Փոխարժեքի ազդեցությունը ՀՀ մակրոտնտեսական ցուցանիշների վրա

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում պետական ինովացիոն քաղաքականության ձևավորման, իրականացման և կատարելագործման տնտեսական, կազմակերպական ու ինստիտուցիոնալ հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են նորարարությունների դերը ազգային տնտեսության զարգացման, արտադրողականության բարձրացման, տեխնոլոգիական առաջընթացի և երկրի միջազգային մրցունակության ամրապնդման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գիտության, կրթության, արտադրության և ձեռնարկատիրության փոխգործակցության մեխանիզմներին, գիտահետազոտական արդյունքների առևտրայնացման հնարավորություններին և նորարարական գործունեության պետական աջակցության գործիքներին։ Ուսումնասիրվում են ինովացիոն համակարգի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, գիտատեխնիկական ներուժի օգտագործման արդյունավետությունը, նորարարական նախագծերի ֆինանսավորման աղբյուրները և ներդրումային միջավայրի զարգացման պայմանները։ Անդրադարձ է կատարվում պետական ֆինանսավորման, հարկային խթանների, դրամաշնորհային ծրագրերի, տեխնոլոգիական կենտրոնների, բիզնես-ինկուբատորների և գիտատեխնոլոգիական ենթակառուցվածքների նշանակությանը։ Կարևորվում են մտավոր սեփականության իրավունքների պաշտպանությունը, բարձր որակավորում ունեցող մասնագետների պատրաստումը, գիտական հետազոտությունների արդյունքների գործնական կիրառումը և մասնավոր հատվածի մասնակցության ընդլայնումը։ Դիտարկվում են միջազգային փորձի ուսումնասիրության, տեխնոլոգիաների փոխանցման, նորարարական ձեռնարկատիրության խթանման և պետական կառավարման արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները։ Աշխատությունն անդրադառնում է նաև նորարարական զարգացման տարածաշրջանային անհամաչափություններին, տնտեսության գիտատար ճյուղերի ընդլայնմանը և երկարաժամկետ ռազմավարական առաջնահերթությունների ձևավորմանը։ Հետազոտության թեման կարևոր նշանակություն ունի Հայաստանի գիտատեխնոլոգիական ներուժի զարգացման և գիտելիքահենք տնտեսության ձևավորման տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, նորարարությունների կառավարման մասնագետների, պետական քաղաքականության մշակողների, ձեռնարկատերերի, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Geography

Աշխատությունը նվիրված է Արփա գետի վերին հոսանքի ավազանի երկրաբանական կառուցվածքի, երկրաբանական զարգացման պատմության և հանքային ռեսուրսների ձևավորման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են տարածաշրջանի երկրաբանական դիրքը, ապարային համալիրների կազմը, տարածական բաշխումը, շերտագրական հաջորդականությունը և երկրաբանական տարբեր ժամանակաշրջաններում տեղի ունեցած գործընթացները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարածքի տեկտոնական կառուցվածքին, խզվածքային համակարգերին, մագմայական և հրաբխային գործունեության դրսևորումներին, ինչպես նաև դրանց ազդեցությանը հանքային կուտակումների առաջացման և տեղաբաշխման վրա։ Ուսումնասիրվում են տարբեր ծագման ապարների պետրոգրաֆիական, հանքաբանական և երկրաքիմիական առանձնահատկությունները, դրանց փոխհարաբերությունները և հանքայնացման գործընթացների հետ հնարավոր կապերը։ Դիտարկվում են հանքային նյութերի ձևավորման երկրաբանական պայմանները, հանքաբեր գոտիների տարածական օրինաչափությունները և օգտակար հանածոների կուտակումների առաջացմանը նպաստող հիմնական գործոնները։ Կարևորվում են հիդրոթերմալ գործընթացների, տեկտոնական շարժումների, ապարների փոփոխությունների և երկրաբանական կառուցվածքային տարրերի դերը հանքայնացման համակարգերի զարգացման մեջ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել երկրաբանական քարտեզագրման, դաշտային դիտարկումների, ապարների նմուշառման, պետրոգրաֆիական և երկրաքիմիական վերլուծության մեթոդներ՝ տարածքի երկրաբանական առանձնահատկությունները և հանքաբերության հեռանկարները գնահատելու նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում հանքային դրսևորումների հայտնաբերման, դրանց տարածական բաշխման, հանքայնացման բնույթի և հնարավոր արդյունաբերական նշանակության ուսումնասիրությանը։ Առանձնացվում են երկրաբանական կառուցվածքի և հանքային ռեսուրսների տեղաբաշխման փոխկապակցվածության հարցերը, ինչպես նաև հանքավայրերի որոնման և հետախուզման համար կարևոր երկրաբանական նախադրյալները։ Կարևորվում են նաև տարածաշրջանի երկրաբանական զարգացման փուլերի վերակառուցումը, տարբեր ապարային համալիրների փոխազդեցության ուսումնասիրությունը և հանքագոյացման հնարավոր օրինաչափությունների բացահայտումը։ Աշխատությունը կարող է նպաստել Հայաստանի հարավային լեռնային շրջանների երկրաբանական կառուցվածքի վերաբերյալ գիտելիքների խորացմանը, օգտակար հանածոների որոնման գիտական հիմքերի կատարելագործմանը և հանքային ռեսուրսների գնահատման մեթոդների զարգացմանը։ Հետազոտությունը կարող է կիրառական նշանակություն ունենալ երկրաբանահետախուզական աշխատանքների պլանավորման, հանքային հումքի հեռանկարային տարածքների առանձնացման և բնական ռեսուրսների ուսումնասիրության համար։ Այն օգտակար է երկրաբանների, հանքաբանների, երկրաքիմիկոսների, հանքարդյունաբերության մասնագետների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Law

