Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Religion

    Սուրբ Պատարագի խորհրդածությունների գիրք՝ ըստ Հայոց եկեղեցու արարողակարգի

    Հայ Առաքելական եկեղեցու կարևորագույն պաշտամունքային արարողությանը՝ Սուրբ Պատարագին նվիրված այս հոգևոր աշխատությունը նպատակ ունի ընթերցողին հաղորդակից դարձնելու պատարագի խորհրդին, դրա արարողակարգային կառուցվածքին, աղոթական բովանդակությանը և աստվածաբանական նշանակությանը։ Աշխատության հիմքում ընկած է Սուրբ Պատարագի գիտակցված ընկալման և հոգևոր վերապրման գաղափարը՝ հավատացյալին օգնելով հասկանալու եկեղեցական արարողության առանձին մասերի խորհուրդը, դրանց փոխկապակցվածությունը և քրիստոնեական հավատքի մեջ ունեցած նշանակությունը։ Պատարագը Հայոց եկեղեցու հոգևոր կյանքի կենտրոնական իրադարձությունն է, որի ընթացքում հավատացյալ համայնքը միավորվում է ընդհանուր աղոթքի, փառաբանության և Սուրբ Հաղորդության խորհրդի շուրջ։ Այն քրիստոնեական ավանդության մեջ դիտարկվում է որպես Քրիստոսի փրկագործ զոհաբերության խորհրդավոր հիշատակություն և վերապրում, ինչպես նաև հավատացյալի հաղորդակցություն աստվածային շնորհին։ Աշխատության կարևոր թեմատիկ ուղղություններից է պատարագի արարողակարգային ընթացքի և դրա բաղադրիչների հոգևոր իմաստի բացահայտումը։ Հայոց եկեղեցու պատարագը կազմված է իրար հաջորդող աղոթքներից, ընթերցումներից, օրհնություններից, շարականներից և խորհրդավոր գործողություններից, որոնցից յուրաքանչյուրն ունի որոշակի աստվածաբանական նշանակություն։ Պատարագի ընթացքում հնչող աղոթքները արտահայտում են եկեղեցու հավատքը, Աստծո փառաբանությունը, մարդկության փրկության խնդրանքը և հավատացյալների հոգևոր միասնությունը։ Սուրբ Գրքի ընթերցումները հավատացյալին հաղորդակից են դարձնում աստվածաշնչյան պատգամին, իսկ շարականներն ու ծիսական երգեցողությունը խորացնում են արարողության հոգևոր ներգործությունը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի Սուրբ Հաղորդության խորհուրդը, որի միջոցով հավատացյալները հաղորդակցվում են Քրիստոսի Մարմնին և Արյանը՝ ըստ քրիստոնեական եկեղեցու հավատքի։ Պատարագի խորհրդածական ընկալումը պահանջում է ոչ միայն ծիսական գործողություններին արտաքին մասնակցություն, այլև դրանց իմաստի գիտակցում։ Հավատացյալը պետք է հասկանա աղոթքների բովանդակությունը, խորհրդանշական գործողությունների նշանակությունը և արարողության յուրաքանչյուր հատվածի կապը քրիստոնեական փրկագործության գաղափարի հետ։ Այսպիսի մոտեցումը նպաստում է պաշտամունքի նկատմամբ գիտակից վերաբերմունքի ձևավորմանը և եկեղեցական կյանքի հոգևոր բովանդակության առավել խոր ընկալմանը։ Աշխատության դաստիարակչական նշանակությունը կապված է նաև հավատացյալի ներքին պատրաստության հետ։ Սուրբ Պատարագին մասնակցելը ենթադրում է խոնարհություն, ապաշխարություն, մաքրություն, աղոթական կենտրոնացում և մերձավորների հանդեպ սեր։ Եկեղեցական արարողությունը դիտարկվում է որպես հոգևոր վերափոխման հնարավորություն, որի ընթացքում մարդը վերանայում է սեփական կյանքը, գիտակցում իր պատասխանատվությունը և ձգտում առավել մոտենալ քրիստոնեական բարոյական իդեալներին։ Պատարագի խորհրդի շուրջ խորհրդածությունը նաև ամրապնդում է եկեղեցու՝ որպես հավատացյալների հոգևոր միասնության և հավաքական աղոթքի կենտրոնի ընկալումը։ Գրական և աստվածաբանական առումով աշխատությունը պատկանում է պատարագագիտական ու ծիսական խորհրդածությունների գրականության ժանրին։ Այս ուղղությանը բնորոշ է եկեղեցական արարողությունների մեկնությունը, ծիսական գործողությունների հոգևոր նշանակության բացահայտումը և հավատացյալի՝ պաշտամունքի գիտակցված մասնակցության խրախուսումը։ Նման գրականությունը կարևոր նշանակություն է ունեցել հայ եկեղեցական ավանդության պահպանման, ծիսական գիտելիքների տարածման և հոգևոր կրթության զարգացման գործում։ Այն նպաստել է նաև եկեղեցական արարողությունների նկատմամբ ավելի խոր հետաքրքրության ձևավորմանը՝ ծիսական ժառանգությունը ներկայացնելով ոչ միայն որպես պատմականորեն հաստատված կարգ, այլև որպես կենդանի հոգևոր փորձառություն։ Պատմամշակութային տեսանկյունից հրատարակությունը կարևոր տեղ ունի 19-րդ դարի հայ եկեղեցական գրականության և պատարագագիտական մտքի պատմության մեջ։ Երուսաղեմը՝ քրիստոնեական աշխարհի սրբավայրերից մեկը և Հայոց պատրիարքության կարևոր կենտրոնը, առանձնահատուկ դեր ուներ հայ հոգևոր մշակույթի պահպանման ու տարածման գործում։ Սրբոց Հակոբյանց միաբանության միջավայրում զարգացած տպագրական և գրական գործունեությունը նպաստել է հայ եկեղեցական ծիսակարգի, աստվածաբանական գրականության և հոգևոր ժառանգության պահպանմանը։ Հայոց եկեղեցու արարողակարգին համապատասխան կազմված այս աշխատությունը վկայում է պատարագի խորհրդի բացատրության և հավատացյալների հոգևոր կրթության նկատմամբ ունեցած ուշադրության մասին։ Այն արժեքավոր է հայ պատարագագիտության, ծիսական ավանդության, եկեղեցական աստվածաբանության և Երուսաղեմի հայոց հոգևոր-մշակութային կյանքի պատմության ուսումնասիրության համար։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել աստվածաբաններին, հոգևորականներին, պատարագագետներին, հայ եկեղեցու պատմաբաններին, հայագետներին և հայկական ծիսական ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին՝ որպես Սուրբ Պատարագի հոգևոր բովանդակության ընկալմանն ու մեկնաբանությանը նպաստող աշխատություն։

