Ոճագիտության և խոսքի մշակույթի հարցերը Հր. Աճառյանի ուսումնասիրություններում

Pedagogy

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է կրտսեր դպրոցականների «ֆիզիկական կուլտուրա» առարկայի շրջանակում գիտելիքների ձևավորման մեթոդիկայի ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են տարիքային առանձնահատկությունները, շարժողական և ճանաչողական զարգացման փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև ուսումնական գործընթացում ֆիզիկական դաստիարակության դիդակտիկական սկզբունքները։ Հեղինակը վերլուծում է ուսուցման արդյունավետ մեթոդները՝ ներառյալ խաղային գործունեությունը, շարժողական վարժությունների համակարգված կիրառումը, ինտերակտիվ և համագործակցային ուսուցման ձևերը։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև ուսումնական նյութի մատչելիության ապահովման, սովորողների մոտ շարժողական հմտությունների և գիտելիքների միաժամանակյա ձևավորման, ինչպես նաև ուսուցման մոտիվացիայի բարձրացման խնդիրները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում դասի կառուցվածքին, ուսուցչի մեթոդական դերին և գնահատման չափանիշների կիրառմանը ֆիզիկական կուլտուրայի դասավանդման գործընթացում։ Գիրքը նախատեսված է ֆիզկուլտուրայի ուսուցիչների, մանկավարժների, մեթոդիստների, սպորտային մանկավարժության մասնագետների և ուսանողների համար՝ առաջարկելով տեսական և գործնական մոտեցումներ կրտսեր դպրոցականների գիտելիքների ձևավորման արդյունավետ կազմակերպման համար։

Economics

Գործազրկությունը տնտեսագիտական երևույթ է, երբ աշխատունակ և աշխատանք փնտրող անձինք չեն կարողանում գտնել զբաղվածություն։ Գործազրկության ձևերը տարբեր են՝ կախված դրա առաջացման պատճառներից և տնտեսության վիճակից։ Ամենատարածված ձևերից մեկը ֆրիկցիոն (ժամանակավոր) գործազրկությունն է, որը առաջանում է, երբ մարդիկ փոխում են աշխատանքը կամ նոր են մտնում աշխատաշուկա, և որոշ ժամանակ չեն գտնում համապատասխան աշխատանք։ Մյուս ձևը կառուցվածքային գործազրկությունն է, որը պայմանավորված է տնտեսության կառուցվածքային փոփոխություններով, երբ որոշ մասնագիտություններ դառնում են ոչ պահանջված, իսկ աշխատողները չունեն նոր պահանջվող հմտություններ։ Ցիկլային գործազրկությունը առաջանում է տնտեսական անկումների ժամանակ, երբ արտադրությունը նվազում է, և ընկերությունները ստիպված են կրճատել աշխատատեղերը։ Բացի այդ, գոյություն ունի սեզոնային գործազրկություն, որը կապված է տարվա եղանակների փոփոխության հետ, օրինակ՝ գյուղատնտեսության կամ զբոսաշրջության ոլորտներում աշխատանքը կախված է սեզոնից։ Երբեմն առանձնացվում է նաև թաքնված գործազրկություն, երբ մարդիկ պաշտոնապես աշխատում են, բայց նրանց աշխատանքի արտադրողականությունը շատ ցածր է կամ նրանք իրականում ավելորդ են կազմակերպության համար։ Գործազրկության մակարդակը կարևոր տնտեսական ցուցանիշ է, քանի որ այն արտացոլում է երկրի աշխատաշուկայի վիճակը և բնակչության սոցիալական բարեկեցությունը։ Պետությունները տարբեր քաղաքական միջոցներով փորձում են նվազեցնել գործազրկությունը՝ խթանելով տնտեսական աճը, ներդրումները և մասնագիտական վերապատրաստումները։ Գործազրկության ճիշտ ըմբռնումը կարևոր է տնտեսության կայուն զարգացման և սոցիալական խնդիրների լուծման համար։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է անորոշ դերբայի՝ ինֆինիտիվի կառուցվածքային, իմաստային և շարահյուսական առանձնահատկությունների տիպաբանական ուսումնասիրությանը տարբեր լեզուների նյութի համադրությամբ։ Հետազոտության կենտրոնում ինֆինիտիվն է որպես բայական համակարգի յուրահատուկ միավոր, որը մի կողմից պահպանում է բային բնորոշ գործողության կամ վիճակի իմաստը և որոշ քերականական հատկություններ, իսկ մյուս կողմից սովորաբար չի արտահայտում դիմավոր բայաձևերին հատուկ դեմքի ու թվի ամբողջական հակադրությունները։ Քննվում են տարբեր լեզուներում ինֆինիտիվի ձևաբանական կառուցվածքը, դրա կազմության միջոցները, քերականական կարգերի արտահայտման հնարավորությունները և նախադասության մեջ կատարած գործառույթները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն հարցին, թե տարբեր լեզվական համակարգերում ինչպիսի հարաբերակցություն է ձևավորվում ինֆինիտիվի բայական և անվանական հատկանիշների միջև։ Ուսումնասիրվում են ենթակայի, խնդրառության, ժամանակային և կերպային հարաբերությունների արտահայտման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև ինֆինիտիվային կառույցների կապը նախադասության հիմնական ստորոգման հետ։ Տիպաբանական համեմատությունը հնարավորություն է տալիս առանձնացնել լեզուների միջև ընդհանուր օրինաչափություններն ու կառուցվածքային տարբերությունները՝ առանց որևէ առանձին լեզվի քերականական համակարգը համընդհանուր չափանիշ ընդունելու։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում ինֆինիտիվի շարահյուսական գործառույթների քննությունը, քանի որ այն տարբեր լեզուներում կարող է հանդես գալ բարդ ստորոգյալի բաղադրիչի, լրացման, նպատակի կամ այլ հարաբերությունների արտահայտման միջոցի դերում։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև ինֆինիտիվային կառույցների և այլ ոչ դիմավոր բայական ձևերի՝ դերբայների ու բայանունների հարաբերակցությանը՝ պարզաբանելով դրանց սահմանազատման տիպաբանական չափանիշները։ Պատմական և համեմատական տվյալների ներգրավումը հնարավորություն է տալիս դիտարկել նաև նման ձևերի քերականացման և գործառութային փոփոխությունների ընդհանուր միտումները։ Լեզուների համադրական ուսումնասիրության միջոցով բացահայտվում է, թե նույն կամ մոտ հաղորդակցական գործառույթները տարբեր քերականական համակարգերում ինչպիսի կառուցվածքային միջոցներով կարող են արտահայտվել։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է լեզվաբանական տիպաբանության, ձևաբանության, շարահյուսության և քերականական իմաստաբանության մոտեցումները՝ ինֆինիտիվի տեղը լեզուների բայական համակարգերում և դրա համընդհանուր ու լեզվահատուկ հատկանիշները համակարգված կերպով բնութագրելու նպատակով։