Ընտանեկան իրավունքի հիմունքներին նվիրված ուսումնական-իրավագիտական ձեռնարկ է, որտեղ ներկայացվում են ընտանիքի իրավական կարգավիճակը, ամուսնության և ամուսնալուծության կարգը, ամուսինների, ծնողների և երեխաների փոխադարձ իրավունքներն ու պարտականությունները։ Գրքում մանրամասն քննարկվում են ամուսնության կնքման պայմանները, համատեղ գույքի իրավական ռեժիմը, ծնողական իրավունքների իրականացումը և երեխաների իրավունքների պաշտպանությունը ընտանեկան հարաբերություններում։ Աշխատության մեջ անդրադարձ է կատարվում նաև որդեգրման, խնամակալության և հոգաբարձության ինստիտուտներին, ինչպես նաև ալիմենտային պարտավորություններին և դրանց իրավական կարգավորմանը։ Հեղինակը ներկայացնում է ընտանեկան իրավունքի հիմնական սկզբունքները՝ կամավորություն, հավասարություն, ընտանիքի շահերի առաջնահերթություն և երեխաների լավագույն շահի ապահովում։ Գիրքը նպատակ ունի ձևավորել իրավական գիտելիքներ ընտանեկան հարաբերությունների կարգավորման վերաբերյալ և բարձրացնել իրավագիտակցությունը հասարակության մեջ։

Biology

Կենսաբժշկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է սուր միելոբլաստային լեյկոզի պայմաններում լիմֆոցիտների բջջաթաղանթներում ընթացող ազդանշանային փոխանցման և լիպիդային փոփոխությունների մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում բջջաթաղանթի կառուցվածքային և գործառական առանձնահատկությունները, թաղանթային լիպիդների դերը և ներբջջային ազդանշանային գործընթացների կարգավորման հիմնական սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում լիպիդային բաղադրիչների փոփոխությունների և բջջային ազդանշանների փոխանցման համակարգերի միջև հնարավոր փոխկապակցվածությանը։ Վերլուծվում են լիմֆոցիտների գործառական վիճակի, թաղանթային կառուցվածքների և նյութափոխանակային գործընթացների փոփոխությունները հիվանդության պայմաններում։ Քննարկվում են նաև բջջային ազդանշանման խանգարումների կենսաքիմիական և մոլեկուլային հիմքերը, ինչպես նաև դրանց հնարավոր նշանակությունը արյունաստեղծ համակարգի ախտաբանական գործընթացների ուսումնասիրման համար։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս խորացնելու պատկերացումները բջջաթաղանթային մեխանիզմների, լիպիդային նյութափոխանակության և ազդանշանային ուղիների փոխազդեցության վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել կենսաքիմիայի, բջջային կենսաբանության, արյունաբանության և մոլեկուլային բժշկության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Mathematics

Գիրքը նվիրված է կիսահաղորդչային պարաբոլիկ քվանտային հորերում լույսի ներքինզոնային կլանման երևույթի տեսական ուսումնասիրությանը։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են քվանտային սահմանափակման պայմաններում էլեկտրոնային վիճակների ձևավորման առանձնահատկությունները, էներգետիկ մակարդակների կառուցվածքը և օպտիկական անցումների մեխանիզմները։ Քննարկվում են կիսահաղորդչային նանոկառուցվածքներում լույսի և նյութի փոխազդեցության տեսական մոդելները, կլանման սպեկտրների ձևավորման վրա ազդող գործոնները, ինչպես նաև արտաքին պայմանների և կառուցվածքային պարամետրերի ազդեցությունը օպտիկական հատկությունների վրա։ Ներկայացվում են քվանտային հորերի ֆիզիկական բնութագրերի հաշվարկման մեթոդներ և մոտեցումներ, որոնք կարևոր են օպտոէլեկտրոնիկայի, նանոտեխնոլոգիաների և կիսահաղորդչային սարքերի զարգացման համար։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել կիսահաղորդչային ֆիզիկայի, քվանտային էլեկտրոնիկայի, օպտիկայի և նանոֆիզիկայի ոլորտների մասնագետների, գիտաշխատողների, ասպիրանտների և տեխնիկական բուհերի ուսանողների համար։

