Պտուղների արտադրության, վերամշակման էկոնոմիկայի և մարքեթինգի հիմնահարցերը ՀՀ-ում

Informatics

Այս աշխատանքը նվիրված է իրական ժամանակում տվյալների մշակման համակարգերի ուսումնասիրությանը և նախագծմանը, որոնք կիրառվում են հատուկ նշանակության թվային ազդանշանային պրոցեսորների վրա, որտեղ պահանջվում է բարձր արագություն, ցածր ուշացում և կանխատեսելի հաշվարկային վարքագիծ։ Հեղինակը վերլուծում է իրական ժամանակի համակարգերի հիմնական պահանջները՝ ներառյալ ժամանակային սահմանափակումների խիստ պահպանումը, բազմաթել մշակումը և ռեսուրսների օպտիմալ կառավարումը՝ ապահովելով տվյալների հոսքերի կայուն և անխափան մշակում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում թվային ազդանշանային պրոցեսորների (DSP) ճարտարապետությանը, դրանց զուգահեռ մշակման հնարավորություններին և հիշողության կառավարման առանձնահատկություններին, որոնք որոշիչ դեր ունեն բարձր արդյունավետությամբ համակարգերի նախագծման մեջ։ Աշխատությունում ներկայացվում են տվյալների մշակման ալգորիթմներ՝ ֆիլտրացիա, սպեկտրալ վերլուծություն և ազդանշանների վերականգնում, ինչպես նաև դրանց օպտիմալացման մեթոդներ՝ իրական ժամանակի սահմանափակումներին համապատասխանեցնելու համար։ Քննարկվում են նաև համակարգերի ծրագրային և ապարատային համատեղ նախագծման սկզբունքները, որոնք թույլ են տալիս հասնել բարձր կատարողականության և էներգախնայողության հավասարակշռության։ Շեշտվում է նման համակարգերի կիրառությունը կապի տեխնոլոգիաներում, ռադարային համակարգերում, բժշկական ազդանշանների վերլուծության և արդյունաբերական ավտոմատացման ոլորտներում՝ ընդգծելով դրանց կարևորությունը ժամանակակից բարձր տեխնոլոգիական ինժեներիայում։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է երեք լեզուներում գույն նշանակող բաղադրիչներ պարունակող դարձվածային միավորների համեմատական-զուգադրական քննությանը՝ դրանց իմաստային, կառուցվածքային, գործառական և լեզվամշակութային առանձնահատկությունների բացահայտման նպատակով։ Հետազոտության առանցքում այն դարձվածքներն են, որոնց կազմում գունանունը հանդես է գալիս ոչ միայն իր ուղղակի նշանակությամբ, այլև ձեռք է բերում փոխաբերական, խորհրդանշական, գնահատողական կամ հուզարտահայտչական բովանդակություն։ Ուսումնասիրվում է, թե տարբեր լեզուներում միևնույն գույնը ինչպիսի իմաստային կապեր կարող է ձևավորել մարդու բնավորության, հույզերի, հասարակական հարաբերությունների, հաջողության, վտանգի, մաքրության, տխրության և մշակութային այլ պատկերացումների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում դարձվածային համարժեքության խնդրին՝ տարբերակելով այն դեպքերը, երբ երեք լեզուներում գոյություն ունեն կառուցվածքով և իմաստով մոտ միավորներ, երբ նույն գաղափարն արտահայտվում է տարբեր գունային բաղադրիչներով, ինչպես նաև այն դեպքերը, երբ որևէ դարձվածք տվյալ լեզվամշակութային համակարգին հատուկ երևույթ է և մյուս լեզուներում չունի անմիջական համարժեք։ Քննվում են հիմնական գունանունների մասնակցությամբ կազմված դարձվածքների իմաստային խմբերը, դրանց բազմիմաստությունը, փոխաբերական զարգացումը և խոսքում կիրառության առանձնահատկությունները։ Կարևորվում է դարձվածքների ազգային-մշակութային պայմանավորվածությունը, քանի որ գույների խորհրդանշական ընկալումը ձևավորվում է պատմական փորձի, ավանդույթների, գրականության, կրոնական պատկերացումների և առօրյա մշակույթի ազդեցությամբ։ Զուգադրական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ինչպես համընդհանուր լեզվամտածողական օրինաչափություններ, այնպես էլ հայերենին, ռուսերենին և անգլերենին բնորոշ առանձնահատկություններ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև դարձվածքների կառուցվածքային քննությունը՝ ըստ բաղադրիչների հարաբերության, քերականական կառուցվածքի և խոսքիմասային պատկանելության։ Առանձին նշանակություն ունի թարգմանական համարժեքության ուսումնասիրությունը, քանի որ բառացիորեն փոխանցված գունային բաղադրիչը միշտ չէ, որ պահպանում է սկզբնաղբյուր դարձվածքի իրական իմաստն ու մշակութային ենթատեքստը։ Այդ պատճառով համեմատական քննությունը կարող է նպաստել համարժեք թարգմանական տարբերակների ընտրության և լեզվամշակութային տարբերությունների ճիշտ մեկնաբանման սկզբունքների մշակմանը։ Աշխատությունը կարևոր է դարձվածաբանության, իմաստաբանության և լեզվամշակութաբանության համար՝ ցույց տալով, թե ինչպես են գույների մասին պատկերացումները լեզվի մեջ վերածվում կայուն արտահայտությունների և արտացոլում տարբեր լեզվակիր հանրությունների մշակութային փորձը։

