Պտղի վիճակի գնահատումը կարդիոտոկոգրաֆիայի միջոցով անհաս հղիության դեպքում

Journalism

Այս գիրքը նվիրված է հեռուստատեսության ազդեցության և դեռահասների արժեհամակարգային փոխակերպումների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության հեռուստաընկերությունների օրինակով 2010-2015 թվականների ժամանակահատվածում։ Աշխատանքում վերլուծվում է հեռուստատեսային բովանդակության ազդեցությունը դեռահասների աշխարհայացքի, արժեքային կողմնորոշումների, վարքագծային դրսևորումների և սոցիալական ընկալումների ձևավորման վրա։ Գրքում ուսումնասիրվում են մեդիայի դերը երիտասարդ սերնդի դաստիարակության գործընթացում, հեռուստատեսային հաղորդումների թեմատիկ առանձնահատկությունները և տեղեկատվական միջավայրի ազդեցության մեխանիզմները։ Ներկայացված են սոցիոլոգիական և մեդիագիտական մոտեցումներ, որոնք հնարավորություն են տալիս հասկանալ զանգվածային լրատվության միջոցների և հասարակական արժեքների փոխկապակցվածությունը։ Այն կարող է օգտակար լինել լրագրողների, մեդիա մասնագետների, սոցիոլոգների, մանկավարժների, հետազոտողների, ուսանողների և երիտասարդության խնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Other Subjects

Պտուղների և խաղողի պահպանումը գիրքը նվիրված է պտուղների, ягодների և խաղողի պահպանման ժամանակակից տեխնոլոգիաներին և մեթոդներին՝ նպատակ ունենալով երկարաձգել նրանց պահպանողականությունը և պահպանել սննդային արժեքը։ Հեղինակը մանրամասն քննարկում է պահպանումն ապահովող ֆիզիկական, քիմիական և կենսաբանական մեթոդները, ինչպես նաև դրանց կիրառությունը արտադրական և տնային պայմաններում։ Գիրքն ընդգրկում է սառեցման, ջերմային մշակման, չորացման, թթվային, և կոնսերվացման տեխնոլոգիաները՝ ներկայացնելով գործընթացների չափանիշները, պահպանակի նյութերի ընտրությունը, հիվանդությունների և վնասատուների կանխարգելումը։ Նյութը համադրում է տեսական գիտելիքներ և գործնական ցուցումներ՝ ընթերցողին տրամադրելով կոնկրետ առաջարկություններ և հաշվարկների օրինակներ, որոնք թույլ են տալիս արդյունավետ կազմակերպել պտուղների և խաղողի պահպանման գործընթացը։ Գիրքը օգտակար է ինչպես գյուղատնտեսական մասնագետների, տեխնոլոգների և արտադրողների, այնպես էլ ուսանողների համար, ովքեր ուսումնասիրում են հումքի մշակման, պահպանումի և գյուղատնտեսական տեխնոլոգիաների ոլորտը։

