Պատմություն

Other Subjects

«Գինեգործական ձեռնարկությունների սարքավորումներ» գիրքը, հեղինակված է Լ. Ռ. Սամվելյան-ի կողմից, նվիրված է գինեգործական արտադրության տեխնոլոգիական գործընթացներին և դրանց իրականացմանը անհրաժեշտ սարքավորումների նկարագրությանը։ Գիրքն անդրադառնում է գինեգործության բոլոր փուլերին՝ խաղողի մշակությունից մինչև գինու պատրաստի արտադրանքը, և ներկայացնում է յուրաքանչյուր փուլում օգտագործվող սարքավորումները՝ իրենց կառուցվածքով, աշխատանքի սկզբունքով և տեխնիկական հատկանիշներով։ Ներկայացվում է ինչպես ավանդական, այնպես էլ ժամանակակից սարքավորումների կիրառման հնարավորությունները, դրանց արդյունավետությունը և արտադրության որակի վրա ունեցած ազդեցությունը։ Աշխատությունը նախատեսված է գինեգործների, տեխնոլոգների, ուսանողների և գինեգործության ոլորտով հետաքրքրված մասնագետների համար՝ օգնելով նրանց ընտրել, շահագործել և պահպանել արտադրության սարքավորումները, ինչպես նաև հասկանալ դրանց դերը արտադրական գործընթացի արդյունավետության և վերջնական արտադրանքի որակի ապահովման մեջ։

Technology

Աշխատանքը նվիրված է ինտեգրալ սխեմաների ծերացման հետևանքների մեղմացման համար արհեստական բանականության վրա հիմնված միջոցների մշակմանը և հետազոտմանը։ Այն ուսումնասիրում է կիսահաղորդչային սարքերի և ինտեգրալ սխեմաների շահագործման ընթացքում առաջացող ֆիզիկական ու էլեկտրական փոփոխությունները, որոնք ժամանակի ընթացքում կարող են հանգեցնել աշխատանքի արդյունավետության նվազման, պարամետրերի շեղումների, հուսալիության անկման և, ի վերջո, համակարգի խափանման։ Հետազոտության առանցքում արհեստական բանականության և մեքենայական ուսուցման մեթոդների կիրառումն է՝ ծերացման գործընթացների վաղ հայտնաբերման, դրանց ազդեցության կանխատեսման և համապատասխան փոխհատուցող կամ հարմարվող մեխանիզմների մշակման նպատակով։ Աշխատանքը կարող է ներառել ինտեգրալ սխեմաների աշխատանքի վերաբերյալ տվյալների հավաքագրում և վերլուծություն, ծերացման բնորոշ օրինաչափությունների նույնականացում, կանխատեսող մոդելների կառուցում և դրանց հիման վրա կառավարման ռազմավարությունների ձևավորում։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի այնպիսի մոտեցումների ուսումնասիրությունը, որոնք թույլ են տալիս ոչ միայն արձանագրել արդեն առաջացած խնդիրները, այլև կանխատեսել դրանց զարգացումը և ժամանակին փոփոխել համակարգի աշխատանքի ռեժիմները։ Այս համատեքստում արհեստական բանականությունը կարող է կիրառվել սխեմաների վիճակի մոնիթորինգի, անոմալիաների հայտնաբերման, մնացորդային շահագործման ժամանակի գնահատման և աշխատանքի պարամետրերի օպտիմալացման համար։ Ուսումնասիրությունը միավորում է միկրոէլեկտրոնիկան, ինտեգրալ սխեմաների հուսալիությունը, տվյալների վերլուծությունը և արհեստական բանականությունը՝ առաջարկելով ժամանակակից մոտեցումներ սարքերի շահագործման ժամկետը երկարացնելու և դրանց կայունությունն ու հուսալիությունը բարձրացնելու համար։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ բարձր հուսալիություն պահանջող էլեկտրոնային համակարգերի, ներկառուցված սարքերի, հաշվողական հարթակների և այլ միկրոէլեկտրոնային լուծումների նախագծման ու շահագործման ոլորտներում։