    Updated: 2026-11-12
    Սուրբ Պատարագի խորհրդածությունների գիրք՝ ըստ Հայոց եկեղեցու արարողակարգի
    Online

    Other Subjects

    Инструкция об отпуске леса из лесных дач СССР Армении

    Այս հրատարակությունը ներկայացնում է Խորհրդային Միության անտառային տնտեսության իրավական և կազմակերպչական համակարգի կարևոր նորմատիվ փաստաթղթերից մեկը, որը կիրառվել է նաև Հայաստանի ԽՍՀ տարածքում և կարգավորել է պետական անտառային ֆոնդից փայտանյութի հատման, հաշվառման և տրամադրման ամբողջ գործընթացը։ Աշխատության մեջ մանրամասն նկարագրվում են անտառների՝ որպես պետական սեփականություն համարվող բնական ռեսուրսների կառավարման սկզբունքները, որտեղ առանձնահատուկ դեր ունի պլանային տնտեսության համակարգը և կայուն անտառօգտագործման գաղափարը։ Ներկայացվում է «անտառային դաչաներ» հասկացությունը, որը վերաբերում է որոշակի տարածքային միավորների, որտեղ իրականացվում է անտառային տնտեսության կազմակերպում, հաշվառում և վերահսկողություն՝ ըստ հաստատված անտառհատման նորմերի։ Հրահանգում ընդգծվում է, որ փայտանյութի տրամադրումը պետք է իրականացվի խիստ համապատասխանությամբ հաստատված անտառհատման պլաններին, որոնք հիմնված են անտառների գիտական գնահատման, աճի հաշվարկների և բնական վերականգնման հնարավորությունների վրա։ Մանրամասն կարգավորվում են անտառահատման ձևերը՝ ընտրովի, սանիտարական և համատարած հատումներ, ինչպես նաև դրանց իրականացման տեխնիկական և ժամկետային պահանջները, որպեսզի ապահովվի անտառային ռեսուրսների վերականգնման շարունակականությունը և կանխվի դեգրադացիան։ Աշխատության մեջ հատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև վարչական վերահսկողության մեխանիզմներին, այդ թվում՝ անտառտնտեսությունների կողմից իրականացվող հաշվառմանը, փայտանյութի տեղափոխման փաստաթղթավորմանը և անօրինական հատումների կանխարգելմանը։ Հայաստանի պայմաններում այս հրահանգը առանձնահատուկ նշանակություն է ունեցել, քանի որ երկրի անտառային պաշարները սահմանափակ են և հիմնականում ունեն պաշտպանական, հողապաշտպան և ջրակարգավորիչ դեր, ուստի դրանց օգտագործումը պահանջում է առավել խիստ վերահսկողություն և ռացիոնալ մոտեցում։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է խորհրդային անտառային քաղաքականության գործնական մեխանիզմները՝ համադրելով տնտեսական շահագործման պահանջները և բնապահպանական պահպանության սկզբունքները, ինչը հնարավորություն է տալիս հասկանալու պետական անտառային կառավարման համակարգի գործառույթները և դրա կիրառումը Հայաստանի տարածքում։

