Նոր գրականություն հայ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու (1991, Մարտ, թիվ 9)

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է հիպերպրոլակտինեմիայի դերին պոլիկիստոզ ձվարանների համախտանիշի պաթոգենեզում և այդ երկու էնդոկրին խանգարումների փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում է պրոլակտինի բարձր մակարդակի ազդեցությունը հիպոթալամուս-հիպոֆիզ-ձվարան համակարգի գործունեության, գոնադոտրոպ հորմոնների հարաբերակցության, ձվարանների ֆունկցիայի և դաշտանային ցիկլի կարգավորման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն մեխանիզմներին, որոնց միջոցով հիպերպրոլակտինեմիան կարող է նպաստել օվուլյացիոն խանգարումների, հիպերանդրոգենիզմի և վերարտադրողական ֆունկցիայի փոփոխությունների առաջացմանը կամ խորացմանը։ Աշխատանքում կարող են վերլուծվել պրոլակտինի, լյուտեինացնող և ֆոլիկուլախթանիչ հորմոնների, անդրոգենների և այլ էնդոկրին ցուցանիշների փոխհարաբերությունները՝ տարբեր կլինիկական դրսևորումների դեպքում։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է հիպերպրոլակտինեմիայի և պոլիկիստոզ ձվարանների համախտանիշի ախտորոշիչ տարբերակումը, քանի որ դաշտանային ցիկլի խանգարումները, անօվուլյացիան և հորմոնալ անհավասարակշռությունը կարող են հանդիպել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված վիճակներում։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում պրոլակտինի բարձրացման հնարավոր պատճառների բացահայտմանը և դրա ազդեցության գնահատմանը հիվանդության կլինիկական պատկերի վրա։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել նաև հորմոնալ խանգարումների շտկման մոտեցումները և դրանց ազդեցությունը դաշտանային ու վերարտադրողական ֆունկցիայի վերականգնման վրա։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել պոլիկիստոզ ձվարանների համախտանիշի պաթոգենետիկ մեխանիզմների առավել ամբողջական ըմբռնմանը և այն դեպքերի առանձնացմանը, երբ անհրաժեշտ է լրացուցիչ գնահատել պրոլակտինի մակարդակը և դրա հնարավոր պատճառները։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել գինեկոլոգներին, էնդոկրինոլոգներին, վերարտադրողական բժշկության մասնագետներին, բժշկական հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Political Science

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Թուրքիա-ի՝ Եվրոպական միություն անդամակցության հեռանկարների վերլուծությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով պաշտոնական Ֆրանսիա-ի դիրքորոշմանը և քաղաքական մոտեցումներին։ Աշխատությունում դիտարկվում են Թուրքիայի եվրոպական ինտեգրման գործընթացի պատմական նախադրյալները, անդամակցության բանակցությունների հիմնական փուլերը և այն քաղաքական, տնտեսական ու իրավական չափանիշները, որոնց համապատասխանությունը պահանջվում է թեկնածու երկրներից։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Ֆրանսիայի արտաքին քաղաքականության առաջնահերթություններին, եվրոպական անվտանգության, միգրացիայի, մարդու իրավունքների և ինստիտուցիոնալ բարեփոխումների վերաբերյալ դիրքորոշումներին, որոնք ազդել են Թուրքիայի անդամակցության հարցի շուրջ ձևավորված քաղաքական քննարկումների վրա։ Քննարկվում են նաև եվրոպական հանրային կարծիքի, ազգային շահերի և երկկողմ հարաբերությունների ազդեցությունը որոշումների կայացման գործընթացում։ Աշխատությունը նպատակ ունի բացահայտել այն գործոնները, որոնք ձևավորում են Ֆրանսիայի պաշտոնական մոտեցումը Թուրքիայի եվրոպական ինտեգրման հեռանկարների նկատմամբ և գնահատել դրանց ազդեցությունը ԵՄ ընդլայնման քաղաքականության վրա։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում հարկային համակարգի զարգացման, հարկային քաղաքականության արդյունավետության բարձրացման և հարկային վարչարարության մեխանիզմների կատարելագործման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Դիտարկվում են հարկային քաղաքականության ձևավորման տնտեսական և իրավական հիմքերը, հարկատեսակների կառուցվածքը, հարկային բեռի բաշխման առանձնահատկությունները և հարկային եկամուտների դերը պետական բյուջեի ձևավորման գործընթացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հարկային օրենսդրության կատարելագործմանը, հարկերի հավաքագրման արդյունավետության բարձրացմանը, հարկային պարտավորությունների կատարման վերահսկողությանը և հարկ վճարողների ու հարկային մարմինների փոխհարաբերությունների կարգավորմանը։ Քննարկվում են հարկային վարչարարության պարզեցման, էլեկտրոնային կառավարման համակարգերի ներդրման, հարկային ստուգումների կազմակերպման և հարկային ռիսկերի գնահատման մեխանիզմների զարգացման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ստվերային տնտեսության կրճատման, հարկերից խուսափելու դեպքերի կանխարգելման, հարկային կարգապահության ամրապնդման և գործարար միջավայրի բարելավման հարցերին։ Դիտարկվում են միջազգային փորձի կիրառման հնարավորությունները, հարկային բարեփոխումների տնտեսական հետևանքները և պետական ֆինանսների կայունության ապահովման ուղղությունները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ֆինանսիստների, հարկային ոլորտի մասնագետների, պետական կառավարման համակարգի աշխատակիցների, հետազոտողների և հարկաբյուջետային քաղաքականությամբ հետաքրքրվող ուսանողների համար։

Literature

Գիրքը համախմբում է Իսահակյանի խոշոր պոեմները, որոնցում արտացոլված են հայրենասիրական, հոգևոր և մարդկային թեմաները։ Պոեմները ցուցադրում են հեղինակի ստեղծագործական ոճի ամբողջ խորությունը՝ խորհրդանշական և պատկերավոր լեզվով, ընդգծելով ազգային արժեքների և հոգևոր ուղիների կարևորությունը։ Հիմնական թեմաները․ Ազգային ինքնություն և հայրենասիրություն Մարդկային բարոյականություն և հոգևոր պայքար Սոցիալական և պատմական միջավայր Լիրիկական և խորհրդանշական արտահայտչամիջոցներ Գրականության և մշակույթի դերը հասարակության ձևավորման մեջ Գրքի առանձնահատկությունները․ Խոշոր պոեմային ժանրի օրինակներ՝ հոգևոր և ազգային թեմաներով Հստակ և պատկերավոր լեզու, խորհրդանշական մոտեցումներ Հարմար է գրականագետների, ուսանողների և հայ ընթերցողների համար Ներկայացնում է ժամանակակից և անցյալի իրականության միաձուլումը գրական պատկերներով

History

Աշխատությունը նվիրված է Խորհրդային Միության նոր սահմանադրության բովանդակության, նշանակության և հասարակական կյանքի վրա դրա ազդեցության ներկայացմանը՝ որպես գրադարանների համար նախատեսված տեղեկատվական և մեթոդական նյութ։ Այն ընթերցողին ծանոթացնում է խորհրդային սահմանադրական համակարգի հիմնական դրույթներին, պետության կառուցվածքի սկզբունքներին, քաղաքացիների իրավունքներին ու պարտականություններին, ինչպես նաև սոցիալական, տնտեսական և քաղաքական հարաբերությունների իրավական կարգավորման առանձնահատկություններին։ Նյութում սահմանադրությունը դիտարկվում է որպես պետության հասարակական և պետական կառուցվածքի հիմքը սահմանող փաստաթուղթ, որի միջոցով ամրագրվում էին խորհրդային հասարակության կազմակերպման, պետական իշխանության իրականացման և քաղաքացիների մասնակցության վերաբերյալ պաշտոնական սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցերին, որոնք կարող էին հետաքրքրել գրադարանների աշխատակիցներին՝ սահմանադրության վերաբերյալ ցուցահանդեսների, գրականության տեսությունների, տեղեկատվական անկյունների, ընթերցողական միջոցառումների, բանավոր ներկայացումների և այլ հանրային նախաձեռնությունների կազմակերպման տեսանկյունից։ Աշխատությունը կարող է դիտարկվել ոչ միայն որպես սահմանադրական դրույթների վերաբերյալ տեղեկատու, այլև որպես գործնական օգնություն գրադարանային-մշակութային աշխատանքի պլանավորման և կազմակերպման համար։ Ներկայացվող նյութերը հնարավորություն են տալիս համակարգված կերպով ներկայացնել նոր սահմանադրության հետ կապված հիմնական գաղափարներն ու թեմաները, ընտրել համապատասխան գրականություն և կազմակերպել թեմատիկ միջոցառումներ տարբեր տարիքային և կրթական խմբերի համար։ Միաժամանակ աշխատանքը արտացոլում է իր ստեղծման ժամանակաշրջանի խորհրդային հասարակական-քաղաքական և գաղափարական միջավայրը, ինչի շնորհիվ այն կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել նաև որպես պատմական աղբյուր՝ տվյալ ժամանակաշրջանի պաշտոնական պատկերացումների, հասարակական արժեքների և տեղեկատվական-մշակութային քաղաքականության ուսումնասիրման համար։ Նյութը հատկապես օգտակար կարող է լինել գրադարանագետների, մշակութային հաստատությունների աշխատակիցների, պատմության և իրավագիտության ոլորտի ուսումնասիրողների համար, ինչպես նաև նրանց, ովքեր հետաքրքրված են ԽՍՀՄ ուշ խորհրդային շրջանի պետական-իրավական համակարգով և այդ համակարգի վերաբերյալ հասարակական իրազեկման կազմակերպման մեթոդներով։

History

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի տարածքում գտնվող համաշխարհային նշանակության մշակութային ժառանգության հուշարձանների ուսումնասիրությանը՝ դրանց պատմական, ճարտարապետական, մշակութային և քաղաքակրթական արժեքի տեսանկյունից։ Աշխատանքի առանցքում Հայաստանի այն հուշարձաններն ու հուշարձանային համալիրներն են, որոնք ներառված են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում։ Ներկայում Հայաստանի համար այդ ցանկում ընդգրկված է երեք մշակութային օբյեկտ՝ Հաղպատի և Սանահինի վանական համալիրները, Գեղարդի վանքը և Վերին Ազատի հովիտը, ինչպես նաև Էջմիածնի տաճարն ու եկեղեցիները և Զվարթնոցի հնագիտական տարածքը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է հայկական միջնադարյան ճարտարապետության առանձնահատկությունների ներկայացումը։ Հաղպատի և Սանահինի վանական համալիրները, որոնք ձևավորվել են հիմնականում 10-13-րդ դարերում, ներկայացնում են հայկական եկեղեցական ճարտարապետության բարձր զարգացման փուլը և առանձնանում են բյուզանդական ճարտարապետական ավանդույթների ու Կովկասի տեղական շինարարական ձևերի համադրությամբ։ Դրանք միջնադարում եղել են ոչ միայն հոգևոր, այլև կրթական ու մշակութային կարևոր կենտրոններ։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում Գեղարդի վանական համալիրին և Ազատի վերին հովտի մշակութային լանդշաֆտին։ Համալիրը հայտնի է ժայռափոր եկեղեցիներով, դամբարաններով, խաչքարերով և բնական ժայռային միջավայրի հետ սերտորեն միաձուլված ճարտարապետությամբ։ Հուշարձանների հիմնական մասը վերաբերում է 4-13-րդ դարերին, իսկ համալիրի գլխավոր ճարտարապետական ձևավորումը ավարտվել է 13-րդ դարում։ Մյուս կարևոր բաղադրիչը Էջմիածնի տաճարի, Սուրբ Հռիփսիմե, Սուրբ Գայանե և Շողակաթ եկեղեցիների ու Զվարթնոցի հնագիտական տարածքի համախումբն է։ Այս հուշարձանները կարևոր են հայկական քրիստոնեական ճարտարապետության զարգացման և վաղ քրիստոնեական մշակույթի պատմության ուսումնասիրության համար։ Դրանց համադրումը հնարավորություն է տալիս հետևելու հայկական եկեղեցական ճարտարապետության ձևավորման և հետագա զարգացման ընթացքին՝ վաղ քրիստոնեական շրջանից մինչև միջնադար։ Աշխատության մեջ կարող է ուսումնասիրվել նաև այն չափանիշների համակարգը, որով մշակութային հուշարձանները ձեռք են բերում համաշխարհային ժառանգության կարգավիճակ։ Այդ համատեքստում կարևոր է ոչ միայն հուշարձանների հնությունը, այլև դրանց ճարտարապետական ինքնատիպությունը, պատմական նշանակությունը, մշակութային ազդեցությունը և մարդկության համընդհանուր ժառանգության համար ունեցած բացառիկ արժեքը։ Հայաստանի երեք օբյեկտներն էլ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ցանկում ընդգրկված են որպես մշակութային ժառանգության օբյեկտներ։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև հուշարձանների պահպանության խնդիրներին։ Համաշխարհային ժառանգության կարգավիճակը ենթադրում է ոչ միայն միջազգային ճանաչում, այլև պատմական և ճարտարապետական արժեքների պահպանման, վերականգնման, կառավարման և ապագա սերունդներին փոխանցելու պատասխանատվություն։ Այդ տեսանկյունից կարևոր են հուշարձանների ֆիզիկական վիճակի վերահսկումը, շրջակա պատմամշակութային միջավայրի պահպանումը, զբոսաշրջության ազդեցության կառավարումը և գիտականորեն հիմնավորված վերականգնման մեթոդների կիրառումը։ Աշխատությունը կարող է նաև ներկայացնել Հայաստանի համաշխարհային ժառանգության վայրերի նշանակությունը ազգային ինքնության, պատմական հիշողության և մշակութային ինքնատիպության պահպանման գործում։ Այս հուշարձանները միաժամանակ հանդես են գալիս որպես կրոնական, ճարտարապետական, կրթական և պատմական ժառանգության վկայություններ և հնարավորություն են տալիս միջազգային հանրությանը ներկայացնել Հայաստանի բազմադարյա մշակույթը։ Կարևոր է տարբերակել նաև Համաշխարհային ժառանգության ցանկը ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի նախնական ցանկից․ Հայաստանի նախնական ցանկում ներկայում ընդգրկված են մի շարք այլ արժեքավոր հուշարձաններ և տարածքներ, սակայն դրանց առկայությունը դեռևս չի նշանակում, որ դրանք ներառված են Համաշխարհային ժառանգության վերջնական ցանկում։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, արվեստաբաններին, ճարտարապետներին, մշակութային ժառանգության մասնագետներին, հնագետներին և Հայաստանի պատմամշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է Հայաստանի համաշխարհային նշանակության հուշարձանները որպես երկրի պատմական և մշակութային զարգացման կարևոր վկայություններ՝ ընդգծելով դրանց ճարտարապետական ինքնատիպությունը, պատմական արժեքը, միջազգային նշանակությունը և պահպանության անհրաժեշտությունը։