Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionLiterature
Թուճտան գըզլար, հատոր Դ
Հրատարակությունը բազմահատոր գրական երկի չորրորդ մասն է և պատկանում է 19-րդ դարի հայերեն տպագիր գրականության այն նմուշներին, որոնք շրջանառվել են Կոստանդնուպոլսի հայալեզու ընթերցողական միջավայրում։ Վերնագրի տառադարձված ձևը, հավանաբար, արտացոլում է օտարալեզու անվանում, սակայն առանց բնագրի կամ լրացուցիչ մատենագիտական տեղեկությունների հնարավոր չէ վստահորեն որոշել դրա ճշգրիտ իմաստը, սկզբնաղբյուրը կամ հեղինակը։ Հատորի՝ բազմամաս հրատարակության մաս լինելը վկայում է ավելի ընդարձակ պատմողական երկի գոյության մասին, որի տարբեր հատվածները կարող են փոխկապակցված լինել կերպարներով, իրադարձություններով և թեմատիկ զարգացումներով։ 19-րդ դարում հայերեն թարգմանական ու հարմարեցված գրականությունը նպաստել է տարբեր ժողովուրդների գրական ավանդույթների տարածմանը և հայ ընթերցողների հետաքրքրությունների ընդլայնմանը։ Բազմահատոր պատմությունների հրատարակումը հնարավորություն է տվել ընթերցողներին հետևելու երկարատև պատումներին և շարունակաբար ծանոթանալու դրանց զարգացումներին։ Նման գրքերը կարևոր են նաև արևմտահայ տպագրական գործունեության, ընթերցանության մշակույթի և գրական ճաշակի պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այս հատորը կարող է դիտարկվել որպես իր ժամանակի գրահրատարակչական միջավայրի և բազմամաս գեղարվեստական հրատարակությունների տարածման վկայություն։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ գրականության պատմությամբ, թարգմանական գրականության շրջանառությամբ, հին տպագիր գրքերի մատենագիտությամբ և 19-րդ դարի հայ ընթերցողական մշակույթով զբաղվող հետազոտողների ու ընթերցողների համար։
Updated: 2026-10-29
History
Գէորգ Չաւուշ
Պատմական-հայրենասիրական և կենսագրական բնույթի ստեղծագործություն է, որտեղ հեղինակը ներկայացնում է հայ ազգային ազատագրական պայքարի հայտնի ֆիդայի առաջնորդներից մեկի՝ Գէորգ Չավուշի կյանքն ու գործունեությունը։ Գրքում նկարագրվում է նրա մասնակցությունը հայդուկային շարժմանը, զենքով պայքարը Օսմանյան կայսրության բռնապետական քաղաքականության դեմ, ինչպես նաև նրա դերը Սասունի և հայկական լեռնաշխարհի ինքնապաշտպանական կռիվներում։ Ռուբեն Զարդարյանը ընդգծում է Գէորգ Չավուշի անձնազոհությունը, առաջնորդական կարողությունները, ժողովրդի հանդեպ ունեցած հավատարմությունն ու անսասան կամքը, որոնց շնորհիվ նա դարձել է ազգային հերոսի կերպար։ Ստեղծագործության մեջ պատմական փաստերը համադրվում են գեղարվեստական նկարագրությունների հետ՝ ստեղծելով կենդանի պատկեր հայ ազատագրական պայքարի դժվար ու հերոսական ժամանակաշրջանի մասին։ Գրքում զգալի տեղ է հատկացվում նաև ֆիդայական շարժման ընդհանուր գաղափարախոսությանը, ժողովրդի դիմադրողական ոգուն և ազգային ինքնության պահպանման պայքարին։
Updated: 2026-09-21
Biology
Аминокислотные оксидазы и их взаимосвязь с пероксисомами
Աշխատությունը նվիրված է ամինաթթվային օքսիդազների կենսաքիմիական հատկությունների և դրանց կապի ուսումնասիրությանը պերօքսիսոմների հետ՝ որպես բջջի օքսիդացնող նյութափոխանակության կարևոր օրգանելներ։ Գրքում վերլուծվում են տարբեր տիպի ամինաթթվային օքսիդազների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, կատալիտիկ մեխանիզմները և կենսաբանական դերերը՝ ընդգծելով դրանց մասնակցությունը ամինաթթուների դեգրադացիայի և ազոտային փոխանակության գործընթացներում։ Հեղինակը մանրամասն ներկայացնում է պերօքսիսոմների ֆունկցիոնալ կազմակերպվածությունը, դրանց ներգրավվածությունը ռեակտիվ թթվածնային ձևերի առաջացման և չեզոքացման գործընթացներում, ինչպես նաև օքսիդատիվ հոմեոստազի պահպանման մեջ։ Քննարկվում է ամինաթթվային օքսիդազների և պերօքսիսոմային ֆերմենտային համակարգերի փոխազդեցությունը՝ որպես բջջային նյութափոխանակության կարգավորման կարևոր մեխանիզմ։ Աշխատության մեջ ներառված են նաև փորձարարական տվյալներ, կենսաքիմիական մոդելներ և ժամանակակից մոլեկուլային հետազոտությունների արդյունքներ, որոնք թույլ են տալիս ավելի խորությամբ հասկանալ այդ համակարգերի դերը առողջության և հիվանդությունների զարգացման գործընթացներում։
