Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Other Subjects

    Հայերեն դրամատիկական ստեղծագործություններ: Մատենագիտական ցանկ: Պրակ երկրորդ: Սովետական շրջան (1920-1980)

    Մատենագիտական աշխատությունը նվիրված է 1920–1980 թվականներին ստեղծված և հրատարակված հայերեն դրամատիկական գրականության համակարգված ներկայացմանը՝ ընդգրկելով խորհրդային ժամանակաշրջանի հայ թատերգության զարգացման կարևորագույն փուլերը, գրական ուղղությունները, ժանրային առանձնահատկությունները և ստեղծագործական բազմազանությունը։ Այն արժեքավոր տեղեկատու աղբյուր է հայ գրականության, թատերարվեստի և մշակութային պատմության ուսումնասիրության համար՝ հնարավորություն ընձեռելով ծանոթանալու վեց տասնամյակների ընթացքում հայերենով լույս տեսած դրամատիկական ստեղծագործությունների մատենագիտական տվյալներին։ Ցանկի հիմնական նպատակը դրամատուրգիական ժառանգության վերաբերյալ տեղեկությունների հավաքագրումը, դասակարգումը և հետազոտողների ու ընթերցողների համար հասանելի դարձնելն է։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակն ընդգրկում է խորհրդային շրջանի հայ դրամատուրգիայի ձևավորման և զարգացման գործընթացները, պատմական իրադարձությունների, հասարակական փոփոխությունների, գաղափարական ուղղությունների և մշակութային քաղաքականության ազդեցությունը թատերգական ստեղծագործության վրա։ Մատենագիտական նյութերը հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու դրամատիկական գրականության ժանրային բազմազանությունը՝ ողբերգությունների, կատակերգությունների, դրամաների, պատմական պիեսների, սոցիալ-կենցաղային և հոգեբանական բնույթի ստեղծագործությունների, ինչպես նաև մանկապատանեկան թատերգության զարգացման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում հայ դրամատուրգների ստեղծագործական գործունեության, նրանց երկերի հրատարակությունների, գրական ժառանգության տարածման և թատերական մշակույթի հետ ունեցած փոխառնչությունների վերաբերյալ մատենագիտական տեղեկությունները։ Ցանկը կարող է նպաստել տարբեր ժամանակաշրջաններում հրատարակված դրամատիկական երկերի հայտնաբերմանը, հեղինակների ստեղծագործական ժառանգության ուսումնասիրությանը և հայ թատերգության պատմության առանձին փուլերի համեմատական վերլուծությանը։ Կարևորվում է նաև խորհրդային տարիներին հայ գրականության մեջ տեղի ունեցած գեղարվեստական և գաղափարական փոփոխությունների արտացոլումը դրամատուրգիական ստեղծագործություններում, հասարակական կյանքի, մարդու ներաշխարհի, բարոյական արժեքների, պատմական հիշողության և ազգային ինքնության թեմաների զարգացումը։ Մատենագիտական ցանկի միջոցով հնարավոր է պատկերացում կազմել հայ դրամատիկական գրականության հրատարակչական ակտիվության, տարբեր հեղինակների ստեղծագործությունների տարածվածության և գրական գործընթացի ժամանակագրական զարգացման մասին։ Աշխատությունն առանձնահատուկ նշանակություն ունի նաև գրադարանային և տեղեկատվական գործունեության տեսանկյունից, քանի որ նպաստում է գրական աղբյուրների որոնմանը, մատենագիտական տեղեկությունների ճշգրտմանը, գրադարանային հավաքածուների ուսումնասիրմանը և ազգային տպագիր ժառանգության պահպանմանը։ Որպես մատենագիտական շարքի երկրորդ պրակ՝ այն ժամանակագրական առումով կենտրոնանում է խորհրդային ժամանակաշրջանի վրա՝ հնարավորություն տալով տվյալ շրջանի դրամատիկական գրականությունը դիտարկելու հայ թատերգության պատմական զարգացման ընդհանուր համատեքստում։ Հրատարակությունը կարևոր օժանդակ նյութ է հայ գրականության պատմության, դրամատուրգիայի տեսության, թատերագիտության և մշակութային ուսումնասիրությունների համար։ Այն կարող է օգտագործվել գիտահետազոտական աշխատանքների, գրականագիտական ուսումնասիրությունների, թատերական պատմության վերաբերյալ հետազոտությունների, ուսումնական ծրագրերի մշակման և մատենագիտական տեղեկատուների կազմման ընթացքում։ Աշխատությունը նախատեսված է գրականագետների, թատերագետների, պատմաբանների, մշակութաբանների, գրադարանագետների, մատենագետների, դասախոսների, ասպիրանտների, ուսանողների, թատերական գործիչների և հայ դրամատիկական գրականության պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

