Պարսկաստանից Ռուսաստան հայերի գաղթականության նկարագրությունը

Other Subjects

Տեղական բյուջեները Հայաստանի Հանրապետության բյուջետային համակարգի կարևոր բաղադրիչն են և արտահայտում են համայնքների ֆինանսական ինքնուրույնությունը՝ ապահովելով տեղական ինքնակառավարման մարմինների գործունեության ֆինանսավորումը, սոցիալական ծառայությունների մատուցումը և համայնքային զարգացման ծրագրերի իրականացումը, որտեղ դրանք ծառայում են որպես պետական ֆինանսական համակարգի դեկենտրոնացված մակարդակ, որը մոտ է բնակչությանը և ուղղված է տեղական կարիքների բավարարմանը։ ՀՀ բյուջետային համակարգում տեղական բյուջեները ձևավորվում են հիմնականում հարկային և ոչ հարկային եկամուտների, պետական սուբվենցիաների և դոտացիաների հաշվին, իսկ դրանց կառավարման պատասխանատուները համայնքների ղեկավարներն ու ավագանիներն են՝ պետական վերահսկողության ընդհանուր շրջանակում։ Տեղական բյուջեների դերը հատկապես կարևոր է տարածքային զարգացման անհավասարությունների նվազեցման, ենթակառուցվածքների բարելավման, կոմունալ ծառայությունների կազմակերպման և սոցիալական ծրագրերի իրականացման տեսանկյունից, քանի որ դրանք թույլ են տալիս ավելի ճկուն և արագ արձագանքել բնակչության տեղական խնդիրներին։ Միաժամանակ տեղական բյուջեները նպաստում են ժողովրդավարական կառավարմանը՝ ապահովելով համայնքային մասնակցություն ֆինանսական որոշումների կայացման գործընթացում և բարձրացնելով թափանցիկության մակարդակը։ Սակայն ՀՀ-ում տեղական բյուջեների համակարգը դեռևս ունի սահմանափակ ֆինանսական ինքնուրույնություն, քանի որ համայնքների մեծ մասը զգալիորեն կախված է պետական բյուջեից փոխանցվող միջոցներից, ինչը որոշակիորեն սահմանափակում է նրանց ինքնուրույն զարգացման հնարավորությունները և պահանջում է բյուջետային ապակենտրոնացման շարունակական բարեփոխումներ։

Religion

Գիրքը նվիրված է Դավթին վերագրվող սաղմոսներին՝ Հին կտակարանի այն հոգևոր և բանաստեղծական երկերին, որոնք քրիստոնեական ավանդության մեջ առանձնահատուկ նշանակություն ունեն։ Սաղմոսները ներկայացնում են Աստծուն ուղղված աղոթքների, փառաբանությունների, գոհաբանության և ապաշխարության խոսքերի բազմազանություն։ Դրանց միջոցով արտահայտվում են մարդու հավատը, աստվածային ողորմությանն ու պաշտպանությանը ապավինելը, կյանքի դժվարությունների ժամանակ մխիթարություն գտնելու ձգտումը, ինչպես նաև սեփական սխալների գիտակցումն ու զղջումը։ Ժողովածուի առանցքային թեմաներն են Աստծո մեծությունն ու արդարությունը, արարչագործության փառքը, մարդկային կյանքի անկայունությունը, բարության և ճշմարտության արժեքը, հոգևոր մաքրության ու փրկության որոնումը։ Սաղմոսների լեզուն առանձնանում է պատկերավորությամբ, հուզական արտահայտչականությամբ և աղոթական խորությամբ։ Դրանք դարեր շարունակ օգտագործվել են եկեղեցական ժամերգություններում, պաշտամունքային արարողություններում և անհատական աղոթքի ընթացքում՝ դառնալով քրիստոնեական հոգևոր կյանքի կարևոր բաղադրիչ։ Ժողովածուն արժեքավոր է աստվածաշնչյան գրականության, սաղմոսերգության և քրիստոնեական աստվածաբանության ուսումնասիրության համար, ինչպես նաև ներկայացնում է աղոթքի և հոգևոր ինքնարտահայտման ավանդույթը։

