեզուների նկատմամբ հատուկ ուշադրությունը ապագա շրջանավարտներին տալիս էր այնպիսի մասնագիտական պատրաստվածություն, որը հատկապես կարևոր էր Ռուսաստանի և Հարավային Կովկասի վարչական, դիվանագիտական ու մշակութային միջավայրում։ Հրատարակության պատմական արժեքը մեծանում է նաև այն պատճառով, որ այն ներկայացնում է կրթական կանոնակարգը ոչ թե հետագա պատմաբանի մեկնաբանությամբ, այլ ժամանակաշրջանին մոտ սկզբնաղբյուրային ձևով։ Այսպիսի փաստաթղթերը հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրել, թե ինչպիսի պահանջներ էր պաշտոնապես սահմանում հաստատությունը դիմորդների համար և ինչ գիտելիքներ էր ակնկալում կրթության հաջորդ աստիճան անցնող աշակերտներից։ Դրանք նաև կարող են օգտագործվել կրթական պատմության, դպրոցական ծրագրերի զարգացման և Ռուսական կայսրության կրթական քաղաքականության ուսումնասիրության ժամանակ։ Լազարյան ինստիտուտի գործունեությունը սերտորեն կապված էր նաև արևելագիտության զարգացման հետ։ Հաստատությունում դասավանդել են այնպիսի հայտնի գիտնականներ և մանկավարժներ, ինչպիսիք են Վ. Ա. Գորդլևսկին, Ֆ. Ե. Կորշը, Ա. Ե. Կրիմսկին, Վ. Ֆ. Միլլերը, Ստեփան Նազարյանը և Ն. Օ. Էմինը։ Հաստատության գրադարանը ներառում էր պատմության, աշխարհագրության, լեզվաբանության և արևելագիտության հարուստ հավաքածուներ, այդ թվում՝ արժեքավոր ձեռագրեր։ Հրատարակության մատենագիտական հետքերը վկայում են, որ այն առանձին ընդգրկված է Լազարյանների ընտանիքին և ինստիտուտին նվիրված գրքային հավաքածուներում։ Նույն թեմատիկ շարքում պահպանվել են նաև ինստիտուտի ուսանողների ընդունելության, հատուկ դասարանների քննությունների և ուսուցման վերաբերյալ այլ կանոնակարգեր, ինչը հնարավորություն է տալիս այս հրատարակությունը դիտարկել ավելի լայն փաստաթղթային համալիրի շրջանակում։ Ընդհանուր առմամբ, այս աղբյուրը կարևոր է 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի սկզբի կրթական համակարգի, Լազարյան ինստիտուտի պատմության, հայ կրթական և մշակութային կյանքի, ինչպես նաև արևելագիտական կրթության զարգացման ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է հատկապես օգտակար լինել կրթության պատմությամբ, հայ-ռուսական մշակութային կապերով, Լազարյան ինստիտուտի գործունեությամբ, հայագիտությամբ և արևելագիտության պատմությամբ զբաղվող պատմաբաններին, մանկավարժներին, գրականագետներին, հետազոտողներին և ուսանողներին։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է (n)CdTe-(p)InSb հետերոանցման հիման վրա ստեղծված ինֆրակարմիր ֆոտոընդունիչների ֆիզիկական հատկությունների, աշխատանքի սկզբունքների և կիրառական հնարավորությունների հետազոտությանը։ Ուսումնասիրության հիմքում կիսահաղորդչային տարբեր նյութերի միացման արդյունքում ձևավորվող հետերոկառուցվածքն է, որի էլեկտրոնային և օպտիկական հատկությունները կարող են նպաստել ինֆրակարմիր ճառագայթման արդյունավետ հայտնաբերմանը։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են CdTe և InSb կիսահաղորդչային նյութերի առանձնահատկությունները, դրանց փոխազդեցությունը հետերոանցման սահմանում, էներգետիկ գոտիների կառուցվածքը, լիցքակիրների շարժը և լուսազգայունության ձևավորման ֆիզիկական մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հետերոանցման կառուցվածքային և էլեկտրական պարամետրերին, քանի որ նյութերի հատկությունների և անցման որակի համապատասխանությունը էական ազդեցություն ունի ֆոտոընդունիչի աշխատանքային բնութագրերի վրա։ Հետազոտության ընթացքում դիտարկվում են ինֆրակարմիր ճառագայթման ազդեցությամբ առաջացող ֆոտոէլեկտրական երևույթները, ֆոտոսարքի զգայունությունը, մութ հոսանքը, արձագանքման առանձնահատկությունները, սպեկտրային բնութագրերը և ազդանշանի ձևավորման պայմանները։ Քննարկվում է նաև ջերմաստիճանի ազդեցությունը սարքի պարամետրերի վրա և ցածր ջերմաստիճանային աշխատանքի հնարավորությունները, որոնք կարևոր նշանակություն ունեն ինֆրակարմիր ֆոտոընդունիչների տեխնիկական կիրառությունների համար։ Աշխատությունը կարող է ներառել հետերոկառուցվածքների ստացման տեխնոլոգիական մոտեցումների, նյութերի հատկությունների ուսումնասիրման և ստացված նմուշների փորձարարական բնութագրման հարցեր։ Ստացված արդյունքների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել նման ֆոտոընդունիչների տեխնիկական ներուժը և դրանց կիրառման նպատակահարմարությունը ինֆրակարմիր ճառագայթման գրանցման համակարգերում։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել կիսահաղորդչային ֆիզիկայի, օպտոէլեկտրոնիկայի, ֆոտոնիկայի և ինֆրակարմիր տեխնոլոգիաների ոլորտներում աշխատող գիտնականներին, ինժեներներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և համապատասխան մասնագիտություններով ուսանողներին։ Աշխատանքը համադրում է նյութագիտական, ֆիզիկական և սարքաշինական մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել CdTe-InSb հետերոանցման վրա հիմնված ինֆրակարմիր ֆոտոընդունիչների աշխատանքի օրինաչափությունները և դրանց կատարելագործման հնարավորությունները։