Chemistry

Աշխատությունը նվիրված է ազոտ պարունակող հետերոցիկլային մոնոմերների էլեկտրաքիմիական պոլիմերացման գործընթացների ուսումնասիրությանը, դրանց ընթացքի օրինաչափությունների բացահայտմանը և ստացվող պոլիմերների հատկությունների հետազոտմանը։ Ուսումնասիրության հիմքում այնպիսի օրգանական միացություններ են, որոնց մոլեկուլային կառուցվածքում առկա են ազոտ պարունակող հետերոցիկլային օղակներ, և որոնք կարող են էլեկտրաքիմիական ազդեցության պայմաններում վերածվել բարձրամոլեկուլային նյութերի։ Աշխատանքում ուշադրություն է դարձվում էլեկտրաքիմիական պոլիմերացման մեխանիզմներին, մոնոմերների օքսիդացման կամ վերականգնման գործընթացներին և էլեկտրոդի մակերևույթին պոլիմերային շերտի ձևավորմանը։ Հետազոտվում է էլեկտրաքիմիական պայմանների՝ կիրառվող պոտենցիալի, հոսանքի խտության, էլեկտրոլիտի բաղադրության, լուծիչի, ջերմաստիճանի և մոնոմերի կոնցենտրացիայի ազդեցությունը պոլիմերացման ընթացքի և վերջնական նյութի կառուցվածքի վրա։ Հատուկ նշանակություն է տրվում ստացվող պոլիմերների կառուցվածքային և ֆիզիկաքիմիական հատկությունների ուսումնասիրությանը, քանի որ հետերոցիկլային օղակների առկայությունը կարող է պայմանավորել նյութերի էլեկտրական հաղորդականությունը, օքսիդավերականգնողական ակտիվությունը, քիմիական կայունությունը և մակերևութային հատկությունները։ Աշխատանքը կարող է ներառել պոլիմերացման կինետիկայի, էլեկտրաքիմիական բնութագրերի և նյութի կառուցվածքի միջև կապերի ուսումնասիրություն՝ հնարավորություն տալով պարզելու, թե սինթեզի պայմանների փոփոխությունն ինչպես է ազդում ստացված պոլիմերային ծածկույթի հատկությունների վրա։ Կարևոր է նաև էլեկտրաքիմիական մեթոդի առավելությունների դիտարկումը․ այն հնարավորություն է տալիս պոլիմերային նյութերը ստանալ անմիջապես հաղորդիչ մակերևույթի վրա և որոշ դեպքերում վերահսկել ծածկույթի ձևավորման ընթացքը, հաստությունն ու կառուցվածքը։ Այս հատկությունը նյութերը հետաքրքիր է դարձնում էլեկտրաքիմիական սարքերի, սենսորների, պաշտպանիչ ծածկույթների, էներգիայի պահպանման համակարգերի և այլ ֆունկցիոնալ նյութերի մշակման համար։ Ուսումնասիրության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է ազոտ պարունակող հետերոցիկլային մոնոմերների պոլիմերացման առանձնահատկությունների և դրանցից ստացվող նյութերի կառուցվածք–հատկություն փոխկապակցվածության բացահայտմամբ։ Գործնական տեսանկյունից աշխատանքը կարող է հիմք ծառայել նոր էլեկտրոակտիվ պոլիմերային նյութերի և վերահսկվող հատկություններով ծածկույթների ստացման համար։ Այն կարող է հետաքրքրել օրգանական և ֆիզիկական քիմիայի, էլեկտրաքիմիայի, պոլիմերների քիմիայի, նյութագիտության և էլեկտրոնային նյութերի մշակման ոլորտների մասնագետներին, հետազոտողներին և ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը համադրում է օրգանական մոնոմերների քիմիան, էլեկտրաքիմիական սինթեզը և պոլիմերային նյութագիտությունը՝ բացահայտելու ազոտ պարունակող հետերոցիկլային միացությունների հիման վրա ֆունկցիոնալ պոլիմերներ ստանալու հնարավորությունները։