Պետական և մունիցիպալ կառավարում - Մաս-2

Religion

Աշխատությունը ներկայացնում է Հայ Առաքելական Եկեղեցու 1849 թվականի եկեղեցական ամսացույց-մայսացույցի (մեսյակեսլավի) կառուցվածքն ու բովանդակությունը՝ ներառելով տարվա ընթացքում կատարվող տոները, սրբերի հիշատակի օրերը, ծիսական կարգերը և եկեղեցական օրացույցի առանձնահատկությունները։ Վերլուծվում են եկեղեցական տարվա կազմակերպման սկզբունքները, տոնացույցի ձևավորման ավանդույթները և դրանց կապը հայ միջնադարյան ու նոր շրջանի տոմարական համակարգերի հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սրբախոսական նյութերին, ծիսական օրերի հերթականությանը, ինչպես նաև եկեղեցական կյանքի և ժողովրդական ավանդույթների փոխհարաբերությանը։ Ուսումնասիրությունը դիտարկում է այս տիպի հրատարակությունները որպես կարևոր աղբյուրներ հայ եկեղեցական պատմության, տոմարագիտության և մշակութային կյանքի ուսումնասիրության համար՝ ընդգծելով դրանց փաստագրական և գիտական արժեքը։

History

Այս աշխատանքը նվիրված է 1893–1898 թվականների հայ-վրացական հարաբերությունների ուսումնասիրությանը՝ Ռուսական կայսրության կազմում գտնվող Հարավային Կովկասի քաղաքական, սոցիալ-տնտեսական և մշակութային գործընթացների համատեքստում։ Հեղինակը վերլուծում է երկու ժողովուրդների փոխհարաբերությունները այն ժամանակաշրջանում, երբ տարածաշրջանը գտնվում էր կայսերական վարչական համակարգի վերահսկողության ներքո, սակայն ազգային շարժումները արդեն սկսում էին ավելի ակտիվ ձևավորվել։ Աշխատության մեջ ընդգծվում է, որ այդ տարիներին հայերի և վրացիների միջև հարաբերությունները հիմնականում զարգանում էին վարչական, տնտեսական և մշակութային շփումների միջոցով՝ կապված Թիֆլիսի (Տբիլիսիի) որպես տարածաշրջանային կենտրոնի կարևոր դերի հետ, որտեղ կենտրոնացած էին թե՛ հայկական, թե՛ վրացական մտավորական շրջանակները։ Քաղաքը հանդես էր գալիս որպես բազմազգ մշակութային միջավայր, որտեղ գործում էին տպարաններ, թերթեր, դպրոցներ և հասարակական կազմակերպություններ, որոնք նպաստում էին գաղափարական և մշակութային փոխազդեցությանը։ Միևնույն ժամանակ, աշխատանքում նշվում են նաև որոշ լարվածության դրսևորումներ, որոնք կապված էին հողային հարցերի, եկեղեցական ազդեցության, ինչպես նաև ազգային ինքնության ձևավորման գործընթացների հետ, սակայն դրանք հիմնականում չէին վերածվում բաց հակամարտության։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տնտեսական կապերին՝ առևտրին, արհեստագործությանը և աշխատուժի տեղաշարժին, որոնք նպաստում էին երկու ժողովուրդների փոխկապակցվածությանը և տարածաշրջանային տնտեսության զարգացմանը։ Բացի այդ, քննարկվում է մտավորականության դերը՝ թե՛ հայ, թե՛ վրացի հասարակական գործիչների և գրողների ներդրումը մշակութային երկխոսության և փոխընկալման ձևավորման մեջ։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է 1893–1898 թվականների հայ-վրացական հարաբերությունները որպես բարդ, բազմաշերտ և հիմնականում համագործակցության վրա հիմնված գործընթաց, որը տեղի էր ունենում Ռուսական կայսրության ընդհանուր քաղաքական համակարգի շրջանակներում։

