Проблемы соучастия

Sociology

Այս գիրքը ուսումնասիրում է սոցիալական դիցաբանության երևույթը՝ բացատրելով, թե ինչպես են հասարակություններում ձևավորվում և գործում առասպելական պատկերացումները, խորհրդանիշները և պատմությունները որպես սոցիալական իրականության կազմակերպման միջոցներ։ Այն վերլուծում է, թե ինչպես են դիցաբանությունները ազդում հասարակական գիտակցության, արժեքային համակարգերի և քաղաքական գաղափարախոսությունների ձևավորման վրա՝ հաճախ ծառայելով որպես համախմբող կամ արդարացնող մեխանիզմներ տարբեր սոցիալական խմբերի համար։ Գրքում քննարկվում է նաև դիցաբանության և կրոնի, գաղափարախոսության ու մշակույթի փոխկապակցվածությունը՝ ցույց տալով, որ առասպելները ոչ միայն հին մշակույթների մաս են, այլ նաև ժամանակակից հասարակությունների մտածողության կառուցվածքային բաղադրիչ։ Հեղինակը անդրադառնում է սոցիալական առասպելների ստեղծման և տարածման մեխանիզմներին՝ ներառյալ մեդիայի, կրթության և քաղաքական խոսքի դերը։ Նյութը համադրում է մարդաբանական, սոցիոլոգիական և մշակութաբանական մոտեցումներ՝ օգնելով հասկանալ, թե ինչպես է դիցաբանական մտածողությունը շարունակաբար ձևավորում հասարակական իրականությունը։

