Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու

Technology

Աշխատությունը նվիրված է արդյունաբերական և քաղաքացիական նշանակության շենքերի ու շինությունների էներգաարդյունավետության բարձրացման գիտական հիմքերի մշակմանը և գործնական առաջարկությունների ձևավորմանը։ Ուսումնասիրության հիմնական նպատակը շենքերի շահագործման ընթացքում էներգիայի սպառման նվազեցման, էներգետիկ ռեսուրսների առավել արդյունավետ օգտագործման և միաժամանակ անհրաժեշտ հարմարավետության ու տեխնոլոգիական պայմանների պահպանման ուղիների բացահայտումն է։ Աշխատանքում շենքը դիտարկվում է որպես փոխկապակցված ինժեներական համակարգ, որի էներգետիկ արդյունավետության վրա ազդում են կառուցվածքային, ջերմատեխնիկական, ճարտարապետական, տեխնոլոգիական և շահագործման բազմաթիվ գործոններ։ Կարևոր տեղ է հատկացվում շենքերի ջերմային պաշտպանության հարցերին՝ արտաքին պատերի, տանիքների, հատակների, լուսամուտների և այլ կառուցվածքային տարրերի ջերմամեկուսացման մակարդակին, ինչպես նաև ջերմային կորուստների նվազեցման հնարավորություններին։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են վերլուծվել ջեռուցման, օդափոխության, օդորակման, տաք ջրամատակարարման և լուսավորության համակարգերի էներգիայի սպառման առանձնահատկությունները, դրանց արդյունավետության գնահատման մեթոդները և տեխնիկական կատարելագործման հնարավորությունները։ Արդյունաբերական շենքերի դեպքում առանձնահատուկ նշանակություն ունի արտադրական գործընթացների հետ կապված էներգիայի սպառումը, քանի որ տարբեր տեխնոլոգիական համակարգեր կարող են ունենալ զգալի ջերմային և էլեկտրական էներգիայի պահանջարկ։ Քաղաքացիական շենքերի համար առաջնային են ներքին միկրոկլիմայի ապահովումը, ջեռուցման և հովացման ծախսերի նվազեցումը, բնակիչների կամ օգտագործողների հարմարավետության պահպանումը և շենքի ընդհանուր շահագործման արդյունավետության բարձրացումը։ Աշխատությունը կարող է ներառել էներգետիկ աուդիտի, էներգիայի սպառման հաշվարկի, ջերմային հաշվեկշռի գնահատման և շենքերի էներգետիկ բնութագրերի համեմատական վերլուծության մեթոդներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում էներգախնայող տեխնոլոգիաների և ինժեներական լուծումների կիրառմանը, այդ թվում՝ բարձր արդյունավետության ջեռուցման ու օդափոխության համակարգերին, ջերմության վերականգնմանը, ավտոմատ կառավարման միջոցներին, շենքերի ջերմամեկուսացման բարելավմանը և վերականգնվող էներգիայի աղբյուրների հնարավոր օգտագործմանը։ Էներգաարդյունավետության բարձրացումը դիտարկվում է ոչ միայն որպես էներգիայի սպառման կրճատման միջոց, այլև որպես տնտեսական և բնապահպանական նշանակություն ունեցող գործընթաց, որը կարող է նվազեցնել շենքերի շահագործման ծախսերը, երկարացնել ինժեներական համակարգերի արդյունավետ ծառայությունը և սահմանափակել էներգիայի արտադրության հետ կապված շրջակա միջավայրի վրա ազդեցությունը։ Գիտական մոտեցումների և հաշվարկային մեթոդների համադրումը հնարավորություն է տալիս մշակել այնպիսի առաջարկություններ, որոնք կարող են կիրառվել ինչպես նոր շենքերի նախագծման, այնպես էլ գոյություն ունեցող շենքերի վերանորոգման և արդիականացման ժամանակ։