    Updated: 2026-09-22
    Инструкция об отпуске леса из лесных дач СССР Армении
    Online

    Linguistics

    Семантико-синт аксические особенности глаголов зрительного восприятия

    Աշխատությունը նվիրված է տեսողական ընկալում արտահայտող բայերի իմաստային և շարահյուսական առանձնահատկությունների համակարգված լեզվաբանական ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է այն բայական միավորների վրա, որոնք արտահայտում են տեսնելու, նայելու, դիտելու, նկատելու, հետևելու և տեսողական ընկալման հետ կապված այլ գործողություններ ու վիճակներ։ Քննության են առնվում այդ բայերի բառային նշանակությունները, իմաստային տարբերակները, միմյանց հետ ունեցած հարաբերությունները և տարբեր խոսքային իրավիճակներում դրանց գործածության առանձնահատկությունները։ Կարևորվում է տեսողական ընկալման ակտիվ և պասիվ բնույթի տարբերակումը, քանի որ որոշ բայեր կարող են արտահայտել նպատակաուղղված դիտում, իսկ մյուսները՝ առանց հատուկ մտադրության տեղի ունեցող զգայական ընկալում։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում բայերի շարահյուսական հնարավորություններին՝ ուսումնասիրելով դրանց կապակցելիությունը ենթակայի, ուղիղ կամ անուղղակի խնդրի, հանգամանքների և նախադասության այլ անդամների հետ։ Վերլուծվում է, թե բայի իմաստային կառուցվածքն ինչպես կարող է պայմանավորել նախադասության կառուցվածքը, անհրաժեշտ լրացումների ընտրությունը և գործողության մասնակիցների միջև ձևավորվող հարաբերությունները։ Ուսումնասիրվում են նաև բազմիմաստության, իմաստային անցումների և փոխաբերական գործածությունների դեպքերը, երբ տեսողական ընկալման սկզբնական նշանակություն ունեցող բայը կարող է արտահայտել ճանաչողություն, գիտակցում, գնահատում կամ այլ վերացական իմաստներ։ Նման փոփոխությունները հնարավորություն են տալիս բացահայտել զգայական ընկալման և մտավոր գործունեության լեզվական արտահայտման միջև գոյություն ունեցող կապերը։ Բայերի իմաստային դասակարգումը համադրվում է դրանց շարահյուսական վարքագծի հետ, ինչը թույլ է տալիս պարզել, թե տարբեր նշանակություններն ինչպիսի կառուցվածքային մոդելներում են առավել հաճախ իրացվում։ Աշխատությունում կարող են դիտարկվել նաև համատեքստի դերը բայական իմաստի հստակեցման, հոմանիշ ձևերի տարբերակման և խոսքային նշանակության ձևավորման գործընթացներում։ Հետազոտությունը նպաստում է բառային իմաստաբանության և շարահյուսության փոխկապակցվածության ավելի ամբողջական ընկալմանը՝ ցույց տալով, որ բայական միավորների նշանակությունը սերտորեն կապված է դրանց քերականական գործառույթների հետ։ Նյութը կարող է օգտակար լինել ընդհանուր և համեմատական լեզվաբանության, իմաստաբանության, շարահյուսության, բառագիտության և բայական համակարգերի ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, բանասերների, դասախոսների և ուսանողների համար։

    Updated: 2026-09-17
    Семантико-синт аксические особенности глаголов зрительного восприятия
    Online

    Literature

    Հովհաննես Թումանյան-ԹԱՐԳՄԱՆՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ԵՎ ՊԱՏՄՎԱԾՔՆԵՐ