Other Subjects

Մատենագիտական հրատարակությունը նվիրված է ժողովրդական տնտեսության պլանավորման և տնտեսական զարգացման կանխատեսման հիմնահարցերին առնչվող գիտական, ուսումնամեթոդական և մասնագիտական գրականության ներկայացմանը։ Հանձնարարական ցանկում կարող են ընդգրկված լինել տնտեսության կառավարման, պետական պլանավորման, արտադրական ռեսուրսների բաշխման, տնտեսական ցուցանիշների վերլուծության և երկարաժամկետ զարգացման հեռանկարների գնահատման վերաբերյալ աշխատություններ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ժողովրդական տնտեսության ճյուղային և տարածքային կառուցվածքի պլանավորման, արտադրության արդյունավետության բարձրացման, նյութական ու աշխատանքային ռեսուրսների նպատակային օգտագործման և տնտեսական համամասնությունների պահպանման խնդիրներին։ Ներկայացվող գրականությունը հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու տնտեսական պլանավորման տեսական սկզբունքներին, մեթոդաբանական մոտեցումներին և գործնական կիրառության առանձնահատկություններին։ Կարևորվում են սոցիալ-տնտեսական կանխատեսման մեթոդները, վիճակագրական տվյալների օգտագործումը, տնտեսական զարգացման միտումների գնահատումը և պլանային ցուցանիշների գիտական հիմնավորման եղանակները։ Անդրադարձ է կատարվում կարճաժամկետ, միջնաժամկետ և երկարաժամկետ պլանավորման առանձնահատկություններին, տնտեսական ծրագրերի մշակման սկզբունքներին, ինչպես նաև արտադրության և սպառման փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը։ Մատենագիտական ցանկը կարող է արտացոլել խորհրդային տնտեսական համակարգին բնորոշ կենտրոնացված պլանավորման մոտեցումները, ժողովրդական տնտեսության կառավարման կազմակերպական կառուցվածքը և տնտեսական քաղաքականության իրականացման մեխանիզմները։ Հրատարակության կարևոր առանձնահատկությունը մասնագիտական գրականության համակարգված ներկայացումն է, որը նպաստում է թեմայի վերաբերյալ անհրաժեշտ աղբյուրների որոնմանը, ընտրությանը և ուսումնասիրությանը։ Այն կարող է ծառայել որպես տեղեկատվական և ուսումնաօժանդակ միջոց տնտեսագիտական հետազոտությունների, ուսումնական աշխատանքների և մասնագիտական ինքնակրթության կազմակերպման համար։ Հրատարակությունը նախատեսված է տնտեսագետների, պլանավորման մասնագետների, գիտաշխատողների, դասախոսների, ուսանողների, գրադարանավարների և մատենագիտական տեղեկատվությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Other Subjects

Այս մատենագիտական աշխատությունը ներկայացնում է 1901–1920 թվականներին հրատարակված հայկական գրական ժառանգության համակողմանի և համակարգված ցանկը՝ ընդգրկելով տարբեր բնագավառների, թեմաների և ժանրերի հրատարակություններ։ Այն արժեքավոր աղբյուր է գրքագիտությամբ, գրադարանագիտությամբ, պատմությամբ, մշակույթով և հայագիտությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների, ինչպես նաև գիտաշխատողների և ուսանողների համար, քանի որ հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել տվյալ ժամանակաշրջանի հրատարակչական գործունեությունը, գրական ու գիտական զարգացումները և հայկական տպագիր մշակույթի առանձնահատկությունները։ Հրատարակության մեջ գրքերը դասակարգված և նկարագրված են մատենագիտական սկզբունքներին համապատասխան՝ ներառելով հեղինակների, վերնագրերի, հրատարակության վայրերի, տարեթվերի և այլ կարևոր տվյալներ, որոնք նպաստում են անհրաժեշտ նյութերի արագ որոնմանն ու նույնականացմանը։ Այն նաև կարևոր փաստագրական աղբյուր է, որն արտացոլում է XX դարի սկզբի հասարակական, կրթական, մշակութային և մտավոր կյանքի զարգացումները՝ ընթերցողին տրամադրելով ժամանակաշրջանի գրքային արտադրության ամբողջական և արժանահավատ պատկեր։

