Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Other Subjects

    Նոր գրքեր պատանիներին: Ինֆորմացիոն ցանկ =Новые книги юным (1982, Նոյեմբեր, թիվ 11)

    Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։

    Updated: 2026-08-21
    Նոր գրքեր պատանիներին: Ինֆորմացիոն ցանկ =Новые книги юным (1982, Նոյեմբեր, թիվ 11)
    Online

    History

    Աքեմենյան Պարսկաստանի վարչական բաժանումը

    Աշխատությունը նվիրված է Աքեմենյան տերության վարչատարածքային կազմակերպման համակարգի, դրա ձևավորման սկզբունքների և կառավարման մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում հսկայական տարածքներ ընդգրկող բազմազգ պետության կառավարումը դիտարկվում է կենտրոնական իշխանության և տեղական վարչական միավորների փոխհարաբերությունների տեսանկյունից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում սատրապությունների համակարգին, դրանց տարածքային սահմաններին, կառավարման առանձնահատկություններին և կենտրոնական իշխանության հետ ունեցած հարաբերություններին։ Քննվում է սատրապների դերը՝ որպես արքայական իշխանությունը տարբեր երկրամասերում ներկայացնող բարձրաստիճան պաշտոնյաների, ինչպես նաև նրանց վարչական, հարկային և քաղաքական գործառույթների շրջանակը։ Կարևորվում է այն հանգամանքը, որ տարբեր ժողովուրդներ և պատմական երկրամասեր ընդգրկող տերության կառավարումը պահանջում էր կենտրոնացված վերահսկողության և տեղական կառավարման ձևերի համադրություն։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է վարչական բաժանման և հարկային համակարգի փոխկապակցվածության ուսումնասիրությունը, քանի որ առանձին տարածքներից ստացվող հարկերն ու տուրքերը կարևոր նշանակություն ունեին պետական կառավարման և ռազմական համակարգի գործունեության համար։ Քննվում են նաև արքայական ճանապարհների, հաղորդակցության և պետական ծառայությունների նշանակությունը կենտրոնի ու հեռավոր վարչական շրջանների միջև կապի պահպանման գործում։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել վարչական միավորների սահմանների և ավելի վաղ գոյություն ունեցած քաղաքական ու աշխարհագրական կազմավորումների հարաբերությանը՝ պարզելու համար, թե որքանով էին նոր կառավարման համակարգում պահպանվում տեղական ավանդույթները։ Ուսումնասիրվում են վարչական համակարգի վերաբերյալ տեղեկություններ պարունակող արքայական արձանագրությունները, հին հեղինակների հաղորդումները և այլ պատմական ու հնագիտական աղբյուրներ՝ հաշվի առնելով դրանց բնույթի և տեղեկատվական հնարավորությունների տարբերությունները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում Հայաստանի և Հայկական լեռնաշխարհի դիրքի ուսումնասիրությունը տերության վարչական կառուցվածքում՝ այն դիտարկելով ընդհանուր կայսերական համակարգի համատեքստում։ Վարչատարածքային կազմակերպումը քննվում է նաև որպես տարբեր լեզուներ, մշակույթներ և տնտեսական համակարգեր ունեցող բնակչության նկատմամբ պետական իշխանություն իրականացնելու միջոց։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես էր կազմակերպվում կենտրոնական իշխանության վերահսկողությունը հեռավոր երկրամասերի նկատմամբ, ինչ դեր էին կատարում տեղական իշխանական և վարչական կառույցները և ինչպես էին համադրվում կայսերական ու տարածաշրջանային կառավարման սկզբունքները։ Նման ուսումնասիրությունը կարևոր է ոչ միայն հին Իրանի պետական համակարգի, այլև Հին Արևելքի կայսերական կառավարման ձևերի, վարչական ինստիտուտների և պատմական աշխարհագրության ուսումնասիրության համար։