    Այս ժողովածուն ներկայացնում է Հովհաննես Թումանյանի արձակ ժառանգության և թարգմանական գործունեության համադրությունը՝ ընդգրկելով ինչպես նրա ինքնուրույն պատմվածքները, այնպես էլ տարբեր աղբյուրներից կատարված թարգմանությունները, որոնք նա մշակել է հայ ընթերցողի համար հասկանալի և գեղարվեստորեն հարթ լեզվով։ Պատմվածքներում Թումանյանը շարունակում է իր բնորոշ ժողովրդական-իրատեսական ոճը՝ պատկերելով գյուղական և քաղաքային կյանքի պարզ, բայց խորքային իրավիճակներ, որտեղ մարդկային հարաբերությունները, բարոյական ընտրությունները և բնության հետ կապը դառնում են կենտրոնական թեմաներ։ Նրա լեզուն պարզ է, խոսակցականին մոտ, բայց միաժամանակ լի է պատկերավորությամբ և հոգեբանական նրբությամբ, ինչը ստեղծում է և՛ անմիջականություն, և՛ գաղափարական խորություն։ Թարգմանություններում նկատելի է Թումանյանի նպատակն՝ օտար գրականության լավագույն օրինակները փոխանցել հայ ընթերցողին՝ պահպանելով իմաստը, բայց հարմարեցնելով հայ լեզվի երաժշտականությանը և մտածողությանը։ Այս երկու շերտերը միասին ցույց են տալիս նրա բազմակողմանիությունը՝ որպես և՛ ազգային պատմող, և՛ մշակութային միջնորդ, ով նպաստել է հայ ընթերցողական միջավայրի ընդլայնմանը։

    Updated: 2026-10-13
    Հովհաննես Թումանյան-ԹԱՐԳՄԱՆՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ԵՎ ՊԱՏՄՎԱԾՔՆԵՐ
    Online

    Literature

    Դեմիրճյան. Երկեր (գիրք երկրորդ)

    Դեմիրճյան. Երկեր (գիրք երկրորդ)-ը Դերենիկ Դեմիրճյանի գրական ժառանգության երկրորդ հատորն է, որը ներկայացնում է հեղինակի արձակ ստեղծագործությունների, պատմվածքների և տարբեր գեղարվեստական գործերի ընտրանի՝ ընդգրկելով նրա գրական մտածողության հասուն շրջանը, աշխատությունում առանձնանում են մարդու ներաշխարհի խորքային վերլուծությունները, սոցիալական հարաբերությունների և ժամանակի հասարակական իրականության գեղարվեստական պատկերումները, ինչպես նաև լեզվաոճական հարստությունը, որը բնորոշ է Դեմիրճյանի արձակին, միաժամանակ դիտարկվում են ազգային կյանքի, բարոյական արժեքների և մարդկային ճակատագրերի բազմաշերտ խնդիրները, որոնք հեղինակը ներկայացնում է ռեալիստական և հոգեբանական խորությամբ, այս հատորը կարևոր է Դեմիրճյանի ստեղծագործական զարգացման ամբողջական պատկերն ըմբռնելու համար և ընդգծում է նրա դերը հայ դասական արձակի ձևավորման ու զարգացման գործընթացում։

    Updated: 2026-08-30
    Դեմիրճյան. Երկեր (գիրք երկրորդ)
    Online

    Culture

    Армянский скрипичный концерт в последней четверти XX века

    Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է XX դարի վերջին քառորդում հայկական ջութակային կոնցերտի զարգացման միտումների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով ժանրի գեղարվեստական, ոճական և կատարողական առանձնահատկությունները։ Գրքում վերլուծվում է հայկական կոմպոզիտորական դպրոցի ներդրումը ջութակային կոնցերտի ձևավորման և զարգացման գործընթացում, ինչպես նաև արևմտյան ժամանակակից երաժշտական հոսանքների ազդեցությունը ազգային երաժշտական լեզվի վրա։ Հեղինակը դիտարկում է կոնցերտային ձևի կառուցվածքային փոփոխությունները, թեմատիկ զարգացման նոր մոտեցումները, հարմոնիկ և ռիթմիկ լեզվի արդիականացումը, ինչպես նաև մենակատարի և նվագախմբի փոխազդեցության նոր մոդելները։ Աշխատությունում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կատարողական արվեստի խնդիրներին՝ ներառյալ տեխնիկական բարդությունները, ինտոնացիոն առանձնահատկությունները և մեկնաբանության բազմազանությունը, որոնք բնորոշ են տվյալ շրջանի ստեղծագործություններին։ Քննարկվում է նաև ազգային երաժշտական ավանդույթների և ժամանակակից կոմպոզիտորական տեխնիկաների համադրման գործընթացը՝ որպես հայկական երաժշտության զարգացման կարևոր ուղղություն։ Գիրքը նախատեսված է երաժշտագետների, կոմպոզիտորների, կատարողների, արվեստաբանների և երաժշտական կրթության ոլորտի մասնագետների համար՝ առաջարկելով ինչպես վերլուծական, այնպես էլ պատմական մոտեցում XX դարի վերջին քառորդի հայկական ջութակային կոնցերտին։

    Updated: 2026-09-06
    Армянский скрипичный концерт в последней четверти XX века