Применения тонкой топологии в теории потенциала к теории функций и динамическим системам

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է խոզերի Աուեսկու հիվանդության դեմ անակտիվացված պատվաստանյութով իմունիզացիայի աերոզոլային մեթոդի ուսումնասիրմանը և կիրառման արդյունավետության գնահատմանը։ Ներկայացվում են հիվանդության համաճարակաբանական առանձնահատկությունները, հարուցիչի կենսաբանական բնութագրերը, պատվաստման սկզբունքները և կենդանիների իմունային պատասխանի ձևավորման մեխանիզմները։ Քննարկվում են աերոզոլային եղանակով պատվաստանյութի կիրառման տեխնոլոգիական առանձնահատկությունները, դրա առավելությունները, ազդեցության արդյունավետությունը և գործնական կիրառման հնարավորությունները անասնաբուծական տնտեսություններում։ Աշխատությունում անդրադարձ է կատարվում նաև կենդանիների վարակիչ հիվանդությունների կանխարգելման, անասնաբուժասանիտարական միջոցառումների և առողջապահական վերահսկողության ժամանակակից մոտեցումներին։ Գիրքը նախատեսված է անասնաբույժների, անասնաբուժական գիտությունների մասնագետների, կենսաբանների, հետազոտողների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է Արևմտյան Իրանի Հյուսիսային Զագրոսի անտառներում տարածված կաղնու երեք տեսակների քանակական էկոլոգիական առանձնահատկությունների և տարածական բաշխման օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում անտառային բուսականությունը դիտարկվում է որպես բարդ էկոլոգիական համակարգ, որի կառուցվածքի և տեսակային կազմի ձևավորման վրա միաժամանակ ազդում են տեղանքի բարձրությունը, ռելիեֆը, լանջերի դիրքադրությունը, հողի հատկությունները, խոնավությունը, ջերմաստիճանը և այլ միջավայրային գործոններ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում Quercus brantii, Quercus libani և Quercus infectoria տեսակների տարածման առանձնահատկությունների համեմատական վերլուծությանը՝ նպատակ ունենալով պարզել դրանց էկոլոգիական պահանջների և բնակավայրային նախընտրությունների հնարավոր տարբերությունները։ Քանակական էկոլոգիայի մեթոդների կիրառումը հնարավորություն է տալիս գնահատելու տեսակների հանդիպման հաճախականությունը, խտությունը, տարածական կառուցվածքը և դրանց կապը միջավայրի տարբեր բնութագրերի հետ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է տարածական բաշխման մոդելների ձևավորումը, որոնց միջոցով հնարավոր է գնահատել առանձին տեսակների համար առավել համապատասխան տարածքների տեղաբաշխումը և բացահայտել դրանց տարածման վրա առավել նշանակալի ազդեցություն ունեցող էկոլոգիական գործոնները։ Կարևորվում է դաշտային դիտարկումների և աշխարհագրական տեղեկատվության համադրումը՝ բուսականության տարածման օրինաչափությունները տարածական տեսանկյունից ներկայացնելու համար։ Ուսումնասիրվում են նաև տարբեր բարձրությունների, լանջերի թեքության և կողմնադրության պայմաններում կաղնու տեսակների հանդիպման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև հողային և կլիմայական պայմանների հնարավոր ազդեցությունը դրանց տարածման սահմանների վրա։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում տեսակների միջև տարածական համընկնումներին և տարբերություններին, ինչը կարող է օգնել հասկանալու դրանց էկոլոգիական խորշերի առանձնահատկությունները և անտառային համայնքներում ունեցած դիրքը։ Տարածական մոդելավորումը կարող է կիրառվել նաև այն տարածքների բացահայտման համար, որտեղ բնական պայմանները տեսականորեն նպաստավոր են տվյալ տեսակների պահպանման կամ բնական վերականգնման համար։ Նման ուսումնասիրությունը կարևոր է հատկապես Զագրոսի անտառային էկոհամակարգերի կառուցվածքի և կենսաբազմազանության