Полупрезидентализм на постсоветском пространстве

Technology

Աշխատությունը նվիրված է մետաղների մեխանիկական մշակման գործընթացների վրա ներքին շփման ազդեցության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են մետաղական նյութերի դեֆորմացման և կտրման ընթացքում առաջացող ֆիզիկական մեխանիզմները, մասնավորապես՝ նյութի ներքին շերտերի միջև հարաբերական տեղաշարժին դիմադրությունը և դրա ազդեցությունը մշակման գործընթացի հիմնական պարամետրերի վրա։ Ուսումնասիրվում է ներքին շփման կապը մշակման ուժերի, կտրման գոտում ջերմության առաջացման, գործիքի և մշակվող նյութի փոխազդեցության, նյութի դեֆորմացման բնույթի և ստացվող մակերևույթի որակի հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն պայմանների բացահայտմանը, որոնց դեպքում ներքին շփման փոփոխությունը կարող է ազդել մշակման կայունության, արտադրողականության և էներգետիկ ծախսերի վրա։ Աշխատության մեջ կարող են վերլուծվել մետաղի ֆիզիկամեխանիկական հատկությունները, մշակման ռեժիմները, գործիքի երկրաչափական բնութագրերը և այլ գործոններ, որոնք փոխկապակցված են ներքին շփման դրսևորումների հետ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է մեխանիկական մշակման գործընթացի պարամետրերի օպտիմալացման հնարավորությունների ուսումնասիրությունը՝ մշակվող նյութի առանձնահատկությունները հաշվի առնելով։ Ստացված արդյունքները կարող են նպաստել մետաղների մշակման տեխնոլոգիական գործընթացների ավելի ճշգրիտ կառավարմանը, գործիքների աշխատանքի արդյունավետության բարձրացմանը, էներգիայի և նյութական ռեսուրսների խնայողությանը և մշակված մակերևույթի որակի բարելավմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել մեքենաշինության և նյութագիտության մասնագետների, տեխնոլոգների, ինժեներների, հետազոտողների, արտադրական գործընթացների նախագծմամբ զբաղվող մասնագետների և համապատասխան տեխնիկական ուղղություններով սովորող ուսանողների համար։

Other Subjects

Աշխատությունը նվիրված է Թեթև արդյունաբերության տեխնոլոգիա ոլորտի կարևոր ուղղություններից մեկին՝ կաշվի և մորթու մշակման հիմունքներին։ Գրքում ներկայացվում են կենդանական հումքի՝ կաշվի և մորթու ստացման, նախնական մշակման և հետագա տեխնոլոգիական փուլերի հիմնական սկզբունքները։ Հեղինակը մանրամասնորեն անդրադառնում է հումքի պահպանման, մաքրման, թթվացման, քրոմացման և չորացման գործընթացներին՝ բացատրելով դրանց նշանակությունը պատրաստի արտադրանքի որակի ապահովման գործում։ Աշխատությունում նկարագրվում են նաև կաշվի և մորթու ֆիզիկաքիմիական հատկությունները, դրանց կառուցվածքը և մշակման ընթացքում տեղի ունեցող փոփոխությունները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում արտադրության հիգիենիկ պայմաններին, անվտանգության կանոններին և շրջակա միջավայրի պահպանությանը՝ հաշվի առնելով քիմիական նյութերի կիրառման առանձնահատկությունները։ Գիրքը ներառում է նաև գործնական ցուցումներ և տեխնոլոգիական սխեմաներ, որոնք նպաստում են արտադրական գործընթացների ճիշտ կազմակերպմանը և արդյունավետության բարձրացմանը։ Ընդհանուր առմամբ այն հանդիսանում է արժեքավոր ուսումնական և մասնագիտական ձեռնարկ, որը օգտակար է թե ուսանողների, թե ոլորտի մասնագետների համար՝ ապահովելով տեսական և գործնական գիտելիքների համադրություն կաշվի և մորթու մշակման բնագավառում։

