Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ: Ինֆորմացիոն ցանկ=Новые книги: Обшественно-политические науки: Информационный указател (1985, թիվ 4)

Environmental Science

Այս թեման վերաբերում է բնության պահպանության հիմնախնդիրների և գրադարանների աշխատանքի հետ կապված խնդիրների համադրմանը՝ հատկապես մեթոդական հանձնարարականների մշակման համատեքստում, որտեղ կարևոր է կրթական, տեղեկատվական և հասարակական իրազեկման գործառույթների արդյունավետ կազմակերպումը։ Բնության պահպանության հարցերը ներառում են էկոհամակարգերի պահպանությունը, կենսաբազմազանության պաշտպանությունը, բնական ռեսուրսների ռացիոնալ օգտագործումը և շրջակա միջավայրի աղտոտման նվազեցումը, մինչդեռ գրադարանները հանդես են գալիս որպես գիտելիքի տարածման և բնապահպանական կրթության կարևոր կենտրոններ։ Գրադարանների խնդիրները այս ոլորտում կապված են համապատասխան տեղեկատվական նյութերի հավաքագրման, համակարգման և հանրամատչելի դարձնելու հետ, ինչպես նաև բնապահպանական թեմաներով կրթական ծրագրերի և միջոցառումների կազմակերպման հետ։ Մեթոդական հանձնարարականները նպատակ ունեն աջակցել ուսուցիչներին և գրադարանային աշխատողներին՝ մշակելու արդյունավետ մոտեցումներ, որոնք կնպաստեն էկոլոգիական գիտակցության բարձրացմանը հասարակության տարբեր խմբերում։ Այս համադրությունը թույլ է տալիս ձևավորել միջառարկայական կրթական միջավայր, որտեղ բնապահպանական գիտելիքը տարածվում է ոչ միայն դասարաններում, այլ նաև հանրային տեղեկատվական տարածքներում՝ գրադարանների միջոցով։

Linguistics

Հայերենի կետադրություն-ը լեզվաբանական և ուսումնական բնույթի ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է հայերենում կետադրական նշանների կիրառման կանոնները, դրանց գործառույթները և ճիշտ օգտագործման սկզբունքները գրավոր խոսքում, աշխատությունում համակարգված ձևով բացատրվում են հիմնական կետադրական նշանները՝ ստորակետ, կետ, միջակետ, վերջակետ, գծիկ, փակագծեր, չակերտներ և այլ նշաններ, ինչպես նաև դրանց կիրառման տարբեր իրավիճակները պարզ և բարդ նախադասություններում, բարդ ստորադասական կառուցվածքներում և ուղղակի խոսքում, հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն դեպքերին, երբ կետադրությունը կարող է փոխել նախադասության իմաստը կամ ոճական երանգը, ընդգծվում են նաև հաճախ հանդիպող սխալները և դրանց ուղղման մեթոդները, միաժամանակ ներկայացվում են կետադրության ոճաբանական կողմերը՝ ինչպես այն նպաստում է խոսքի հստակությանը, տրամաբանությանը և ընթեռնելիությանը, աշխատությունը ծառայում է որպես գործնական ուղեցույց ուսանողների, ուսուցիչների և բոլոր նրանց համար, ովքեր ցանկանում են կատարելագործել իրենց գրավոր խոսքի մշակույթը և պահպանել լեզվական ճիշտ նորմերը։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է ճագարների մոտ հանդիպող մակաբուծային հիվանդության տարածման օրինաչափությունների, առաջացմանը նպաստող գործոնների և դրա վերահսկման արդյունավետ մոտեցումների գիտական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում հիվանդության համաճարակաբանական առանձնահատկություններն են՝ տարբեր տնտեսություններում և կենդանիների խմբերում հանդիպման հաճախականությունը, տարածման հնարավոր աղբյուրները, փոխանցմանը նպաստող պայմանները և հիվանդացության վրա ազդող սեզոնային, տարիքային ու պահվածքային գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կենդանիների պահման պայմանների, խտության, հիգիենիկ վիճակի և ընդհանուր խնամքի նշանակությանը, քանի որ նման գործոնները կարող են ազդեցություն ունենալ մակաբուծային հիվանդությունների տարածման ինտենսիվության վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել հիվանդության կլինիկական դրսևորումները և ախտորոշման ընդհանուր սկզբունքները՝ համադրելով կենդանու վիճակի գնահատումը համապատասխան անասնաբուժական հետազոտությունների հետ։ Համաճարակաբանական տվյալների համակարգումը հնարավորություն է տալիս առանձնացնելու առավել նշանակալի ռիսկային գործոնները և հասկանալու հիվանդության տարածման ընդհանուր պատկերը ճագարաբուծական տնտեսություններում։ Աշխատանքի մյուս կարևոր ուղղությունը տարբեր անասնաբուժական բուժական մոտեցումների արդյունավետության գիտական գնահատումն է՝ ուշադրություն դարձնելով կենդանիների առողջական վիճակի բարելավմանը, հիվանդության կրկնության նվազեցմանը և կիրառվող միջոցների անվտանգության վերահսկմանը։ Միաժամանակ կարող է ուսումնասիրվել բուժման և կանխարգելման միջոցառումների համադրման նշանակությունը, քանի որ միայն առանձին հիվանդ կենդանիների նկատմամբ միջամտությունը միշտ չէ, որ բավարար է տնտեսությունում հիվանդության տարածումը սահմանափակելու համար։ Կարևորվում են անասնաբուժական հսկողությունը, կենդանիների պահման պայմանների բարելավումը և հիվանդության ժամանակին հայտնաբերումը՝ որպես ընդհանուր վերահսկման համակարգի բաղադրիչներ։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ ճագարաբուծության անասնաբուժական բարեկեցության բարձրացման, կենդանիների առողջության պահպանման և մակաբուծային հիվանդությունների հետևանքով առաջացող տնտեսական կորուստների նվազեցման տեսանկյունից։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է անասնաբուժական մակաբուծաբանության, համաճարակաբանության, կլինիկական անասնաբուժության և կենդանիների առողջության կառավարման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով ամբողջական պատկերացում ձևավորել հիվանդության տարածման առանձնահատկությունների և դրա վերահսկման արդյունավետ ռազմավարությունների վերաբերյալ։