    Updated: 2026-10-10
    Հայերեն դրամատիկական ստեղծագործություններ: Մատենագիտական ցանկ: Պրակ երկրորդ: Սովետական շրջան (1920-1980)
    Online

    Mathematics

    Մտավոր և գրավոր թվաբանություն

    Աշխատությունը նվիրված է թվաբանության հիմնարար գիտելիքների և հաշվարկման եղանակների ուսուցմանը՝ ընդգրկելով ինչպես մտավոր, այնպես էլ գրավոր հաշվելու սկզբունքները։ Այն նպատակ ունի զարգացնել սովորողների թվային մտածողությունը, հաշվարկային հմտությունները և մաթեմատիկական խնդիրներ լուծելու կարողությունը՝ թվերի ու դրանց հետ կատարվող գործողությունների հետևողական ուսումնասիրության միջոցով։ Մտավոր թվաբանությունը կարևորում է հաշվարկների կատարումն առանց գրավոր գրառումների՝ նպաստելով արագ կողմնորոշմանը, ուշադրության կենտրոնացմանը, հիշողության և տրամաբանական մտածողության զարգացմանը։ Գրավոր թվաբանությունը, իր հերթին, սովորեցնում է թվային գործողությունների կանոնավոր և համակարգված կատարումը՝ ապահովելով ավելի բարդ հաշվարկների ճշգրիտ լուծման հնարավորություն։ Նման ուսումնական ձեռնարկներում սովորաբար կարևորվում են թվերի ճանաչումը, թվաբանական գործողությունների փոխկապակցվածությունը և հաշվարկային գիտելիքների գործնական կիրառությունը առօրյա կյանքում։ Գիրքը կարևոր նշանակություն ունի մաթեմատիկական գրագիտության ձևավորման տեսանկյունից, քանի որ թվաբանությունը հիմք է հանդիսանում հետագա մաթեմատիկական գիտելիքների յուրացման և տարբեր գործնական խնդիրների լուծման համար։ Այն նաև արտացոլում է 19-րդ դարի հայալեզու կրթական գրականության զարգացման ընթացքը, երբ գիտելիքի տարածման և ուսուցման արդյունավետության բարձրացման նպատակով ստեղծվում էին տարբեր առարկաների համակարգված ձեռնարկներ։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հայ կրթության և մանկավարժության պատմությամբ, մաթեմատիկական գիտելիքների տարածմամբ և հայերեն ուսումնական գրականության զարգացմամբ հետաքրքրվող հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-11-10
    Մտավոր և գրավոր թվաբանություն
    Online