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է տարրական կրթության փուլում մայրենի լեզվի զարգացնող ուսուցման կազմակերպման տեսական և մեթոդական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ ուսումնական ծրագրի, դասագրքի և դասագործընթացի փոխկապակցված համակարգի շրջանակում։ Հետազոտության կենտրոնում այն մանկավարժական մոտեցումն է, որի համաձայն լեզվական գիտելիքների յուրացումը պետք է միաժամանակ նպաստի երեխայի խոսքի, մտածողության, ընթերցողական կարողությունների, ստեղծագործական ակտիվության և ինքնուրույն ճանաչողական գործունեության զարգացմանը։ Քննվում է ուսումնական ծրագրի դերը կրթության նպատակների, բովանդակության, թեմատիկ հաջորդականության և ակնկալվող կարողությունների սահմանման գործում, ինչպես նաև այն հարցը, թե ծրագրային պահանջներն ինչպես են արտացոլվում դասագրքի կառուցվածքում և առանձին ուսումնական առաջադրանքներում։ Դասագիրքը դիտարկվում է ոչ միայն որպես լեզվական և գրական նյութի աղբյուր, այլև որպես սովորողի ճանաչողական գործունեությունը կազմակերպող միջոց, որի տեքստերը, հարցերը, վարժությունները և ստեղծագործական առաջադրանքները կարող են նպաստել համեմատելու, վերլուծելու, ընդհանրացնելու, սեփական կարծիքը ձևակերպելու և լեզուն հաղորդակցական իրավիճակներում կիրառելու կարողությունների զարգացմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում դասագործընթացին, որտեղ ծրագրային նպատակներն ու դասագրքային նյութը վերածվում են ուսուցչի և աշակերտների համատեղ գործունեության։ Դիտարկվում են ուսուցման այն ձևերն ու մեթոդները, որոնք խրախուսում են երեխայի ակտիվ մասնակցությունը, հարցադրումը, քննարկումը, տեքստի գիտակցված ընկալումը, բառապաշարի հարստացումը և կապակցված խոսքի զարգացումը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում կարդալու, գրելու, լսելու և խոսելու կարողությունների փոխկապակցված ձևավորումը՝ տարիքային առանձնահատկություններին և սովորողների անհատական հնարավորություններին համապատասխան։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև ուսումնական առաջադրանքների աստիճանական բարդացմանը, հետադարձ կապի և գնահատման դերին, ինչպես նաև ուսուցչի կողմից զարգացնող կրթական միջավայրի ստեղծմանը։ Ծրագիր–դասագիրք–դասագործընթաց ամբողջական համակարգի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել դրանց միջև համապատասխանության նշանակությունը և այն պայմանները, որոնց դեպքում մայրենիի ուսուցումը կարող է դուրս գալ միայն լեզվական կանոնների յուրացման շրջանակից և դառնալ սովորողի ընդհանուր մտավոր ու հաղորդակցական զարգացման միջոց։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է տարրական կրթության մանկավարժության, մայրենիի դասավանդման մեթոդիկայի, զարգացնող ուսուցման և կրթության բովանդակության կազմակերպման մոտեցումները։