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է մանկական ուղեղային կաթված ունեցող երեխաներին էրգոթերապևտիկ օգնության ցուցաբերման մեթոդների ուսումնասիրությանը՝ հաշվի առնելով նրանց շարժողական, զգայական, ճանաչողական և ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունները։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է ներկայացնել վերականգնողական այնպիսի մոտեցումներ, որոնք կարող են նպաստել երեխայի ինքնուրույնության, առօրյա գործունեությանը մասնակցության, շարժողական հմտությունների և կյանքի որակի բարելավմանը։ Էրգոթերապևտիկ միջամտությունը կենտրոնանում է ոչ միայն շարժողական սահմանափակումների նվազեցման, այլև երեխայի իրական կյանքում անհրաժեշտ գործողությունների յուրացման և սոցիալական միջավայրում նրա լիարժեք մասնակցության վրա։ Այդ պատճառով թերապևտիկ նպատակները պետք է ձևավորվեն երեխայի անհատական կարիքների, կարողությունների, տարիքի և ընտանիքի առաջնահերթությունների հիման վրա։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են երեխայի ֆունկցիոնալ հնարավորությունների գնահատման մեթոդները։ Գնահատման ընթացքում ուշադրություն է դարձվում ինքնասպասարկման, սնվելու, հագնվելու, անձնական հիգիենայի, խաղի, ուսումնական գործունեության, ձեռքի ֆունկցիայի և այլ առօրյա գործողությունների կատարմանը։ Կարևոր է գնահատել ոչ միայն երեխայի շարժումների որակը, այլև այն, թե տվյալ խանգարումն ինչպես է ազդում նրա անկախության և սոցիալական մասնակցության վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նպատակաուղղված և առաջադրանքահեն վարժությունների կիրառումը։ Այս մեթոդների դեպքում երեխան կատարում է իր առօրյա կյանքում անհրաժեշտ կոնկրետ գործողություններ՝ աստիճանաբար զարգացնելով դրանց իրականացման համար անհրաժեշտ շարժողական և ճանաչողական հմտությունները։ Կարող են կիրառվել հագնվելու, կոճակները փակելու, սնվելու պարագաներից օգտվելու, գրելու, խաղալիքներ օգտագործելու, առարկաները բռնելու և տեղափոխելու առաջադրանքներ։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս թերապևտիկ աշխատանքը անմիջականորեն կապել երեխայի առօրյա կյանքի հետ։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի վերին վերջույթների և ձեռքերի ֆունկցիայի զարգացումը։ Կախված երեխայի շարժողական առանձնահատկություններից՝ կարող են կիրառվել երկձեռքային վարժություններ, նպատակային ձեռքի գործողություններ և սահմանափակման պայմաններով շարժողական թերապիայի տարրեր։ Այս մեթոդների նպատակն է բարձրացնել ձեռքի ակտիվությունը, բարելավել շարժումների կոորդինացիան, բռնելու և բաց թողնելու կարողությունը, ինչպես նաև զարգացնել երկու ձեռքերի համատեղ օգտագործումը։ Ինքնասպասարկման հմտությունների ձևավորումը էրգոթերապիայի առանցքային ուղղություններից է։ Երեխային աստիճանաբար սովորեցվում է հնարավորինս ինքնուրույն կատարել առօրյա գործողությունները՝ անհրաժեշտության դեպքում կիրառելով հարմարեցված պարագաներ կամ օժանդակ սարքեր։ Դրանք կարող են հեշտացնել սնվելը, հագնվելը, գրելը, լոգանք ընդունելը և այլ գործողություններ։ Այսպիսի միջամտությունը նպաստում է ոչ միայն ֆունկցիոնալ կարողությունների զարգացմանը, այլև երեխայի ինքնավստահության և ինքնուրույնության բարձրացմանը։ Աշխատության մեջ կարող է ուսումնասիրվել նաև զգայական ինտեգրման և զգայական խթանման կիրառումը։ Որոշ երեխաների մոտ շարժողական դժվարություններին կարող են զուգակցվել զգայական տեղեկատվության մշակման առանձնահատկություններ, ինչի պատճառով անհրաժեշտ է համապատասխանեցնել միջավայրը և առաջադրանքները երեխայի զգայական կարիքներին։ Կառավարվող զգայական գործունեությունը կարող է նպաստել ուշադրության, մարմնի դիրքի ընկալման, շարժումների կազմակերպման և առաջադրանքին մասնակցության բարելավմանը։ Կարևոր մեթոդ է ճանաչողական ռազմավարությունների կիրառումը։ Երեխային կարելի է սովորեցնել ինքնուրույն վերլուծել առաջադրանքը, որոշել գործողությունների հաջորդականությունը, գտնել դժվարության