Literature

«Թաթառ Անձրևածին» վերնագրով հրատարակությունը հայ գրավոր ժառանգության նմուշներից է։ Վերնագրի «անձրևածին» բաղադրիչը լեզվական առումով կապվում է անձրևի և ծննդյան կամ առաջացման գաղափարների հետ, սակայն միայն վերնագրի հիման վրա հնարավոր չէ հաստատել ստեղծագործության սյուժեն, ժանրը կամ գաղափարական ուղղվածությունը։ Անձրևը հայ բանավոր և գրավոր մշակույթում հաճախ հանդես է գալիս որպես բնության կենսատու ուժի, պտղաբերության, նորացման և կյանքի շարունակականության խորհրդանիշ։ Այն կարող է նաև կապվել գյուղատնտեսական կյանքի, եղանակային երևույթների և բնության նկատմամբ մարդու վերաբերմունքի հետ։ «Թաթառ» բառի իմաստն ու դրա կապը վերնագրի մյուս բաղադրիչի հետ պահանջում են բովանդակային լրացուցիչ հաստատում, ուստի այն մեկնաբանելիս անհրաժեշտ է խուսափել չհիմնավորված ենթադրություններից։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում 19-րդ դարի հայ գրքի պատմության և հայկական տպագրության աշխարհագրության ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Կալկաթայի հայկական համայնքը կարևոր դեր է ունեցել հայ կրթական, մշակութային և տպագրական կյանքի զարգացման գործում, իսկ այնտեղ լույս տեսած գրքերը վկայում են հայկական գրավոր ժառանգության տարածման աշխարհագրական լայնության մասին։ Այս փոքրածավալ հրատարակությունը կարող է ներառվել պատմական մատենագիտական հավաքածուներում և ծառայել որպես նյութ՝ ուսումնասիրելու հայերեն գրքերի թեմատիկ բազմազանությունը, տպագրական գործունեությունը և հայ համայնքների մշակութային կապերը։ Այն կարող է հետաքրքրել հայ գրականության ու բանահյուսության, պատմական բառապաշարի և հնդկահայ տպագրության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին։

