Նոր Ուխտը, այսինքն՝ Սուրբ Ավետարանը

Geography

Ն. Սիմեոնյանցի աշխատությունը ընդհանուր աշխարհագրության ուսուցման համար նախատեսված դասագրք է, որը նախատեսված է ուսումնառության երկրորդ տարվա համար և նպատակ ունի խորացնելու սովորողների աշխարհագրական գիտելիքները։ Աշխարհագրությունը՝ որպես Երկրի բնության, բնակչության, բնակավայրերի և հասարակական կյանքի տարածական կազմակերպվածությունն ուսումնասիրող գիտություն, կարևոր տեղ է զբաղեցնում ընդհանուր կրթության համակարգում։ Այն հնարավորություն է տալիս հասկանալու բնական միջավայրի առանձնահատկությունները, երկրագնդի մակերևույթի կառուցվածքը, կլիմայական պայմանների տարբերությունները, ջրային և ցամաքային տարածքների բաշխումը, ինչպես նաև մարդկանց բնակության ու գործունեության կապը աշխարհագրական միջավայրի հետ։ Ուսումնառության հաջորդ փուլի համար նախատեսված ձեռնարկը նպաստում է սկզբնական գիտելիքների ընդլայնմանը և աշխարհագրական հասկացությունների ավելի համակարգված յուրացմանը։ Նման դասագրքերում սովորաբար կարևորվում են աշխարհագրական տարածքների ճանաչումը, տեղանունների իմացությունը, բնական երևույթների համեմատությունը և քարտեզների ու աշխարհագրական նկարագրությունների հետ աշխատելու հմտությունների զարգացումը։ Աշխարհագրության ուսումնասիրությունը սովորողներին հնարավորություն է տալիս տարբերակելու երկրամասերն ու բնակավայրերը, հասկանալու բնական պայմանների բազմազանությունը և պատկերացում կազմելու մարդկության ու շրջակա միջավայրի փոխհարաբերությունների մասին։ Դասագրքի ուսումնական նշանակությունը պայմանավորված է նաև տարածական մտածողության զարգացման, դիտարկման ու համեմատության կարողությունների ձևավորման և աշխարհի մասին ընդհանուր պատկերացումների ընդլայնման գործում ունեցած դերով։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում տասնիններորդ դարի հայալեզու աշխարհագրական դասագրքերի, աշխարհագրության դպրոցական դասավանդման և հայ կրթական միջավայրում աշխարհագրական գիտելիքների տարածման պատմության ուսումնասիրության համար։

History

Ա. Ա. Մարտիրոսյանի աշխատությունը նվիրված է Թեյշեբաինի հնագույն քաղաքի ուսումնասիրությանը՝ հիմնված 1947–1958 թվականներին իրականացված հնագիտական պեղումների արդյունքների վրա։ Թեյշեբաինին ուրարտական շրջանի կարևոր հնագիտական հուշարձաններից է, որի ուսումնասիրությունը մեծ նշանակություն ունի Ուրարտու պետության քաղաքական, տնտեսական և մշակութային կյանքի բացահայտման համար։ Պեղումների ընթացքում բացահայտված քաղաքային կառույցները, ամրաշինական համակարգը, բնակելի և տնտեսական շինությունները, պահեստային տարածքները և նյութական մշակույթի տարբեր առարկաները հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմելու քաղաքի կառուցապատման, գործառույթների և բնակչության առօրյայի մասին։ Հայտնաբերված խեցեղենը, մետաղական իրերը, զենքերը, գործիքները և այլ հնագիտական նյութերը կարևոր տեղեկություններ են հաղորդում արհեստների, արտադրության, առևտրատնտեսական կապերի ու ռազմական կազմակերպման վերաբերյալ։ Աշխատությունը նաև նպաստում է ուրարտական քաղաքաշինության, ճարտարապետության և նյութական մշակույթի առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Պեղումների արդյունքների համակարգված ներկայացումը հնարավորություն է տալիս վերակազմելու հնագույն քաղաքի պատմական պատկերը և գնահատելու դրա տեղն ու նշանակությունը ուրարտական պետական համակարգում։ Գիրքը կարևոր գիտական աղբյուր է հնագետների, ուրարտագետների, պատմաբանների և Հայաստանի հնագույն պատմությամբ հետաքրքրվողների համար։