Other Subjects

Հայաստանի Հանրապետության ազգային գրադարանի կողմից կազմված խոշորածավալ բիբլիոգրաֆիական հրատարակություն է, որը նպատակ ունի համակարգված կերպով ներկայացնել տվյալ տասնամյակում ՀՀ տարածքում լույս տեսած գրքերի և գրքույկների մատենագիտական նկարագրությունները։ Հատորը շարունակությունն է նախորդ բիբլիոգրաֆիական շարքի, որը ընդգրկում է ինչպես խորհրդային, այնպես էլ անկախության շրջանի գրական արտադրանքը՝ ապահովելով ազգային գրքային ժառանգության ամբողջական հաշվառումը և գիտական ուսումնասիրության համար անհրաժեշտ տեղեկատվական բազա։ IX հատորը բաղկացած է երկու գրքից, որոնցից Գիրք Ա-ն ընդգրկում է 2001–2005 թվականների հրատարակությունները և պարունակում է հազարավոր գրառումներ՝ դասակարգված ըստ մատենագիտական կանոնների։ Գիրքը Հայաստանի Հանրապետությունում: Մատենագիտական ցանկ. Հատոր IX (2001–2010), Գիրք Ա (2001–2005)-ում ընդգրկված նյութերը ներկայացնում են Հայաստանի գիտական, կրթական, մշակութային և հասարակական կյանքի բազմազանությունը՝ ներառելով գիտական մենագրություններ, ուսումնական ձեռնարկներ, պաշտոնական հրատարակություններ և այլ տպագիր աղբյուրներ։ Աշխատությունը կարևոր դեր ունի ազգային մատենագիտության զարգացման, գրադարանային համակարգի տեղեկատվական ապահովման և հետազոտական աշխատանքի կազմակերպման մեջ՝ հանդիսանալով հիմնական տեղեկատու աղբյուր գիտնականների, գրադարանավարների, մատենագետների և լայն ընթերցողական հանրության

Agriculture

«Նոր գրքեր. Գյուղատնտեսություն» տեղեկատվական ցանկը ներառում է վերջին տարիներին հրատարակված ագրարային ոլորտին վերաբերող գիտական, ուսումնական և գործնական բնույթի գրականություն, որը նպատակ ունի ներկայացնել ժամանակակից գյուղատնտեսական գիտության զարգացումները, նոր տեխնոլոգիաները և արտադրության արդյունավետության բարձրացման ուղիները։ Ցանկում սովորաբար ընդգրկվում են բուսաբուծության, անասնաբուծության, հողագիտության, ագրոքիմիայի, ոռոգման համակարգերի, գյուղատնտեսական մեքենայացման և ագրոբիզնեսի կառավարման վերաբերյալ մենագրություններ, դասագրքեր և մեթոդական ձեռնարկներ, որոնք նախատեսված են ինչպես ուսանողների և հետազոտողների, այնպես էլ ֆերմերների և ոլորտի մասնագետների համար։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում օրգանական գյուղատնտեսության զարգացման, կայուն հողօգտագործման, կլիմայական փոփոխությունների պայմաններում արտադրության հարմարեցման և նոր սելեկցիոն տեխնոլոգիաների կիրառման թեմաներին։ Տեղեկատվական ցանկերում հաճախ ներկայացվում են նաև միջազգային հեղինակների աշխատություններ, որոնք անդրադառնում են գյուղատնտեսության թվայնացմանը, ճշգրիտ գյուղատնտեսության (precision agriculture) տեխնոլոգիաներին, ինչպես նաև նորարարական կառավարման մոդելներին, որոնք նպաստում են ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործմանը և արտադրողականության բարձրացմանը։ Այսպիսի ցանկերը կարևոր դեր են խաղում գիտական տեղեկատվության տարածման, կրթական գործընթացի արդիականացման և գյուղատնտեսության ոլորտում նոր գիտելիքների ներդրման գործում՝ ապահովելով կապը գիտության, կրթության և արտադրության միջև։