պատճառը և ընտրել դրա հաղթահարման համապատասխան եղանակը։ Այս մոտեցումը հատկապես կարևոր է այն դեպքերում, երբ անհրաժեշտ է զարգացնել ոչ միայն շարժողական հմտությունները, այլև պլանավորման, խնդիրների լուծման և ինքնուրույն որոշումներ կայացնելու կարողությունները։ Էրգոթերապևտիկ աշխատանքի արդյունավետ միջոց է խաղը։ Խաղային գործունեությունը երեխայի համար բնական և մոտիվացնող միջավայր է, ուստի տարբեր թերապևտիկ առաջադրանքներ կարող են ներկայացվել խաղի ձևով։ Խաղի միջոցով հնարավոր է զարգացնել մանր և խոշոր շարժողական հմտությունները, տեսաշարժողական կոորդինացիան, ուշադրությունը, առարկաների հետ նպատակային գործողությունները և սոցիալական փոխազդեցությունը։ Աշխատության կարևոր բաղադրիչներից է շրջակա միջավայրի հարմարեցումը։ Եթե երեխայի ֆունկցիոնալ հնարավորությունները սահմանափակ են, համապատասխան փոփոխությունները տանը, դպրոցում կամ այլ միջավայրում կարող են զգալիորեն բարձրացնել նրա անկախության մակարդակը։ Կարող են հարմարեցվել կահույքը, ուսումնական տարածքը, օգտագործվող առարկաները և ամենօրյա գործողությունների կազմակերպման եղանակները։ Այսպիսի միջավայրային փոփոխությունները թույլ են տալիս երեխային առավել արդյունավետ կիրառել իր ունեցած կարողությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարևոր նշանակություն ունի նաև օժանդակ տեխնոլոգիաների և սարքերի կիրառումը։ Հատուկ հարմարեցված պարագաները կարող են աջակցել երեխայի ձեռքի ֆունկցիային, հաղորդակցությանը, տեղաշարժին, գրելու կամ սնվելու գործընթացին։ Դրանց ընտրությունը պետք է իրականացվի անհատական մոտեցմամբ՝ հաշվի առնելով երեխայի ֆունկցիոնալ կարողությունները և այն գործողությունները, որոնց կատարման ընթացքում նա առավել մեծ դժվարություններ ունի։ Էրգոթերապիայի կարևոր սկզբունքներից է ընտանիքի ներգրավվածությունը։ Ծնողներին անհրաժեշտ է տեղեկացնել երեխայի հնարավորությունների և դժվարությունների մասին և սովորեցնել այնպիսի եղանակներ, որոնց միջոցով նրանք կարող են աջակցել երեխայի ինքնուրույնությանը առօրյա կյանքում։ Ընտանիքի մասնակցությունը հնարավորություն է տալիս թերապիայի ընթացքում ձեռք բերված հմտությունները կիրառել բնական միջավայրում և ապահովել դրանց շարունակական զարգացումը։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ է հատկացվում նաև բազմամասնագիտական համագործակցությանը։ Էրգոթերապևտը կարող է համագործակցել նյարդաբանի, ֆիզիոթերապևտի, լոգոպեդի, հոգեբանի, հատուկ մանկավարժի, ուսուցչի և ընտանիքի հետ։ Տարբեր մասնագետների համատեղ աշխատանքը հնարավորություն է տալիս ձևավորել երեխայի կարիքներին համապատասխան ամբողջական վերականգնողական ծրագիր և խուսափել տարբեր միջամտությունների միջև անհամապատասխանությունից։ Միջամտության արդյունավետությունը գնահատելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել ոչ միայն շարժողական ցուցանիշների փոփոխությունը, այլև երեխայի առօրյա գործունեության և սոցիալական մասնակցության իրական բարելավումը։ Կարևոր է հետևել՝ արդյոք երեխան ավելի ինքնուրույն է կատարում առօրյա գործողությունները, ավելի ակտիվ է մասնակցում խաղին և ուսումնական գործընթացին, ինչպես նաև որքանով է նվազել մեծահասակների օգնության անհրաժեշտությունը։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը էրգոթերապևտիկ օգնությունը ներկայացնում է որպես մանկական ուղեղային կաթված ունեցող երեխաների ֆունկցիոնալ անկախության և սոցիալական մասնակցության զարգացման համալիր գործընթաց։ Այն ներառում է նպատակային և առաջադրանքահեն վարժություններ, ձեռքի և վերին վերջույթների ֆունկցիայի զարգացում, ինքնասպասարկման հմտությունների ձևավորում, զգայական և ճանաչողական մոտեցումներ, խաղային գործունեություն, շրջակա միջավայրի հարմարեցում, օժանդակ միջոցների կիրառում և ընտանիքի ակտիվ ներգրավում։ Այս մեթոդների անհատականացված և համակարգված կիրառումը կարող է նպաստել երեխայի առօրյա կարողությունների, ինքնուրույնության, մասնակցության և կյանքի որակի բարձրացմանը։