պահպանման տեսանկյունից, քանի որ ծառատեսակների տարածման օրինաչափությունների իմացությունը կարող է նպաստել անտառային ռեսուրսների գիտականորեն հիմնավորված կառավարմանը։ Քանակական տվյալների, էկոլոգիական ցուցանիշների և տարածական վերլուծության համադրումը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել ուսումնասիրվող տեսակների տարածման պայմանների և միջավայրի հետ դրանց փոխհարաբերությունների մասին։ Աշխատությունը կարող է ունենալ կիրառական նշանակություն անտառների պահպանության, բնական վերականգնման, տարածքային պլանավորման և կենսաբազմազանության կառավարման համար՝ հետաքրքրություն ներկայացնելով անտառագիտության, բույսերի էկոլոգիայի, կենսաաշխարհագրության և տարածական էկոլոգիական մոդելավորման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

History

Աշխատությունը միջնադարյան հայ պատմագրության կարևորագույն երկերից մեկն է, որի հեղինակն է XII դարի նշանավոր պատմիչ և հոգևորական Սամուէլ Քահանայ Անեցին։ Այս ստեղծագործությունը համարվում է համաշխարհային և հայկական պատմության համառոտ, սակայն արժեքավոր ժամանակագրական ժողովածու, որտեղ հեղինակը փորձել է մեկտեղել տարբեր պատմիչների տեղեկությունները և ներկայացնել աշխարհի ու հայ ժողովրդի պատմական ընթացքը՝ սկսած աստվածաշնչյան ժամանակներից մինչև իր ապրած դարաշրջանը։ Գիրքը գրված է գրաբարով և առանձնանում է իր ժամանակագրական կառուցվածքով, որտեղ իրադարձությունները ներկայացվում են հաջորդական ու համեմատական ձևով՝ ընդգրկելով տարբեր ժողովուրդների պատմությունները, թագավորությունների փոփոխությունները, պատերազմները, եկեղեցական իրադարձությունները և քաղաքական զարգացումները։ Սամուէլ Անեցին մեծ ուշադրություն է դարձնում հատկապես հայկական պետականության, Բագրատունիների թագավորության, հայկական իշխանական տների, ինչպես նաև տարածաշրջանային քաղաքական փոփոխությունների նկարագրությանը։ Աշխատության մեջ արտացոլված են նաև բյուզանդական, պարսկական, արաբական և այլ պետությունների պատմական գործընթացները, որոնք առնչվում էին Հայաստանի ճակատագրին։ «Հավաքմունք ի գրոց պատմագրաց»-ը կարևոր նշանակություն ունի, քանի որ հեղինակը օգտվել է ավելի վաղ շրջանի բազմաթիվ աղբյուրներից, որոնցից մի քանիսը հետագայում կորել են, և այդպիսով նրա գիրքը պահպանել է եզակի պատմական տեղեկություններ։ Ստեղծագործությունն աչքի է ընկնում համառոտ, սակայն բովանդակալից շարադրանքով, պատմական փաստերի խտությամբ և միջնադարյան հայ պատմագիտական մտածողության առանձնահատկություններով։ Այն մեծ արժեք ունի ոչ միայն որպես պատմագիտական աղբյուր, այլև որպես միջնադարյան հայ գրական լեզվի և մշակութային մտածողության վկայություն։ Գիրքը լայնորեն օգտագործվում է հայոց միջնադարյան պատմության, ժամանակագրության և աղբյուրագիտության ուսումնասիրություններում և համարվում է հայ մատենագրության կարևորագույն հուշարձաններից մեկը։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է եռանկյունաչափական ինտերպոլացիոն բազմանդամների զուգամիտության տեսական խնդիրների ուսումնասիրությանը՝ մաթեմատիկական անալիզի և մոտարկումների տեսության մեթոդների կիրառմամբ։ Հետազոտության կենտրոնում պարբերական ֆունկցիաների՝ որոշակի հանգույցներում տրված արժեքների հիման վրա եռանկյունաչափական բազմանդամներով ներկայացման և այդ մոտարկումների վարքի վերլուծությունն է։ Քննության են առնվում այն պայմանները, որոնց դեպքում ինտերպոլացիոն բազմանդամների հաջորդականությունը մոտենում է սկզբնական ֆունկցիային, ինչպես նաև զուգամիտության տեսակի, արագության և կայունության հետ կապված հարցերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ֆունկցիայի հարթության, անընդհատության