Geography

Աշխատությունը նվիրված է Կասպից ծովի հարավային ափամերձ տարածքների գեոտեխնիկական խոցելիության գնահատմանը՝ հաշվի առնելով բնական երկրաբանական գործընթացների, գրունտային պայմանների և մարդածին ազդեցությունների փոխկապակցվածությունը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է ափամերձ գոտիների երկրաբանական և ինժեներաերկրաբանական կառուցվածքի, գրունտների ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների, ստորերկրյա ջրերի պայմանների և տարածքի կայունության վրա ազդող հիմնական գործոնների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ափերի էրոզիան, նստվածքների տեղաշարժը, սողանքային գործընթացները, հողի նստվածքը, ջրածածկման վտանգը և գրունտների կրողունակության փոփոխությունները, որոնք կարող են էական ազդեցություն ունենալ բնակավայրերի, ճանապարհների, նավահանգստային կառույցների և այլ ենթակառուցվածքների անվտանգության վրա։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում Կասպից ծովի մակարդակի տատանումներին և դրանց հնարավոր ազդեցությանը ափագծի փոփոխության, գրունտային ջրերի մակարդակի և ափամերձ տարածքների ինժեներական կայունության վրա։ Ուսումնասիրվում են նաև տարածաշրջանի սեյսմիկ պայմանները, քանի որ երկրաշարժերը կարող են նպաստել անկայուն լանջերի ակտիվացմանը, գրունտների ամրության նվազմանը և տարբեր գեոտեխնիկական վտանգների ուժեղացմանը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել դաշտային դիտարկումների, երկրաբանական հետախուզության, լաբորատոր փորձարկումների, քարտեզագրական նյութերի և տարածական տվյալների արդյունքները՝ առավել խոցելի հատվածները առանձնացնելու նպատակով։ Կարևորվում է գեոտեխնիկական ցուցանիշների համակարգված գնահատումը, որի միջոցով հնարավոր է տարածքները դասակարգել ըստ վտանգավորության և խոցելիության աստիճանի։ Անդրադարձ է կատարվում նաև քաղաքաշինական զարգացման, արդյունաբերական գործունեության, ճանապարհաշինության և ափամերձ ենթակառուցվածքների ընդլայնման հետևանքով առաջացող լրացուցիչ ծանրաբեռնվածությանը, որը որոշ պայմաններում կարող է արագացնել բնական գործընթացները կամ մեծացնել դրանց հետևանքները։ Գեոտեխնիկական խոցելիության գնահատումը դիտարկվում է որպես տարածքային պլանավորման և ռիսկերի կառավարման կարևոր բաղադրիչ, քանի որ այն հնարավորություն է տալիս նախապես բացահայտել շինարարության համար անբարենպաստ հատվածները և հիմնավորել համապատասխան ինժեներական պաշտպանական միջոցառումների անհրաժեշտությունը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են օգտագործվել գեոտեխնիկական քարտեզների կազմման, տարածքների ինժեներական յուրացման պայմանների գնահատման, ենթակառուցվածքային նախագծերի պլանավորման և ափամերձ գոտիների կայուն կառավարման համար։ Աշխատությունը միավորում է ինժեներական երկրաբանության, հողերի մեխանիկայի, գեոմորֆոլոգիայի, հիդրոերկրաբանության և բնական վտանգների գնահատման մեթոդները՝ ձևավորելով Կասպից ծովի հարավային ափերի տարածքային խոցելիության համալիր պատկեր։ Նյութը կարող է օգտակար լինել գեոտեխնիկայի, երկրաբանության, քաղաքաշինության, բնապահպանության և բնական ռիսկերի կառավարման ոլորտներում աշխատող հետազոտողների, ինժեներների, նախագծողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Economics

