Փիլիսոփայություն

Agriculture

Աշխատությունը նվիրված է Կոտայքի մարզի գյուղացիական տնտեսություններում իրականացվող բարեփոխումների խորացման և գյուղատնտեսության արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով ոլորտի կառուցվածքային վերափոխումների և արտադրողականության աճի փոխկապակցվածությունը։ Հեղինակը վերլուծում է մարզի գյուղատնտեսության ներկայիս վիճակը՝ առանձնացնելով հողօգտագործման կառուցվածքը, արտադրական ներուժը, կոոպերացիայի մակարդակը և տեխնոլոգիական ապահովվածությունը։ Գրքում դիտարկվում են գյուղացիական տնտեսությունների արդյունավետության վրա ազդող հիմնական գործոնները՝ արտադրական ծախսերի կառուցվածք, կերային բազայի կազմակերպում, ոռոգման համակարգերի վիճակ, գյուղտեխնիկայի հասանելիություն և շուկայական ենթակառուցվածքների զարգացվածություն։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բարեփոխումների ազդեցությանը՝ հողի սեփականության և օգտագործման հարաբերությունների, պետական աջակցության ծրագրերի, գյուղատնտեսական վարկավորման և սուբսիդավորման մեխանիզմների վրա։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև արտադրողականության բարձրացման հնարավոր ուղիները՝ ինտենսիվ տեխնոլոգիաների ներդրում, մասնագիտացված արտադրության զարգացում, կոոպերատիվների ձևավորում և գյուղատնտեսական խորհրդատվական համակարգերի ընդլայնում։ Աշխատությունը ընդգծում է, որ Կոտայքի մարզում գյուղատնտեսության արդյունավետ զարգացման համար անհրաժեշտ է համալիր մոտեցում, որը համադրում է տնտեսական, տեխնոլոգիական և ինստիտուցիոնալ բարեփոխումները՝ ապահովելով ոլորտի կայուն աճ և մրցունակություն։ Այն օգտակար է տնտեսագետների, ագրոնոմների և գյուղատնտեսական քաղաքականության մշակողների համար։

History

Աշխատությունը նվիրված է Իրանի բախթիարների էթնոմշակութային առանձնահատկությունների, ավանդական ծեսերի, հավատալիքների և առօրյա կենցաղի ուսումնասիրությանը։ Ներկայացվում են բախթիարների պատմական ձևավորման, բնակության տարածքների, հասարակական կազմակերպման և ավանդական կենսակերպի հիմնական առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ընտանեկան և համայնքային հարաբերություններին, ամուսնության ու հարսանեկան արարողություններին, ծննդյան և թաղման ծեսերին, ժողովրդական տոներին և դրանց խորհրդանշական նշանակությանը։ Դիտարկվում են կրոնական պատկերացումները, ժողովրդական հավատալիքները, սովորույթներն ու ավանդույթները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը համայնքի հոգևոր և հասարակական կյանքի վրա։ Քննարկվում են անասնապահության, քոչվորական և կիսաքոչվորական տնտեսության, բնակարանային պայմանների, ազգային տարազի, սննդի մշակույթի և կենցաղային զբաղմունքների առանձնահատկությունները։ Անդրադարձ է կատարվում բանավոր ժողովրդական ստեղծագործությանը, ավանդական երաժշտությանը, պարերին և մշակութային ժառանգության պահպանման ձևերին։ Կարևորվում է նաև հասարակական փոփոխությունների և արդիականացման ազդեցությունը բախթիարների ավանդական կենսակերպի ու մշակութային ինքնության վրա։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ազգագրագետների, մշակութաբանների, իրանագետների, մարդաբանների, պատմաբանների և Մերձավոր Արևելքի ժողովուրդների մշակույթով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է աշխատավարձի և համախառն ներքին արդյունքի միջև գոյություն ունեցող տնտեսական փոխկապվածությունների, փոխադարձ ազդեցության մեխանիզմների և դրանց ձևավորման հիմնական գործոնների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում աշխատանքի վարձատրության մակարդակի, աշխատանքի արտադրողականության, զբաղվածության, ազգային եկամտի ձևավորման և տնտեսական աճի միջև հարաբերություններն են։ Քննվում է աշխատավարձը մի կողմից որպես բնակչության եկամուտների և սպառողական պահանջարկի կարևոր աղբյուր, իսկ մյուս կողմից՝ որպես կազմակերպությունների արտադրական ծախսերի և տնտեսությունում ստեղծված ավելացված արժեքի բաշխման բաղադրիչ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն հարցին, թե տնտեսական աճն ինչ պայմաններում կարող է նպաստել իրական աշխատավարձերի բարձրացմանը, և հակադարձորեն՝ աշխատանքի վարձատրության փոփոխություններն ինչպես կարող են կապված լինել սպառման, խնայողությունների, ներդրումների, արտադրության ծավալների և ընդհանուր տնտեսական ակտիվության հետ։ Ուսումնասիրվում է աշխատանքի արտադրողականության նշանակությունը՝ որպես աշխատավարձի և տնտեսական արդյունքի երկարաժամկետ փոխհարաբերությունները բնութագրող կարևոր գործոն։ Կարևորվում է անվանական և իրական աշխատավարձերի տարբերակումը, քանի որ գնաճային գործընթացները կարող են էականորեն փոփոխել աշխատողների իրական գնողունակությունը՝ նույնիսկ անվանական եկամուտների աճի պայմաններում։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել նաև աշխատավարձի բաժինը համախառն եկամուտներում, եկամուտների բաշխման առանձնահատկությունները, աշխատաշուկայի կառուցվածքը, գործազրկությունը, նվազագույն աշխատավարձի քաղաքականությունը և պետական հատվածում աշխատանքի վարձատրության ազդեցությունը։ Տնտեսաչափական և վիճակագրական մոտեցումների կիրառումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու ցուցանիշների ժամանակային փոփոխությունները, դրանց միջև կապերի ուղղությունն ու ուժգնությունը և տնտեսական տարբեր գործոնների հնարավոր ազդեցությունը։ Միաժամանակ կարևորվում է պատճառահետևանքային կապերի զգուշավոր գնահատումը, քանի որ աշխատավարձի և տնտեսական արդյունքի շարժը կարող է պայմանավորված լինել բազմաթիվ ընդհանուր մակրոտնտեսական գործոններով։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է մակրոտնտեսագիտության, աշխատանքի տնտեսագիտության և տնտեսական վիճակագրության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով առավել ամբողջական պատկերացում ձևավորել աշխատանքի վարձատրության, արտադրողականության, բնակչության եկամուտների և տնտեսական աճի փոխազդեցության վերաբերյալ։