Biology

Աշխատանքը նվիրված է զույգ չլինող մետաքսագործի (Ocneria dispar L.) և նրա կերաբույսերի ֆիզիոլոգիական ու կենսաքիմիական ցուցանիշների ուսումնասիրությանը՝ վնասատուի թվաքանակի կանխատեսման նպատակով։ Հետազոտության հիմնական ուղղությունն է բացահայտել միջատի կենսաբանական վիճակի, նյութափոխանակության գործընթացների և կերաբույսերի ֆիզիոլոգիական առանձնահատկությունների միջև առկա փոխկապակցվածությունը, որը կարող է ազդել վնասատուի բազմացման, զարգացման և տարածման ինտենսիվության վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են գնահատվել միջատի զարգացման տարբեր փուլերում ֆիզիոլոգիական և կենսաքիմիական ցուցանիշների փոփոխությունները, ինչպես նաև կերաբույսերի ֆիզիոլոգիական վիճակը, սննդային կազմը և պաշտպանական մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն ցուցանիշներին, որոնք կարող են ծառայել որպես վնասատուի պոպուլյացիայի աճի վաղ նախանշաններ և հնարավորություն տալ կանխատեսելու դրա հնարավոր զանգվածային բազմացումը։ Հետազոտությունը կարող է ներառել ֆերմենտային ակտիվության, սպիտակուցների, ածխաջրերի, լիպիդների և այլ կենսաքիմիական բաղադրիչների փոփոխությունների ուսումնասիրություն, ինչպես նաև դրանց կապը միջատի զարգացման արագության և կենսունակության հետ։ Կերաբույսերի վիճակի գնահատումը կարևոր է, քանի որ բույսի սննդային արժեքը, սթրեսային վիճակը և պաշտպանական արձագանքները կարող են անմիջականորեն ազդել վնասատուի սնման և վերարտադրության արդյունավետության վրա։ Աշխատանքի կարևոր բաղադրիչ է ֆիզիոլոգիական և կենսաքիմիական տվյալների համադրումը վնասատուի պոպուլյացիայի դինամիկայի հետ՝ կանխատեսման մոդելների և գործնական ցուցանիշների ձևավորման համար։ Ստացված արդյունքները կարող են կիրառվել վնասատուի թվաքանակի վաղ կանխատեսման, անտառային և գյուղատնտեսական տարածքների մոնիթորինգի, ինչպես նաև վնասատուների դեմ պայքարի ավելի նպատակային և էկոլոգիապես հիմնավորված միջոցառումների մշակման համար։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել վնասատուի պոպուլյացիայի կառավարման արդյունավետության բարձրացմանը՝ թույլ տալով կանխարգելիչ միջոցառումներ իրականացնել մինչև զանգվածային տարածման փուլը և նվազեցնել բույսերին հասցվող վնասը։

Law

Աշխատությունը նվիրված է մարդու հիմնարար իրավունքներից մեկի՝ ֆիզիկական և հոգեկան անձեռնմխելիության պաշտպանության սահմանադրաիրավական բովանդակության, երաշխիքների և իրականացման մեխանիզմների ուսումնասիրությանը Հայաստանի Հանրապետության իրավական համակարգի շրջանակում։ Հետազոտության առանցքում մարդու մարմնական ամբողջականության, հոգեբանական ինքնավարության, արժանապատվության և անձնական ազատության միջև գոյություն ունեցող փոխկապակցվածությունն է։ Անձեռնմխելիության իրավունքը դիտարկվում է որպես մարդու ինքնուրույնության և արժանապատիվ գոյության կարևոր իրավական երաշխիք, որը ենթադրում է անհատի պաշտպանություն նրա մարմնի կամ հոգեկան ոլորտի նկատմամբ չարդարացված և կամայական միջամտություններից։ Ուսումնասիրվում են այս իրավունքի սահմանադրական բնույթը, դրա տեղը մարդու հիմնական իրավունքների համակարգում և փոխհարաբերությունները կյանքի, ազատության, անձնական կյանքի գաղտնիության, արժանապատվության և առողջության պահպանման հետ կապված իրավունքների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում պետության պարտավորությունների երկու հիմնական ուղղություններին՝ մի կողմից պետական մարմինների կողմից անհիմն միջամտություններից զերծ մնալուն, մյուս կողմից անձին երրորդ անձանց հնարավոր ոտնձգություններից պաշտպանելու համար համապատասխան իրավական և ինստիտուցիոնալ երաշխիքներ ապահովելուն։ Քննվում են այն ընդհանուր պայմանները, որոնց առկայության դեպքում անձի ֆիզիկական կամ հոգեկան ոլորտին առնչվող միջամտությունը կարող է ենթարկվել իրավական գնահատման՝ հաշվի առնելով օրինականության, անհրաժեշտության, համաչափության և արդյունավետ իրավական պաշտպանության սկզբունքները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է անձի ազատ և տեղեկացված համաձայնության նշանակությունը բժշկական ու այլ միջամտությունների համատեքստում, ինչպես նաև այն իրավիճակների իրավական գնահատումը, երբ անձի ինքնուրույն որոշում կայացնելու հնարավորությունը սահմանափակված է։ Անդրադարձ է կատարվում խոշտանգումների, անմարդկային կամ նվաստացուցիչ վերաբերմունքի բացառման, հարկադրանքի կանխարգելման և անձի հոգեբանական ամբողջականության պաշտպանության ընդհանուր սահմանադրական երաշխիքներին։ Կարևորվում է նաև առավել խոցելի իրավիճակներում գտնվող անձանց իրավունքների պաշտպանության հարցը, երբ պետական վերահսկողության և արդյունավետ պաշտպանության անհրաժեշտությունը կարող է առանձնահատուկ նշանակություն ստանալ։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել ազգային սահմանադրական կարգավորումների և մարդու իրավունքների միջազգային չափանիշների փոխհարաբերության վերլուծություն՝ բացահայտելով դրանց ազդեցությունը իրավունքի բովանդակության մեկնաբանման և պաշտպանության մեխանիզմների զարգացման վրա։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում դատական պաշտպանության, իրավական վերահսկողության և խախտված իրավունքի վերականգնման նշանակությանը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ֆիզիկական և հոգեկան անձեռնմխելիությունը դիտարկել որպես համալիր սահմանադրաիրավական ինստիտուտ, որի արդյունավետ պաշտպանությունը պայմանավորված է իրավական հստակ կարգավորումներով, պետական մարմինների գործունեության սահմանափակումներով և մարդու արժանապատվության ու ինքնավարության նկատմամբ հետևողական հարգանքով։