Law

Իրավաբանական, սահմանադրաիրավական և պետական կառավարման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության մարդու իրավունքների պաշտպանի ինստիտուտի իրավական կարգավիճակի, լիազորությունների և պետական մարմինների համակարգում նրա զբաղեցրած տեղի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում մարդու իրավունքների պաշտպանության սահմանադրական հիմունքները, օմբուդսմենի ինստիտուտի ձևավորման պատմական նախադրյալները և դրա նշանակությունը ժողովրդավարական պետության իրավական համակարգում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Մարդու իրավունքների պաշտպանի անկախության երաշխիքներին, գործունեության կազմակերպման սկզբունքներին, իրավասության սահմաններին և պետական իշխանության մարմինների հետ փոխհարաբերություններին։ Վերլուծվում են քաղաքացիների իրավունքների և ազատությունների պաշտպանության մեխանիզմները, պետական ու տեղական ինքնակառավարման մարմինների գործունեության նկատմամբ իրականացվող վերահսկողական գործառույթները և մարդու իրավունքների խախտումների վերաբերյալ դիմումների քննարկման իրավական առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են Մարդու իրավունքների պաշտպանի և օրենսդիր, գործադիր ու դատական իշխանությունների փոխգործակցության հիմնախնդիրները, ինչպես նաև նրա առաջարկությունների և զեկույցների նշանակությունը պետական կառավարման համակարգի կատարելագործման գործում։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական և օրենսդրական կարգավորումները, միջազգային իրավական չափանիշները, օմբուդսմենի ինստիտուտի համեմատական փորձը և իրավակիրառ գործունեության առանձնահատկությունները։ Անդրադարձ է կատարվում մարդու իրավունքների պաշտպանության ազգային համակարգի արդյունավետության բարձրացմանը, պետական մարմինների հաշվետվողականության ամրապնդմանը և իրավական պետության սկզբունքների իրականացմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել սահմանադրական իրավունքի, մարդու իրավունքների պաշտպանության, պետական կառավարման, վարչական իրավունքի և հանրային իշխանության ինստիտուտների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Geography