Culture

Այս աշխատանքը նվիրված է Հայկական ՍՍՀ քաղաքային գրադարանների գործունեության ուսումնասիրությանն ու վերլուծությանը՝ 1973 թվականի դրությամբ։ Այն ներկայացնում է խորհրդային ժամանակաշրջանի Հայաստանի քաղաքային գրադարանային համակարգի կազմակերպման, զարգացման և հասարակության մշակութային ու կրթական կյանքում ունեցած դերի վերաբերյալ ընդհանրացված պատկեր։ Հետազոտության առանցքում գրադարանների աշխատանքի հիմնական ուղղություններն են՝ ընթերցողների սպասարկումը, գրքային ֆոնդերի համալրումն ու կազմակերպումը, գրականության տարածումն ու հանրայնացումը, մատենագիտական աշխատանքը, մշակութային և կրթական միջոցառումների անցկացումը, ինչպես նաև բնակչության տարբեր խմբերի ընթերցանության պահանջների բավարարումը։ Աշխատանքում քաղաքային գրադարանը դիտարկվում է որպես ոչ միայն գրականություն տրամադրող հաստատություն, այլև մշակութալուսավորական կարևոր կենտրոն, որի միջոցով բնակչությանը հասանելի են դառնում գիտական, մասնագիտական, հասարակական-քաղաքական և գեղարվեստական գրականության տարբեր տեսակներ։ Ուսումնասիրության մեջ ուշադրություն է դարձվում գրադարանների ֆոնդերի բովանդակությանը, դրանց համալրման աղբյուրներին, գրքերի պահպանմանն ու դասակարգմանը, ինչպես նաև ընթերցողների պահանջներին համապատասխան գրականության ընտրության խնդիրներին։ Կարևորվում է նաև ընթերցողների հետ անհատական և խմբային աշխատանքի կազմակերպումը, քանի որ գրադարանի արդյունավետությունը մեծապես պայմանավորված է ոչ միայն գրքային ֆոնդի ծավալով, այլև այն հանգամանքով, թե որքան արդյունավետ են գրադարանային աշխատողները կարողանում ընթերցողներին ուղղորդել դեպի անհրաժեշտ և օգտակար գրականություն։ Առանձին տեղ է հատկացվում գրքի և ընթերցանության հանրայնացման ձևերին։ Գրադարանային աշխատանքի կարևոր բաղադրիչներից են գրքի ցուցադրությունները, թեմատիկ անկյունները, գրական երեկոները, ընթերցողների հետ հանդիպումները, քննարկումները, բարձրաձայն ընթերցումները, գրքերի տեսությունները և այլ միջոցառումները, որոնց նպատակն է բարձրացնել գրքի նկատմամբ հետաքրքրությունը և ընդլայնել ընթերցողների շրջանակը։ Ուսումնասիրությունը թույլ է տալիս պատկերացնել, թե ինչպես էին քաղաքային գրադարանները փորձում համադրել ավանդական գրադարանային սպասարկումը մշակութային և հասարակական գործունեության տարբեր ձևերի հետ։ Աշխատանքում կարևոր նշանակություն ունի նաև գրադարանների մեթոդական գործունեության հարցը։ Քաղաքային գրադարանները հանդես էին գալիս ոչ միայն որպես առանձին ընթերցողների սպասարկող հաստատություններ, այլև որպես գրադարանային աշխատանքի կազմակերպման ու կատարելագործման կենտրոններ՝ փորձի փոխանակման, մասնագիտական խորհրդատվության և աշխատանքի նոր ձևերի տարածման միջոցով։ Այս տեսանկյունից վերլուծվում է գրադարանների փոխհամագործակցության, աշխատանքի համակարգման և առաջավոր փորձի ընդհանրացման նշանակությունը։ Ուշադրություն է դարձվում նաև բնակչության տարբեր սոցիալական, մասնագիտական և տարիքային խմբերի գրադարանային սպասարկմանը։ Քաղաքային գրադարանների առջև խնդիր էր դրված բավարարել ինչպես ընդհանուր ընթերցողական հետաքրքրությունները, այնպես էլ աշխատողների, երիտասարդության, ուսանողների, մասնագետների և ինքնակրթությամբ զբաղվող անձանց տեղեկատվական ու կրթական պահանջները։ Այդ նպատակով կարևոր էր գրականության նպատակային ընտրությունը և ընթերցողների հետ տարբերակված աշխատանքի իրականացումը։ 1973 թվականի համատեքստում գրադարանների գործունեությունը դիտարկվում է նաև խորհրդային մշակութային քաղաքականության շրջանակում, երբ գրադարաններին վերագրվում էր բնակչության կրթական և մշակութային մակարդակի բարձրացման, ընթերցանության տարածման և հասարակական գիտելիքների ընդլայնման կարևոր դեր։ Միաժամանակ աշխատանքը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու գրադարանային համակարգի առջև կանգնած գործնական խնդիրները՝ կապված գրքային ֆոնդերի համալրման, նյութատեխնիկական պայմանների, ընթերցողների սպասարկման որակի, աշխատակիցների մասնագիտական պատրաստվածության և գրադարանային աշխատանքի արդյունավետության հետ։ Հետազոտությունը արժեքավոր է նաև պատմամշակութային տեսանկյունից, քանի որ քաղաքային գրադարանների գործունեության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի լավ հասկանալու տվյալ ժամանակաշրջանի Հայաստանի քաղաքային մշակութային միջավայրը, ընթերցանության տարածված ձևերը և բնակչության կրթամշակութային պահանջները։ Գրադարանների աշխատանքի ցուցանիշների, կազմակերպական մեթոդների և սպասարկման ձևերի վերլուծությունը կարող է պատկերացում տալ այն մասին, թե ինչպիսի տեղ էր զբաղեցնում գիրքն ու գրադարանը հասարակական կյանքում և ինչ դեր էին դրանք կատարում գիտելիքի տարածման ու ինքնակրթության գործընթացում։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է 1973 թվականի դրությամբ Հայկական ՍՍՀ քաղաքային գրադարանների գործունեության բազմակողմանի պատկերը՝ անդրադառնալով դրանց կազմակերպմանը, գրքային ֆոնդերին, ընթերցողների սպասարկմանը, մշակութալուսավորական աշխատանքին և մեթոդական գործունեությանը։ Այն կարող է հետաքրքրել գրադարանագետներին, մատենագետներին, մշակույթի պատմությամբ զբաղվող մասնագետներին, պատմաբաններին, ինչպես նաև խորհրդային Հայաստանի կրթական, մշակութային և գրադարանային համակարգերի զարգացման պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Other Subjects

