Откройте для себя другие интересные и полезные материалы
Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материаловДругие предметы
Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ: Ինֆորմացիոն ցանկ=Новые книги: Обшественно-политические науки: Информационный указател (1984, թիվ 1)
Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը՝ նպատակ ունենալով ապահովել ընթերցողների, հետազոտողների և ուսանողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական և վերլուծական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է քաղաքական գիտության, սոցիոլոգիայի, պատմության, տնտեսագիտության, իրավագիտության, միջազգային հարաբերությունների և հարակից այլ ուղղությունների հրատարակություններ, որոնք արտացոլում են հասարակական գործընթացների ուսումնասիրության ժամանակակից մոտեցումները և տեսական զարգացումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված ներկայացում և մատչելիություն մասնագիտական շրջանակների համար։ Այն ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և վերլուծական աշխատանքի համար՝ օգնելով հետևել ոլորտի նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական արժեքը և կիրառելիությունը հասարակական-քաղաքական երևույթների ուսումնասիրության մեջ։
Обновлено. 2026-11-02Экономика
ՀՀ բնակչության վերարտադրության տնտեսավիճակագրական վերլուծությունը
Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության բնակչության վերարտադրության գործընթացների տնտեսավիճակագրական համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են ժողովրդագրական հիմնական ցուցանիշները՝ ծնելիություն, մահացություն, բնական աճ, միգրացիոն շարժեր, ինչպես նաև դրանց փոխկապակցվածությունը սոցիալ-տնտեսական գործոնների հետ։ Հեղինակը վերլուծում է բնակչության վերարտադրության ձևավորման օրինաչափությունները՝ ընդգծելով եկամտային մակարդակի, զբաղվածության, առողջապահական համակարգի և կրթության ազդեցությունը ժողովրդագրական դինամիկայի վրա։ Աշխատության մեջ կիրառվում են տնտեսավիճակագրական մեթոդներ, մոդելային հաշվարկներ և ժամանակային շարքերի վերլուծություն՝ գնահատելու բնակչության փոփոխությունների միտումները և կանխատեսելու հնարավոր զարգացումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև տարիքային կառուցվածքի փոփոխություններին, աշխատուժի պոտենցիալին և ժողովրդագրական ծերացման խնդիրներին։ Ներկայացվում են համեմատական վերլուծություններ միջազգային փորձի հետ, ինչպես նաև քաղաքականության հնարավոր ուղղություններ՝ ուղղված ժողովրդագրական իրավիճակի բարելավմանը և կայուն զարգացման ապահովմանը։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագետների, վիճակագիրների, ժողովրդագիրների, պետական կառավարման ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների և բնակչության զարգացման խնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։
Обновлено. 2026-09-13
История
Հրովարտակ-պայմանագրերը որպես վաղ շրջանի հայ-արաբական հարաբերությունների աղբյուր
Աշխատությունը նվիրված է վաղ շրջանի հայ-արաբական հարաբերությունների ուսումնասիրությանը՝ հրովարտակ-պայմանագրերը դիտարկելով որպես կարևոր պատմական և աղբյուրագիտական նյութ։ Ուսումնասիրության շրջանակում քննության են առնվում հայերի և արաբական իշխանությունների միջև ձևավորված քաղաքական, վարչական, իրավական և տնտեսական հարաբերությունների վերաբերյալ պահպանված փաստաթղթերը, դրանց ստեղծման պատմական պայմանները և բովանդակային առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն տեղեկություններին, որոնք հնարավորություն են տալիս վերականգնելու կողմերի փոխհարաբերությունների բնույթը, իշխանության և ենթակայության ձևերը, հարկային ու վարչական պարտավորությունները, բնակչության իրավունքներն ու պարտականությունները, ինչպես նաև տարբեր համայնքների և իշխանական կենտրոնների միջև հարաբերությունների կարգավորման մեխանիզմները։ Աշխատանքում կարևոր տեղ է զբաղեցնում փաստաթղթերի աղբյուրագիտական քննությունը՝ դրանց հավաստիության, ժամանակագրության, հեղինակության, նպատակների և պատմական տեղեկատվության արժեքի գնահատմամբ։ Հրովարտակ-պայմանագրերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս լրացնելու և ճշգրտելու պատմագրական այլ աղբյուրներում առկա տեղեկությունները և առավել ամբողջական պատկերացում կազմելու վաղ միջնադարում տարածաշրջանում տեղի ունեցող քաղաքական ու հասարակական գործընթացների մասին։ Աշխատանքը նաև կարևոր է հայ-արաբական փոխհարաբերությունների զարգացման, վարչական համակարգերի փոխազդեցության և միջնադարյան իրավական մշակույթի ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, աղբյուրագետներին, հայագետներին, արաբագետներին, միջնադարագետներին, իրավական պատմությամբ զբաղվող մասնագետներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։
Обновлено. 2026-09-14
Технология
Разработка исследование радиометрической системы инфракрасного диапазона, управляемой микроконтроллером
Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է ինֆրակարմիր տիրույթում աշխատող միկրոկոնտրոլերով կառավարվող ռադիոմետրիկ համակարգի մշակմանը և հետազոտմանը։ Աշխատանքի հիմնական նպատակն է նախագծել չափիչ համակարգ, որը կարող է ինֆրակարմիր ճառագայթումը հայտնաբերել, չափել և մշակել ստացված ազդանշանը՝ օգտագործելով միկրոկոնտրոլերային կառավարման և թվային մշակման հնարավորությունները։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են ինֆրակարմիր ճառագայթման ֆիզիկական առանձնահատկությունները, ռադիոմետրիկ չափումների սկզբունքները, ճառագայթման ընդունիչների և էլեկտրոնային հանգույցների աշխատանքի մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում համակարգի կառուցվածքային սխեմայի մշակմանը, սենսորների և ընդունիչների ընտրությանը, ազդանշանի ուժեղացման ու նախնական մշակման հանգույցներին, անալոգաթվային փոխակերպմանը և միկրոկոնտրոլերի միջոցով ստացված տվյալների մշակմանը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել նաև չափման ճշտության վրա ազդող գործոնները, այդ թվում՝ շրջակա միջավայրի ջերմաստիճանը, ֆոնային ճառագայթումը, էլեկտրոնային աղմուկը, ընդունիչի զգայունությունը և համակարգի տրամաչափման առանձնահատկությունները։ Կարևոր խնդիր է չափիչ համակարգի ծրագրային ապահովման մշակումը, որը պետք է ապահովի տվյալների հավաքագրումը, մշակումը, ցուցադրումը և անհրաժեշտության դեպքում կառավարման ազդանշանների ձևավորումը։ Հետազոտության ընթացքում գնահատվում են համակարգի հիմնական տեխնիկական բնութագրերը, աշխատանքի կայունությունը, չափման դինամիկ տիրույթը, զգայունությունը և հնարավոր սխալանքները։ Միկրոկոնտրոլերի կիրառումը հնարավորություն է տալիս համակարգը դարձնել ավելի ճկուն, ավտոմատացված և հարմարեցվող՝ միաժամանակ նվազեցնելով առանձին կառավարման հանգույցների քանակը։ Մշակված մոտեցումը կարող է կիրառվել ջերմային ճառագայթման չափման, տեխնիկական ախտորոշման, գիտական փորձարարական սարքավորումների, արդյունաբերական վերահսկողության և ինֆրակարմիր ճառագայթման այլ չափիչ խնդիրների լուծման համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը համադրում է ռադիոմետրիկ չափումների, ինֆրակարմիր տեխնոլոգիաների, էլեկտրոնիկայի և ներկառուցված համակարգերի սկզբունքները՝ նպատակ ունենալով ստեղծել չափման արդյունավետ, ավտոմատացված և տեխնիկապես հուսալի համակարգ։
Обновлено. 2026-09-16
Другие предметы
Переработка зрительной информации в экстрапроекционных образованиях головного мозга (гиппокамп)
Այս աշխատանքը վերաբերում է տեսողական տեղեկատվության մշակման և վերամշակման գործընթացներին գլխուղեղի էքստրապրոյեկցիոն կառույցներում, մասնավորապես հիպոկամպում, որտեղ իրականացվում է ստացված զգայական տվյալների ինտեգրում, դասակարգում և հիշողության համակարգերում ամրագրում։ Ուսումնասիրությունը կենտրոնանում է այն մեխանիզմների վրա, որոնց միջոցով տեսողական ազդակները, սկզբում մշակվելով առաջնային տեսողական կեղևում, հետագայում փոխանցվում են ավելի բարդ ճանաչողական կառուցվածքներ՝ ապահովելով դրանց կապը տարածական կողմնորոշման, փորձի և երկարաժամկետ հիշողության հետ։ Վերլուծվում է հիպոկամպի դերը նոր տեղեկատվության կոդավորման, հիշողության հետագա վերարտադրության և տարածական քարտեզագրման գործընթացներում, ինչպես նաև նրա փոխազդեցությունը գլխուղեղի այլ լիմբիկ համակարգերի հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նեյրոնային ցանցերի պլաստիկությանը, սինապտիկ կապերի փոփոխականությանը և դրանց ազդեցությանը տեղեկատվության պահպանման արդյունավետության վրա։ Քննարկվում են նաև ժամանակակից նեյրոֆիզիոլոգիական հետազոտությունների արդյունքները, որոնք ցույց են տալիս, որ հիպոկամպը ոչ միայն հիշողության պահեստավորման, այլև տեսողական տեղեկատվության իմաստավորման ակտիվ կենտրոն է։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը ընդգծում է, որ տեսողական ընկալումը բազմաստիճան գործընթաց է, որտեղ զգայական տվյալները վերածվում են կազմակերպված ճանաչողական կառուցվածքների՝ ապահովելով վարքի, հիշողության և կողմնորոշման միասնական համակարգի աշխատանքը։
Обновлено. 2026-09-17
Биология
Candida guilliermondii խմորասնկերի կենսական ակտիվության, նուկլեոտիդների և նրանց ածանցյալների դեզամինացման փոփոխությունները, ինչպես նաև պոլիֆոսֆատների քանակական տեղաշարժերը ռենտգենյան ճառագայթման և ռեպարացիայի ընթացքում
Այս աշխատությունը նվիրված է Candida guilliermondii խմորասնկերի կենսական ակտիվության և բջջային նյութափոխանակության մի շարք կարևոր բաղադրիչների փոփոխությունների ուսումնասիրությանը ռենտգենյան ճառագայթման ազդեցության և հետագա վերականգնման՝ ռեպարացիայի, գործընթացների ընթացքում։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել իոնացնող ճառագայթման ազդեցությամբ խմորասնկային բջիջներում տեղի ունեցող կենսաքիմիական փոփոխությունների բնույթը և ուսումնասիրել բջիջների վերականգնողական գործընթացների ընթացքում այդ փոփոխությունների դինամիկան։ Աշխատության շրջանակում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նուկլեոտիդների և դրանց ածանցյալների դեզամինացման գործընթացներին, որոնք կարևոր նշանակություն ունեն նուկլեինաթթուների նյութափոխանակության, ազոտային միացությունների փոխակերպումների և բջջի կենսագործունեության կարգավորման համար։ Ուսումնասիրվում է, թե ճառագայթային ազդեցությունն ինչպես կարող է փոխել այդ կենսաքիմիական գործընթացների ինտենսիվությունը և դրանց հետ կապված նյութերի քանակական հարաբերակցությունները։ Առանձին կարևոր ուղղություն է պոլիֆոսֆատների քանակական տեղաշարժերի ուսումնասիրությունը։ Պոլիֆոսֆատները բջջում կատարում են էներգետիկ, իոնային հավասարակշռության, ֆոսֆատային փոխանակության և սթրեսային արձագանքների հետ կապված բազմաբնույթ գործառույթներ, ուստի դրանց պարունակության փոփոխությունները կարող են կարևոր ցուցանիշ լինել ճառագայթային ազդեցության նկատմամբ բջջի արձագանքը գնահատելու համար։ Հետազոտության ընթացքում կարող են համադրվել ճառագայթումից անմիջապես հետո ստացված տվյալները և ռեպարացիայի տարբեր փուլերում արձանագրված փոփոխությունները՝ պարզելու համար, թե որ կենսաքիմիական խախտումներն են վերականգնվում, ինչ արագությամբ են ընթանում վերականգնողական գործընթացները և որ փոփոխություններն են պահպանվում ավելի երկար ժամանակ։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու իոնացնող ճառագայթման ազդեցության և բջջի նյութափոխանակային համակարգերի միջև փոխկապակցվածությունը՝ կենսական ակտիվության, նուկլեոտիդային փոխանակության և ֆոսֆատային համակարգի փոփոխությունների համադրման միջոցով։ Նման մոտեցումը կարևոր է ռադիոկենսաբանական հետազոտությունների համար, քանի որ թույլ է տալիս ճառագայթային վնասումը գնահատել ոչ միայն բջջի կենսունակության ընդհանուր ցուցանիշներով, այլև ներբջջային կենսաքիմիական գործընթացների փոփոխությունների մակարդակով։ Ռեպարացիոն շրջանի ուսումնասիրությունը, իր հերթին, կարող է նպաստել խմորասնկերի բջջային դիմակայունության և վերականգնողական մեխանիզմների ավելի խոր ըմբռնմանը։ Ստացված արդյունքները կարող են ընդլայնել պատկերացումները իոնացնող ճառագայթման նկատմամբ միկրոօրգանիզմների արձագանքի, բջջային նյութափոխանակության փոփոխությունների և վնասված բջիջների վերականգնման կենսաքիմիական հիմքերի վերաբերյալ։ Նյութը կարող է օգտակար լինել կենսաքիմիկոսների, մանրէաբանների, մոլեկուլային կենսաբանների, ռադիոկենսաբանների, կենսաֆիզիկոսների, հետազոտողների, դասախոսների, ասպիրանտների և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։
Обновлено. 2026-09-22