Աշխատությունը նվիրված է ստորերկրյա ջրային ռեսուրսների ուսումնասիրմանը հեռահար մեթոդների կիրառմամբ՝ Հայաստանի և Սիրիայի հրաբխային շրջանների օրինակով։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է մշակել և կիրառել այնպիսի մոտեցումներ, որոնց միջոցով հնարավոր կլինի առանց լայնածավալ հորատման կամ անմիջական դաշտային ուսումնասիրությունների ամբողջությամբ սահմանափակվելու բացահայտել ստորերկրյա ջրերի տարածման օրինաչափությունները, դրանց ձևավորման և կուտակման համար նպաստավոր երկրաբանական ու երկրաձևաբանական պայմանները և ջրային ռեսուրսների հնարավոր հեռանկարային տեղամասերը։ Հրաբխային շրջաններում ստորերկրյա ջրերի ձևավորման գործընթացները սերտորեն կապված են ապարների ճեղքավորվածության, ծակոտկենության, լավային հոսքերի կառուցվածքի, տեկտոնական խզվածքների և մակերևութային ջրերի ներթափանցման պայմանների հետ։ Հրաբխային ապարների տարբեր տեսակներ կարող են ունենալ ջրաթափանցության և ջրատարության էապես տարբեր հատկություններ, իսկ լավային ծածկույթների ներսում ձևավորված ճեղքերը և խոռոչները կարող են հանդես գալ որպես ջրի կուտակման ու տեղաշարժի ուղիներ։ Այդ պատճառով նման տարածքների հիդրոերկրաբանական գնահատումը պահանջում է երկրաբանական, երկրաձևաբանական, հիդրոլոգիական և հեռահար զոնդավորման տվյալների համադրում։ Հետազոտության մեջ հեռահար մեթոդները կարող են ներառել արբանյակային պատկերների և օդատիեզերական տվյալների վերլուծություն, տեղանքի սպեկտրալ առանձնահատկությունների ուսումնասիրություն, երկրաձևաբանական քարտեզագրում և տարբեր տեղեկատվական շերտերի համադրում։ Դրանց միջոցով հնարավոր է առանձնացնել ապարների և հողերի տարբեր տեսակներ, հայտնաբերել մակերևութային կառուցվածքների առանձնահատկությունները, գծային խախտումները, խզվածքային գոտիները, ջրահավաք ավազանները և այն տեղամասերը, որտեղ բնական պայմանները կարող են նպաստել ստորերկրյա ջրերի կուտակմանը։ Հեռահար մեթոդների առավելություններից է մեծ տարածքների համեմատաբար արագ և միասնական ուսումնասիրության հնարավորությունը։ Սա հատկապես կարևոր է լեռնային և դժվարամատչելի շրջանների համար, որտեղ ավանդական դաշտային հետազոտությունները կարող են պահանջել մեծ ժամանակ և նյութական ռեսուրսներ։ Աշխատության շրջանակում Հայաստանի հրաբխային շրջանների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել հրաբխային ռելիեֆի և ջրաերկրաբանական պայմանների փոխկապակցվածությունը։ Հայաստանի տարածքում լայնորեն տարածված հրաբխային ապարները կարևոր դեր ունեն բազմաթիվ ջրատար համակարգերի ձևավորման մեջ, իսկ լեռնային ռելիեֆը, ձնհալը և տեղումները լրացուցիչ պայմաններ են ստեղծում ջրի ներթափանցման և ստորերկրյա հոսքի ձևավորման համար։ Սիրիայի հրաբխային շրջանների ընդգրկումը հնարավորություն է տալիս կատարել համեմատական ուսումնասիրություն և բացահայտել այն ընդհանուր օրինաչափությունները, որոնք կարող են բնորոշ լինել տարբեր կլիմայական պայմաններում գտնվող հրաբխային տարածքներին։ Համեմատական մոտեցումը կարևոր է հատկապես այն պատճառով, որ նույն երկրաբանական տիպի ապարները տարբեր կլիմայական և ջրաբանական միջավայրերում կարող են ձևավորել տարբեր բնույթի ստորերկրյա ջրային համակարգեր։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է նաև երկրաբանական և հեռահար տվյալների համատեղ վերլուծությունը։ Միայն արբանյակային պատկերների հիման վրա ստորերկրյա ջրերի անմիջական հայտնաբերումը սովորաբար հնարավոր չէ, սակայն մակերևութային երկրաբանական, երկրաձևաբանական և հիդրոլոգիական ցուցանիշների միջոցով կարելի է գնահատել ջրատար համակարգերի ձևավորման հավանականությունը։ Այդ պատճառով հեռահար մեթոդները կարող են ծառայել որպես նախնական հետախուզման և հեռանկարային տեղամասերի ընտրության գործիք, որը հետագայում լրացվում է հիդրոերկրաբանական, երկրաֆիզիկական և հորատման տվյալներով։ Աշխատության մեջ կարող է կարևոր տեղ զբաղեցնել նաև գծային կառուցվածքների ուսումնասիրությունը։ Խզվածքները, ճեղքերը և տեկտոնական խախտումները կարող են էական ազդեցություն ունենալ ստորերկրյա ջրերի շարժման վրա՝ ստեղծելով ջրի ներթափանցման կամ արտահոսքի առավել նպաստավոր ուղիներ։ Դրանց տարածական վերլուծությունը հեռահար տվյալների միջոցով կարող է օգնել առանձնացնել ջրային ռեսուրսների որոնման առավել հեռանկարային գոտիները։ Հնարավոր է նաև օգտագործել աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգերի գործիքներ՝ տարբեր տվյալների շերտերը համադրելու և տարածքային մոդելներ կազմելու նպատակով։ Այդպիսի համակարգերը կարող են միավորել երկրաբանական քարտեզները, ռելիեֆի թվային մոդելները, ջրահավաք ցանցը, խզվածքները, հողածածկը, բուսականության տվյալները և այլ ցուցանիշներ՝ հնարավորություն տալով գնահատել ստորերկրյա ջրերի ձևավորման համար առավել բարենպաստ տարածքները։ Հետազոտության գործնական նշանակությունը կապված է ջրային ռեսուրսների որոնման, գնահատման և կառավարման արդյունավետության բարձրացման հետ։ Հեռահար մեթոդների կիրառումը կարող է նվազեցնել նախնական հետախուզական աշխատանքների ծախսերը, արագացնել հեռանկարային տեղամասերի ընտրությունը և ապահովել ջրային ռեսուրսների տարածական բաշխման վերաբերյալ ավելի ամբողջական պատկերացում։ Սա հատկապես կարևոր է այն տարածաշրջաններում, որտեղ ջրի պահանջարկը բարձր է, իսկ մակերևութային ջրային ռեսուրսները սահմանափակ են կամ անհավասարաչափ են բաշխված։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել հիդրոերկրաբաններին, երկրաբաններին, ջրային ռեսուրսների մասնագետներին, հեռահար զոնդավորման և աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգերի մասնագետներին, բնապահպաններին և տարածքային պլանավորման ոլորտի հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը համադրում է հիդրոերկրաբանությունը, հրաբխային երկրաբանությունը և ժամանակակից հեռահար հետազոտության մեթոդները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել Հայաստանի և Սիրիայի հրաբխային շրջանների ստորերկրյա ջրային ռեսուրսների տարածական օրինաչափությունները, գնահատել դրանց ձևավորման համար նպաստավոր բնական պայմանները և մշակել ջրային ռեսուրսների որոնման ու գնահատման ավելի արդյունավետ գիտական մոտեցումներ։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է տասներկումատնյա աղու խոցային հիվանդության վաղ ախտորոշման խնդրին և այնպիսի մոտեցումների ուսումնասիրությանը, որոնք հնարավորություն են տալիս հիվանդությունը հայտնաբերել հնարավորինս վաղ փուլերում։ Հետազոտության հիմնական ուղղությունը հիվանդության նախանշանների, կլինիկական դրսևորումների, ախտորոշիչ չափանիշների և հետազոտության տարբեր մեթոդների համակարգումն է՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել ախտորոշման ճշգրտությունն ու ժամանակին հայտնաբերման հնարավորությունը։ Աշխատության մեջ քննարկվում են տասներկումատնյա աղու խոցային հիվանդության զարգացմանը նպաստող գործոնները, հիվանդության ձևավորման մեխանիզմները և այն փոփոխությունները, որոնք կարող են ի հայտ գալ հիվանդի վիճակում դեռևս արտահայտված բարդություններից առաջ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հիվանդների գանգատների և կլինիկական ախտանշանների գնահատմանը, քանի որ վաղ փուլերում հիվանդության դրսևորումները կարող են լինել ոչ սպեցիֆիկ և պահանջել մանրակրկիտ տարբերակիչ մոտեցում։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է ախտորոշման տարբեր մեթոդների համադրումը։ Դրանք կարող են ներառել հիվանդի կլինիկական տվյալների ուսումնասիրությունը, լաբորատոր հետազոտությունները, գործիքային ախտորոշումը և մարսողական համակարգի վիճակի գնահատման ժամանակակից մեթոդները։ Աշխատությունը շեշտադրում է համալիր մոտեցման նշանակությունը, որի դեպքում որևէ մեկ ախտորոշիչ ցուցանիշ չի դիտարկվում մեկուսացված, այլ համադրվում է հիվանդի գանգատների, անամնեզի և այլ հետազոտությունների արդյունքների հետ։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև հիվանդության վաղ հայտնաբերման և հնարավոր բարդությունների կանխարգելման կապին։ Ժամանակին ախտորոշումը հնարավորություն է տալիս համապատասխան բժշկական վերահսկողություն իրականացնել, գնահատել հիվանդության ընթացքը և ընտրել բուժական մարտավարություն՝ մասնագետի կողմից հաստատված ախտորոշման հիման վրա։ Հետազոտության արժեքը պայմանավորված է նաև այն հանգամանքով, որ վաղ ախտորոշման համակարգը կարող է նպաստել հիվանդների բժշկական զննման և հետազոտության կազմակերպման ավելի արդյունավետ ձևավորմանը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը ներկայացնում է տասներկումատնյա աղու խոցային հիվանդության վաղ հայտնաբերման տեսական և կլինիկական հիմքերը՝ կենտրոնանալով ախտորոշիչ գործընթացի համակարգված կազմակերպման, կլինիկական նշանների ճիշտ գնահատման և տարբեր հետազոտական մեթոդների փոխլրացման վրա։ Այն կարող է օգտակար լինել գաստրոէնտերոլոգների, թերապևտների, բժիշկ-մասնագետների, բժշկական բուհերի ուսանողների, կլինիկական օրդինատորների և մարսողական համակարգի հիվանդությունների ախտորոշմամբ զբաղվող հետազոտողների համար։