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։

History

Պատմաաշխարհագրական և հայագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հյուսիսային Արցախի պատմական անցյալի, աշխարհագրական առանձնահատկությունների, բնակավայրերի և մշակութային ժառանգության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տարածաշրջանի պատմական սահմանների, վարչատարածքային փոփոխությունների, բնակչության կազմի և հասարակական կյանքի զարգացման հետ կապված հարցերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Գարդմանի, Շամքորի, Գանձակի և հարակից պատմական տարածքների բնակավայրերին, պատմական հուշարձաններին, եկեղեցիներին, վանքերին և մշակութային կենտրոններին։ Վերլուծվում են տարածաշրջանի վերաբերյալ հայկական և օտարալեզու պատմական սկզբնաղբյուրները, աշխարհագրական նկարագրությունները, վիմագրական հիշատակությունները և պատմամշակութային տեղեկությունները։ Քննարկվում են նաև տարբեր ժամանակաշրջաններում տեղի ունեցած քաղաքական ու վարչական փոփոխությունները, բնակչության տեղաշարժերը և դրանց ազդեցությունը տարածաշրջանի ժողովրդագրական ու մշակութային միջավայրի վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարևորվում են պատմական տեղանունների, ճարտարապետական ժառանգության և տեղական ավանդույթների փաստագրումն ու գիտական արժևորումը։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս առավել ամբողջական պատկերացում կազմելու Հյուսիսային Արցախի պատմաաշխարհագրական զարգացման, բնակավայրերի պատմության և տարածաշրջանի մշակութային առանձնահատկությունների վերաբերյալ։ Այն կարող է օգտակար լինել հայոց պատմության, պատմական աշխարհագրության, հնագիտության, ազգագրության և մշակութային ժառանգության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։