Պար և երաժշտություն․ Սրբուհի Լիսիցյանի ծննդյան 110-ամյակին նվիրված գիտաժողովի նյութեր

Technology

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է ստատիկ կամայական ընտրությամբ հիշասարքերի (SRAM) արագագործության բարձրացման միջոցների մշակմանը՝ ընդգծելով միկրոէլեկտրոնիկայի և թվային սխեմաների նախագծման արդի մոտեցումները։ Դիտարկվում են SRAM հիշասարքերի աշխատանքի հիմնական սկզբունքները՝ բիթային բջիջների կառուցվածքը, կարդալու և գրելու ռեժիմները, ինչպես նաև կայունության և արագության միջև առկա փոխզիջումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ուշացման (latency) նվազեցման, էներգաարդյունավետության բարձրացման և ազդանշանային ամբողջականության պահպանման խնդիրներին բարձր հաճախականությունների պայմաններում։ Աշխատանքում վերլուծվում են արագագործության բարձրացման տարբեր մեթոդներ՝ ներառյալ բջջային տրանզիստորների օպտիմալ չափագրում, լարումային նվազեցման տեխնիկաների կիրառություն, նախալիցքավորման (precharge) և սենսորային ուժեղացուցիչների կատարելագործում, ինչպես նաև ճարտարապետական լուծումներ՝ բազմաբանկ հիշասարքեր և զուգահեռ մուտք/ելք համակարգեր։ Քննարկվում են նաև նոր տեխնոլոգիական նորմերի ազդեցությունը՝ նանոմաշտաբային տրանզիստորների արտահոսքի հոսանքներ, ջերմային շեղումներ և արտադրական տատանումներ, որոնք կարող են ազդել հիշասարքի կայուն աշխատանքի վրա։ Ընդգծվում է, որ SRAM արագագործության բարձրացումը կարևոր նշանակություն ունի բարձր արդյունավետության պրոցեսորների, գրաֆիկական համակարգերի և ներկառուցված սարքերի նախագծման մեջ՝ ապահովելով տվյալների արագ հասանելիություն և համակարգի ընդհանուր արտադրողականության աճ։

Technology

Այս աշխատանքը նվիրված է մոլիբդենիտային խտանյութերից մոլիբդենի երկսիլիցիդի (MoSi₂) ստացման տեխնոլոգիայի մշակմանը՝ կիրառելով սիլիկաջերմային վերականգնման մեթոդը։ Նյութում ուսումնասիրվում են մոլիբդեն պարունակող հումքի ֆիզիկաքիմիական հատկությունները, տեխնոլոգիական վերամշակման փուլերը և սիլիցիումի մասնակցությամբ ընթացող բարձր ջերմաստիճանային ռեակցիաների օրինաչափությունները։ Աշխատությունը ներկայացնում է տեխնոլոգիական գործընթացի օպտիմալ պայմանների ընտրությունը՝ ներառյալ ջերմաստիճանի, բաղադրության, ժամանակի և ռեագենտների հարաբերակցության ազդեցությունը վերջնական արտադրանքի ելքի և մաքրության վրա։ Վերլուծվում են ստացված մոլիբդենի երկսիլիցիդի կառուցվածքային, ֆազային և ֆիզիկամեխանիկական հատկությունները, ինչպես նաև դրա կիրառման հնարավորությունները բարձր ջերմակայուն նյութերի, էլեկտրատեխնիկական սարքերի և պաշտպանիչ ծածկույթների արտադրության մեջ։ Նյութը կարևոր նշանակություն ունի մետալուրգիայի, նյութագիտության և քիմիական տեխնոլոգիաների ոլորտներում՝ նպաստելով ռազմավարական նշանակության նյութերի արտադրության արդյունավետության բարձրացմանը։

Philosophy

Այս գիրքը ներկայացնում է փիլիսոփայության պատմական և սիստեմատիկ դասընթացը՝ ընդգրկելով փիլիսոփայական մտքի զարգացման հիմնական փուլերը և նրա հիմնարար բաժինները։ Պատմական մասում քննարկվում են հին հունական փիլիսոփայությունից մինչև ժամանակակից ուղղություններ ընկած գաղափարական համակարգերը՝ ընդգծելով Պլատոնի, Արիստոտելի, միջնադարյան մտածողների և նոր ժամանակների փիլիսոփաների ներդրումը։ Սիստեմատիկ հատվածում ներկայացվում են փիլիսոփայության հիմնական ոլորտները՝ գոյաբանություն, իմացաբանություն, արժեքաբանություն, տրամաբանություն և էթիկա։ Հեղինակը բացատրում է փիլիսոփայական հիմնական խնդիրները, դրանց ձևակերպումները և տարբեր լուծման մոտեցումները։ Նյութը կառուցված է համակարգված և ուսումնական տրամաբանությամբ՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով ստանալ ամբողջական պատկերացում փիլիսոփայության թե՛ պատմական զարգացման, թե՛ տեսական կառուցվածքի մասին։