Geography

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Արարատյան հարթավայրի հողերի մելիորատիվ վիճակի վրա ջրաերկրաբանական պայմանների ազդեցության ուսումնասիրությանը և դրանց բարելավման արդյունավետ ուղիների բացահայտմանը։ Հետազոտության կենտրոնում հողի, ստորերկրյա ջրերի և ոռոգման համակարգերի փոխկապակցվածությունն է, քանի որ ջրային ռեժիմի փոփոխությունները կարող են էական ազդեցություն ունենալ հողերի բերրիության, աղակալման, ճահճացման և գյուղատնտեսական օգտագործման պիտանիության վրա։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել ստորերկրյա ջրերի տարածման խորությունը, շարժման ուղղությունները, մակարդակի սեզոնային փոփոխությունները, դրանց հանքայնացման աստիճանը և հողային ծածկույթի հետ փոխազդեցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն գործընթացներին, որոնք կարող են հանգեցնել հողերի մելիորատիվ վիճակի վատթարացմանը, մասնավորապես՝ ստորերկրյա ջրերի մակարդակի բարձրացմանը, երկրորդային աղակալմանը, ջրակալմանը և հողի ֆիզիկաքիմիական հատկությունների փոփոխությանը։ Արարատյան հարթավայրի պայմաններում այս խնդիրներն ունեն կարևոր գյուղատնտեսական և բնապահպանական նշանակություն, քանի որ տարածքի հողային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործումը մեծապես կախված է ջրային ռեժիմի ճիշտ կառավարման և մելիորատիվ միջոցառումների արդյունավետ կազմակերպման մակարդակից։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել հողերի և ստորերկրյա ջրերի հատկությունների գնահատում, տարբեր տարածքների համեմատական վերլուծություն և մելիորատիվ վիճակի վրա ազդող հիմնական գործոնների բացահայտում։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է հողերի վիճակի բարելավման միջոցառումների մշակումը, որոնք կարող են ներառել ջրահեռացման համակարգերի կատարելագործում, ոռոգման ջրի արդյունավետ օգտագործում, ստորերկրյա ջրերի մակարդակի կարգավորում, աղակալված հողերի վերականգնման մեթոդներ և հողային ռեսուրսների մշտադիտարկման բարելավում։ Առաջարկվող մոտեցումները կարող են նպաստել Արարատյան հարթավայրի հողերի արտադրողականության պահպանմանը, գյուղատնտեսական տարածքների կայուն օգտագործմանը և ջրային ու հողային ռեսուրսների ռացիոնալ կառավարմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել հողագետներին, ջրաերկրաբաններին, մելիորացիայի և գյուղատնտեսության մասնագետներին, բնապահպաններին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Other Subjects