History

Գրականագիտական, պատմամշակութային և ճանաչողական բնույթի աշխատությունը նվիրված է պատմության և գրականության փոխհարաբերությունների, գրական ստեղծագործություններում պատմական իրադարձությունների արտացոլման, ինչպես նաև գրողների աշխարհայացքի և գեղարվեստական մտածողության միջոցով անցյալի ընկալման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Աշխատության հիմնական ուղղությունը կապված է պատմական թեմատիկայով գրական երկերի քննարկման, դրանց գաղափարական և գեղարվեստական արժեքների բացահայտման, պատմական իրականության ու հեղինակային երևակայության փոխազդեցության և ընթերցողի պատմական գիտակցության ձևավորման հարցերի հետ։ Գրականությունը պատմական անցյալի ճանաչման յուրահատուկ միջոց է, քանի որ հնարավորություն է տալիս ոչ միայն անդրադառնալու տարբեր ժամանակաշրջանների իրադարձություններին, այլև պատկերացնելու տվյալ ժամանակների հասարակական հարաբերությունները, մարդկային ճակատագրերը, բարոյական պատկերացումները և մշակութային միջավայրը։ Պատմական իրադարձությունների գեղարվեստական ներկայացումը տարբերվում է պատմագիտական ուսումնասիրությունից, քանի որ գրողը կարող է օգտագործել կերպարների հոգեբանական նկարագրությունը, երկխոսությունները, գեղարվեստական պատկերները և ստեղծագործական երևակայությունը՝ անցյալի մասին սեփական մեկնաբանությունը ձևավորելու նպատակով։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակն ընդգրկում է պատմական թեմաներով գրված գրքերի բովանդակային առանձնահատկությունները, դրանցում ներկայացված իրադարձությունների և կերպարների մեկնաբանությունը, ինչպես նաև գրական ստեղծագործությունների ճանաչողական ու դաստիարակչական նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրության են արժանի պատմական վեպերի, վիպակների, պատմվածքների, հուշագրությունների և գրական այլ ժանրերի հնարավորությունները հասարակության պատմական հիշողության պահպանման ու փոխանցման գործում։ Հետազոտական և մեկնաբանական հետաքրքրություն է ներկայացնում այն հանգամանքը, որ տարբեր հեղինակներ կարող են միևնույն պատմական իրադարձությունը ներկայացնել տարբեր տեսանկյուններից՝ պայմանավորված իրենց ապրած ժամանակաշրջանով, գաղափարական դիրքորոշումներով, գեղագիտական նախասիրություններով և ստեղծագործական նպատակներով։ Այս համատեքստում կարևոր նշանակություն ունի պատմական փաստի և գեղարվեստական հորինվածքի հարաբերակցության ուսումնասիրությունը։ Գրական ստեղծագործությունը կարող է հիմնվել իրական իրադարձությունների, պատմական փաստաթղթերի, ժամանակակիցների վկայությունների և ժողովրդական հիշողության վրա, սակայն դրանց գեղարվեստական վերամշակումը հաճախ ենթադրում է կերպարների, իրավիճակների և իրադարձությունների հեղինակային մեկնաբանություն։ Այդ պատճառով պատմական թեմատիկայով գրականության ընթերցումը պահանջում է տարբերակել փաստագրական տեղեկությունը գեղարվեստական պատկերավորումից և հաշվի առնել ստեղծագործության ժանրային առանձնահատկությունները։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է գրողների կողմից պատմական անհատականությունների ներկայացման ուսումնասիրությունը։ Պատմական գործիչների, հասարակական առաջնորդների, մտավորականների և սովորական մարդկանց կերպարների միջոցով գրականությունը կարող է բացահայտել պատմական իրադարձությունների մարդկային կողմը, անձնական ընտրությունների նշանակությունը և անհատի ու հասարակության փոխհարաբերությունները։ Առանձին հետաքրքրություն են ներկայացնում այն ստեղծագործությունները, որոնցում պատմական գործընթացները ներկայացվում են անհատական ճակատագրերի, ընտանեկան պատմությունների և սերունդների փոխհարաբերությունների միջոցով։ Նման գեղարվեստական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ընթերցողին ընկալելու պատմությունը ոչ միայն որպես թվականների և իրադարձությունների հաջորդականություն, այլև որպես մարդկային ապրումների, հասարակական փոփոխությունների և մշակութային շարունակականության ամբողջություն։ Աշխատության թեմատիկան կարող է ընդգրկել նաև ազգային պատմության և համաշխարհային պատմական իրադարձությունների գրական արտացոլման առանձնահատկությունները։ Հայ գրականության համատեքստում պատմական թեմատիկան կարևոր տեղ է զբաղեցնում ազգային ինքնագիտակցության, մշակութային ժառանգության, պատմական հիշողության և հասարակական արժեքների ներկայացման գործում։ Տարբեր ժամանակաշրջաններում հայ գրողները դիմել են պատմական անցյալին՝ անդրադառնալով պետականության, ազատության, հասարակական պայքարի, ազգային ինքնության և մշակութային գոյատևման հիմնախնդիրներին։ Միաժամանակ համաշխարհային գրականության պատմական թեմաներով ստեղծագործությունները հնարավորություն են տալիս ծանոթանալու այլ ժողովուրդների պատմական փորձառությանը, հասարակական վերափոխումներին և մշակութային առանձնահատկություններին։ Աշխատության կարևոր բաղադրիչներից կարող են լինել առանձին գրքերի շուրջ կառուցված քննարկումները, որոնց միջոցով ներկայացվում են ստեղծագործությունների հիմնական գաղափարները, պատմական միջավայրը, կերպարների փոխհարաբերությունները և հեղինակի գեղարվեստական մոտեցումները։ Գրքերի մասին զրույցի ձևաչափը հնարավորություն է տալիս գրականագիտական նյութը ներկայացնելու մատչելի, կենդանի և ընթերցողի համար հետաքրքիր եղանակով՝ համադրելով պատմական տեղեկությունները, գրական մեկնաբանությունները և ընթերցողական դիտարկումները։ Նման կառուցվածքը կարող է նպաստել ընթերցանության մշակույթի զարգացմանը, գրական ստեղծագործությունների նկատմամբ հետաքրքրության բարձրացմանը և պատմական թեմաների շուրջ ինքնուրույն մտածողության ձևավորմանը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի գրական երկերի համեմատական քննարկումը, քանի որ տարբեր հեղինակների ստեղծագործությունների համադրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու պատմական իրադարձությունների ներկայացման ընդհանուր գծերը, գաղափարական տարբերությունները և գեղարվեստական արտահայտչամիջոցների բազմազանությունը։ Աշխատության շրջանակում կարող են դիտարկվել նաև գրականության և պատմական հիշողության փոխհարաբերությունները, մասնավորապես՝ այն հարցը, թե ինչպես են գեղարվեստական ստեղծագործությունները նպաստում անցյալի մասին հանրային պատկերացումների ձևավորմանը։ Գրական երկերը կարող են պահպանել որոշակի ժամանակաշրջանի հոգևոր մթնոլորտը, հասարակական մտահոգությունները և մշակութային արժեքները՝ միաժամանակ արտահայտելով դրանց նկատմամբ հեղինակի անհատական վերաբերմունքը։ Այս տեսանկյունից կարևոր է ուսումնասիրել նաև պատմական իրադարձությունների գեղարվեստական մեկնաբանությունների ազդեցությունը ընթերցողի աշխարհայացքի և արժեքային պատկերացումների վրա։ Աշխատության թեմատիկան առնչվում է գրականության կրթական և դաստիարակչական նշանակությանը։ Պատմական թեմաներով գրքերի քննարկումը կարող է նպաստել սովորողների և ընթերցողների պատմական գիտելիքների ընդլայնմանը, պատճառահետևանքային կապերի ընկալմանը, տարբեր ժամանակաշրջանների հասարակական կյանքի առանձնահատկությունների ճանաչմանը և քննադատական մտածողության զարգացմանը։ Առանձին ուշադրության են արժանի գրական ստեղծագործությունների միջոցով բարոյական ընտրության, մարդկային պատասխանատվության, արդարության, հայրենասիրության, հասարակական համերաշխության և մշակութային արժեքների պահպանման հարցերի քննարկման հնարավորությունները։ Միաժամանակ պատմական թեմաներով գեղարվեստական գրականության ճանաչողական նշանակությունը առավել ամբողջական է դառնում, երբ այն համադրվում է պատմագիտական գիտելիքների և հավաստի պատմական աղբյուրների հետ։ Աշխատության մեթոդաբանական հիմքում կարող են կիրառվել գրականագիտական, պատմահամեմատական, թեմատիկ, կերպարային և գաղափարագեղարվեստական վերլուծության մոտեցումներ։ Դրանց միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել գրական երկերի պատմական հիմքերը, հեղինակային մեկնաբանությունների առանձնահատկությունները, ստեղծագործությունների գաղափարական ուղղվածությունը և դրանց տեղը գրական ու մշակութային գործընթացներում։ Աշխատության գիտաճանաչողական նշանակությունը պայմանավորված է պատմության և գեղարվեստական գրականության փոխազդեցության ուսումնասիրությամբ, պատմական թեմատիկայով ստեղծագործությունների մեկնաբանությամբ և ընթերցողական մշակույթի զարգացմանը նպաստող մոտեցումների ներկայացմամբ։ Դրա կիրառական արժեքը կապված է գրականության և պատմության դասավանդման, արտադասարանական ընթերցանության կազմակերպման, գրադարանային միջոցառումների, գրական քննարկումների և մշակութային կրթության ծրագրերի հետ։ Այն կարող է օգտակար լինել գրականագետներին, պատմաբաններին, մանկավարժներին, գրադարանավարներին, մշակութային ոլորտի մասնագետներին, ուսանողներին, աշակերտներին և պատմական ու գեղարվեստական գրականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների լայն շրջանակին։ Աշխատությունն ունի գրականագիտական, պատմաճանաչողական, կրթական և մշակութային նշանակություն՝ նպաստելով պատմական անցյալի գեղարվեստական ընկալման, գրական ստեղծագործությունների գաղափարական բովանդակության, հեղինակային աշխարհայացքի և պատմական հիշողության ձևավորման գործընթացների առավել խորքային ըմբռնմանը։