Տնտեսագիտական, ներդրումային և զբոսաշրջության կառավարման բնույթի գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում զբոսաշրջության ոլորտի զարգացման ֆինանսատնտեսական նախադրյալների, ներդրումային ռեսուրսների ներգրավման, զբոսաշրջային ենթակառուցվածքների կատարելագործման և ոլորտի ներդրումային գրավչության բարձրացման հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական ուղղությունը կապված է զբոսաշրջության տնտեսական ներուժի գնահատման, ներդրումային գործունեության կազմակերպման, ֆինանսավորման աղբյուրների բացահայտման և զբոսաշրջային ծառայությունների մրցունակության բարձրացման համար անհրաժեշտ տնտեսական ու ինստիտուցիոնալ պայմանների վերլուծության հետ։ Զբոսաշրջությունը տնտեսության բազմաճյուղ ոլորտ է, որի զարգացումը փոխկապակցված է հյուրանոցային տնտեսության, տրանսպորտի, հանրային սննդի, մշակույթի, առևտրի, ժամանցի և սպասարկման այլ բնագավառների գործունեության հետ։ Այդ պատճառով զբոսաշրջության մեջ կատարվող ներդրումները կարող են ունենալ բազմակողմանի տնտեսական ազդեցություն՝ նպաստելով նոր աշխատատեղերի ստեղծմանը, տեղական ձեռնարկատիրության զարգացմանը, ծառայությունների արտահանմանը և տարածաշրջանային տնտեսական ակտիվության ընդլայնմանը։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակն ընդգրկում է զբոսաշրջային ներդրումների տնտեսական էությունը, դրանց դասակարգման սկզբունքները, ֆինանսավորման ներքին և արտաքին աղբյուրները, ներդրումային նախագծերի մշակման առանձնահատկությունները և դրանց արդյունավետության գնահատման մեթոդները։ Առանձնահատուկ ուշադրության են արժանի մասնավոր կապիտալի, օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների, բանկային վարկավորման, պետական աջակցության ծրագրերի և պետություն-մասնավոր հատված համագործակցության հնարավորությունները զբոսաշրջային ենթակառուցվածքների զարգացման գործում։ Հայաստանի Հանրապետության զբոսաշրջային ներուժի ուսումնասիրությունը կարևոր է երկրի պատմամշակութային ժառանգության, բնական լանդշաֆտների, առողջարանային ռեսուրսների, ազգային ավանդույթների և աշխարհագրական առանձնահատկությունների տնտեսական օգտագործման հնարավորությունների գնահատման տեսանկյունից։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել մշակութային, պատմաճանաչողական, բնապահպանական, գյուղական, արկածային, առողջարանային և այլ զբոսաշրջային ուղղությունների զարգացման ներդրումային պահանջները։ Առանձին հետաքրքրություն են ներկայացնում զբոսաշրջային ենթակառուցվածքների տարածքային տեղաբաշխման, մարզերի զբոսաշրջային ներուժի իրացման և մայրաքաղաքի ու տարածաշրջանների միջև զբոսաշրջային գործունեության հավասարակշռված զարգացման հիմնախնդիրները։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է հյուրանոցային և կացարանային տնտեսության զարգացման ֆինանսավորման ուսումնասիրությունը՝ ընդգրկելով նոր օբյեկտների կառուցման, գործող կառույցների արդիականացման, սպասարկման որակի բարձրացման և միջազգային չափանիշներին համապատասխանության ապահովման հարցերը։ Զբոսաշրջության ներդրումային գրավչության տեսանկյունից կարևոր նշանակություն ունեն նաև տրանսպորտային հասանելիությունը, ճանապարհային ենթակառուցվածքները, տեղեկատվական համակարգերը, զբոսաշրջային երթուղիների կազմակերպումը և այցելուների սպասարկման համար անհրաժեշտ հանրային ծառայությունների զարգացումը։ Հետազոտության թեմատիկան առնչվում է զբոսաշրջային ներդրումային նախագծերի ֆինանսատնտեսական հիմնավորմանը, կապիտալ ներդրումների վերադարձելիության գնահատմանը, դրամական հոսքերի կանխատեսմանը և ներդրումային ռիսկերի կառավարման մեխանիզմներին։ Առանձնահատուկ ուշադրության են արժանի զբոսաշրջային պահանջարկի սեզոնայնությունը, այցելուների հոսքերի փոփոխականությունը, շուկայական մրցակցությունը, փոխարժեքային տատանումները և արտաքին տնտեսական գործոնների ազդեցությունը ներդրումային որոշումների վրա։ Այս համատեքստում կարևորվում է ներդրումային նախագծերի արդյունավետության գնահատման այնպիսի ցուցանիշների կիրառումը, ինչպիսիք են զուտ ներկա արժեքը, եկամտաբերության ներքին նորման, ներդրումների վերադարձելիության ժամկետը և շահութաբերության մակարդակը։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել նաև զբոսաշրջության ոլորտում փոքր և միջին ձեռնարկատիրության ներդրումային հնարավորությունները, ընտանեկան հյուրատների, գյուղական