Geography

Այս թեման վերաբերում է լճերի և ջրամբարների ջուր–հատակ սահմանային շերտում տեղի ունեցող օքսիդավերականգնման (ռեդոքս) գործընթացներին և դրանց ազդեցությանը ջրի որակի ձևավորման վրա։ Ջուր–հատակ ինտերֆեյսը համարվում է բարձր ակտիվ կենսաքիմիական գոտի, որտեղ միաժամանակ ընթանում են օրգանական նյութերի քայքայում, միկրոօրգանիզմների ակտիվություն և քիմիական տարրերի փոխակերպումներ։ Այս միջավայրում օքսիդավերականգնման ռեակցիաները որոշում են թթվածնի սպառման և վերականգնման հավասարակշռությունը, ինչպես նաև վերահսկում են այնպիսի կարևոր տարրերի վարքը, ինչպիսիք են երկաթը, մանգանը, ազոտը և ֆոսֆորը։ Օրինակ՝ թթվածնի պակասի պայմաններում կարող են ակտիվանալ վերականգնող գործընթացները, ինչի արդյունքում որոշ նյութեր անցնում են լուծելի ձևերի և տեղափոխվում ջրային շերտեր, ազդելով ջրի թափանցիկության, գույնի և քիմիական կազմի վրա։ Այս գործընթացները նաև անմիջական ազդեցություն ունեն էվտրոֆիկացիայի վրա, քանի որ սննդանյութերի ազատումը հատակից կարող է խթանել ջրիմուռների և ցիանոբակտերիաների աճը, վատթարացնելով ջրի որակը։ Բացի այդ, ջերմաստիճանային շերտավորումը և ջրի շրջանառության սահմանափակումը կարող են ուժեղացնել անաերոբ պայմանները հատակային շերտերում, ինչն էլ ավելի է խորացնում ռեդոքս հավասարակշռության խախտումները։ Այսպիսով, օքսիդավերականգնման գործընթացները ջուր–հատակ սահմանային գոտում հանդիսանում են ջրային էկոհամակարգերի ինքնակարգավորման կարևոր մեխանիզմներից մեկը և վճռորոշ դեր ունեն լճերի ու ջրամբարների էկոլոգիական վիճակի և ջրի որակի ձևավորման մեջ։

Linguistics

Գրականագիտական, լեզվաոճաբանական և թարգմանաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Ուիլյամ Շեքսպիրի կատակերգությունների լեզվում ճարտասանական միջոցների կիրառության առանձնահատկությունների և դրանց հայերեն թարգմանության համարժեքության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում Շեքսպիրի դրամատուրգիական լեզվի գեղարվեստական ինքնատիպությունը, կատակերգական խոսքի կառուցվածքը և ճարտասանական հնարների դերը կերպարների բնութագրման ու ստեղծագործությունների գաղափարական բովանդակության արտահայտման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում փոխաբերության, համեմատության, հակադրության, կրկնության, բառախաղի, հեգնանքի և ճարտասանական հարցերի կիրառությանը։ Վերլուծվում են նշված միջոցների իմաստային, ոճական և հաղորդակցական գործառույթները՝ հաշվի առնելով դրանց ազդեցությունը երկխոսությունների արտահայտչականության, հումորի և դրամատիկական իրավիճակների ձևավորման վրա։ Քննարկվում են անգլերեն բնագրերի և հայերեն թարգմանությունների լեզվական ու մշակութային տարբերությունները, ինչպես նաև գեղարվեստական արտահայտչամիջոցների փոխանցման ընթացքում առաջացող դժվարությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել Շեքսպիրի առանձին կատակերգություններից ընտրված հատվածներ՝ բնագրային և թարգմանական տարբերակների համեմատական վերլուծության միջոցով։ Անդրադարձ է կատարվում թարգմանական համարժեքության, իմաստային ճշգրտության, ոճական համապատասխանության և գեղարվեստական ազդեցության պահպանման հիմնախնդիրներին։ Կարևորվում է թարգմանչական ռազմավարությունների ուսումնասիրությունը, մասնավորապես՝ բառացի թարգմանության, իմաստային վերարտադրության, փոխհատուցման և մշակութային հարմարեցման հնարավորությունների գնահատումը։ Աշխատանքը կարող է նպաստել Շեքսպիրի ստեղծագործությունների հայերեն թարգմանությունների լեզվաոճական առանձնահատկությունների բացահայտմանը և գեղարվեստական թարգմանության տեսության զարգացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել անգլիական գրականության, համեմատական գրականագիտության, ոճագիտության, ճարտասանության և թարգմանաբանության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Linguistics