Mathematics

Այս աշխատանքը նվիրված է տերահերցային (THz) ճառագայթման տարածման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը մետաղական և պլազմոնային ալիքատարներում՝ ընդգծելով ենթամիլիմետրային տիրույթում էլեկտրամագնիսական ալիքների վարքագիծը և դրանց կառավարելիությունը տարբեր կառուցվածքներում։ Տերահերցային ճառագայթումը զբաղեցնում է սպեկտրի միջանկյալ հատվածը՝ ինֆրակարմիրի և միկրոալիքային տիրույթների միջև, և առանձնանում է բարձր զգայունությամբ նյութերի կառուցվածքային և դիէլեկտրիկ հատկությունների նկատմամբ։ Մետաղական ալիքատարներում տարածումը պայմանավորված է անդրադարձումների և մոդալ կառուցվածքների ձևավորմամբ, ինչը թույլ է տալիս ուղղորդել ալիքը, սակայն ուղեկցվում է որոշակի էներգետիկ կորուստներով։ Պլազմոնային ալիքատարներում, ընդհակառակը, մակերևութային պլազմոնների առաջացման շնորհիվ հնարավոր է հասնել լույսի ուժեղ տեղայնացման և ենթադիֆրակցիոն չափերի սահմաններում տարածման, ինչը հատկապես կարևոր է նանոֆոտոնիկ համակարգերի համար։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են տարածման արագությունը, կլանման կորուստները, դիսպերսիոն հատկությունները և կառուցվածքային պարամետրերի ազդեցությունը ալիքների վարքագծի վրա։ Այս ուսումնասիրությունները ունեն կիրառական նշանակություն տերահերցային պատկերագրման, սենսորների, բարձր արագության հաղորդակցության համակարգերի և նոր սերնդի օպտոէլեկտրոնային սարքերի զարգացման ոլորտներում։

History

Ուսումնասիրությունը նվիրված է 20-րդ դարում Հյուսիսային Իրանի թյուրքալեզու բնակչության շրջանում ինքնության ձևավորման և փոխակերպման գործընթացների ուսումնասիրությանը։ Աշխատության կենտրոնում գտնվում են ազգային, էթնիկ, լեզվական, մշակութային և տարածաշրջանային ինքնության ձևավորման առանձնահատկությունները՝ հաշվի առնելով Իրանի քաղաքական և սոցիալական զարգացման փոփոխությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել, թե ինչպես են պատմական իրադարձությունները, պետական քաղաքականությունը, լեզվական միջավայրը, կրթական համակարգը, կրոնական և մշակութային գործոնները, ինչպես նաև հարևան ժողովուրդների և պետությունների հետ կապերը ներգործել Հյուսիսային Իրանի թյուրքալեզու համայնքների ինքնագիտակցության վրա։ Առանձնահատուկ նշանակություն կարող է ունենալ Իրանի արդիականացման գործընթացների, կենտրոնական իշխանության և տարածաշրջանային հասարակության փոխհարաբերությունների, ինչպես նաև տեղական և ավելի լայն ազգային ինքնությունների փոխազդեցության ուսումնասիրությունը։ Աշխատանքը դիտարկում է ինքնությունը ոչ թե որպես անփոփոխ երևույթ, այլ որպես պատմական պայմանների ազդեցությամբ շարունակաբար ձևավորվող և վերափոխվող գործընթաց, որի մեջ կարող են միաժամանակ գոյակցել տարբեր՝ տեղական, էթնիկ, լեզվական, իրանական և այլ պատկանելիություններ։ Նյութը կարող է արժեքավոր լինել Հյուսիսային Իրանի պատմությամբ, թյուրքալեզու ժողովուրդների մշակույթով, էթնիկ գործընթացներով, ինքնության ձևավորման մեխանիզմներով և 20-րդ դարի Մերձավոր Արևելքի սոցիալ-քաղաքական զարգացումներով հետաքրքրվող պատմաբանների, ազգագրագետների, սոցիոլոգների, քաղաքագետների և տարածաշրջանագետների համար։