Culture

Աշխատությունը նվիրված է հայերեն գրության կանոնավորությանն ու վայելչությանը՝ անդրադառնալով գրավոր խոսքի մշակույթի, գրագիտության և լեզվական ճիշտ արտահայտման կարևորությանը։ Վերնագիրը մատնանշում է հայերեն գրելու կանոնների և գրավոր խոսքի պատշաճ ձևավորման սկզբունքների ներկայացման նպատակ, ինչը հրատարակությունը կապում է հայոց լեզվի ուսուցման և գրավոր հաղորդակցության կատարելագործման հետ։ Կանոնավոր գրությունը ենթադրում է լեզվական ընդունված կանոնների պահպանում, բառերի ու նախադասությունների ճիշտ ձևավորում և գրավոր խոսքի հստակություն, իսկ վայելուչ գրությունը կարևորում է արտահայտման պատշաճությունը, շարադրանքի ներդաշնակությունը և լեզվական միջոցների տեղին կիրառությունը։ Այս սկզբունքները նշանակալի են ոչ միայն անհատական գրագիտության, այլև կրթական ու հասարակական միջավայրում գրավոր հաղորդակցության զարգացման համար։ Հայերեն գրության կանոնների ուսումնասիրությունն առանձնահատուկ կարևորություն է ունեցել տասնիններորդ դարում, երբ հայերեն կրթական գրականության զարգացումը, լեզվական գիտելիքների տարածումը և գրավոր հաղորդակցության միասնականացման ձգտումը դարձել էին մտավոր ու մշակութային կյանքի կարևոր ուղղություններ։ Նման բնույթի աշխատությունները նպաստել են մայրենի լեզվի գիտակցված կիրառմանը, գրավոր խոսքի հմտությունների ձևավորմանը և հայերեն գրական լեզվի նկատմամբ ուշադրության խորացմանը։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև հայ գրի ու լեզվական մշակույթի պատմության տեսանկյունից՝ որպես գրագիտության և գրավոր արտահայտման կանոնների վերաբերյալ պատմական պատկերացումների ուսումնասիրման նյութ։ Այն կարող է օգտակար լինել հայոց լեզվի պատմությամբ, ուղղագրությամբ, լեզվական կրթությամբ և հայ հին տպագիր գրականությամբ զբաղվող մասնագետներին, ինչպես նաև ուսուցիչներին, բանասերներին ու մատենագետներին։ Գիրքը կարևոր է հայերեն գրավոր խոսքի մշակույթի զարգացման պատմությունը, լեզվական նորմավորման գործընթացները և գրագիտության տարածման ավանդույթները հետազոտելու համար։ Որպես պատմական հրատարակություն՝ այն նաև հայերեն գրավոր ժառանգության պահպանման և լեզվական կրթության անցյալի ուսումնասիրության արժեքավոր նյութ է։