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Երևանի հրապարակների ձևավորման, զարգացման և քաղաքային միջավայրում դրանց դերի ուսումնասիրությանը՝ ճարտարապետական, քաղաքաշինական և գեղարվեստական տեսանկյուններից։ Հետազոտության կենտրոնում Երևանի հրապարակների տարածական կազմակերպման, հատակագծային կառուցվածքի, ծավալատարածական հարաբերությունների, ֆունկցիոնալ նշանակության և քաղաքի ընդհանուր կերպարի ձևավորման մեջ դրանց ունեցած դերի հետ կապված հիմնախնդիրներն են։ Հրապարակը դիտարկվում է ոչ միայն որպես բաց քաղաքային տարածք, այլև որպես հասարակական կյանքի կարևոր կենտրոն, որտեղ փոխկապակցվում են տրանսպորտային, հետիոտնային, վարչական, մշակութային, առևտրային և հանգստի գործառույթները։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են Երևանի տարբեր հրապարակների ձևավորման պատմական փուլերը, դրանց կառուցվածքային փոփոխությունները և քաղաքի զարգացման տարբեր ժամանակաշրջաններում առաջացած նոր պահանջները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հրապարակների և դրանց շրջապատող շենքերի փոխհարաբերությանը, ճարտարապետական միջավայրի ամբողջականությանը, շենքերի բարձրությունների և ծավալների հարաբերակցությանը, տեսողական առանցքներին, տարածության մասշտաբայնությանը և քաղաքային համայնապատկերի ձևավորմանը։ Կարևոր խնդիր է նաև հրապարակների ֆունկցիոնալ կազմակերպումը՝ հաշվի առնելով մարդկանց շարժը, տրանսպորտային հոսքերը, հետիոտների անվտանգությունը, կանաչապատումը, հանգստի գոտիները և հանրային միջոցառումների անցկացման հնարավորությունները։ Երևանի քաղաքային միջավայրի առանձնահատկությունները պայմանավորված են նաև տեղանքի ռելիեֆով, բնական լանդշաֆտով, կլիմայական պայմաններով, պատմական կառուցապատմամբ և քաղաքի ճարտարապետական ժառանգությամբ, ուստի հրապարակների ձևավորման հարցերը պահանջում են այդ գործոնների համակցված ուսումնասիրություն։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև պատմական և ժամանակակից կառուցապատման միջև հավասարակշռության պահպանմանը, հրապարակների վերակառուցման և բարեկարգման ժամանակ պատմամշակութային արժեքների պաշտպանության անհրաժեշտությանը, ինչպես նաև նոր քաղաքաշինական միջամտությունների ազդեցությանը արդեն ձևավորված քաղաքային տարածքների վրա։ Առանձին կարևորություն ունի հրապարակների գեղարվեստական կերպարի ձևավորումը, որը ներառում է ճարտարապետական դետալները, ծածկույթները, կանաչապատումը, ջրային տարրերը, լուսավորությունը, փոքր ճարտարապետական ձևերը և հանրային արվեստի օբյեկտները։ Այս բոլոր բաղադրիչների ճիշտ համադրությունը կարող է նպաստել հրապարակների ինքնատիպության, հարմարավետության և հասարակական գրավչության բարձրացմանը։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև ժամանակակից քաղաքաշինության տեսանկյունից, քանի որ հասարակական բաց տարածքների որակը մեծապես ազդում է քաղաքի բնակելիության, քաղաքային կյանքի ակտիվության և բնակիչների առօրյա միջավայրի հարմարավետության վրա։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել ճարտարապետներին, քաղաքաշինարարներին, լանդշաֆտային ճարտարապետներին, դիզայներներին, արվեստաբաններին, պատմաբաններին, հուշարձանների պահպանության մասնագետներին և քաղաքային միջավայրի զարգացման հարցերով զբաղվող հետազոտողներին։ Այն արժեքավոր է հատկապես Երևանի քաղաքաշինական պատմության և ժամանակակից զարգացման համատեքստում, քանի որ հնարավորություն է տալիս դիտարկել քաղաքի հրապարակները որպես փոխկապակցված ճարտարապետական և հասարակական տարածքներ ու բացահայտել դրանց պահպանման, վերակազմակերպման և հետագա զարգացման հիմնական խնդիրները։

Law

Աշխատությունը նվիրված է XIX–XX դարերում Արևելյան Հայաստանի տարածքում դատական համակարգի և քաղաքացիական դատավարության ձևավորման ու զարգացման պատմաիրավական ուսումնասիրությանը՝ տարբեր ժամանակաշրջաններում գործող օրենսդրական համակարգերի համեմատական վերլուծությամբ։ Հետազոտության առանցքում դատարանների կազմակերպական կառուցվածքի, իրավասությունների, քաղաքացիական գործերի քննության ընթացակարգերի և դատավարության մասնակիցների իրավական կարգավիճակի պատմական փոփոխություններն են։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դատական ինստիտուտների զարգացումը դիտարկել քաղաքական և իրավական համակարգերի փոփոխությունների լայն համատեքստում՝ բացահայտելով իրավական շարունակականության և վերափոխման առանձնահատկությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են քննության առնվել XIX դարում Արևելյան Հայաստանի վարչաիրավական կարգավիճակի փոփոխությունից հետո ձևավորված դատական կառույցները, Ռուսական կայսրության իրավական համակարգի ազդեցությունը և դատական բարեփոխումների նշանակությունը քաղաքացիական արդարադատության կազմակերպման համար։ Կարող են ուսումնասիրվել քաղաքացիական գործերի ենթակայության ու ընդդատության, հայց ներկայացնելու, ապացուցման, կողմերի դատավարական իրավունքների, դատական ակտերի ընդունման և դրանց վերանայման վերաբերյալ իրավական կարգավորումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել տարբեր ժամանակաշրջանների օրենսդրական ակտերի համեմատությանը՝ պարզելու, թե ինչպես են փոխվել քաղաքացիական դատավարության սկզբունքները և դատարանի դերը մասնավոր իրավական վեճերի լուծման գործընթացում։ XX դարի քաղաքական և պետական վերափոխումների պայմաններում դատական համակարգը ենթարկվել է նոր ինստիտուցիոնալ փոփոխությունների, ուստի կարևոր է ուսումնասիրել նախորդ իրավական ավանդույթների և նոր կարգավորումների հարաբերակցությունը։ Պատմաիրավական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ոչ միայն իրավական նորմերի ձևական փոփոխությունները, այլև դրանց կիրառման պատմական պայմանները, դատական հաստատությունների գործառույթների զարգացումը և հասարակական հարաբերությունների փոփոխության ազդեցությունը քաղաքացիական դատավարության վրա։ Իրավահամեմատական վերլուծությունը կարող է ընդգրկել տարբեր ժամանակաշրջանների դատավարական օրենսդրության կառուցվածքային և սկզբունքային ընդհանրություններն ու տարբերությունները՝ նպաստելով ժամանակակից քաղաքացիական դատավարության առանձին ինստիտուտների պատմական ակունքների ըմբռնմանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է պետության և իրավունքի պատմության, քաղաքացիական դատավարության և համեմատական իրավագիտության մեթոդները՝ ներկայացնելով Արևելյան Հայաստանում քաղաքացիական արդարադատության ինստիտուցիոնալ ու օրենսդրական զարգացման պատմական ընթացքը։