Linguistics

Հրատարակությունը մայրենի լեզվի ուսուցման համար նախատեսված դասագիրք է, որի վերնագիրը ցույց է տալիս, որ այն կազմված է ուսումնական հաջորդականության երկրորդ տարվա համար։ Աշխատության հիմնական նպատակն է սովորողների լեզվական գիտելիքների ամրապնդումը, մայրենի լեզվի կառուցվածքի աստիճանական յուրացումը և բանավոր ու գրավոր խոսքի զարգացմանը նպաստելը։ Մայրենի լեզվի ուսուցումը կարևոր տեղ է զբաղեցնում տարրական կրթության մեջ, քանի որ այն հիմք է ստեղծում ընթերցանության, գրավոր արտահայտման, մտքերի հստակ ձևակերպման և հետագա ուսումնական առարկաների յուրացման համար։ Լեզվի միջոցով երեխաները սովորում են ընկալել ու մեկնաբանել շրջապատող աշխարհի մասին տեղեկությունները, նկարագրել իրադարձությունները, արտահայտել իրենց կարծիքները և հաղորդակցվել տարբեր իրավիճակներում։ Ուսումնական հաջորդականության երկրորդ տարվա դասագիրքը սովորաբար նախատեսված է նախորդ փուլում ձեռք բերված հմտությունների զարգացման և ավելի բարդ լեզվական առաջադրանքների աստիճանական ներմուծման համար։ Այդպիսի ձեռնարկներում կարող են ներառվել ընթերցանության նյութեր, բառապաշարի հարստացման առաջադրանքներ, նախադասությունների կազմման վարժություններ, գրավոր խոսքի զարգացնող աշխատանքներ և լեզվական կանոնների գործնական կիրառության օրինակներ։ Ընթերցանության միջոցով սովորողները հնարավորություն են ստանում ընդլայնելու իրենց բառապաշարը, հասկանալու տարբեր տեսակի տեքստերի բովանդակությունը, ճանաչելու պատմողական ու նկարագրական խոսքի առանձնահատկությունները և զարգացնելու ընթերցածը վերարտադրելու կարողությունը։ Բառերի ու նախադասությունների հետ տարվող աշխատանքը կարող է օգնել երեխաներին տարբերակելու բառերի իմաստային կապերը, ճիշտ կիրառելու լեզվական ձևերը և կառուցելու տրամաբանական ու քերականորեն ճիշտ արտահայտություններ։ Գրավոր վարժությունները կարևոր են տառերի, բառերի և նախադասությունների ճիշտ գրության, ուղղագրական հմտությունների և ինքնուրույն շարադրելու կարողության ձևավորման համար։ Մայրենի լեզվի դասագրքերը կարող են նաև ներառել փոքր պատմություններ, առակներ, բանաստեղծական հատվածներ կամ առօրյա կյանքին վերաբերող տեքստեր, որոնց միջոցով երեխաները ծանոթանում են լեզվական տարբեր կառուցվածքների և միաժամանակ ընդլայնում իրենց ճանաչողական ու մշակութային գիտելիքները։ Այդպիսի նյութերը կարող են նպաստել ընթերցանության նկատմամբ հետաքրքրության ձևավորմանը, երևակայության զարգացմանը և տարբեր իրավիճակներում մարդկանց վարքագծի ու փոխհարաբերությունների ընկալմանը։ Մայրենի լեզվի ուսուցումը միայն քերականական կանոնների յուրացում չէ. այն ներառում է նաև լեզվական զգացողության զարգացում, բառերի իմաստների ճիշտ ըմբռնում, մտքերի հաջորդական ներկայացում և խոսքի համապատասխանեցում հաղորդակցական նպատակին։ Այս տեսանկյունից դասագիրքը կարող էր ծառայել որպես ուսուցչի և աշակերտի համատեղ աշխատանքի հիմնական նյութ՝ ապահովելով դասերի ընթացքում ընթերցանության, բացատրության, հարցուպատասխանի և գրավոր վարժությունների կազմակերպումը։ XX դարի սկզբին հայերեն ուսումնական գրականության զարգացումը սերտորեն կապված էր հայկական դպրոցների գործունեության և մայրենի լեզվով կրթության տարածման հետ։ Հայկական կրթական միջավայրում դասագրքերը կարևոր միջոց էին լեզվական գիտելիքների համակարգման, ուսուցման ծրագրերի իրականացման և դպրոցական կրթության շարունակականության ապահովման համար։ Թիֆլիսը տվյալ ժամանակաշրջանում հայ մշակութային, կրթական և հրատարակչական կյանքի նշանակալի կենտրոններից էր։ Քաղաքում գործող տպարանները կարևոր դեր ունեին հայերեն գրքերի, դասագրքերի, պարբերականների և այլ կրթական նյութերի հրատարակման գործում։ Այդ միջավայրում ստեղծված ուսումնական գրականությունը նպաստում էր մայրենի լեզվի ուսուցման մեթոդների տարածմանը և հայերեն գրավոր մշակույթի պահպանմանը։ Հին դասագրքերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու այն մասին, թե ինչպես էին տարբեր ժամանակաշրջաններում կազմակերպվում լեզվի դասավանդումը, ինչպիսի վարժություններ էին կիրառվում և ինչ տեղ էր հատկացվում ընթերցանությանը, ուղղագրությանը, քերականությանը և շարադրանքին։ Դրանք կարող են արժեքավոր աղբյուր լինել նաև հայերենի պատմական ուղղագրության, ուսումնական բառապաշարի, լեզվական նորմերի և մանկավարժական մոտեցումների ուսումնասիրության համար։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել հայոց լեզվի դասավանդման պատմությամբ, հայ մանկավարժությամբ, հին դպրոցական դասագրքերով և XX դարի սկզբի հայ գրատպությամբ զբաղվող հետազոտողներին։ Այն կարող է նաև դիտարկվել որպես հայկական կրթական ժառանգության մաս, որն արտացոլում է մայրենի լեզվի ուսուցման կարևորությունը դպրոցական կրթության և ազգային մշակութային կյանքի համար։ Միաժամանակ, միայն վերնագրի և մատենագիտական տվյալների հիման վրա հնարավոր չէ հաստատել դասագրքի կոնկրետ բաժինները, ընթերցանության նյութերի ցանկը, քերականական թեմաները կամ հեղինակի կիրառած ուսուցման մեթոդները։ Ուստի նկարագրությունը ներկայացնում է գրքի վերնագրից բխող հիմնական կրթական նշանակությունը՝ առանց դրա բովանդակության մասին չստուգված մանրամասներ վերագրելու։