Religion

Մեծ հայրենադարձությունը (1946–1948 թթ.) և Հայ եկեղեցու դերը այդ գործընթացում ձևավորում են սփյուռքահայության և Խորհրդային Հայաստանի հարաբերությունների կարևոր էջերից մեկը, որտեղ քաղաքական, սոցիալական և հոգևոր գործոնները փոխկապակցված էին։ Այդ տարիներին Խորհրդային Հայաստան կազմակերպված զանգվածային հայրենադարձությունը պայմանավորված էր ինչպես Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո առաջացած ժողովրդագրական խնդիրներով, այնպես էլ սփյուռքահայության շրջանում հայրենիք վերադառնալու գաղափարական և ազգային ձգտումներով։ Հայ եկեղեցին այս գործընթացում հանդես եկավ որպես կարևոր հոգևոր և համայնքային կառույց, որը սփյուռքում պահպանում էր ազգային ինքնությունը, լեզուն և մշակութային կապերը հայրենիքի հետ՝ նպաստելով հայրենադարձության գաղափարի տարածմանը և աջակցությանը։ Միաժամանակ եկեղեցու դերը բարդ էր, քանի որ խորհրդային գաղափարախոսական միջավայրում կրոնական հաստատությունները ենթարկվում էին սահմանափակումների, իսկ պետական քաղաքականությունը հաճախ փորձում էր վերահսկել կամ սահմանափակել նրանց ազդեցությունը։ Այդուհանդերձ, հատկապես սփյուռքահայ համայնքներում եկեղեցին շարունակում էր մնալ ազգային համախմբման կենտրոն՝ կազմակերպելով օգնություն, տեղեկատվական աշխատանք և համայնքային քննարկումներ հայրենադարձության վերաբերյալ։ Մեծ հայրենադարձության ընթացքում Հայաստան տեղափոխված հազարավոր հայեր բախվեցին սոցիալական, կենցաղային և ադապտացիոն դժվարությունների, ինչը հետագայում ազդեց գործընթացի ընդհանուր գնահատման վրա, սակայն այն միաժամանակ նշանակալի դեր ունեցավ երկրի ժողովրդագրական և մշակութային զարգացման մեջ։ Ընդհանուր առմամբ, Հայ եկեղեցու մասնակցությունը Մեծ հայրենադարձության գործընթացին կարելի է դիտարկել որպես ազգային ինքնության պահպանման և հայրենիքի հետ կապի ամրապնդման կարևոր գործոն, որը, չնայած սահմանափակումներին, նպաստեց սփյուռք-հայրենիք հարաբերությունների շարունակականությանը։

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է տարրական դպրոցում մայրենիի դասավանդման փուլերի հաջորդայնության հիմնախնդրի գիտամեթոդական ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով ուսուցման գործընթացի կառուցման սկզբունքները և դրանց արդյունավետ կիրառման պայմանները։ Հեղինակը վերլուծում է մայրենի լեզվի ուսուցման բովանդակության ընտրության, թեմաների հաջորդական կազմակերպման, լեզվական գիտելիքների ձևավորման և սովորողների խոսքային կարողությունների զարգացման մեթոդական հիմքերը։ Ուսումնասիրության շրջանակում ներկայացվում են տարրական դասարաններում լեզվական նյութի մատուցման փուլայնության առանձնահատկությունները, ուսուցման շարունակականության ապահովման ուղիները, ինչպես նաև սովորողների տարիքային և հոգեբանական առանձնահատկությունների հաշվառման կարևորությունը։ Աշխատանքում անդրադարձ է կատարվում ընթերցանության, գրավոր խոսքի, բանավոր հաղորդակցության, քերականական գիտելիքների և բառապաշարի զարգացման փոխկապակցվածությանը՝ առաջարկելով մանկավարժական արդյունավետ մոտեցումներ։ Հեղինակը հիմնավորում է դասավանդման փուլերի ճիշտ հաջորդականության նշանակությունը՝ որպես գիտելիքների կայուն յուրացման, լեզվական մտածողության զարգացման և սովորողների ստեղծագործական կարողությունների խթանման կարևոր գործոն։ Գիրքը արժեքավոր աղբյուր է տարրական դպրոցի ուսուցիչների, մանկավարժների, մեթոդիստների, կրթության ոլորտի հետազոտողների և ապագա ուսուցիչների համար՝ նպաստելով մայրենի լեզվի ուսուցման գործընթացի գիտական կազմակերպմանը և կատարելագործմանը։

Law

Գիրքը ներկայացնում է Հայաստանի Հանրապետության «Հաշվապահական հաշվառման և աուդիտի մասին» օրենքի բովանդակությունը, կառուցվածքը և կիրառման հիմնական սկզբունքները՝ բացահայտելով ֆինանսական հաշվետվությունների կազմման և աուդիտորական վերահսկողության իրավական հիմքերը։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են հաշվապահական հաշվառման կազմակերպման պահանջները, ֆինանսական տեղեկատվության գրանցման, դասակարգման և ներկայացման կանոնները, ինչպես նաև հաշվապահական քաղաքականության ձևավորման սկզբունքները։ Հեղինակը մանրամասն անդրադառնում է աուդիտի էությանը, տեսակներին և իրականացման փուլերին՝ ներառյալ ներքին և արտաքին աուդիտը, աուդիտորական եզրակացության կազմումը և ֆինանսական հաշվետվությունների արժանահավատության գնահատումը։ Գրքում քննարկվում են նաև օրենքի կիրառման շրջանակները, կարգավորող մարմինների դերը, կազմակերպությունների պատասխանատվությունը և ֆինանսական թափանցիկության ապահովման պահանջները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում միջազգային ստանդարտների հետ համապատասխանությանը, հաշվապահական և աուդիտորական գործունեության որակի վերահսկմանը և տնտեսական միջավայրի վրա օրենքի ազդեցությանը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ձևավորել ամբողջական պատկերացում ՀՀ հաշվապահական և աուդիտորական օրենսդրության վերաբերյալ՝ օգտակար լինելով հաշվապահների, աուդիտորների, ֆինանսիստների և իրավագետների համար։