Economics

Այս աշխատությունը նվիրված է ծառայությունների սերտիֆիկացման համակարգի էությանը, նպատակներին և կիրառման մեխանիզմներին ժամանակակից տնտեսությունում։ Գրքում ներկայացվում է, թե ինչ է ծառայությունների սերտիֆիկացումը՝ որպես որակի հաստատման և համապատասխանության գնահատման գործընթաց, որը նպատակ ունի ապահովել ծառայությունների սահմանված ստանդարտներին համապատասխանությունը և բարձրացնել սպառողների վստահությունը։ Հեղինակը անդրադառնում է սերտիֆիկացման հիմնական սկզբունքներին, միջազգային և ազգային ստանդարտացման համակարգերին, ինչպես նաև գնահատման և վերահսկման գործընթացներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ծառայությունների որակի չափանիշներին, դրանց գնահատման մեթոդներին և վերահսկողության ինստիտուցիոնալ կառուցվածքին։ Գրքում քննարկվում են նաև սերտիֆիկացման դերը մրցունակության բարձրացման, շուկայի կարգավորման և սպառողների իրավունքների պաշտպանության գործում։ Վերլուծվում են ծառայությունների տարբեր ոլորտներում՝ բանկային, զբոսաշրջային, առողջապահական և կրթական համակարգերում սերտիֆիկացման կիրառման առանձնահատկությունները։ Աշխատությունը համադրում է տեսական հիմքերը և գործնական մոտեցումները՝ օգտակար լինելով որակի կառավարման մասնագետների, տնտեսագետների, ծառայությունների ոլորտի աշխատողների և ուսանողների համար։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է ավիափոխադրումներ իրականացնող կազմակերպությունների տնտեսական և կառավարչական արդյունավետության գնահատմանը և դրա բարձրացման հնարավոր ուղղությունների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի քաղաքացիական ավիացիայի ոլորտի առանձնահատկությունների համատեքստում։ Հետազոտության առանցքում ավիաընկերության ֆինանսական, գործառնական, կազմակերպական և շուկայական գործունեության փոխկապակցվածությունն է, քանի որ ոլորտի արդյունավետությունը պայմանավորված է ոչ միայն եկամուտների և ծախսերի հարաբերակցությամբ, այլև օդանավերի օգտագործման մակարդակով, երթուղային ցանցի կառուցվածքով, ուղևորահոսքով, սպասարկման որակով, մրցակցային միջավայրով և կառավարման համակարգով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ծախսերի կառուցվածքի ուսումնասիրությանը՝ հաշվի առնելով վառելիքի, օդանավերի տեխնիկական սպասարկման, օդանավակայանային ծառայությունների, անձնակազմի, ապահովագրության, լիզինգի և վարչական կառավարման հետ կապված ծախսերի նշանակությունը։ Քննվում են օդանավերի պարկի արդյունավետ օգտագործման, չվերթների հաճախականության և երթուղիների ընտրության, նստատեղերի զբաղվածության, ժամանակացույցերի կազմակերպման և առևտրային քաղաքականության կատարելագործման հնարավորությունները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում ուղևորների պահանջարկի ուսումնասիրությունը և շուկայավարման գործիքների կիրառումը՝ ծառայությունների մրցունակության բարձրացման, հաճախորդների ներգրավման և տարբեր շուկաներում ընկերության դիրքերի ամրապնդման նպատակով։ Հայաստանի պայմաններում ոլորտը դիտարկվում է նաև երկրի աշխարհագրական դիրքի, միջազգային օդային հաղորդակցության նշանակության, արտաքին շուկաների հետ կապերի և ուղևորափոխադրումների պահանջարկի առանձնահատկությունների համատեքստում։ Հետազոտության շրջանակում կարող են գնահատվել աշխատանքի արտադրողականությունը, մեկ ուղևորի կամ չվերթի հաշվով ծախսերը, եկամտաբերությունը, օդանավերի օգտագործման ինտենսիվությունը և այլ տնտեսական ցուցանիշներ։ Անդրադարձ է կատարվում թվային տեխնոլոգիաների կիրառմանը՝ տոմսերի վաճառքի, պահանջարկի կանխատեսման, հաճախորդների սպասարկման և կառավարչական որոշումների տեղեկատվական ապահովման ոլորտներում։ Առանձին նշանակություն ունի ռիսկերի կառավարումը, քանի որ ավիափոխադրումների ոլորտը զգայուն է վառելիքի գների, արժութային տատանումների, պահանջարկի փոփոխությունների և արտաքին տնտեսական գործոնների նկատմամբ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը ներկայացնում է ավիաընկերության արդյունավետության բարձրացումը որպես համալիր կառավարչական խնդիր՝ համադրելով ֆինանսական կառավարումը, գործառնական պլանավորումը, շուկայավարումը, ծառայությունների որակը և ռազմավարական կառավարումը՝ Հայաստանի ավիացիոն շուկայի առանձնահատկությունների հաշվառմամբ։

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է անգլերենի մասնագիտական կողմնորոշման դասընթացում միջմշակութային հեռահաղորդակցական կարողությունների ձևավորման տեսական և գործնական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են մասնագիտական հաղորդակցության մեջ օտար լեզվի իմացության, մշակութային տարբերությունների ըմբռնման և տարբեր մշակութային միջավայրերում արդյունավետ փոխգործակցելու կարողությունների փոխկապակցվածությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սովորողների այնպիսի կարողությունների զարգացմանը, որոնք անհրաժեշտ են տարբեր մշակութային պատկանելություն ունեցող մարդկանց հետ մասնագիտական շփումների, համագործակցության և տեղեկատվության փոխանակման ընթացքում։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են միջմշակութային հաղորդակցության հիմնական հասկացությունները, հաղորդակցական խոչընդոտները, մշակութային կարծրատիպերը, տարբեր արժեքային համակարգերի և հաղորդակցական նորմերի ազդեցությունը լեզվական փոխգործակցության վրա։ Կարևոր տեղ է հատկացվում անգլերենի մասնագիտական կողմնորոշման դասընթացի բովանդակության ընտրությանը, ուսուցման մեթոդներին և այնպիսի առաջադրանքների մշակմանը, որոնք միաժամանակ զարգացնում են լեզվական, մասնագիտական և միջմշակութային կարողությունները։ Հետազոտությունը կարող է ներառել դերային խաղերի, իրավիճակային առաջադրանքների, նախագծային աշխատանքի, մասնագիտական երկխոսությունների, իրական հաղորդակցական նյութերի և մշակութային համատեքստ ունեցող ուսումնական վարժությունների կիրառման արդյունավետության ուսումնասիրություն։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի սովորողների՝ տարբեր մշակութային միջավայրերում հաղորդակցական վարքագիծը ճիշտ ընկալելու, սեփական մտքերը համապատասխան ձևով արտահայտելու և հնարավոր թյուրըմբռնումները հաղթահարելու կարողության զարգացումը։ Աշխատության շրջանակում կարող են մշակվել նաև միջմշակութային հաղորդակցական կարողությունների գնահատման չափանիշներ և մակարդակներ՝ ուսուցման արդյունքների արդյունավետությունը որոշելու նպատակով։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել անգլերենի մասնագիտական ուսուցման բովանդակության կատարելագործմանը և սովորողների մասնագիտական շարժունակության ու միջազգային հաղորդակցության պատրաստվածության բարձրացմանը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել օտար լեզուների ուսուցիչներին, մանկավարժներին, մեթոդիստներին, լեզվաբաններին, միջմշակութային հաղորդակցության մասնագետներին, կրթության հետազոտողներին և համապատասխան ոլորտների ուսանողներին։

Culture

Հրատարակությունը տեղեկատու-մատենագիտական բնույթի ցանկ է, որի նպատակն է համակարգված կերպով ներկայացնել մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր հրատարակված գրականությունը և այդպիսով ընթերցողներին, մասնագետներին ու գրադարանային աշխատակիցներին արագ տեղեկություն տրամադրել համապատասխան աղբյուրների մասին։ Այն կազմվել է Ալ. Մյասնիկյանի անվան հանրապետական գրադարանի մշակույթի և արվեստի գիտական ինֆորմացիայի բաժնի կողմից և նախատեսված է մշակույթի ու արվեստի բնագավառի գիտնականների, մասնագետների, դասախոսների, ուսանողների, գրադարանավարների և թեմայով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Ցանկում ընդգրկված են մշակույթի, մշակութային շինարարության, կուլտուր-լուսավորական աշխատանքի, թանգարանագիտության, պատմության և մշակութային հուշարձանների պահպանության, արվեստի տարբեր ճյուղերի, ինչպես նաև գրադարանագիտության և մատենագիտության վերաբերյալ նյութեր։ Հրատարակության առանձնահատկությունն այն է, որ այն ներկայացնում է ոչ միայն գրքեր, այլև պարբերական մամուլում հրապարակված համապատասխան հոդվածներ և այլ նյութեր՝ ստեղծելով տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային ու արվեստագիտական տեղեկատվական դաշտի բավական ընդգրկուն պատկեր։ Նյութերը դասավորված են գրադարանային-մատենագիտական դասակարգման սկզբունքով, իսկ յուրաքանչյուր թեմատիկ բաժնի ներսում մատենագիտական նկարագրությունները դասավորվում են այբբենական կարգով՝ սկզբում հայերեն, այնուհետև ռուսերեն լեզուներով։ Յուրաքանչյուր նկարագրությանը կից գրքային շիֆրի նշումը լրացուցիչ հնարավորություն է տալիս հեշտությամբ նույնականացնել և գրադարանային ֆոնդում գտնել համապատասխան հրատարակությունը։ Այս կառուցվածքը ցանկը դարձնում է ոչ միայն նոր գրականության մասին տեղեկատու, այլև գործնական որոնողական գործիք, որը կարող է օգտագործվել հետազոտական աշխատանքի համար անհրաժեշտ աղբյուրների հայտնաբերման, գրականության ընտրության և թեմատիկ մատենագիտությունների կազմման ժամանակ։ Հրատարակության արժեքը հատկապես մեծ է պատմամշակութային տեսանկյունից, քանի որ այն հնարավորություն է տալիս վերականգնել տվյալ ժամանակաշրջանում մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ շրջանառվող գրականության շրջանակը և ուսումնասիրել այդ ոլորտների գիտական ու տեղեկատվական միջավայրի զարգացումը։ Նման մատենագիտական ցանկերը նաև կարևոր սկզբնաղբյուր են գրադարանագիտության պատմության ուսումնասիրության համար, քանի որ արտացոլում են խորհրդային շրջանում մասնագիտացված տեղեկատվական սպասարկման կազմակերպման ձևերը, դասակարգման սկզբունքները և ընթերցողների տեղեկատվական պահանջների բավարարման մեթոդները։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել արվեստաբաններին, մշակութաբաններին, պատմաբաններին, գրականագետներին, գրադարանագետներին, մատենագետներին, հետազոտողներին և ուսանողներին, հատկապես այն դեպքերում, երբ անհրաժեշտ է ուսումնասիրել որոշակի ժամանակաշրջանի մշակութային և արվեստագիտական գրականության ամբողջությունը։ Ընդհանուր առմամբ, այն հանդես է գալիս որպես մշակույթի և արվեստի ոլորտում նոր գրականության համակարգված տեղեկատու՝ միավորելով մատենագիտական ճշգրտությունը, թեմատիկ դասակարգումը և գրական աղբյուրների որոնման գործնական հարմարությունը։