Literature

Այս ստեղծագործությունը Շիրվանզադեի սոցիալ-հոգեբանական արձակի բնորոշ օրինակներից է, որտեղ կենտրոնական ուշադրությունը դարձված է կնոջ ճակատագրի, հասարակական միջավայրի ազդեցության և անձնական երջանկության որոնման բարդ հարաբերակցության վրա։ Պատմության հիմքում կանգնած է Արմենուհու կերպարը՝ որպես զգայուն, ներաշխարհով հարուստ, բայց միևնույն ժամանակ հասարակական պայմաններից սահմանափակված անձ, որի կյանքը ձևավորվում է ընտանիքի, միջավայրի և բարոյական նորմերի ճնշման ներքո։ Շիրվանզադեն մանրակրկիտ հոգեբանական վերլուծությամբ բացահայտում է, թե ինչպես են սոցիալական անհավասարությունը, նյութական պայմանները և շրջապատի վերաբերմունքը ազդում մարդու որոշումների և ճակատագրի վրա։ Ստեղծագործությունը բնորոշ է 19-20-րդ դարերի սահմանագծի հայ ռեալիզմին՝ համադրելով դրամատիկ իրադարձություններ, բարոյական հարցադրումներ և կերպարների ներքին պայքար, ինչը ընթերցողին հնարավորություն է տալիս խորապես ընկալել մարդկային հարաբերությունների բարդությունը։ Լեզուն հստակ է, զգացմունքային լարվածությամբ և դիտողական մանրամասներով հարուստ, ինչի շնորհիվ պատմությունը ձեռք է բերում և՛ գեղարվեստական, և՛ սոցիալական արժեք։