SAFER ընտանիքի 256 բիթային ծածկագրական համակարգի մշակում և իրականացում

Philosophy

Աշխատությունը նվիրված է գիտության՝ որպես հասարակական և ճանաչողական համակարգի ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև գիտելիքի չափելի բնութագրերի իմացաբանական ու մեթոդաբանական վերլուծությանը։ Քննության են առնվում գիտական գործունեության սոցիալական պայմանները, գիտական հանրությունների ձևավորման և գործունեության առանձնահատկությունները, գիտելիքի ստեղծման, տարածման ու ընդունման գործընթացները։ Վերլուծվում է գիտության և հասարակության փոխազդեցությունը, գիտական հաստատությունների, մասնագիտական հաղորդակցության, գիտական հեղինակության և հետազոտական համագործակցության դերը գիտելիքի զարգացման մեջ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գիտական արդյունքների քանակական գնահատման հնարավորություններին և այն չափանիշներին, որոնց միջոցով փորձ է արվում բնութագրել գիտելիքի արտադրությունը, տարածումը և ազդեցությունը։ Դիտարկվում են հրապարակումների, հղումների, գիտական հաղորդակցության և հետազոտական ակտիվության հետ կապված չափելի ցուցանիշները՝ դրանց ճանաչողական նշանակության և կիրառման սահմանափակումների տեսանկյունից։ Քննարկվում է, թե որքանով կարող են քանակական տվյալները արտահայտել գիտական աշխատանքի որակը, նորարարությունը և գիտելիքի իրական նշանակությունը։ Կարևորվում է քանակական և որակական մոտեցումների համադրումը՝ գիտական գործունեության բազմակողմանի գնահատման նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում նաև գիտելիքի օբյեկտիվության, հիմնավորվածության, ստուգելիության և գիտական չափանիշների ձևավորման խնդիրներին։ Իմացաբանական վերլուծության շրջանակում դիտարկվում են գիտելիքի բնույթի և զարգացման վերաբերյալ տեսական մոտեցումները, իսկ մեթոդաբանական տեսանկյունից՝ գիտության ուսումնասիրության գործիքների և գնահատման սկզբունքների կիրառելիությունը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել գիտության սոցիոլոգիայի, փիլիսոփայության, իմացաբանության, գիտաչափության և գիտական գործունեության կազմակերպման հարցերով զբաղվող հետազոտողների ու ուսանողների համար։

Other Subjects

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի բազմամյա տնկարկներում կիրառվող հանքային պարարտանյութերի ազդեցության և դրանց սննդատարրերի փոխակերպման ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով, թե ինչպես են ազոտի, ֆոսֆորի, կալիումի և այլ կարևոր տարրերը փոխազդում հողի ֆիզիկաքիմիական հատկությունների, կլիմայական պայմանների և մշակաբույսերի կենսաբանական առանձնահատկությունների հետ։ Գրքում մանրամասն վերլուծվում են տարբեր տարածաշրջաններում իրականացված դաշտային փորձարկումները, որոնց միջոցով պարզաբանվում է պարարտանյութերի արդյունավետության փոփոխականությունը կախված հողի տեսակից, խոնավության ռեժիմից և մշակվող բազմամյա տնկարկների առանձնահատկություններից։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սննդատարրերի կորուստների մեխանիզմներին՝ լվացում, ֆիքսացիա և գազային արտահոսք, ինչպես նաև դրանց նվազեցման հնարավորություններին՝ նպատակային պարարտացման համակարգերի և ագրոտեխնիկական միջոցառումների կիրառմամբ։ Աշխատությունը նաև ներկայացնում է հողի բերրիության երկարաժամկետ պահպանման ռազմավարություններ, որոնցում կարևոր դեր են խաղում հավասարակշռված պարարտացումը և օրգանական ու հանքային նյութերի համակցված օգտագործումը, ինչի արդյունքում հնարավոր է բարձրացնել այգեգործական մշակաբույսերի բերքատվությունը և կայունացնել էկոհամակարգերի արտադրողականությունը։