Law

Պատմաիրավագիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի առաջին հանրապետության գոյության տարիներին՝ 1918–1920 թվականներին, դատական համակարգի ձևավորման, կազմակերպման և գործունեության պատմական ու իրավական առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակներում քննության են առնվում անկախ հայկական պետականության վերականգնման պայմաններում դատական իշխանության հաստատման նախադրյալները, արդարադատության իրականացման կազմակերպական և իրավական հիմքերը, ինչպես նաև պետական կառավարման համակարգում դատական մարմինների տեղն ու նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի առաջին հանրապետության պետականաշինության գործընթացին, իրավական համակարգի ձևավորման դժվարություններին, նախկին վարչաիրավական կառուցակարգերի վերափոխմանը և նորաստեղծ պետության պայմաններում դատական հաստատությունների գործունեության ապահովման հիմնախնդիրներին։ Ուսումնասիրվում են դատական իշխանության կազմակերպման սկզբունքները, դատարանների իրավասությունների սահմանման, դատական գործերի քննության և արդարադատության իրականացման ընթացակարգերի իրավական կարգավորման հարցերը։ Քննության են առնվում Հայաստանի առաջին հանրապետության օրենսդրական գործունեության առանձնահատկությունները, նախկինում գործող իրավական նորմերի կիրառման և փոփոխման հնարավորությունները, ինչպես նաև ազգային պետականության պահանջներին համապատասխան դատաիրավական համակարգի ձևավորման անհրաժեշտությունը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է դատական մարմինների կառուցվածքի, իրավասությունների և փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությունը՝ հաշվի առնելով տվյալ ժամանակաշրջանի պետական կառավարման առանձնահատկությունները և իրավական համակարգի զարգացման պայմանները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում դատավորների նշանակման, նրանց մասնագիտական պատրաստվածության, դատական գործունեության կազմակերպման, դատավարական ընթացակարգերի և դատական որոշումների կատարման հետ կապված հիմնախնդիրներին։ Դիտարկվում են քաղաքացիական և քրեական գործերի քննության առանձնահատկությունները, իրավական վեճերի լուծման մեխանիզմները, քաղաքացիների իրավունքների պաշտպանության հնարավորությունները և դատական մարմինների գործունեության արդյունավետության վրա ազդող գործոնները։ Անդրադարձ է կատարվում դատական իշխանության և պետական կառավարման մյուս մարմինների փոխհարաբերություններին, իշխանությունների տարանջատման սկզբունքի պատմական ընկալումներին և արդարադատության անկախության ապահովման իրավական ու կազմակերպական նախադրյալներին։ Հետազոտության թեմատիկ շրջանակում կարևոր տեղ են զբաղեցնում Հայաստանի առաջին հանրապետության գործունեության բարդ պատմական պայմանները, մասնավորապես՝ պատերազմական իրավիճակը, տնտեսական դժվարությունները, բնակչության տեղաշարժերը, վարչական կառավարման կազմակերպման խնդիրները և դրանց հնարավոր ազդեցությունը դատական համակարգի գործունեության վրա։ Քննարկվում են իրավական կարգուկանոնի պահպանման, հասարակական հարաբերությունների կարգավորման, սեփականության պաշտպանության և քաղաքացիների իրավական անվտանգության ապահովման հետ կապված մարտահրավերները։ Առանձնահատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում դատական համակարգի