Culture

Երաժշտագիտական և պատմամշակութային բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Մարգարիտ Բաբայանի կյանքին, ստեղծագործական գործունեությանը և հայ երաժշտական արվեստի զարգացման համատեքստում նրա ունեցած դերակատարության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում հայ երաժշտական մշակույթի զարգացման պատմական պայմանները, ազգային երաժշտական ավանդույթների պահպանման և տարածման գործընթացները, ինչպես նաև հայ երաժիշտների գործունեությունը միջազգային մշակութային միջավայրում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Մարգարիտ Բաբայանի կատարողական արվեստին, երգարվեստի վերաբերյալ նրա պատկերացումներին, երաժշտամանկավարժական գործունեությանը և հայ ազգային երաժշտության հանրահռչակմանն ուղղված նախաձեռնություններին։ Վերլուծվում են հայկական ժողովրդական ու դասական երաժշտության փոխհարաբերությունները, ազգային երգարվեստի մեկնաբանման առանձնահատկությունները և կատարողական ավանդույթների զարգացման հիմնախնդիրները։ Քննարկվում են նաև Մարգարիտ Բաբայանի ստեղծագործական կապերը ժամանակի երաժիշտների և մշակութային գործիչների հետ, նրա գործունեության եվրոպական մշակութային միջավայրը և հայ երաժշտական ժառանգության ներկայացման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են երաժշտական կատարումների գեղարվեստական առանձնահատկությունները, ազգային երաժշտական մտածողության դրսևորումները և երաժշտական կրթության ու մշակութային հաղորդակցության նշանակությունը։ Անդրադարձ է կատարվում Մարգարիտ Բաբայանի գործունեության պատմական գնահատմանը, հայ երաժշտական մշակույթի միջազգային ճանաչման գործընթացներին և նրա ժառանգության տեղին հայ երաժշտագիտության մեջ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել երաժշտագիտության, հայ երաժշտության պատմության, կատարողական արվեստի, մշակութաբանության և հայ մշակութային ժառանգության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի տնտեսական առաջընթացի և համաշխարհային տնտեսությանը երկրի արդյունավետ ինտեգրման փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում այն մոտեցումն է, որ համաշխարհային տնտեսական համակարգում հաջող ներգրավվածությունը պահանջում է ոչ միայն արտաքին տնտեսական կապերի ընդլայնում, այլև ներքին տնտեսության մրցունակության, արտադրողականության, տեխնոլոգիական կարողությունների և ինստիտուցիոնալ միջավայրի շարունակական զարգացում։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են Հայաստանի տնտեսության զարգացման հիմնական նախադրյալները, կառուցվածքային առանձնահատկությունները և այն գործոնները, որոնք կարող են նպաստել երկրի միջազգային տնտեսական դիրքերի ամրապնդմանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում արտաքին առևտրի զարգացմանը, արտահանման ծավալների և կառուցվածքի բարելավմանը, ներդրումների ներգրավմանը, նոր տեխնոլոգիաների կիրառմանը և միջազգային տնտեսական համագործակցության ընդլայնմանը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ Հայաստանի տնտեսության համաշխարհային շուկաներին ինտեգրվելու առավելություններին և հնարավոր ռիսկերին՝ հաշվի առնելով փոքր և բաց տնտեսության առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրվում է նաև այն հարցը, թե ինչպես կարող է տնտեսական դիվերսիֆիկացումը նվազեցնել արտաքին շուկաներից և առանձին ապրանքային կամ ֆինանսական ուղղություններից կախվածությունը և բարձրացնել երկրի տնտեսական դիմակայունությունը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում մարդկային կապիտալի զարգացմանը, կրթության և գիտության, նորարարության ու բարձր տեխնոլոգիաների դերին, քանի որ ժամանակակից համաշխարհային տնտեսությունում մրցունակության կարևոր նախապայման է գիտելիքահեն արտադրության և ծառայությունների զարգացումը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում փոքր և միջին ձեռնարկությունների, արտահանող ընկերությունների և ներդրումային գործունեության խթանման հնարավորություններին, ինչպես նաև գործարար միջավայրի և տնտեսական կառավարման բարելավմանը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել Հայաստանի տնտեսական կապերը տարբեր երկրների և միջազգային տնտեսական կառույցների հետ, ինչպես նաև տարածաշրջանային համագործակցության հնարավորությունները՝ որպես միջազգային շուկաներ մուտք գործելու լրացուցիչ միջոց։ Աշխատության կարևոր նպատակներից է բացահայտել այն տնտեսական քաղաքականության ուղղությունները, որոնք կարող են միաժամանակ խթանել ներքին տնտեսական աճը և ընդլայնել Հայաստանի մասնակցությունը միջազգային տնտեսական գործընթացներին։ Դրանց շարքում կարող են ընդգրկվել արտահանման խթանումը, ներդրումային միջավայրի կատարելագործումը, ենթակառուցվածքների զարգացումը, թվայնացումը, արտադրության տեխնոլոգիական արդիականացումը և աշխատուժի որակավորման բարձրացումը։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել Հայաստանի տնտեսական զարգացման ռազմավարությունների մշակման և միջազգային տնտեսական ինտեգրման հնարավորությունների գնահատման համար։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում տնտեսագետների, միջազգային տնտեսական հարաբերությունների մասնագետների, պետական կառավարման ներկայացուցիչների, ձեռնարկատերերի, հետազոտողների և Հայաստանի տնտեսական զարգացման հեռանկարներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Other Subjects

Այս աշխատությունը 19-րդ դարի վերջի կարևոր մատենագիտական հրատարակություններից է, որը ներկայացնում է Մոսկվայի Լազարյան արևելյան լեզուների ինստիտուտի գրադարաններում պահվող գրքերի և ձեռագրերի համակարգված նկարագրությունը՝ ընդգրկելով ինստիտուտի արևելագիտական հարուստ ֆոնդերը։ Կատալոգը կառուցված է որպես գիտական-տեղեկատվական ամբողջություն և բաժանված է տարբեր գրադարանային բաժինների՝ ներառելով ինչպես հիմնական ֆունդամենտալ գրադարանը, այնպես էլ հատուկ դասարանների հավաքածուները, ինչպես նաև առանձին նվիրատվական ֆոնդեր։ Այն ընդգրկում է տարբեր լեզուներով՝ հայերեն, պարսկերեն, արաբերեն, թուրքերեն և այլ արևելյան լեզուներով ձեռագրեր, հնատիպ գրքեր և լիտոգրաֆիաներ, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր արևելագիտության, պալեոգրաֆիայի և գրքագիտության ուսումնասիրությունների համար։ Նյութում մանրամասն գրանցված են նաև հազվագյուտ ձեռագրական հավաքածուներ, որոնք ձևավորվել են ինչպես պետական, այնպես էլ մասնավոր նվիրատվությունների միջոցով՝ արտացոլելով 19-րդ դարի գիտական հետաքրքրությունների լայն շրջանակը և արևելյան մշակույթների նկատմամբ եվրոպական գիտության աճող ուշադրությունը։ Այս կատալոգը միաժամանակ ունի ոչ միայն գրադարանագիտական, այլ նաև պատմամշակութային նշանակություն, քանի որ փաստագրում է արևելագիտական գիտելիքի ձևավորման կարևոր փուլերից մեկը Ռուսական կայսրությունում և ներկայացնում է ձեռագրական ժառանգության կազմակերպման վաղ փորձերից մեկը։