Այս աշխատանքը նվիրված է ժամանակակից անգլերենի նշանային բաղադրությունների համակարգային ուսումնասիրությանը՝ լեզվի կառուցվածքի և խոսքային իրացման մակարդակներում, որտեղ դիտարկվում է լեզվական նշանի ձևավորումը, իմաստային կազմակերպումը և գործառական կիրառությունը տարբեր հաղորդակցական իրավիճակներում։ Հեղինակը վերլուծում է նշանային համակարգերի ներքին կառուցվածքը՝ առանձնացնելով ձևաբանական, շարահյուսական և իմաստաբանական բաղադրիչները, ինչպես նաև դրանց փոխկապակցվածությունը խոսքի իրականացման գործընթացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում լեզվի սեմիոտիկ բնույթին, որտեղ լեզվական միավորները դիտարկվում են որպես նշաններ՝ իրենց ձևի և բովանդակության միասնությամբ, ինչպես նաև կոնտեքստային գործոնների ազդեցությամբ ձևավորվող իմաստային փոփոխություններով։ Աշխատությունը ուսումնասիրում է նաև ֆրազեոլոգիական միավորների, իդիոմատիկ արտահայտությունների և կոլոկացիաների դերը ժամանակակից անգլերենում՝ ընդգծելով դրանց նշանակությունը խոսքի արտահայտչականության և հաղորդակցական արդյունավետության բարձրացման գործում։ Ներկայացվում են նաև լեզվի դինամիկ զարգացման գործընթացները՝ կապված գլոբալացման, մեդիա միջավայրի և թվային հաղորդակցության ազդեցության հետ, որոնք նպաստում են նոր նշանային կառուցվածքների ձևավորմանը։ Շեշտվում է, որ լեզուն ոչ միայն հաղորդակցման միջոց է, այլև բարդ նշանային համակարգ, որի ուսումնասիրությունը թույլ է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալ մարդկային մտածողության և հաղորդակցության մեխանիզմները։

Geography

Проектирование и редакционная подготовка общегеографических региональных карт աշխատությունը քարտեզագրության և աշխարհագրական ինֆորմացիոն համակարգերի ոլորտի ուսումնական և մեթոդական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է տարածաշրջանային ընդհանուր աշխարհագրական քարտեզների նախագծման և խմբագրական պատրաստման հիմնական սկզբունքներն ու փուլերը, այն բացատրում է քարտեզագրական նախագծման գործընթացը՝ սկզբնական տվյալների հավաքագրումից մինչև վերջնական քարտեզի ստեղծում, գիրքը անդրադառնում է քարտեզագրական ընդհանրացման մեթոդներին, մասշտաբի ընտրությանը, նշանների և սիմվոլների համակարգի ձևավորմանը, ինչպես նաև տարածքային տեղեկատվության ճշգրիտ ներկայացման խնդիրներին, միաժամանակ ընդգրկելով խմբագրական աշխատանքի կազմակերպումը և քարտեզների որակի վերահսկման չափանիշները, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր աշխարհագրության, քարտեզագրության և գեոինֆորմատիկայի ուսանողների և մասնագետների համար։