Updated: 2026-09-13
Medicine
Торакоскопическая тимэктомия при миастении у детей
Այս գիտական և կլինիկական թեման վերաբերում է երեխաների մոտ միաստենիայի բուժման ժամանակ կիրառվող տորակոսկոպիկ թիմէկտոմիայի մեթոդին՝ որպես նվազ ինվազիվ վիրաբուժական մոտեցում, որն ուղղված է տիմուս գեղձի հեռացման միջոցով հիվանդության ընթացքի մեղմացմանն ու երկարաժամկետ վերահսկմանը։ Միաստենիան աուտոիմուն նյարդամկանային հիվանդություն է, որի դեպքում օրգանիզմի իմունային համակարգը արտադրում է հակամարմիններ, որոնք խաթարում են նյարդամկանային փոխանցումը՝ առաջացնելով մկանային թուլություն, արագ հոգնածություն և ֆունկցիոնալ սահմանափակումներ, իսկ երեխաների դեպքում այն կարող է էապես ազդել աճի, շարժողական զարգացման և կյանքի որակի վրա։ Տորակոսկոպիկ թիմէկտոմիան ժամանակակից վիրաբուժական տեխնիկա է, որը իրականացվում է կրծքավանդակի ներսում փոքր կտրվածքների և էնդոսկոպիկ սարքավորումների միջոցով՝ ապահովելով բարձր ճշգրտություն և նվազեցնելով բաց վիրահատությանը բնորոշ վնասվածքը, ցավը և վերականգնման ժամանակը։ Այս մոտեցումը հատկապես կարևոր է մանկական պացիենտների համար, քանի որ թույլ է տալիս նվազագույն ներգործությամբ հասնել տիմուսի ամբողջական կամ գրեթե ամբողջական հեռացման, ինչը կարող է բարելավել իմունոլոգիական հավասարակշռությունը և նվազեցնել ախտանիշների ծանրությունը։ Ուսումնասիրություններում դիտարկվում են վիրահատության ցուցումները, հիվանդների ընտրության չափանիշները, անեսթեզիոլոգիական առանձնահատկությունները և հնարավոր բարդությունները, ինչպես նաև հետվիրահատական արդյունքները՝ ներառյալ ռեմիսիայի հասնելու հավանականությունը և դեղորայքային թերապիայի անհրաժեշտության նվազումը։ Միաժամանակ գնահատվում են տարբեր վիրաբուժական մոտեցումների արդյունավետության համեմատական տվյալները, ներառյալ բաց թիմէկտոմիան և տորակոսկոպիկ մեթոդները, ընդգծելով նվազ ինվազիվ տեխնոլոգիաների առավելությունները մանկական վիրաբուժության մեջ։ Աշխատությունը նաև անդրադառնում է բազմամասնագիտական մոտեցման կարևորությանը, որտեղ նյարդաբանները, վիրաբույժները և վերակենդանացման մասնագետները համատեղ ապահովում են բուժման օպտիմալ արդյունքներ՝ նպատակ ունենալով բարելավել երեխաների կյանքի որակը և երկարաժամկետ կանխատեսումը։
Updated: 2026-09-23
Law
Հայաստանի Հանրապետության ազգային ժողովի սահմանադրաիրավական կարգավիճակը և Հայաստանում պառլամենտարիզմի զարգացման հեռանկարները
Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդիր մարմնի սահմանադրաիրավական դիրքի, լիազորությունների, պետական իշխանության համակարգում նրա դերի և երկրում պառլամենտարիզմի հետագա զարգացման հիմնական ուղղությունների ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է խորհրդարանի՝ որպես ներկայացուցչական և օրենսդիր մարմնի իրավական բնույթի, ձևավորման սկզբունքների, ներքին կառուցվածքի և սահմանադրությամբ ամրագրված գործառույթների վերլուծության վրա։ Քննության են առնվում օրենսդրական գործունեության կազմակերպումը, օրենքների ընդունման ընթացակարգերը, պատգամավորների իրավական կարգավիճակը, խորհրդարանական խմբակցությունների գործունեությունը և մշտական հանձնաժողովների նշանակությունը օրենսդրական գործընթացում։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում իշխանությունների բաժանման և հավասարակշռման համակարգում խորհրդարանի զբաղեցրած տեղին՝ ուսումնասիրելով նրա հարաբերությունները գործադիր և դատական իշխանությունների, ինչպես նաև պետական այլ սահմանադրական մարմինների հետ։ Կարևորվում են կառավարության ձևավորման, նրա գործունեության նկատմամբ խորհրդարանական վերահսկողության, քաղաքական պատասխանատվության և հաշվետվողականության մեխանիզմները։ Վերլուծվում են հարցապնդումների, խորհրդարանական լսումների, հանձնաժողովների գործունեության և վերահսկողական