և այլ անալիտիկական հատկությունների ազդեցությանը մոտարկման որակի վրա։ Ուսումնասիրությունը կարող է ընդգրկել կետային և հավասարաչափ զուգամիտության խնդիրներ, ինտերպոլացիոն սխալի գնահատումներ և տարբեր դասերի պարբերական ֆունկցիաների համար համապատասխան պայմանների սահմանում։ Կարևոր դեր ունեն նաև ինտերպոլացիոն հանգույցների ընտրությունն ու դրանց բաշխումը, քանի որ այդ գործոնները կարող են էականորեն ազդել մոտարկման ճշգրտության և բազմանդամների վարքի վրա։ Եռանկյունաչափական ինտերպոլացիան սերտորեն կապված է Ֆուրիեի անալիզի հետ, ինչի շնորհիվ խնդիրը կարող է դիտարկվել նաև ֆունկցիաների եռանկյունաչափական ներկայացումների և դրանց մասնակի գումարների հատկությունների համատեքստում։ Հետազոտության ընթացքում կարող են ուսումնասիրվել այնպիսի իրավիճակներ, երբ զուգամիտությունը խախտվում է կամ պահանջում է լրացուցիչ պայմանների կատարում՝ այդպիսով բացահայտելով ինտերպոլացիոն մեթոդների կիրառելիության սահմանները։ Տեսական արդյունքները կարևոր են ոչ միայն իրական և ֆունկցիոնալ անալիզի համար, այլև թվային մեթոդներում, որտեղ վերջավոր թվով տվյալների հիման վրա անհրաժեշտ է կառուցել պարբերական ֆունկցիաների ճշգրիտ մոտարկումներ։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը նպաստում է եռանկյունաչափական ինտերպոլացիայի տեսության զարգացմանը՝ համակարգելով զուգամիտության պայմանների, սխալի գնահատման և ֆունկցիաների մոտարկման հետ կապված հիմնարար մաթեմատիկական խնդիրները։

Literature

Այս աշխատությունը նվիրված է գրող, հրապարակախոս և հասարակական մտավորական Մայքլ Արլենի կենսագրությանը և ստեղծագործական ուղուն։ Նյութում ներկայացվում են նրա կյանքի հիմնական փուլերը, ուսումը, ստեղծագործական և հրապարակախոսական գործունեությունը, ինչպես նաև նրա գրական և մշակութային ազդեցությունը ժամանակակից ընթերցողի և գրական հանրության վրա։ Աշխատությունը վերլուծում է Արլենի գրական ժանրային բազմազանությունը, թեմատիկ և ոճային առանձնահատկությունները, գրական և գաղափարական հոսանքների ազդեցությունը նրա ստեղծագործության վրա, ինչպես նաև սոցիալական և քաղաքական խնդիրներին անդրադառնալու ձևերը։ Նյութում ընդգծվում է նրա դիրքը ժամանակակից մշակութային, գրական և հասարակական կյանքում, մատնանշվում նրա ստեղծագործությունների նշանակությունը ազգային և համաշխարհային գրականության համատեքստում։ Աշխատությունը ծառայել է որպես համալիր աղբյուր գիտնականների, ուսանողների և գրականության սիրահարների համար՝ թույլ տալով խորությամբ ուսումնասիրել Մայքլ Արլենի կենսագրությունը և գրական ժառանգությունը։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում արժեթղթերի առաջնային շուկայի ձևավորման, զարգացման և կատարելագործման հիմնական ուղղությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության նպատակն է բացահայտել առաջնային շուկայի տնտեսական նշանակությունը, դրա ձևավորման ինստիտուցիոնալ և իրավական հիմքերը, զարգացման վրա ազդող գործոնները և շուկայի արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները։ Առաջնային շուկան այն հատվածն է, որտեղ իրականացվում է նոր թողարկված արժեթղթերի տեղաբաշխումը, և այդ գործընթացի միջոցով թողարկողները հնարավորություն են ստանում ներգրավել ֆինանսական միջոցներ՝ ներդրումային ծրագրերի, բիզնեսի ընդլայնման կամ պետական ծախսերի ֆինանսավորման համար։ Հայաստանի արժեթղթերի շուկայի կարևոր բաղադրիչը պետական պարտատոմսերի շուկան է, որոնց առաջնային տեղաբաշխումն իրականացվում է աճուրդների միջոցով։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են առաջնային շուկայի կառուցվածքը, դրա մասնակիցները, թողարկողների, ներդրողների, ֆինանսական