Other Subjects

Հաշվապահական և ֆինանսական հաշվառման ուսումնական աշխատություն է, որտեղ ներկայացվում են դեբիտորական պարտքերի հաշվառման էությունը, կազմակերպման սկզբունքները և դրանց վերահսկման մեթոդները ձեռնարկության ֆինանսական համակարգում։ Գրքում բացատրվում է, որ դեբիտորական պարտքերը ձևավորվում են այն դեպքերում, երբ կազմակերպությունը ապրանքներ կամ ծառայություններ է տրամադրում վարկով և սպասում է ապագա վճարումների ստացմանը։ Աշխատության մեջ մանրամասն քննարկվում են դեբիտորական պարտքերի ճանաչման, գնահատման և հաշվառման մեթոդները, ինչպես նաև դրանց դասակարգումը ըստ ժամկետայնության և ռիսկայնության։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև վատ պարտքերի (անհավաքագրելի պարտքեր) հաշվառման, պահուստների ձևավորման և ֆինանսական հաշվետվություններում դրանց արտացոլման կարգին։ Գրքում ներկայացվում են նաև դեբիտորական պարտքերի կառավարման գործիքները՝ վճարունակության գնահատում, վարկային քաղաքականություն և հավաքագրման ընթացակարգեր, որոնք նպաստում են ձեռնարկության իրացվելիության և ֆինանսական կայունության ապահովմանը։ Աշխատությունը կարևոր է հաշվապահության և ֆինանսական կառավարման ուսումնասիրության համար։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է հանրային կառավարման արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով։ Այն դիտարկում է հանրային կառավարման համակարգի դերը պետության սոցիալ-տնտեսական զարգացման, պետական քաղաքականության արդյունավետ իրականացման, հանրային ծառայությունների որակի բարձրացման և քաղաքացիների իրավունքների ու օրինական շահերի պաշտպանության գործում։ Ուսումնասիրության շրջանակում ներկայացվում են արդյունավետ կառավարման հիմնական սկզբունքները՝ օրինականություն, թափանցիկություն, հաշվետվողականություն, մասնակցայնություն, պատասխանատվություն և ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ՀՀ կառավարման համակարգի կազմակերպական և ինստիտուցիոնալ առանձնահատկություններին, պետական մարմինների փոխգործակցությանը, որոշումների կայացման գործընթացներին և հանրային ծառայությունների մատուցման մեխանիզմներին։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև կառավարման արդյունավետության վրա ազդող խնդիրներին, այդ թվում՝ վարչական գործընթացների բարդությանը, գործառույթների ոչ բավարար համակարգմանը, մարդկային ռեսուրսների կառավարմանը, կառավարման գործընթացների թվայնացման անհրաժեշտությանը և հանրային կառավարման նկատմամբ հասարակության վստահության ամրապնդմանը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում էլեկտրոնային կառավարման և թվային տեխնոլոգիաների կիրառմանը, քանի որ դրանք կարող են նպաստել վարչական գործընթացների արագացմանը, ծառայությունների մատչելիության բարձրացմանը, տեղեկատվության փոխանակման բարելավմանը և կառավարման ծախսերի օպտիմալացմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում արդյունավետության բարձրացման հնարավոր ուղղությունները դիտարկվում են նաև պետական ծառայողների մասնագիտական կարողությունների զարգացման, կառավարման որակի գնահատման, արդյունքների վերահսկման և քաղաքացիների հետ հետադարձ կապի կատարելագործման տեսանկյունից։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հանրային կառավարման մասնագետների, պետական և համայնքային կառավարման ոլորտի ներկայացուցիչների, հետազոտողների և ուսանողների համար՝ հնարավորություն տալով համակողմանիորեն հասկանալ ՀՀ-ում հանրային կառավարման արդյունավետության վրա ազդող գործոններն ու դրա կատարելագործման հնարավորությունները։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը նպատակ ունի բացահայտել այն հիմնական ուղղությունները, որոնց միջոցով հնարավոր է ձևավորել առավել արդյունավետ, թափանցիկ, հաշվետու, քաղաքացիների