    Updated: 2026-09-22
    Աքեմենյան Պարսկաստանի վարչական բաժանումը
    Online

    Culture

    Վանանդեցիների Ամստերդամի տպարանի հրատարակությունների գեղարվեստական հարդարանքը

    Աշխատությունը նվիրված է Վանանդեցիների Ամստերդամի տպարանի հրատարակությունների գեղարվեստական հարդարման ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով հայ տպագրության պատմության մեջ այդ հրատարակությունների ունեցած նշանակությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են տպարանի կողմից հրատարակված գրքերի արտաքին և ներքին ձևավորումը, էջադրությունը, տառատեսակները, զարդանախշերը, գլխազարդերը, վերջնազարդերը, պատկերազարդումները և գրքային այլ գեղարվեստական տարրեր։ Ուսումնասիրվում է այն սկզբունքը, որով տեքստային և պատկերային բաղադրիչները միավորվում են՝ ստեղծելով գրքի ամբողջական գեղարվեստական կերպարը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հրատարակությունների ձևավորման մեջ հայկական ավանդական ձեռագրային և տպագրական մշակույթի ազդեցությանը, ինչպես նաև եվրոպական գրքարվեստի և արևմտաեվրոպական տպագրական միջավայրի հետ ունեցած փոխազդեցություններին։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես են այդ երկու մշակութային ուղղությունների տարրերը համադրվել և վերափոխվել հայ տպագրական արվեստի շրջանակում։ Վերլուծվում են նաև տպագրական տեխնիկայի, զարդարվեստի և գրքային ձևավորման փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև գեղարվեստական հարդարման ազդեցությունը հրատարակությունների ընկալման և արժեքավորման վրա։ Կարևոր տեղ է հատկացվում առանձին հրատարակությունների համեմատական ուսումնասիրությանը, որի միջոցով հնարավոր է հետևել ձևավորման ոճի զարգացմանը, կիրառվող զարդանախշերի փոփոխություններին և գեղարվեստական լուծումների առանձնահատկություններին։ Հետազոտությունը արժեքավոր է ոչ միայն որպես գրքի ձևավորման պատմության ուսումնասիրություն, այլև որպես հայկական մշակութային ինքնության և ազգային տպագրական ավանդույթի պահպանման ու զարգացման գործընթացի վկայություն։ Ամստերդամի տպարանի գործունեությունը դիտարկվում է եվրոպական տպագրական միջավայրում հայկական գրքի զարգացման համատեքստում՝ ընդգծելով դրա նշանակությունը հայ գրքի գեղարվեստական և տեխնիկական կատարելագործման գործում։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել արվեստաբաններին, գրքի պատմությամբ զբաղվող մասնագետներին, հայագետներին, մատենագետներին, գրադարանագետներին, պատմաբաններին և հայկական տպագրության մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

    Updated: 2026-09-16
    Վանանդեցիների Ամստերդամի տպարանի հրատարակությունների գեղարվեստական հարդարանքը
    Online

    Economics

    Տնտեսագիտության տեսության առարկան և խնդիրները

    Տնտեսագիտության տեսության առարկան և խնդիրները վերաբերում են հասարակության տնտեսական կյանքի ուսումնասիրությանը, այն է՝ ինչպես են մարդիկ, ձեռնարկությունները և պետությունը կառավարում սահմանափակ ռեսուրսները՝ իրենց անսահմանափակ պահանջմունքները բավարարելու համար։ Տնտեսագիտության տեսության առարկան ուսումնասիրում է արտադրության, բաշխման, փոխանակման և սպառման գործընթացները, ինչպես նաև դրանց միջև գոյություն ունեցող օրենքներն ու կապերը։ Այն բացահայտում է, թե ինչպես է ձևավորվում տնտեսական վարքագիծը տարբեր մակարդակներում՝ անհատական, ձեռնարկատիրական և պետական, և ինչպես են գործում շուկաները, գները, մրցակցությունը և տնտեսական հավասարակշռությունը։ Տնտեսագիտության տեսության հիմնական խնդիրներն են տնտեսական գործընթացների բացատրությունը, տնտեսական օրենքների բացահայտումը, ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման ուղիների որոնումը և տնտեսական զարգացման կանխատեսումը։ Բացի այդ, այն ուսումնասիրում է տնտեսական աճի, գնաճի, գործազրկության և այլ մակրոտնտեսական երևույթների պատճառներն ու հետևանքները, ինչպես նաև առաջարկում է լուծումներ տնտեսական քաղաքականության մշակման համար։ Տնտեսագիտության տեսությունը նաև նպատակ ունի օգնել հասարակությանը ճիշտ որոշումներ կայացնել սահմանափակ ռեսուրսների պայմաններում՝ ապահովելով առավելագույն արդյունք և բարեկեցություն։ Այսպիսով, տնտեսագիտության տեսության առարկան և խնդիրները միասին ձևավորում են գիտության այն հիմքը, որը թույլ է տալիս հասկանալ և կառավարել տնտեսական համակարգի գործունեությունը։

    Updated: 2026-09-21
    Տնտեսագիտության տեսության առարկան և խնդիրները
    Online

    Linguistics

    Մեջբերվող խոսքը ժամանակակից հայոց լեզվում

    Այս ուսումնասիրությունը վերլուծում է մեջբերվող խոսքի (ուղղակի, անուղղակի և ազատ անուղղակի խոսք) դրսևորումները ժամանակակից հայոց լեզվում՝ ընդգծելով դրա կառուցվածքային, գործառական և ոճական առանձնահատկությունները։ Նշվում է, որ մեջբերվող խոսքը կարևոր շարահյուսական միջոց է, որը թույլ է տալիս վերարտադրել այլ անձի խոսքը կամ մտքերը՝ պահպանելով կամ փոխակերպելով դրանց լեզվական ձևը՝ կախված հաղորդակցական նպատակից։ Վերլուծվում է, որ ուղղակի խոսքը առավել ճշգրիտ կերպով փոխանցում է բնօրինակ արտահայտությունը՝ պահպանելով խոսողի անհատական լեզվաոճը, ինտոնացիան և հուզական երանգները, մինչդեռ անուղղակի խոսքը ենթադրում է բովանդակության վերակազմակերպում և քերականական հարմարեցում հաղորդող անձի խոսքի համակարգին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև ազատ անուղղակի խոսքի կիրառությանը, որը համատեղում է երկու ձևերի հատկանիշները՝ ստեղծելով տեքստային բազմաշերտություն և արտահայտչական ավելի մեծ ազատություն, հատկապես գեղարվեստական գրականության մեջ։ Նշվում է, որ ժամանակակից հայերենում մեջբերվող խոսքի կիրառությունը ընդլայնվել է նաև մեդիա և հրապարակախոսական ոլորտներում, որտեղ այն ծառայում է տեղեկատվության վավերականության ամրապնդմանը և հաղորդակցության դինամիկացմանը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ցույց է տալիս, որ մեջբերվող խոսքը ժամանակակից հայոց լեզվում հանդիսանում է կարևոր շարահյուսական և ոճական միջոց, որը ապահովում է խոսքի բազմաձայնություն, ճշգրտություն և հաղորդակցական արդյունավետություն։

    Updated: 2026-08-19
    Մեջբերվող խոսքը ժամանակակից հայոց լեզվում
    Online

    Literature

    Սիլվա Կապուտիկյանի ուղեգրական արձակը

    Այս աշխատությունը վերաբերում է Սիլվա Կապուտիկյանի ուղեգրական արձակի ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով նրա ճանապարհորդական տպավորությունների, էսսեիստիկ դիտարկումների և հայրենասիրական մտորումների գեղարվեստական և գաղափարական առանձնահատկությունները։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է վերլուծել այն կերպով, որով Կապուտիկյանը իր ուղեգրական արձակում համադրում է անհատական զգացողությունները, պատմամշակութային դիտարկումները և ազգային ինքնության հարցադրումները՝ ստեղծելով բազմաշերտ գրական պատկերներ տարբեր երկրներում կատարած այցելությունների հիման վրա։ Ուսումնասիրվում են նրա լեզվաոճական առանձնահատկությունները՝ հուզական արտահայտչականություն, պատկերավորման հարուստ համակարգ, հրապարակախոսական շեշտադրումներ և քնարական մտածողության տարրեր, որոնք ուղեգրական արձակը մոտեցնում են էսսեիստիկ և փիլիսոփայական արձակին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հայրենիքի և սփյուռքի թեմաների փոխազդեցությանը, ինչպես նաև օտար միջավայրերում հայ ինքնության ընկալման և վերարժևորման խնդիրներին, որոնք կենտրոնական տեղ ունեն նրա ուղեգրություններում։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է Կապուտիկյանի ուղեգրական արձակի դերը հայ ժամանակակից գրականության մեջ՝ որպես մշակութային կապերի և ազգային ինքնագիտակցության ամրապնդման կարևոր միջոց։ Միաժամանակ վերլուծվում է նրա ստեղծագործությունների ազդեցությունը ընթերցողի աշխարհընկալման ընդլայնման և հասարակական մտածողության ձևավորման վրա։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է գրականագիտության ոլորտում՝ բացահայտելով Սիլվա Կապուտիկյանի ուղեգրական արձակի գեղարվեստական և գաղափարական առանձնահատկությունները։

    Updated: 2026-09-17
    Սիլվա Կապուտիկյանի ուղեգրական արձակը