զբոսաշրջային ծառայությունների, տեղական արտադրանքի իրացման և համայնքային զբոսաշրջային նախաձեռնությունների ֆինանսավորման առանձնահատկությունները։ Նման գործունեությունը կարող է կարևոր նշանակություն ունենալ մարզային տնտեսությունների բազմազանեցման, գյուղական բնակչության եկամուտների ավելացման և տեղական մշակութային ժառանգության տնտեսական արժևորման տեսանկյունից։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ներդրումային միջավայրի վրա ազդող իրավական և կազմակերպական գործոնների ուսումնասիրությունը, մասնավորապես՝ ձեռնարկատիրական գործունեության կարգավորումը, հարկային պայմանները, սեփականության իրավունքի պաշտպանությունը, վարչարարական ընթացակարգերը և ներդրողների համար անհրաժեշտ տեղեկատվության հասանելիությունը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի զբոսաշրջության պետական քաղաքականության և մասնավոր հատվածի ներդրումային նախաձեռնությունների փոխհարաբերության գնահատումը։ Այս համատեքստում կարող են դիտարկվել զբոսաշրջության զարգացման ռազմավարական ծրագրերը, պետական խրախուսման միջոցները, միջազգային համագործակցության հնարավորությունները և զբոսաշրջային շուկայի առաջմղման գործիքները։ Աշխատության թեմատիկան ընդգրկում է նաև զբոսաշրջային ծառայությունների որակի, մարդկային ռեսուրսների պատրաստման, մասնագիտական կրթության և սպասարկման մշակույթի զարգացման ներդրումային պահանջները։ Զբոսաշրջության ոլորտում կապիտալ ներդրումների արդյունավետությունը պայմանավորված է ոչ միայն նյութատեխնիկական ենթակառուցվածքներով, այլև աշխատուժի մասնագիտական կարողություններով, կառավարման արդյունավետությամբ և այցելուներին առաջարկվող ծառայությունների բազմազանությամբ։ Առանձին հետաքրքրություն են ներկայացնում թվային տեխնոլոգիաների կիրառման, առցանց ամրագրման համակարգերի, զբոսաշրջային տեղեկատվական հարթակների և մարքեթինգային գործիքների զարգացման հնարավորությունները։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչներից է կայուն զբոսաշրջության սկզբունքների ուսումնասիրությունը, քանի որ ներդրումային ծրագրերի իրականացումը անհրաժեշտ է համադրել բնական ռեսուրսների պահպանության, պատմամշակութային հուշարձանների պաշտպանության և տեղական համայնքների շահերի հաշվառման հետ։ Այս տեսանկյունից առանձնահատուկ նշանակություն ունեն բնապահպանական ազդեցության գնահատումը, զբոսաշրջային տարածքների ծանրաբեռնվածության կառավարումը և երկարաժամկետ տնտեսական ու սոցիալական արդյունավետության ապահովումը։ Աշխատության մեթոդաբանական հիմքում կարող են կիրառվել տնտեսական և վիճակագրական վերլուծության, ներդրումային նախագծերի գնահատման, համեմատական ուսումնասիրության, ֆինանսական մոդելավորման և զբոսաշրջային շուկայի հետազոտության մեթոդներ։ Դրանց կիրառումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ոլորտի ներդրումային սահմանափակումները, գնահատելու ֆինանսավորման տարբեր աղբյուրների արդյունավետությունը և հիմնավորելու զբոսաշրջային գործունեության զարգացման տնտեսական առաջնահերթությունները։ Աշխատության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է զբոսաշրջության և ներդրումային գործունեության փոխկապակցված ուսումնասիրությամբ, ոլորտի ֆինանսական կառավարման մեխանիզմների վերլուծությամբ և Հայաստանի զբոսաշրջային ներուժի տնտեսական իրացման հնարավորությունների բացահայտմամբ։ Հետազոտության կիրառական արժեքը կապված է զբոսաշրջային ներդրումային նախագծերի մշակման, գործարար ծրագրերի ֆինանսական հիմնավորման, տարածաշրջանային զբոսաշրջային ենթակառուցվածքների զարգացման և ներդրումային քաղաքականության կատարելագործման հնարավորությունների հետ։ Այն կարող է օգտակար լինել տնտեսագետներին, ներդրումային վերլուծաբաններին, զբոսաշրջության կառավարման մասնագետներին, հյուրանոցային և զբոսաշրջային կազմակերպությունների ղեկավարներին, պետական ու տեղական ինքնակառավարման մարմինների աշխատակիցներին, գործարարներին, դասախոսներին, ասպիրանտներին և ուսանողներին։ Աշխատությունն ունի տնտեսագիտական, կառավարչական, ներդրումային և կիրառական նշանակություն՝ նպաստելով Հայաստանի Հանրապետության զբոսաշրջության զարգացման ֆինանսատնտեսական պայմանների, ներդրումային ռեսուրսների ներգրավման մեխանիզմների, զբոսաշրջային ենթակառուցվածքների կատարելագործման և ոլորտի երկարաժամկետ մրցունակության ապահովման հիմնախնդիրների առավել խորքային ըմբռնմանը։