History

Հրատարակությունը նվիրված է 1970 թվականի հոկտեմբեր, նոյեմբեր և դեկտեմբեր ամիսների նշանավոր ու հիշարժան տարեթվերի համակարգված ներկայացմանը։ Այն ունի տեղեկատու-մատենագիտական բնույթ և նախատեսված է տարվա վերջին երեք ամիսների ընթացքում նշվող պատմական, հասարակական, մշակութային, գիտական և այլ կարևոր իրադարձությունների ու տարեդարձերի մասին արագ և հարմար տեղեկատվություն ստանալու համար։ Նյութում կարող են ընդգրկվել տարբեր ժամանակաշրջանների կարևոր իրադարձությունների տարելիցներ, նշանավոր գործիչների ծննդյան և մահվան տարեթվեր, պատմական դեպքերի հիշատակի օրեր, մշակույթի, գրականության, արվեստի, գիտության և հասարակական կյանքի նշանակալի ամսաթվեր։ Տեղեկությունների ամսաթվային դասավորությունը ընթերցողին հնարավորություն է տալիս հեշտությամբ գտնել անհրաժեշտ օրը և ստանալ տվյալ ամսաթվի հետ կապված կարևոր փաստերի վերաբերյալ համառոտ տեղեկություն։ Հատկապես արժեքավոր է այն հանգամանքը, որ նման օրացույցը կարող է ծառայել ոչ միայն որպես անձնական տեղեկատու, այլև որպես կրթական, մշակութային և գրադարանային աշխատանքի օժանդակ նյութ՝ օգնելով կազմել թեմատիկ միջոցառումների, ցուցահանդեսների, դասախոսությունների և հիշատակի միջոցառումների ժամանակացույց։ Հրատարակության կառուցվածքը հնարավորություն է տալիս տարվա վերջին եռամսյակը դիտարկել պատմական հիշողության և մշակութային ժառանգության տեսանկյունից՝ մեկտեղելով տարբեր ոլորտների ու ժամանակաշրջանների նշանակալի ամսաթվերը։ Այն կարող է օգտակար լինել գրադարանավարներին, ուսուցիչներին, մշակույթի և կրթության ոլորտի աշխատակիցներին, լրագրողներին, հետազոտողներին, ուսանողներին և բոլոր նրանց, ովքեր զբաղվում են տարեթվերի, տարեդարձերի ու պատմական հիշարժան իրադարձությունների հավաքագրմամբ։ Ընդհանուր առմամբ, հրատարակությունը արժեքավոր տեղեկատու աղբյուր է, որը 1970 թվականի հոկտեմբեր–դեկտեմբեր ժամանակահատվածի համար համակարգված ձևով ներկայացնում է հիշարժան ամսաթվերի և նշանավոր իրադարձությունների շրջանակը՝ նպաստելով պատմական ու մշակութային տեղեկատվության պահպանմանը, տարածմանը և գործնական օգտագործմանը։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է Քաջարանի հանքային հումքի վերամշակման և մոլիբդեն պարունակող խտանյութերի հիման վրա ֆերոմոլիբդենային համաձուլվածքի ստացման տեխնոլոգիական հնարավորությունների ուսումնասիրմանը՝ մետաղաջերմային վերականգնման սկզբունքների շրջանակում։ Հետազոտության կենտրոնում մագնետիտային և մոլիբդենիտային խտանյութերի բաղադրության, դրանցում արժեքավոր բաղադրիչների բաշխման և մետալուրգիական վերամշակման ընթացքում տեղի ունեցող ֆիզիկաքիմիական փոխակերպումների գնահատումն է։ Դիտարկվում է ալյումինի՝ որպես վերականգնիչի կիրառման ընդհանուր մետալուրգիական սկզբունքը, որի հիմքում մետաղների միացությունների և ալյումինի միջև ընթացող օքսիդավերականգնման գործընթացներն են։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում սկզբնական հումքի հանքաբանական և քիմիական առանձնահատկությունների ազդեցությանը վերջնական մետաղական արտադրանքի կազմի, մոլիբդենի կորզման աստիճանի և առաջացող խարամային համակարգերի հատկությունների վրա։ Քննվում են նաև երկաթ պարունակող և մոլիբդեն պարունակող բաղադրիչների համատեղ վերամշակման հնարավորությունները՝ որպես տեղական հանքային հումքի համալիր օգտագործման ուղղություն։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է գործընթացի ջերմադինամիկական օրինաչափությունների ուսումնասիրությունը, որը հնարավորություն է տալիս ընդհանուր մակարդակում գնահատելու հնարավոր քիմիական փոխակերպումների ուղղությունը և տարբեր բաղադրիչների փոխազդեցությունը։ Տեխնոլոգիական արդյունավետությունը կարող է դիտարկվել ստացվող համաձուլվածքի որակի, օգտակար տարրերի կորզման, հումքի օգտագործման ամբողջականության, նյութական կորուստների և էներգետիկ արդյունավետության տեսանկյուններից։ Առանձին նշանակություն ունի ստացված մետաղական և խարամային ֆազերի կազմի ու հատկությունների ուսումնասիրությունը՝ տեխնոլոգիական գործընթացի արդյունքները բնութագրելու համար։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև հանքահարստացման և մետալուրգիական վերամշակման փուլերի փոխկապակցվածությանը, քանի որ խտանյութերի որակական ցուցանիշները անմիջականորեն պայմանավորում են հետագա մետալուրգիական գործընթացների արդյունավետությունը։ Տեղական հանքային հումքի օգտագործման ուսումնասիրությունը կարևոր է հումքային ռեսուրսների առավել ամբողջական վերամշակման և բարձր ավելացված արժեք ունեցող մետալուրգիական արտադրանքի ստացման գիտատեխնիկական հնարավորությունների գնահատման տեսանկյունից։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է գունավոր և հատուկ մետալուրգիայի, հանքային հումքի վերամշակման, մետալուրգիական ջերմադինամիկայի և նյութագիտության մոտեցումները՝ մոլիբդեն պարունակող խտանյութերի արդյունավետ վերամշակման գիտական հիմքերը զարգացնելու նպատակով։