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է աշակերտական կոլեկտիվի դերի ուսումնասիրությանը սովորողների արժեքային կողմնորոշումների ձևավորման և զարգացման գործընթացում՝ կրթական միջավայրը դիտարկելով ոչ միայն գիտելիքների փոխանցման, այլև սոցիալականացման, բարոյական դաստիարակության և անձի զարգացման կարևոր տարածք։ Հետազոտության առանցքում այն մեխանիզմներն են, որոնց միջոցով դասարանական և դպրոցական խմբում ձևավորվող հարաբերությունները, համատեղ գործունեությունը, հաղորդակցությունը և խմբային նորմերը կարող են նպաստել սովորողների արժեքային պատկերացումների ձևավորմանը։ Քննվում է կոլեկտիվի ազդեցությունը պատասխանատվության, փոխադարձ հարգանքի, համագործակցության, արդարության, հանդուրժողականության, ինքնուրույնության և հասարակական մասնակցության վերաբերյալ պատկերացումների զարգացման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում աշակերտների միջև միջանձնային հարաբերություններին, խմբում անհատի դիրքին, փոխօգնության ձևերին և ընդհանուր նպատակների շուրջ համատեղ գործունեության կազմակերպմանը։ Կոլեկտիվը դիտարկվում է որպես սոցիալական փոքր խումբ, որտեղ սովորողը ձեռք է բերում հասարակական վարքագծի փորձ, սովորում է իր գործողությունները համադրել ուրիշների շահերի հետ և ձևավորում սեփական վերաբերմունքը ընդունված նորմերի ու արժեքների նկատմամբ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ուսուցչի և դասղեկի մանկավարժական դերակատարության ուսումնասիրությունը՝ առողջ հոգեբանական մթնոլորտի, համագործակցային հարաբերությունների և սովորողների ակտիվ մասնակցության համար անհրաժեշտ պայմանների ստեղծման տեսանկյունից։ Կարևորվում է այն մոտեցումը, ըստ որի արժեքների ձևավորումը չի սահմանափակվում ուղղակի բացատրություններով կամ բարոյական պահանջների ներկայացմամբ, այլ տեղի է ունենում նաև առօրյա շփումների, համատեղ որոշումների, խմբային նախաձեռնությունների և իրական սոցիալական փորձի միջոցով։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել աշակերտական ինքնակառավարմանը, խմբային նախագծերին, արտադասարանական գործունեությանը և հասարակական նախաձեռնություններին՝ որպես պատասխանատվության ու համագործակցության գործնական փորձ ձևավորող միջոցների։ Քննվում են նաև կոլեկտիվի ազդեցության հնարավոր հակասությունները, քանի որ խմբային կարծիքը և ճնշումը միշտ չէ, որ նպաստում են անհատի ինքնուրույն արժեքային դիրքորոշման զարգացմանը։ Այդ պատճառով կարևոր է խմբային համախմբվածությունը համադրել անձի ինքնուրույնության, անհատական տարբերությունների և սեփական կարծիք արտահայտելու հնարավորության հետ։ Հետազոտությունը կարող է հիմնվել մանկավարժական դիտարկումների, հարցումների, զրույցների և սոցիալ-հոգեբանական մեթոդների վրա՝ բացահայտելու սովորողների արժեքային կողմնորոշումների ու կոլեկտիվային հարաբերությունների միջև կապերը։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի դաստիարակության տեսության, դպրոցական մանկավարժության և կրթական հոգեբանության համար՝ ներկայացնելով աշակերտական կոլեկտիվը որպես անձի սոցիալական և բարոյական զարգացման կարևոր միջավայր։

Technology

Շինարարության կառավարման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է շինարարական աշխատանքների որակի ապահովման և կառավարման հիմնական խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում շինարարական գործընթացի տարբեր փուլերում որակի վերահսկման կազմակերպումը, նախագծային պահանջների պահպանումը, օգտագործվող նյութերի և կառուցվածքների համապատասխանության գնահատումը, ինչպես նաև աշխատանքների կատարման տեխնոլոգիական կարգապահությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում որակի կառավարման կազմակերպական և տեխնիկական մեխանիզմներին, շինարարական նորմերի ու չափորոշիչների կիրառմանը և թերությունների ժամանակին հայտնաբերմանն ու կանխարգելմանը։ Վերլուծվում են նախագծման, նյութատեխնիկական ապահովման, շինարարական աշխատանքների իրականացման և պատրաստի օբյեկտների ընդունման փուլերում որակի վրա ազդող հիմնական գործոնները։ Քննարկվում են նաև տեխնիկական հսկողության, պատասխանատվության բաշխման, փաստաթղթավորման և կառավարման որոշումների արդյունավետության բարձրացման հարցերը։ Որակի կառավարման համակարգված կազմակերպումը դիտարկվում է որպես շինարարական օբյեկտների հուսալիության, անվտանգության, երկարակեցության և տնտեսական արդյունավետության ապահովման կարևոր պայման։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել շինարարության կառավարման, քաղաքացիական և արդյունաբերական շինարարության, տեխնիկական վերահսկողության և որակի ապահովման ոլորտների մասնագետների ու համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Literature