    Mathematics

    Метод малого параметра для одного класса регулярных гипоэллиптических уравнений

    Աշխատությունը նվիրված է կանոնավոր հիպոէլիպտիկ հավասարումների որոշակի դասի ուսումնասիրությանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով փոքր պարամետրի մեթոդի կիրառությանը։ Հետազոտության հիմքում այնպիսի դիֆերենցիալ հավասարումների վերլուծությունն է, որոնցում հիպոէլիպտիկ բնույթը պայմանավորված է հավասարման գործակիցների և ածանցյալների կառուցվածքով, ինչի հետևանքով դրանց ուսումնասիրությունը պահանջում է հատուկ անալիտիկ մոտեցումներ։ Փոքր պարամետրի մեթոդը հնարավորություն է տալիս բարդ հավասարումների լուծումների կառուցվածքը հետազոտել պարամետրի փոքր արժեքների դեպքում՝ առանձնացնելով հիմնական անդամները և գնահատելով ավելի բարձր կարգի ուղղումների ազդեցությունը։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել համապատասխան հավասարումների լուծումների գոյության, միակության, մոտավոր ներկայացման և ասիմպտոտիկ վարքի հարցերը, ինչպես նաև լուծումների կախվածությունը հավասարման պարամետրերից։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև այնպիսի գնահատականների ստացումը, որոնք թույլ են տալիս հիմնավորել կիրառվող մոտավոր մեթոդների ճշգրտությունն ու սահմանները։ Հետազոտությունը կարող է ներառել հիպոէլիպտիկ օպերատորների հատկությունների, հավասարումների կառուցվածքային առանձնահատկությունների և փոքր պարամետրի նկատմամբ լուծումների վարքի տեսական վերլուծություն։ Աշխատությունը մասնագիտական բնույթ ունի և կարող է հետաքրքրել մասնակի ածանցյալներով հավասարումների, դիֆերենցիալ հավասարումների տեսության, ֆունկցիոնալ վերլուծության և ասիմպտոտիկ մեթոդների ոլորտներում աշխատող մաթեմատիկոսներին ու հետազոտողներին։ Այն կարող է օգտակար լինել նաև ասպիրանտների և մաթեմատիկայի այն մասնագետների համար, ովքեր ուսումնասիրում են հիպոէլիպտիկ հավասարումների լուծումների հատկությունները և պարամետրական խնդիրների վերլուծության ժամանակակից մեթոդները։

    Updated: 2026-09-17
    Метод малого параметра для одного класса регулярных гипоэллиптических уравнений
    Online

    Biology

    Биологические особенности молочнокислых бактерий Армении и сферы их использования

    Ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի տարածքում տարածված կաթնաթթվային բակտերիաների կենսաբանական առանձնահատկությունների, բազմազանության և դրանց կիրառման հնարավորությունների ուսումնասիրմանը։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են կաթնաթթվային բակտերիաների տարբեր տեսակների և շտամների կենսաբանական հատկությունները, աճի և զարգացման պայմանները, նյութափոխանակության առանձնահատկությունները, ինչպես նաև տարբեր միջավայրերին հարմարվելու ունակությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի բնական և սննդային միջավայրերից ստացված մանրէային ռեսուրսների ուսումնասիրմանը և դրանց կենսատեխնոլոգիական ներուժի գնահատմանը։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է հատկապես այն տեսանկյունից, որ կաթնաթթվային բակտերիաները լայնորեն կիրառվում են սննդամթերքի արտադրության և պահպանման գործընթացներում՝ մասնակցելով խմորմանը, համային և տեխնոլոգիական հատկությունների ձևավորմանը և որոշ արտադրատեսակների պահպանման ժամկետի երկարացմանը։ Աշխատության մեջ կարող են քննարկվել նաև դրանց կիրառման հնարավորությունները կաթնամթերքի, ֆերմենտացված սննդամթերքի և այլ կենսատեխնոլոգիական արտադրությունների մեջ, ինչպես նաև որոշ օգտակար հատկությունների շնորհիվ դրանց օգտագործման հեռանկարները։ Հայաստանի տեղական մանրէային ռեսուրսների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու արտադրական նշանակություն ունեցող նոր շտամներ և գնահատելու դրանց գործնական կիրառելիությունը։ Նման հետազոտությունները կարևոր նշանակություն ունեն նաև ազգային կենսաբազմազանության պահպանման և կենսատեխնոլոգիական ներուժի արդյունավետ օգտագործման համար։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել մանրէաբաններին, կենսաբաններին, սննդի տեխնոլոգներին, կենսատեխնոլոգիայի մասնագետներին, գյուղատնտեսության և սննդարդյունաբերության ոլորտի հետազոտողներին, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին և ասպիրանտներին։ Այն արժեքավոր նյութ է Հայաստանի մանրէային կենսաբազմազանության, կաթնաթթվային բակտերիաների կիրառական նշանակության և սննդի կենսատեխնոլոգիայի զարգացման հնարավորությունների ուսումնասիրության համար։

    Updated: 2026-09-16
    Биологические особенности молочнокислых бактерий Армении и сферы их использования
    Online