ձևավորման ընթացքում իրավական ժառանգականության և նոր պետական ինստիտուտների ստեղծման փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև իրավական ավանդույթների ազդեցությունը անկախ Հայաստանի արդարադատության կազմակերպման վրա։ Ուսումնասիրվում են դատական համակարգի զարգացման օրենսդրական և վարչական նախադրյալները, իրավական բարեփոխումների հնարավոր ուղղությունները և պետական կառույցների գործունեության կազմակերպման պատմական փորձը։ Աշխատության շրջանակներում կարևորվում է պատմական սկզբնաղբյուրների, օրենսդրական ակտերի, կառավարության որոշումների, պաշտոնական փաստաթղթերի, դատական նյութերի և ժամանակաշրջանի մամուլի ուսումնասիրության նշանակությունը՝ դատական համակարգի գործունեության առավել ամբողջական պատկերը վերականգնելու համար։ Առանձին ուշադրության են արժանի Հայաստանի առաջին հանրապետության դատական համակարգի համեմատական ուսումնասիրության հնարավորությունները՝ տարածաշրջանի այլ պետությունների և ժամանակաշրջանի իրավական համակարգերի զարգացման համատեքստում։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել հայկական պետականության իրավական պատմության, արդարադատության կազմակերպման ազգային փորձի և դատական իշխանության ինստիտուցիոնալ զարգացման վերաբերյալ գիտական պատկերացումների խորացմանը։ Կարևորվում է նաև 1918–1920 թվականների դատաիրավական փորձի ուսումնասիրության նշանակությունը Հայաստանի պետականության պատմական շարունակականության, իրավական մշակույթի ձևավորման և դատական համակարգի զարգացման տարբեր փուլերի համեմատական գնահատման համար։ Աշխատությունն ունի պատմագիտական, իրավագիտական և աղբյուրագիտական նշանակություն և կարող է օգտակար լինել իրավաբանների, պատմաբանների, պետության և իրավունքի պատմության մասնագետների, սահմանադրական և դատական իրավունքի հետազոտողների, պետական կառավարման պատմությունն ուսումնասիրող գիտաշխատողների, արխիվագետների, ասպիրանտների և իրավաբանական ու պատմագիտական բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների ուսանողների համար։

Other Subjects

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է հասարակական, քաղաքական և հումանիտար գիտությունների տարբեր ոլորտներում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, ուսանողների և հետազոտողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական գրականության լայն դաշտում։ Այն ընդգրկում է հասարակական-քաղաքական գիտություններ, բանասիրական գիտություններ, գրականագիտություն, լեզվաբանություն, պատմություն և պատմական գիտություններ, աշխարհագրություն, հնագիտություն և ազգագրություն՝ արտացոլելով այս ոլորտներում ձևավորվող ժամանակակից գիտական մոտեցումները, տեսական զարգացումները և մեթոդաբանական նորարարությունները։ Ցանկը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների հիման վրա և ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների և ուսումնական գործընթացի համար՝ հնարավորություն տալով արագ ծանոթանալ նոր հրատարակություններին, գնահատել դրանց գիտական արժեքը և կիրառել դրանք տարբեր հումանիտար ուսումնասիրությունների շրջանակներում։ Այն նաև նպաստում է միջգիտակարգային կապերի զարգացմանը՝ ապահովելով գիտելիքի համակարգված տարածում և աջակցելով հումանիտար գիտությունների զարգացման շարունակականությանը։