Literature

Այս ստեղծագործությունը Րաֆֆու փոքրածավալ արձակի նմուշներից է, որտեղ հեղինակը կենտրոնանում է մարդկային բնավորության, գեղեցկության ընկալման և հասարակական միջավայրի ազդեցության շուրջ ձևավորվող հարաբերությունների վրա։ Պատմության առանցքում Վարթիկի կերպարն է, որի արտաքին կամ ներքին գեղեցկությունը դառնում է ոչ միայն գեղագիտական դիտարկման առարկա, այլ նաև սոցիալական և բարոյական տարբեր մեկնաբանությունների պատճառ։ Րաֆֆին բնորոշ կերպով գեղեցկությունը չի ներկայացնում միայն արտաքին հատկանիշի մակարդակով, այլ այն կապում է մարդու ներաշխարհի, վարքի և հասարակության վերաբերմունքի հետ՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող են արտաքին տպավորությունները ազդել մարդկանց ճակատագրերի և հարաբերությունների վրա։ Ստեղծագործությունում առկա է նաև բարոյական շեշտադրում՝ ընդգծելով իրական արժեքների և մակերեսային ընկալումների հակադրությունը։ Լեզուն պարզ է, պատկերավոր և զգացմունքային, ինչը հնարավորություն է տալիս ընթերցողին հեշտությամբ ընկալել գաղափարական ենթատեքստը և կերպարների հոգեբանական նրբությունները։

Pedagogy

Սա սոցիալ-տնտեսական և սպորտային քաղաքականության ոլորտին պատկանող հետազոտություն է, որը նվիրված է Հայաստանում ֆիզկուլտուրային և սպորտային շարժման զարգացման առանձնահատկություններին շուկայական հարաբերությունների անցման փուլում, որտեղ վերլուծվում են պետական սպորտային համակարգից դեպի բազմաձև ֆինանսավորման և կառավարման մոդելների անցման գործընթացները, սպորտային կազմակերպությունների ինստիտուցիոնալ փոփոխությունները և դրանց ֆինանսական կայունության խնդիրները, աշխատանքը ընդգրկում է նաև զանգվածային սպորտի և բարձրակարգ սպորտի զարգացման տարբերությունները, մասնավոր հատվածի ներգրավվածությունը, սպորտային ենթակառուցվածքների արդիականացումը և բնակչության ֆիզիկական ակտիվության մակարդակի վրա սոցիալ-տնտեսական գործոնների ազդեցությունը, միաժամանակ դիտարկվում են պետական քաղաքականության առաջնահերթությունները՝ ուղղված առողջ ապրելակերպի խթանմանը և սպորտային համակարգի արդյունավետության բարձրացմանը անցումային տնտեսության պայմաններում։