    History

    Դրամաշրջանառությունը Հայաստանում․ հանրապետական գիտական նստաշրջանի նյութեր

    Հրատարակությունը նվիրված է Հայաստանում դրամաշրջանառության համակարգի, դրա ձևավորման, զարգացման և տնտեսական կյանքում ունեցած նշանակության ուսումնասիրությանը։ Այն ներկայացնում է հանրապետական գիտական նստաշրջանի շրջանակում քննարկված գիտական հարցերն ու հետազոտական մոտեցումները՝ անդրադառնալով դրամի շրջանառության կազմակերպմանը, դրամական հարաբերություններին և դրանց ազդեցությանը երկրի տնտեսական գործընթացների վրա։ Թեմայի շրջանակում կարևորվում են դրամաշրջանառության պատմական հիմքերը, դրամավարկային համակարգի առանձնահատկությունները, ազգային արժույթի գործառույթները և դրամական միջոցների շարժի հետ կապված տնտեսական հարաբերությունները։ Նյութերը կարող են ընդգրկել դրամի՝ որպես արժեքի չափման, վճարման և կուտակման միջոցի դերը, ինչպես նաև դրամաշրջանառության կապը առևտրի, արտադրության, ֆինանսական համակարգի և պետական տնտեսական քաղաքականության հետ։ Հատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում Հայաստանի տնտեսական միջավայրում դրամական հարաբերությունների ձևավորման և փոփոխությունների ուսումնասիրությունը, որը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու երկրի տնտեսական զարգացման տարբեր փուլերն ու դրանց առանձնահատկությունները։ Գիտական նստաշրջանի նյութերը արժեքավոր են տնտեսագետների, պատմաբանների, ֆինանսական համակարգի հետազոտողների և ուսանողների համար՝ որպես մասնագիտական քննարկումների ու գիտական ուսումնասիրությունների աղբյուր։ Հրատարակությունը նպաստում է Հայաստանի դրամավարկային համակարգի և տնտեսական պատմության վերաբերյալ գիտելիքների ամբողջացմանը։

    Updated: 2026-10-31
    Դրամաշրջանառությունը Հայաստանում․ հանրապետական գիտական նստաշրջանի նյութեր
    Online

    Economics

    Տնտեսական աճի ստոխաստիկ մոդելավորումը (ՀՀ օրինակով)

    Աշխատությունը նվիրված է տնտեսական աճի գործընթացների ստոխաստիկ մոդելավորման տեսական, մեթոդաբանական և կիրառական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության օրինակով։ Քննարկվում են տնտեսական աճի վրա ազդող հիմնական մակրոտնտեսական գործոնները, դրանց փոխկապակցվածությունը և պատահական տատանումների ազդեցությունը տնտեսական զարգացման դինամիկայի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հավանականային մոդելների, տնտեսաչափական մեթոդների և վիճակագրական վերլուծության գործիքների կիրառմանը՝ տնտեսական աճի օրինաչափությունների բացահայտման և կանխատեսումների իրականացման նպատակով։ Ուսումնասիրվում են համախառն ներքին արդյունքի փոփոխությունների, ներդրումների, սպառման, զբաղվածության, արտադրողականության և արտաքին տնտեսական գործոնների ազդեցության գնահատման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում տնտեսական ցուցանիշների ժամանակային շարքերի վերլուծությանը, անորոշության պայմաններում տնտեսական գործընթացների մոդելավորմանը, պատահական շեղումների գնահատմանը և տարբեր տնտեսական սցենարների ձևավորմանը։ Կարևորվում են Հայաստանի տնտեսության կառուցվածքային առանձնահատկությունների, արտաքին տնտեսական ցնցումների և ներքին մակրոտնտեսական փոփոխությունների հաշվառումը մոդելավորման գործընթացում։ Աշխատությունը նպաստում է տնտեսական աճի կանխատեսման մեթոդների կատարելագործմանը, տնտեսական քաղաքականության որոշումների գիտական հիմնավորմանը և մակրոտնտեսական ռիսկերի գնահատման գործիքների զարգացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, տնտեսաչափագետների, ֆինանսական վերլուծաբանների, մաթեմատիկական մոդելավորման մասնագետների, տնտեսական քաղաքականության հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

    Updated: 2026-10-12
    Տնտեսական աճի ստոխաստիկ մոդելավորումը (ՀՀ օրինակով)