Other Subjects

Աշխատությունը մանրամասն վերլուծում է լվիճների կողմից պատճառվող վնասների բնույթը՝ բույսերի հյութերի ծծում, վիրուսային հիվանդությունների փոխանցում, աճի և բերքատվության նվազեցում, ինչպես նաև տերևների և երիտասարդ ընձյուղների դեֆորմացիաներ։ Գրքում ընդգրկված են նաև պայքարի համալիր միջոցառումները՝ ագրոտեխնիկական (ցանքաշրջանառություն, սանիտարական միջոցառումներ), կենսաբանական (օգտակար միջատներ, մակաբույծներ), մեխանիկական և քիմիական մեթոդներ՝ ինտեգրված մոտեցման շրջանակում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում լվիճների մոնիթորինգի, կանխատեսման և զանգվածային զարգացման կանխարգելման մեթոդներին, ինչպես նաև էկոլոգիապես անվտանգ պայքարի ռազմավարություններին։ Աշխատությունը նախատեսված է գյուղատնտեսական բուհերի ուսանողների, ագրոնոմների, բույսերի պաշտպանության մասնագետների և հետազոտողների համար, ովքեր զբաղվում են վնասատուների ուսումնասիրությամբ և մշակաբույսերի պաշտպանության ժամանակակից համակարգերի կիրառմամբ։

Other Subjects

Գիրքը ուսումնասիրում է ռադիոհեռարձակման ոլորտի՝ որպես մեդիաարդյունաբերության կարևոր հատվածի գործունեությունը հանրային և մասնավոր ռադիոկայանների օրինակով՝ ներկայացնելով դրանց կազմակերպական, տնտեսական և բովանդակային առանձնահատկությունները։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են ռադիոկայանների կառավարման մոդելները, ֆինանսավորման աղբյուրները, գովազդային շուկայի դերը և մեդիա արտադրանքի ձևավորման գործընթացները։ Հեղինակը անդրադառնում է հանրային ռադիոյի հասարակական առաքելությանը, տեղեկատվական և մշակութային բովանդակության ապահովման սկզբունքներին, ինչպես նաև դրա անկախության և հաշվետվողականության հարցերին։ Միաժամանակ քննարկվում են մասնավոր ռադիոկայանների գործունեության առանձնահատկությունները՝ մրցակցային միջավայրում դիրքավորման ռազմավարությունները, լսարանի ուսումնասիրությունը, բովանդակության կոմերցիոնացումը և գովազդային եկամուտների ձևավորումը։ Գրքում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մեդիաարդյունաբերության զարգացման վրա տեխնոլոգիական առաջընթացի ազդեցությանը՝ թվային հեռարձակում, ինտերնետ ռադիո և բազմահարթակ բովանդակության տարածում։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ձևավորել ամբողջական պատկերացում ռադիոհեռարձակման արդյունաբերության կառուցվածքի և զարգացման միտումների վերաբերյալ՝ օգտակար լինելով լրագրության, մեդիակառավարման և հաղորդակցության ոլորտներով հետաքրքրվողների համար։