այլ գործիքների նշանակությունը՝ պետական կառավարման թափանցիկության և պատասխանատվության բարձրացման տեսանկյունից։ Ուսումնասիրվում է նաև պատգամավորական մանդատի բնույթը, պատգամավորների իրավունքներն ու պարտականությունները, անձեռնմխելիության իրավական սահմանները և նրանց գործունեության կազմակերպական երաշխիքները։ Պառլամենտարիզմը դիտարկվում է ոչ միայն որպես պետական կառավարման ինստիտուցիոնալ ձև, այլև որպես քաղաքական մշակույթի, ներկայացուցչական ժողովրդավարության, քաղաքական բազմակարծության և հանրային շահերի արտահայտման համակարգ։ Անդրադարձ է կատարվում Հայաստանի սահմանադրական զարգացման տարբեր փուլերում խորհրդարանի կարգավիճակի փոփոխություններին և դրանց ազդեցությանը պետական իշխանության կառուցվածքի վրա։ Կարևորվում է սահմանադրական բարեփոխումների դերը խորհրդարանի լիազորությունների և քաղաքական նշանակության վերափոխման գործընթացում։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել հայկական և արտասահմանյան խորհրդարանական համակարգերի փորձը՝ բացահայտելու համար այն ինստիտուցիոնալ մեխանիզմները, որոնք նպաստում են ներկայացուցչական մարմինների արդյունավետ գործունեությանը։ Առանձին նշանակություն է տրվում քաղաքական կուսակցությունների և խորհրդարանական խմբակցությունների դերին, ընդդիմության իրավունքների պաշտպանության մեխանիզմներին և քաղաքական մեծամասնության ու փոքրամասնության միջև հարաբերությունների իրավական կարգավորմանը։ Քննության են առնվում նաև ընտրական համակարգի և խորհրդարանի ներկայացուցչական բնույթի փոխկապակցվածությունը, քաղաքացիների քաղաքական մասնակցության հնարավորությունները և օրենսդիր մարմնի նկատմամբ հասարակական վստահության ամրապնդման խնդիրները։ Պառլամենտարիզմի զարգացման հեռանկարները դիտարկվում են խորհրդարանական վերահսկողության արդյունավետության բարձրացման, օրենսդրական աշխատանքի որակի բարելավման, քաղաքական պատասխանատվության ամրապնդման և ժողովրդավարական հաստատությունների կայուն զարգացման համատեքստում։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմել խորհրդարանի սահմանադրական նշանակության և արդյունավետ ներկայացուցչական կառավարման ձևավորման համար անհրաժեշտ իրավական ու քաղաքական նախադրյալների մասին։ Նյութը կարող է օգտակար լինել սահմանադրական իրավունքի, պետական կառավարման, քաղաքագիտության և պառլամենտարիզմի խնդիրներով զբաղվող իրավաբանների, հետազոտողների, պետական կառավարման մասնագետների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։
Updated: 2026-09-20
Other Subjects
Նոր գրքեր օտար լեզուներով: (Ինֆորմացիոն ցանկ)=Новые книги на иностранных языках= New books in foreign languages (1982, Ապրիլ, թիվ 4)
Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է օտար լեզուներով նոր լույս տեսած և գրադարանային հավաքածուներում համալրված գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նպատակ ունենալով ընթերցողներին, գիտաշխատողներին, ուսանողներին և մասնագետներին տրամադրել արդիական տեղեկատվություն միջազգային հրատարակչական դաշտում թողարկված նոր գրականության վերաբերյալ։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր լեզուներով հրատարակված գիտական, գեղարվեստական, հասարակական-քաղաքական, տեխնիկական և մշակութային բնույթի աշխատություններ, որոնք արտացոլում են համաշխարհային գիտության, մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման ժամանակակից միտումները։ Հրատարակությունը ծառայում է որպես տեղեկատվական ռեսուրս, որը հնարավորություն է տալիս արագ կողմնորոշվել օտարալեզու նոր գրականության մեջ, ծանոթանալ տարբեր երկրների հեղինակների և հետազոտողների աշխատանքներին, ինչպես նաև ընտրել համապատասխան աղբյուրներ ուսումնական, գիտահետազոտական և մասնագիտական գործունեության համար։ Այն նպաստում է միջազգային գիտելիքների տարածմանը, միջմշակութային հաղորդակցության զարգացմանը և համաշխարհային գրական ու գիտական ժառանգության հասանելիության ընդլայնմանը։
Updated: 2026-11-02