Other Subjects

Նյութը վերաբերում է Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության շրջանակում արձանագրված ռազմական գործողություններին և դրանց հետևանքով մարդկային կորուստների մասին հաղորդումներին։ Այն ներկայացնում է այն ժամանակվա իրադարձությունների վերաբերյալ տարածված տեղեկությունները, որոնց համաձայն՝ Լեռնային Ղարաբաղի հայկական կողմը հայտնել էր Ադրբեջանի ռազմական հարձակումների հետևանքով 25 մարդու զոհվելու մասին։ Նման հաղորդագրությունները կարևոր են հակամարտության ռազմական և հումանիտար հետևանքները հասկանալու տեսանկյունից, քանի որ զինված բախումները ոչ միայն ազդում են ռազմական ուժերի վրա, այլև անմիջական վտանգ են ստեղծում խաղաղ բնակչության կյանքի և անվտանգության համար։ Նյութը կարող է դիտարկվել նաև որպես տվյալ ժամանակաշրջանի տեղեկատվական դաշտի արտացոլում, որտեղ հակամարտության կողմերը ներկայացնում էին տեղի ունեցած իրադարձությունների վերաբերյալ տարբեր, երբեմն միմյանցից էապես տարբերվող գնահատականներ։ Այդ պատճառով հաղորդման բովանդակությունը ուսումնասիրելիս կարևոր է տարբերակել կողմերի հայտարարությունները հաստատված փաստերից և հնարավորության դեպքում համադրել տեղեկությունները անկախ աղբյուրների հետ։ Հակամարտության համատեքստում զոհերի վերաբերյալ տվյալները հատկապես զգայուն են, քանի որ դրանք կապված են ինչպես մարդկային ողբերգության, այնպես էլ քաղաքական ու ռազմական պատասխանատվության հարցերի հետ։ Նյութը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության պատմությունը, ռազմական գործողությունների զարգացումը, տարածաշրջանային անվտանգությունը և պատերազմի հումանիտար հետևանքներն ուսումնասիրողների համար։ Այն նաև ցույց է տալիս, թե ինչպես էին ռազմական իրադարձությունները լուսաբանվում և ներկայացվում միջազգային ու տարածաշրջանային տեղեկատվական միջավայրում։