Նոր գրականություն հայ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու (1991, Մարտ, թիվ 9)

Литература

Սույն ուսումնասիրությունը նվիրված է Միգել Օթերո Սիլվա արձակին՝ ընդգծելով նրա ստեղծագործական աշխարհընկալումը, թեմատիկ բազմազանությունը և սոցիալ-քաղաքական արձագանքները Լատինամերիկյան գրականության համատեքստում։ Աշխատությունը վերլուծում է հեղինակի վեպերում և պատմվածքներում արտացոլվող մարդու ճակատագրի, իշխանության, բռնության, սոցիալական անհավասարության և անհատական ազատության հիմնախնդիրները՝ դիտարկելով դրանք ինչպես ազգային, այնպես էլ համամարդկային հարթություններում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նրա արձակի ռեալիստական և երբեմն նեոռեալիստական գեղարվեստական միջոցներին, կերպարների հոգեբանական խորությանը, ինչպես նաև պատմողական կառուցվածքի առանձնահատկություններին, որոնք ձևավորում են յուրահատուկ գեղարվեստական աշխարհ։ Ուսումնասիրությունը նաև ընդգծում է Սիլվայի ստեղծագործությունների կապը XX դարի լատինամերիկյան «բում» գրական շարժման և սոցիալական վեպի ավանդույթների հետ՝ ցույց տալով նրա ներդրումը տարածաշրջանային գրական գործընթացներում։ Աշխատությունը կարևոր է գրականագետների և մշակութաբանների համար՝ նպաստելով լատինամերիկյան արձակի խորքային ընկալմանը և համաշխարհային գրականության մեջ նրա տեղի գնահատմանը։

Литература

Այս մեթոդական ձեռնարկը նվիրված է գրադարաններում աթեիստական գրականության տարածման և պրոպագանդայի կազմակերպման հարցերին՝ դիտարկելով այն որպես գաղափարական-լուսավորչական աշխատանքի բաղադրիչ։ Աշխատությունում ներկայացվում են գրադարանային գործունեության պլանավորման սկզբունքները, ընթերցողների հետ աշխատանքի ձևերը և աթեիստական բովանդակության գրականության ընտրության, համակարգման ու մատուցման մեթոդները։ Քննարկվում են գրադարանների դերը աշխարհայացքային կրթության, գիտական մտածողության ձևավորման և կրոնական պատկերացումների քննադատական վերլուծության խթանման գործընթացում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում թեմատիկ ցուցադրությունների, քննարկումների, ընթերցողական ակումբների և տեղեկատվական միջոցառումների կազմակերպմանը, որոնք նպաստում են գիտական-աթեիստական գաղափարների տարածմանը։ Ներկայացվում են նաև մեթոդական մոտեցումներ՝ ուղղված տարբեր տարիքային խմբերի ընթերցողների հետ աշխատանքի արդյունավետության բարձրացմանը։ Ձեռնարկը նպատակ ունի աջակցել գրադարանային աշխատակիցներին գաղափարական-կրթական գործունեության կազմակերպման գործում՝ ապահովելով համապատասխան գրականության համակարգված օգտագործում և հանրային հասանելիություն։

Экология

Բնօգտագործումը բնական ռեսուրսների՝ հողի, ջրի, օդի, անտառների, օգտակար հանածոների և կենդանական աշխարհի օգտագործումն է մարդու տնտեսական և սոցիալական կարիքների բավարարման նպատակով։ Բնօգտագործման կառավարումը այն համակարգն է, որը կարգավորում է այդ ռեսուրսների օգտագործման չափը, ձևերը և արդյունավետությունը՝ ապահովելով դրանց վերականգնելիությունը և երկարաժամկետ պահպանությունը։ Շրջակա միջավայրի պահպանությունը գիտական, իրավական և կազմակերպչական միջոցառումների ամբողջություն է, որի նպատակն է կանխել բնության աղտոտումը, բնական հավասարակշռության խախտումը և կենսաբազմազանության կորուստը, ինչպես նաև ապահովել մարդու առողջության և կյանքի համար անվտանգ միջավայր։ Բնօգտագործման հիմնական տեսակներն են ռացիոնալ (կայուն) և ոչ ռացիոնալ (անարդյունավետ) օգտագործումը, ինչպես նաև ոլորտային բաժանումները՝ արդյունաբերական, գյուղատնտեսական, էներգետիկ և ջրօգտագործում։ Ռացիոնալ բնօգտագործումը ենթադրում է ռեսուրսների խնայողաբար և գիտականորեն հիմնավորված օգտագործում, մինչդեռ ոչ ռացիոնալը հանգեցնում է դրանց սպառման և բնապահպանական խնդիրների խորացման։ Բնօգտագործման և շրջակա միջավայրի պահպանության հիմնական սկզբունքներն են կայուն զարգացումը, կանխարգելման սկզբունքը, «աղտոտողը վճարում է» սկզբունքը, բնական ռեսուրսների վերականգնման ապահովումը և էկոհամակարգերի հավասարակշռության պահպանումը։ Այս համակարգը կարևոր է, քանի որ այն թույլ է տալիս համադրել տնտեսական զարգացումը և բնության պահպանությունը՝ ապահովելով ներկա և ապագա սերունդների բարեկեցությունը։

Экономика

Տնտեսագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում տնտեսական մրցակցության ապահովման և մենաշնորհների պետական կարգավորման հետ կապված արդի հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում մրցակցային միջավայրի ձևավորման ու զարգացման պայմանները, շուկաների կառուցվածքային առանձնահատկությունները և տնտեսական կենտրոնացման ազդեցությունը տնտեսության տարբեր ոլորտների գործունեության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գերիշխող դիրքի, շուկայական կենտրոնացման, հակամրցակցային վարքագծի և տնտեսական գործունեության հավասար պայմանների ապահովման խնդիրներին։ Վերլուծվում են պետական կարգավորման տնտեսական և իրավական մեխանիզմները, մրցակցության պաշտպանության գործիքները և համապատասխան կառույցների գործունեության արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները։ Քննարկվում են մենաշնորհային երևույթների սահմանափակման, շուկա մուտք գործելու խոչընդոտների նվազեցման, փոքր և միջին ձեռնարկատիրության համար մրցակցային հնարավորությունների ընդլայնման և գործարար միջավայրի բարելավման մոտեցումները։ Ուշադրություն է հատկացվում նաև պետական քաղաքականության կատարելագործման և մրցակցային հարաբերությունների զարգացման համար անհրաժեշտ կառուցակարգերին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագիտության, մրցակցային քաղաքականության, պետական կարգավորման և շուկաների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար։

История

Գիրքը նվիրված է Օսմանյան կայսրության պատմությանը XVIII դարի սկզբից մինչև 1923 թվականը՝ ընդգրկելով քաղաքական, սոցիալական, տնտեսական և մշակութային խոշոր վերափոխումների ժամանակաշրջանը։ Քննության են առնվում կենտրոնական իշխանության և վարչական համակարգի զարգացումը, կայսրության տարբեր շրջանների կառավարման առանձնահատկությունները, հասարակության կառուցվածքը և տարբեր էթնիկ ու կրոնական համայնքների տեղը օսմանյան համակարգում։ Վերլուծվում են XVIII և XIX դարերում տեղի ունեցած քաղաքական ու ռազմական փոփոխությունները, եվրոպական պետությունների հետ հարաբերությունները, տարածքային կորուստները և արտաքին քաղաքական մրցակցության ազդեցությունը կայսրության ներքին զարգացման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական բարեփոխումներին, կառավարման, բանակի, կրթության և իրավական համակարգի արդիականացման փորձերին, ինչպես նաև դրանց հասարակական հետևանքներին։ Դիտարկվում են ազգայնական շարժումների տարածումը, ազգային ինքնագիտակցության զարգացումը և կայսրության տարբեր ժողովուրդների քաղաքական ու հասարակական ձգտումները։ Անդրադարձ է կատարվում XIX դարի վերջի և XX դարի սկզբի քաղաքական ճգնաժամերին, սահմանադրական շարժումներին, իշխանության կառուցվածքի փոփոխություններին և պատերազմների ազդեցությանը։ Քննարկվում են նաև Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիները, կայսրության ժողովուրդների ապրած բռնություններն ու զանգվածային տեղահանությունները, այդ թվում՝ հայերի նկատմամբ իրականացված ցեղասպանությունը, ինչպես նաև պատերազմի հետևանքով առաջացած քաղաքական և տարածքային վերափոխումները։ Ներկայացվում են կայսրության կազմալուծմանը հաջորդած գործընթացները և 1923 թվականին Թուրքիայի Հանրապետության ստեղծմամբ նոր քաղաքական համակարգի ձևավորումը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել Օսմանյան կայսրության, Թուրքիայի, Մերձավոր Արևելքի և նոր ու նորագույն շրջանի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների, ուսանողների և հետազոտողների համար։

Экономика

Գիրքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ջրօգտագործման և ջրամատակարարման ոլորտի հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ անդրադառնալով ջրային ռեսուրսների արդյունավետ կառավարման, պահպանության և կայուն օգտագործման հարցերին։ Աշխատությունում վերլուծվում են երկրի ջրային պաշարների ձևավորման առանձնահատկությունները, ջրամատակարարման համակարգերի կառուցվածքը, ջրաբաշխման կազմակերպումը, խմելու և ոռոգման ջրի օգտագործման արդյունավետությունը, ինչպես նաև ոլորտի տեխնիկական, տնտեսական և իրավական խնդիրները։ Քննարկվում են ջրային ենթակառուցվածքների արդիականացման, ջրի կորուստների նվազեցման, ջրախնայող տեխնոլոգիաների ներդրման, շրջակա միջավայրի պահպանության և ջրային ռեսուրսների ինտեգրված կառավարման ժամանակակից մոտեցումները։ Ներկայացվում են առաջարկություններ, որոնք ուղղված են ջրամատակարարման համակարգի հուսալիության բարձրացմանը, ջրային ռեսուրսների ռացիոնալ օգտագործմանը և ոլորտի երկարաժամկետ կայուն զարգացման ապահովմանը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել ջրային տնտեսության մասնագետների, բնապահպանների, ինժեներների, պետական կառավարման ներկայացուցիչների, գիտաշխատողների, ուսանողների և ջրային ռեսուրսների կառավարման խնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։