կարիքներին արձագանքող և ժամանակակից պահանջներին համապատասխան հանրային կառավարման համակարգ։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է ռադիոկապի համակարգերում բազմաճառագայթային անտենային տեխնոլոգիաների նախագծման, կառուցվածքի, աշխատանքի սկզբունքների և արդյունավետ կիրառման ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական ուղղությունը կապված է ժամանակակից ռադիոհաղորդակցության համակարգերում ազդանշանների ուղղորդված հաղորդման և ընդունման հնարավորությունների ընդլայնման, կապի որակի բարձրացման և հաճախականային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման հետ։ Բազմաճառագայթային անտենային համակարգերը հնարավորություն են տալիս միաժամանակ ձևավորելու մի քանի անկախ կամ փոխկապակցված ճառագայթման ուղղություններ՝ ապահովելով ռադիոազդանշանների տարածման տարածական կառավարում և տարբեր ուղղություններով գտնվող բաժանորդների սպասարկում։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակում դիտարկվում են անտենային համակարգերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, ճառագայթման ուղղվածության դիագրամների ձևավորման մեթոդները, անտենային տարրերի փոխազդեցությունը և էլեկտրամագնիսական ալիքների տարածման ֆիզիկական օրինաչափությունները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունեն փուլավորված անտենային ցանցերի, ճառագայթների ձևավորման և կառավարման ալգորիթմների, ազդանշանների մշակման մեթոդների և համակարգի էներգետիկ արդյունավետության հետ կապված հարցերը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է բազմաճառագայթային համակարգերի կիրառումը ռադիոկապի այնպիսի միջավայրերում, որտեղ անհրաժեշտ է ապահովել միաժամանակյա հաղորդակցություն տարբեր ուղղություններով, նվազեցնել փոխադարձ խանգարումները և բարձրացնել հաղորդվող տեղեկատվության հուսալիությունը։ Քննարկվող տեխնիկական հիմնախնդիրները վերաբերում են նաև անտենային համակարգերի հաճախականային բնութագրերին, ուժեղացման գործակիցներին, ուղղվածության ճշգրտությանը, ճառագայթների փոխադարձ ազդեցությանը և կապի ալիքների կայունությանը։ Բազմաճառագայթային տեխնոլոգիաների օգտագործումը կարևոր նշանակություն ունի բջջային կապի, արբանյակային հաղորդակցության, ռադիոռելեային համակարգերի, անլար տվյալների փոխանցման ցանցերի և հատուկ նշանակության հեռահաղորդակցական համալիրների զարգացման համար։ Աշխատության գիտատեխնիկական նշանակությունը պայմանավորված է ռադիոհաղորդակցության համակարգերի թողունակության մեծացման, տարածական ծածկույթի բարելավման և կապի ենթակառուցվածքների արդյունավետության բարձրացման հնարավորություններով։ Տեսական և կիրառական տեսանկյուններից կարևոր են անտենային համակարգերի մաթեմատիկական մոդելավորման, էլեկտրադինամիկական հաշվարկների, կառուցվածքային օպտիմալացման և փորձարարական հետազոտությունների մեթոդները, որոնք հնարավորություն են տալիս գնահատելու տարբեր տեխնիկական լուծումների առավելություններն ու սահմանափակումները։ Թեման առնչվում է նաև թվային ազդանշանների մշակման, ռադիոհաճախականային սարքավորումների նախագծման, էլեկտրոնային կառավարման համակարգերի և հեռահաղորդակցական տեխնոլոգիաների զարգացման ժամանակակից ուղղություններին։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ռադիոտեխնիկայի, հեռահաղորդակցության, էլեկտրոնիկայի, անտենային համակարգերի նախագծման և էլեկտրամագնիսական դաշտերի տեսության ոլորտներում մասնագիտացող գիտաշխատողների, ինժեներների, դասախոսների, ասպիրանտների և ուսանողների համար։ Այն ներկայացնում է բազմաճառագայթային անտենային համակարգերի ուսումնասիրության տեսական ու գործնական նշանակությունը՝ ընդգծելով դրանց դերը ռադիոկապի տեխնիկական հնարավորությունների ընդլայնման և հաղորդակցության արդյունավետության բարձրացման գործում։