Իլիականը և հայկական մշակույթը գրականագիտական և մշակութաբանական ուսումնասիրություն է, որտեղ քննարկվում է Հոմերոսի «Իլիական» էպոսի ազդեցությունը և դրա ընկալման ձևերը հայկական մշակութային միջավայրում։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են էպիկական մտածողության ընդհանրությունները, հերոսականության պատկերացումները, պատերազմի և պատվի գաղափարները՝ համեմատելով հին հունական էպոսի և հայկական պատմական-դյուցազնական ավանդույթների արտահայտությունները։ Հեղինակը փորձում է ցույց տալ, թե ինչպես են համաշխարհային էպիկական գրականության հիմնարար գաղափարները տարբեր մշակույթներում ստանում տեղական մեկնաբանություն և վերաիմաստավորում։ Գրքում անդրադարձ է կատարվում նաև թարգմանական ավանդույթներին, դասական գրականության ազդեցությանը հայկական մտքի զարգացման վրա, ինչպես նաև մշակութային փոխազդեցությունների գործընթացներին։ Նյութը ներկայացվում է համադրելով գրական վերլուծություն, պատմական համատեքստ և մշակութաբանական դիտարկումներ, ինչի շնորհիվ բացահայտվում է «Իլիական»-ի գաղափարական և գեղարվեստական կապը հայկական մտավոր ժառանգության հետ։

Literature

Այս գրականագիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է Աղասի Այվազյանի ստեղծագործական ժառանգության քննությանը, նրա գրական աշխարհի, թեմատիկ նախասիրությունների, կերպարների, գեղարվեստական մտածողության և ինքնատիպ ոճի բացահայտմանը։ Աշխատանքի շրջանակում դիտարկվում է հեղինակի արձակը որպես բազմաշերտ գեղարվեստական համակարգ, որտեղ առօրյա կյանքի իրադարձությունները, մարդկային հարաբերությունները, հիշողությունը, պատմական անցյալը, ազգային ինքնությունը և անհատի ներաշխարհը հաճախ ներկայացվում են միաժամանակ իրական և երևակայական շերտերի միջոցով։ Այվազյանի ստեղծագործությունների կարևոր առանձնահատկություններից է սովորական թվացող իրավիճակներում անսովոր իմաստներ և մարդկային հոգեբանության խորքային կողմեր բացահայտելու կարողությունը։ Նրա կերպարները հաճախ գտնվում են իրականության և ներքին աշխարհի սահմանագծին, իսկ նրանց վարքագիծը, հիշողությունները, երազները և ապրումները դառնում են պատմության գաղափարական ու հոգեբանական զարգացման կարևոր միջոցներ։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են քննվել նաև գրողի հումորը, երգիծական դիտարկումները, երբեմն՝ ֆանտաստիկ և պայմանական պատկերները, որոնց միջոցով նա վերաիմաստավորում է իրականությունը և ընթերցողին առաջարկում դրա նկատմամբ այլ տեսանկյուն։ Առանձնահատուկ ուշադրության է արժանի պատմական հիշողության թեման, քանի որ անցյալը նրա ստեղծագործություններում հաճախ ներկայանում է ոչ միայն որպես ժամանակագրական փաստերի ամբողջություն, այլև որպես անհատի և հասարակության գիտակցության մեջ պահպանվող կենդանի փորձառություն։ Հայկական միջավայրը, ազգային մշակութային հիշողությունը, քաղաքի և մարդու փոխհարաբերությունը, ընտանիքի և սերունդների կապը նույնպես կարող են դիտարկվել որպես նրա գրական աշխարհի կարևոր բաղադրիչներ։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ հեղինակի լեզվական և ոճական առանձնահատկություններին՝ խոսքի պատկերավորությանը, երկխոսությունների կառուցմանը, կարճ և դիպուկ նկարագրություններին, անսպասելի համադրումներին ու ենթատեքստային նշանակություններին։ Նրա ստեղծագործական եղանակը հաճախ թույլ է տալիս միևնույն պատումի մեջ համատեղել կենցաղայինն ու փիլիսոփայականը, իրականն ու երևակայականը, հումորն ու ողբերգականը՝ ստեղծելով յուրահատուկ գեղարվեստական մթնոլորտ։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է նաև մարդու բարոյական ընտրության, միայնության, սիրո, կորստի, ժամանակի և ինքնության խնդիրների բացահայտումը, որոնք տարբեր կերպերով արտահայտվում են նրա ստեղծագործություններում։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է Աղասի Այվազյանի գրականությունը որպես ինքնատիպ և բազմաշերտ գեղարվեստական աշխարհ, որտեղ պատմական հիշողությունը, մարդկային հոգեբանությունը, ազգային մշակույթը և երևակայությունը միահյուսվում են՝ ձևավորելով ժամանակակից հայ արձակի առանձնահատուկ դրսևորում։