Նիկելը արծաթից ավելի թանկացավ

Medicine

Հայկական հին և միջնադարյան բժշկագիտության պատմությանը նվիրված կարևոր ուսումնասիրություն է, որտեղ Ս․ Ա․ Վարդանյանը ներկայացնում է, թե ինչպես էր ձևավորվել և զարգացել դեղագիտությունը Հայաստանում դեռևս հնագույն ժամանակներից։ Գիրքը բացահայտում է, որ հայկական բժշկությունը հիմնված էր բնական բուժամիջոցների լայն կիրառության վրա՝ հատկապես դեղաբույսերի, կենդանական ծագման նյութերի և հանքային միջոցների օգտագործմամբ։ Հեղինակը մանրամասն անդրադառնում է Մխիթար Հերացու, Ամիրդովլաթ Ամասիացու և այլ նշանավոր բժիշկների աշխատություններին, որոնցում նկարագրված են հարյուրավոր բուժիչ բույսեր ու դեղամիջոցներ։ Ստեղծագործության մեջ ներկայացվում է, որ հայկական դեղագիտությունը ոչ միայն ժողովրդական փորձի արդյունք էր, այլ նաև գիտական համակարգ, որը կապ ուներ հունական, արաբական և արևելյան բժշկական ավանդույթների հետ։ Գրքում քննարկվում են տարբեր հիվանդությունների բուժման մեթոդներ, դեղամիջոցների պատրաստման եղանակներ, բուժիչ բույսերի հատկություններն ու դրանց կիրառման սկզբունքները։ Հեղինակը ցույց է տալիս, որ հին Հայաստանում մեծ ուշադրություն էր դարձվում սննդակարգին, կանխարգելիչ բուժմանը և մարդու օրգանիզմի ամբողջական առողջացման գաղափարին։ Աշխատությունը կարևոր աղբյուր է հայ բժշկության պատմությունը, միջնադարյան գիտությունը և հայկական ձեռագրական ժառանգությունը ուսումնասիրողների համար, քանի որ այն ներկայացնում է հայկական դեղագիտության հարուստ ավանդույթները և դրանց տեղը համաշխարհային բժշկագիտության պատմության մեջ։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է ֆոսֆատակտիվացող գլուտամինազի դերին և գլուտամինի ընտանիքի ամինաթթուների նյութափոխանակության առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը ուղեղում։ Վերլուծվում են գլուտամինի փոխակերպման կենսաքիմիական ուղիները, ֆերմենտային կարգավորման մեխանիզմները և դրանց նշանակությունը նյարդային համակարգի բնականոն գործունեության ապահովման գործում։ Ուսումնասիրությունում քննարկվում է գլուտամին-գլուտամատ ցիկլի դերը նեյրոմիջնորդանյութերի սինթեզում, էներգետիկ փոխանակության գործընթացներում և նյարդային բջիջների ֆունկցիոնալ վիճակի պահպանման մեջ։ Ներկայացվում են ֆոսֆատակտիվացող գլուտամինազի ակտիվության փոփոխությունների հնարավոր ազդեցությունները ուղեղի նյութափոխանակության, նյարդաբանական գործընթացների և բջջային կարգավորման մեխանիզմների վրա։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի ուղեղի կենսաքիմիական գործընթացների, նյարդային համակարգի հիվանդությունների առաջացման մեխանիզմների և նյութափոխանակային կարգավորման հիմնարար խնդիրների ուսումնասիրման համար։

Chemistry

Աշխատությունը նվիրված է հասանելի ֆորմիլպիրազոլների հիման վրա ընթացող քիմիական փոխակերպումների ուսումնասիրությանը և նոր կառուցվածք ունեցող միացությունների ստացման գիտական հնարավորությունների գնահատմանը։ Հետազոտության առանցքում պիրազոլային հետերոցիկլային համակարգի և ֆորմիլային ֆունկցիոնալ խմբի ռեակցիոն առանձնահատկությունների համադրումն է, որը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել տարբեր կառուցվածքային փոխակերպումներ և ընդլայնել պիրազոլի ածանցյալների շրջանակը։ Ֆորմիլպիրազոլները դիտարկվում են որպես բազմակողմանի սկզբնական նյութեր, որոնց կառուցվածքում առկա ֆունկցիոնալ կենտրոնները կարող են հիմք հանդիսանալ նոր կապերի և ավելի բարդ մոլեկուլային համակարգերի ձևավորման համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ռեակցիաների ընդհանուր օրինաչափություններին, ելանյութերի կառուցվածքի և դրանց քիմիական ակտիվության միջև կապերին, ինչպես նաև տարբեր փոխակերպումների ընտրողականության ուսումնասիրությանը։ Քննվում է պիրազոլային օղակում տեղակալիչների բնույթի և դիրքի ազդեցությունը ռեակցիոն հատկությունների վրա, ինչը կարևոր է ստացվող նյութերի կառուցվածքային բազմազանությունը հասկանալու համար։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է տեխնոլոգիական տեսանկյունից իրագործելի և վերարտադրելի քիմիական գործընթացների գնահատումը՝ հաշվի առնելով ելանյութերի հասանելիությունը, փոխակերպումների արդյունավետությունը և վերջնական նյութերի առանձնացման ու բնութագրման հնարավորությունները։ Ստացված նոր միացությունների կառուցվածքի հաստատումը կարող է հիմնվել ժամանակակից ֆիզիկաքիմիական և սպեկտրային հետազոտությունների տվյալների համադրման վրա, ինչը հնարավորություն է տալիս պարզաբանել մոլեկուլային կառուցվածքը և գնահատել կատարված փոխակերպումների ուղղությունը։ Առանձին հետաքրքրություն է ներկայացնում կառուցվածք–հատկություն փոխկապակցվածության ուսումնասիրությունը, քանի որ հետերոցիկլային միացությունների կառուցվածքային փոփոխությունները կարող են էապես անդրադառնալ դրանց ֆիզիկաքիմիական և հնարավոր կենսաբանական հատկությունների վրա։ Նոր ածանցյալների ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել նաև հետագա հիմնարար հետազոտությունների համար հեռանկարային մոլեկուլային համակարգերի բացահայտմանը։ Աշխատությունն ընդհանուր առմամբ միավորում է հետերոցիկլային և օրգանական քիմիայի, կառուցվածքային վերլուծության ու քիմիական տեխնոլոգիայի մոտեցումները՝ նպաստելով ֆորմիլպիրազոլների ռեակցիոն հնարավորությունների վերաբերյալ պատկերացումների ընդլայնմանը և նոր կառուցվածքային միացությունների ստացման գիտական հիմքերի զարգացմանը։