միջնորդների, բորսայական և պահառության ենթակառուցվածքների փոխհարաբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական և կորպորատիվ արժեթղթերի առաջնային տեղաբաշխման առանձնահատկություններին, տեղաբաշխման մեխանիզմներին և ներդրողների կողմից արժեթղթերի ձեռքբերման գործընթացին։ Կարևոր տեղ է հատկացվում շուկայի իրավական և կարգավորող հիմքերին, քանի որ արժեթղթերի թողարկման և տեղաբաշխման գործընթացների թափանցիկությունն ու կանոնակարգվածությունը կարևոր պայմաններ են ներդրողների վստահության և շուկայի կայունության ապահովման համար։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են վերլուծվել արժեթղթերի թողարկման ծավալները, տեղաբաշխման արդյունքները, ներդրողների կազմը, պահանջարկի և առաջարկի հարաբերակցությունը, եկամտաբերության մակարդակները և շուկայի ակտիվության դինամիկան։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում պետական պարտատոմսերի առաջնային աճուրդների կազմակերպման մեխանիզմներին, մրցակցային և ոչ մրցակցային հայտերի կիրառմանը, ինչպես նաև առաջնային շուկայի մասնակիցների գործունեության արդյունավետությանը։ ՀՀ պետական պարտատոմսերի առաջնային շուկայի համար նախատեսված կարգավորումները սահմանում են աճուրդային գործընթացի, մասնակիցների հայտերի և տեղաբաշխման արդյունքների հաշվառման ու հրապարակման մեխանիզմները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է առաջնային շուկայի զարգացմանը խոչընդոտող խնդիրների բացահայտումը։ Դրանց շարքում կարող են դիտարկվել ներդրումային պահանջարկի սահմանափակությունը, բնակչության ֆինանսական գրագիտության մակարդակը, կորպորատիվ արժեթղթերի թողարկման համեմատաբար փոքր ծավալները, շուկայի գործիքների և մասնակիցների բազմազանության անհրաժեշտությունը, տեղեկատվության հասանելիությունը և ներդրողների վստահության ամրապնդման խնդիրը։ Կարևոր է նաև առաջնային և երկրորդային շուկաների փոխկապակցվածության ուսումնասիրությունը, քանի որ նոր թողարկումների նկատմամբ ներդրողների հետաքրքրվածությունը մեծապես կախված է արժեթղթերի հետագա իրացվելիությունից և շուկայական շրջանառության հնարավորություններից։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև արժեթղթերի շուկայի թվայնացմանը, էլեկտրոնային տեղաբաշխման մեխանիզմների զարգացմանը և ֆինանսական տեխնոլոգիաների կիրառմանը՝ որպես շուկայի հասանելիության և գործառնությունների արդյունավետության բարձրացման միջոցներ։ Հայաստանում որոշ պարտատոմսերի տեղաբաշխում արդեն իրականացվում է Հայաստանի ֆոնդային բորսայի էլեկտրոնային տեղաբաշխման հարթակի միջոցով, ինչը վկայում է առաջնային շուկայի տեխնոլոգիական զարգացման ուղղությամբ ընթացող գործընթացների մասին։ Հետազոտության արդյունքների հիման վրա կարող են մշակվել առաջնային շուկայի զարգացմանն ուղղված առաջարկություններ՝ նոր ֆինանսական գործիքների ընդլայնման, կորպորատիվ թողարկումների խթանման, ներդրողների շրջանակի ընդլայնման, շուկայի տեղեկատվական թափանցիկության բարձրացման, ֆինանսական գրագիտության զարգացման և շուկայական ենթակառուցվածքների կատարելագործման ուղղություններով։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել Հայաստանի ֆինանսական շուկայի խորացմանը, տնտեսության մեջ երկարաժամկետ կապիտալի ներգրավման ընդլայնմանը և տնտեսավարող սուբյեկտների ֆինանսավորման այլընտրանքային աղբյուրների զարգացմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, ֆինանսական վերլուծաբաններին, ներդրումային և բանկային ոլորտի մասնագետներին, արժեթղթերի շուկայի մասնակիցներին, պետական կառավարման մարմինների ներկայացուցիչներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողներին։