More in Economics

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Mathematics

    Աստղաչափական և քանակական եղանակների կիրառությունը հայոց տոմարի որոշ խնդիրներ լուծելիս

    Աշխատությունը նվիրված է հայոց տոմարի պատմության և կառուցվածքի առանձին խնդիրների ուսումնասիրությանը՝ աստղագիտական հաշվարկների և քանակական վերլուծության մեթոդների կիրառմամբ։ Հետազոտության կենտրոնում օրացուցային համակարգի ժամանակագրական առանձնահատկությունների, տարվա կառուցվածքի, ամսաթվերի համապատասխանեցման և պատմական ժամանակագրության ճշգրտման հետ կապված հարցերն են։ Հայոց տոմարը դիտարկվում է ոչ միայն որպես պատմամշակութային երևույթ, այլև որպես որոշակի մաթեմատիկական ու աստղագիտական սկզբունքներով գործող ժամանակի հաշվարկման համակարգ, որի ուսումնասիրությունը պահանջում է պատմական աղբյուրների տվյալների և հաշվարկային մեթոդների համադրում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում տոմարական տարիների, օրերի և պարբերաշրջանների հարաբերակցությանը, տարբեր օրացուցային համակարգերի միջև ամսաթվերի փոխարկման խնդիրներին և ժամանակագրական տվյալների հնարավոր անհամապատասխանությունների բացահայտմանը։ Աստղաչափական մոտեցումները հնարավորություն են տալիս պատմական տեղեկությունները համադրել երկնային երևույթների պարբերականության հետ՝ այն դեպքերում, երբ սկզբնաղբյուրներում հիշատակված աստղագիտական տվյալները կարող են ծառայել իրադարձությունների ժամանակագրման լրացուցիչ հենակետ։ Քանակական մեթոդների կիրառմամբ հնարավոր է համակարգել մեծաթիվ տոմարական տվյալներ, ստուգել հաշվարկների ներքին համապատասխանությունը և համեմատել տարբեր ժամանակագրական վարկածներ։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև նահանջային համակարգերի, շարժական ու անշարժ տոմարների հարաբերակցության, տոմարական շրջանների և դրանց պատմական կիրառության հարցերին։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայկական, հուլյան և այլ ժամանակագրական համակարգերի միջև համապատասխանությունների որոշումը, քանի որ պատմական աղբյուրներում հանդիպող թվականների ճիշտ մեկնաբանությունը կարևոր է իրադարձությունների հաջորդականության վերականգնման համար։ Մաթեմատիկական հաշվարկների և աղբյուրագիտական քննության համադրումը հնարավորություն է տալիս նվազեցնել միայն մեկնաբանական մոտեցումներից առաջացող անորոշությունները և ստուգել առաջարկվող ժամանակագրական լուծումների հիմնավորվածությունը։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի նաև ձեռագրերում, տարեգրություններում և հիշատակարաններում պահպանված տոմարական տվյալների ուսումնասիրության համար։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է տոմարագիտության, աստղագիտության, մաթեմատիկական ժամանակագրության և աղբյուրագիտության մեթոդները՝ հայոց տոմարի կառուցվածքի ու պատմական կիրառության հետ կապված խնդիրների առավել ճշգրիտ և համակարգված ուսումնասիրության նպատակով։

    Updated: 2026-09-22
    Աստղաչափական և քանակական եղանակների կիրառությունը հայոց տոմարի որոշ խնդիրներ լուծելիս
    Online

    Economics

    Ռիսկի կառավարում

    Այս գիրքը ներկայացնում է ռիսկի կառավարման հիմնական սկզբունքներն ու մեթոդները՝ բացատրելով, թե ինչպես են նույնականացվում, գնահատվում և վերահսկվում տարբեր տեսակի ռիսկեր կազմակերպություններում և տնտեսական համակարգերում։ Գրքում քննարկվում են ֆինանսական, գործառնական, ռազմավարական և արտաքին միջավայրից բխող ռիսկերը, ինչպես նաև դրանց կանխարգելման և նվազեցման գործիքները։ Հեղինակը անդրադառնում է ռիսկերի վերլուծության քանակական և որակական մեթոդներին, որոշումների ընդունման գործընթացում անորոշության ազդեցությանը և ռիսկերի կառավարման համակարգերի կառուցվածքին։ Նյութում ներկայացվում են նաև իրական իրավիճակների օրինակներ՝ բիզնեսի, պետական կառավարման և ֆինանսական շուկաների ոլորտներից։ Գիրքը համադրում է տեսական հիմքերը և գործնական մոտեցումները՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով զարգացնել համակարգային մտածողություն և արդյունավետ որոշումներ կայացնելու կարողություն անորոշության պայմաններում։

    Updated: 2026-09-12
    Ռիսկի կառավարում
    Online

    Linguistics

    Հայոց լեզվի այբբենարան

    Աշխատանքը նախատեսված է հայոց լեզվով սկզբնական գրագիտության ուսուցման համար և ներկայացնում է այբբենական գիտելիքների յուրացմանն ուղղված ուսումնական ձեռնարկ։ Այն կարելի է դիտարկել որպես երեխաների կամ հայերեն կարդալ ու գրել սովորող սկսնակների համար կազմված դասագիրք, որի հիմնական նպատակը տառերի ճանաչումը, դրանց հնչյունական արժեքի ըմբռնումը և գրավոր խոսքի առաջին հմտությունների ձևավորումն է։ Նման բնույթի այբբենարաններում ուսուցումը սովորաբար կազմակերպվում է աստիճանական սկզբունքով՝ առանձին տառերի ներկայացումից անցնելով վանկերի կազմմանը, պարզ բառերի ընթերցմանը և կարճ նախադասությունների ընկալմանը։ Այսպիսի կառուցվածքը սովորողին հնարավորություն է տալիս կապ հաստատել խոսքի հնչյունների և գրային նշանների միջև, զարգացնել ճիշտ արտասանությունը, ընթերցանության սահունությունն ու գրելու նախնական կարողությունները։ Հայոց լեզվի ուսուցման տեսանկյունից այն կարևոր է նաև նրանով, որ նպաստում է գրական հայերենի գրավոր ձևի յուրացմանը և լեզվական հիմնական գիտելիքների համակարգված փոխանցմանը։ Ձեռնարկը կարելի է դիտարկել 19-րդ դարի հայ կրթական մշակույթի և տարրական դպրոցական ուսուցման պատմության համատեքստում, երբ այբբենարանները կարևոր դեր ունեին գրագիտության տարածման, մայրենի լեզվով կրթության զարգացման և նոր սերնդին ընթերցանության ու գրավոր հաղորդակցության հմտություններ փոխանցելու գործում։

    Updated: 2026-11-08
    Հայոց լեզվի այբբենարան
    Online

    Religion

    Սուրբ Գրիգոր Նարեկացու «Մատյան ողբերգության»՝ Նարեկ

    Գիրքը ներկայացնում է հայ միջնադարյան հոգևոր գրականության գլուխգործոցներից մեկը՝ Գրիգոր Նարեկացու աղոթական երկը, որը հայտնի է «Նարեկ» անվամբ և հայ քրիստոնեական մշակույթում առանձնահատուկ տեղ ունի։ Այն բաղկացած է աղոթական ու խորհրդածական գլուխներից, որոնց միջոցով հեղինակը խորապես անդրադառնում է մարդու հոգևոր վիճակին, մեղքի գիտակցմանը, զղջմանը, ապաշխարությանը, աստվածային ողորմությանն ու փրկության հույսին։ Երկի խոսքը կառուցված է մարդու և Աստծո միջև ներքին երկխոսության ձևով․ քնարական խոսողը բացահայտում է սեփական թուլությունները, արտահայտում իր հոգևոր տագնապներն ու օգնության ակնկալիքը՝ միաժամանակ ձգտելով մաքրագործման և աստվածային սիրո հետ հաղորդակցության։ Ստեղծագործությանը բնորոշ են հարուստ պատկերավորությունը, հուզական լարվածությունը, խորհրդանշական լեզուն, աստվածաշնչյան ակնարկները և բարդ գեղարվեստական կառուցվածքը։ Նարեկացու խոսքը միավորում է անձնական ապրումը, համամարդկային հոգևոր որոնումը և քրիստոնեական վարդապետության հիմնարար գաղափարները՝ աղոթքը դարձնելով ոչ միայն անհատական ապաշխարության, այլև մարդու ներաշխարհի խորքային ճանաչման միջոց։ Երկը կարևոր է հայ գրական լեզվի, միջնադարյան բանաստեղծական մտածողության և հոգևոր մշակույթի ուսումնասիրության համար։ Այն դարեր շարունակ ընթերցվել ու օգտագործվել է որպես աղոթքի և մխիթարության աղբյուր՝ պահպանելով իր նշանակությունը հայ ժողովրդի կրոնական ինքնագիտակցության, գրական հիշողության և մշակութային ժառանգության մեջ։

    Updated: 2026-11-09
    Սուրբ Գրիգոր Նարեկացու «Մատյան ողբերգության»՝ Նարեկ
    Online

    History

    Եգիպտոսի արաբական քաղաքականության առանցքային հիմնահարցերը Մուհամմեդ Հոսնի Մուբարաքի իշխանության առաջին տասնամյակում (1981-1991ԹԹ.)

    Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Եգիպտոսի արտաքին քաղաքականության արաբական ուղղության հիմնական խնդիրների և զարգացման առանձնահատկությունների վերլուծությանը Մուհամմեդ Հոսնի Մուբարաքի իշխանության առաջին տասնամյակում՝ 1981-1991 թվականներին։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում է այն ժամանակաշրջանը, երբ Եգիպտոսը փորձում էր հաղթահարել նախորդ տասնամյակի արտաքին քաղաքականության հետևանքով առաջացած արաբական մեկուսացումը և վերականգնել իր ավանդական ազդեցիկ դիրքը արաբական աշխարհում։ Հետազոտության առանցքային թեմաներից է Մուբարաքի կողմից որդեգրված ավելի հավասարակշռված և իրատեսական արտաքին քաղաքականության ձևավորումը, որի շրջանակում Եգիպտոսը ձգտում էր միաժամանակ պահպանել Իսրայելի հետ խաղաղության պայմանագրի հիմքերը, սերտ հարաբերությունները Միացյալ Նահանգների հետ և աստիճանաբար վերականգնել կապերը արաբական պետությունների հետ։ Ուսումնասիրվում են Եգիպտոսի հարաբերությունները արաբական աշխարհի տարբեր քաղաքական կենտրոնների հետ, Պարսից ծոցի երկրների, Սիրիայի, Իրաքի, Լիբիայի և այլ պետությունների նկատմամբ Կահիրեի քաղաքականության հիմնական ուղղությունները, ինչպես նաև միջարաբական հակասությունների պայմաններում Եգիպտոսի դիրքորոշման փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արաբական աշխարհում Եգիպտոսի նախկին առաջնորդող դերի վերականգնման գործընթացին, որը 1980-ականների ընթացքում հանգեցրեց դիվանագիտական հարաբերությունների աստիճանական կարգավորմանը և երկրի վերադարձին Արաբական պետությունների լիգա։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ է զբաղեցնում արաբա-իսրայելական հակամարտության և պաղեստինյան հիմնահարցի նկատմամբ Եգիպտոսի քաղաքականությունը, քանի որ Կահիրեն ձգտում էր պահպանել իր միջնորդական և տարածաշրջանային դերակատարությունը՝ միաժամանակ չհրաժարվելով Իսրայելի հետ խաղաղության գործընթացից։ Քննարկվում է նաև Իրաք-Իրան պատերազմի ազդեցությունը Եգիպտոսի արաբական քաղաքականության վրա, ինչպես նաև Կահիրեի հարաբերությունները Իրաքի հետ և տարածաշրջանային ուժերի հավասարակշռության պահպանման խնդիրները։ Հետազոտության առանձնահատուկ հատվածը վերաբերում է 1990-1991 թվականների Իրաք-Քուվեյթ ճգնաժամին, որը դարձավ ուսումնասիրվող ժամանակաշրջանի կարևորագույն հանգրվաններից մեկը և հնարավորություն տվեց գնահատելու Եգիպտոսի՝ որպես արաբական աշխարհի ազդեցիկ պետության դերակատարությունը տարածաշրջանային ճգնաժամի պայմաններում։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ցույց է տալիս, թե ինչպես էր Մուբարաքի վարչակարգը փորձում համադրել Եգիպտոսի ազգային շահերը, արաբական համերաշխության գաղափարը, տարածաշրջանային անվտանգության խնդիրները և միջազգային ուժային կենտրոնների հետ հարաբերությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմելու 1980-ականների և 1990-ականների սկզբի արաբական միջազգային հարաբերությունների, Եգիպտոսի տարածաշրջանային դերի վերականգնման և Մերձավոր Արևելքում քաղաքական ուժերի հարաբերակցության փոփոխությունների մասին։ Այն կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, արևելագետներին, արաբագետներին, քաղաքագետներին, միջազգային հարաբերությունների մասնագետներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

    Updated: 2026-09-11
    Եգիպտոսի արաբական քաղաքականության առանցքային հիմնահարցերը Մուհամմեդ Հոսնի Մուբարաքի իշխանության առաջին տասնամյակում (1981-1991ԹԹ.)
    Online

    Culture

    Բանբեր Հայաստանի գրադարանների ։ 2016, N 2

    Գիտամեթոդական հանդեսի 2016 թվականի երկրորդ համարը նվիրված է գրադարանագիտության, գրքագիտության, մշակութային ժառանգության պահպանության և գրադարանային գործունեության զարգացման հիմնախնդիրներին։ Հրատարակության մեջ ներկայացված են գիտական հոդվածներ, մասնագիտական ուսումնասիրություններ և հաղորդումներ, որոնք լուսաբանում են Հայաստանի գրադարանային համակարգի գործունեության տարբեր ուղղությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բուհական գրադարանների աշխատանքին, դրանց գործունեության համեմատական վերլուծությանը, տեղեկատվական սպասարկման կազմակերպմանը և գրադարանային կառավարման արդյունավետության բարձրացման հնարավորություններին։ Քննարկվում են Հայաստանի ազգային գրադարանի դերը հայ գրավոր մշակույթի պահպանման գործում, հայերեն տպագիր Աստվածաշնչի պատմամշակութային նշանակությունը և ազգային տպագիր ժառանգության հանրահռչակման խնդիրները։ Ուսումնասիրվում են հայկական գրքի պահպանության, ներկայացման և հանրային հասանելիության ապահովման մեթոդները, ինչպես նաև գրադարանների մասնակցությունը մշակութային արժեքների փոխանցման գործընթացին։ Անդրադարձ է կատարվում մարզային գրադարանների կառավարման կատարելագործմանը, կազմակերպական գործունեության արդյունավետությանը և մասնագիտական աշխատանքի զարգացման հնարավորություններին։ Կարևորվում են գրադարանային վիճակագրության և վերլուծության կիրառությունը, գրադարանային ծառայությունների գնահատումը և տեղեկատվական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործումը։ Հանդեսում տեղ են գտել նաև գրադարանային գիտաժողովներին, մասնագիտական համագործակցությանը և գրադարանային ոլորտի տեսական ու գործնական հարցերին առնչվող նյութեր։ Հրատարակությունը նպաստում է գրադարանային մասնագիտական փորձի փոխանակմանը, գիտական հետազոտությունների տարածմանը և գրադարանների դերի արժևորմանը կրթական ու մշակութային կյանքում։ Այն կարևոր տեղեկատվական աղբյուր է Հայաստանի գրադարանային համակարգի զարգացման պատմության, գրքագիտական ուսումնասիրությունների և մշակութային ժառանգության պահպանության գործընթացների հետազոտման համար։ Հանդեսն օգտակար է գրադարանավարների, մատենագետների, գրքագետների, մշակութաբանների, պատմաբանների, տեղեկատվական ոլորտի մասնագետների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար:

    Updated: 2026-10-16
    Բանբեր Հայաստանի գրադարանների ։ 2016, N 2