Biology

Учебное пособие «Ботаника. Гербарное дело» посвящено основам ботаники и методике сбора, обработки и оформления гербарных образцов растений. Книга сочетает теоретические сведения о растениях с практическими рекомендациями по работе с гербариями. Основное содержание включает: Базовые понятия ботаники и систематики растений Правила сбора растительного материала в природе Методы сушки и консервации растений Оформление гербарных листов и этикеток Хранение и использование гербарных коллекций в учебной и научной работе Пособие особенно полезно для студентов-биологов и агрономов, так как формирует практические навыки полевой и лабораторной ботанической работы.

Literature

Այս գրականագիտական աշխատանքը նվիրված է Ակսել Բակունցի արձակում մարդու և բնության փոխհարաբերությունների գեղարվեստական պատկերման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում բնության այն յուրահատուկ ընկալումն է, որը բակունցյան արձակի կարևորագույն բաղադրիչներից է և սերտորեն միահյուսվում է հերոսների ներաշխարհի, կյանքի պայմանների, հոգեբանական վիճակների ու ճակատագրերի հետ։ Աշխատանքը ցույց է տալիս, որ բնությունը գրողի ստեղծագործություններում պարզապես գործողությունների միջավայր կամ նկարագրական ֆոն չէ, այլ գեղարվեստական ինքնուրույն նշանակություն ունեցող տարր, որը հաճախ ակտիվորեն մասնակցում է պատմության տրամադրության, գաղափարական շեշտադրումների և կերպարների հոգեբանական բացահայտման ձևավորմանը։ Բակունցի բնապատկերները առանձնանում են տեսողական հստակությամբ, գունային և ձայնային բազմազանությամբ, մանրամասների նկատմամբ ուշադրությամբ և հայկական բնաշխարհի առանձնահատուկ գեղեցկության զգացողությամբ։ Միաժամանակ բնության նկարագրությունները հաճախ զուգահեռվում են մարդու հոգեվիճակին՝ ստեղծելով ներքին և արտաքին աշխարհի ներդաշնակ կամ հակասական հարաբերություններ։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են դիտարկվել գյուղական կյանքի, հողի, լեռների, անտառների, եղանակային փոփոխությունների և տարվա եղանակների պատկերները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը հերոսների վարքագծի և հոգեբանական նկարագրության վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ Բակունցի համար մարդը բնությունից առանձնացված գոյություն չէ․ նրա կենցաղը, աշխատանքը, հիշողությունները, ուրախություններն ու ողբերգությունները խորապես կապված են հայրենի բնաշխարհի հետ։ Այս կապի միջոցով գրողը կարողանում է ներկայացնել ոչ միայն անհատի ներաշխարհը, այլև գյուղական համայնքի կյանքը, սոցիալական դժվարությունները, ավանդական կենսակերպի փոփոխությունը և հայրենի հողի նկատմամբ մարդու զգացմունքային կապը։ Աշխատանքում կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել նաև գեղարվեստական լեզվի ուսումնասիրությունը՝ բնապատկերների ստեղծման ժամանակ օգտագործվող փոխաբերությունների, համեմատությունների, անձնավորման, գունային պատկերների և այլ արտահայտչամիջոցների վերլուծությունը։ Այդ միջոցների շնորհիվ բնությունը ստանում է կենդանի, երբեմն մարդկային հատկանիշներով օժտված կերպար և դառնում գրողի աշխարհընկալման արտահայտման կարևոր միջոց։ Բակունցի արձակի ուսումնասիրությունը այս տեսանկյունից հնարավորություն է տալիս բացահայտելու մարդու և բնության ներդաշնակության, հակասության, կախվածության և փոխադարձ ազդեցության բազմաթիվ դրսևորումներ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է բակունցյան գեղարվեստական աշխարհի այն առանձնահատկությունը, որի շնորհիվ բնաշխարհի նկարագրությունն ու մարդու կերպարը միաձուլվում են՝ ստեղծելով խորապես ազգային, հոգեբանական և գեղարվեստական ամբողջականություն։

Other Subjects

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։